VI SA/Wa 3065/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] w W. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania uchwały [...] oraz wezwania do jej uchylenia oddala skargę w całości Minister Sportu i Turystyki zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2014 r., poz. 715 ze zm., dalej także "ustawa o sporcie"), w związku z art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] dotyczącą wstrzymania wykonania uchwały (decyzji) Głównej Komisji Sędziowskiej Polskiego Związku Judo z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie zawieszenia E. K. M. w prawach sędziego Polskiego Związku Judo (dalej także "Związek" lub "PZJ") na okres od dnia 25 kwietnia 2015 r. do 31 grudnia 2016 r. oraz wezwania do uchylenia przedmiotowej uchwały (decyzji). Powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne. Minister Sportu i Turystyki decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] wstrzymał wykonanie uchwały (decyzji) Głównej Komisji Sędziowskiej Polskiego Związku Judo z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie zawieszenia E. K. M. w prawach sędziego Polskiego Związku Judo (dalej także "skarżący" lub "związek") na okres od dnia 25 kwietnia 2015 r. do 31 grudnia 2016 r. oraz wezwał do uchylenia przedmiotowej uchwały (decyzji) w terminie 2 miesięcy. Związek pismem z 15 lipca 2015 r. wezwał organ do ponownego rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu złożonego wniosku wskazał, że Minister Sportu i Turystyki przeprowadzając postępowanie nadzorcze i wydając zaskarżone decyzje przekroczył swoje uprawnienia i kompetencje określone w ustawie o sporcie. Zdaniem strony przeprowadzone przez organ postępowanie i zastosowane w zaskarżonej decyzji środki nadzoru dotyczą przepisów wewnątrzzwiązkowych niższego szczebla, wydawanych przez zarząd w ramach przyznanych mu statutowo kompetencji i tym samym przedmiotowe postępowanie jak i decyzja stanowią naruszenie ustawowych regulacji dotyczących funkcjonowania polskiego związku sportowego. W ocenie Związku skarżona decyzja narusza art. 22 ustawy o sporcie, ponieważ ingeruje w decyzje podejmowane przez ciała wewnątrzzwiązkowe, które nie są władzami związku. W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazano, że Główna Komisja Sędziowska nie jest władzą związku w rozumieniu przepisów ustawy o sporcie, a działalność Komisji - jako wewnętrznego, nie statutowego organu - podlega tylko i wyłącznie kontroli Zarządu i ewentualnie pozostałych władz Związku. Zdaniem Związku, w dacie wydania uchwały (decyzji) w sprawie zawieszenia E.K. M. w prawach sędziego, tj. 25 kwietnia 2015 r. Główna Komisja Sędziowska Polskiego Związku Judo działała prawidłowo, ponieważ Zarząd Związku wybrany przez Kongres w dniu 8 marca 2015 r. podjął decyzję o kontynuowaniu przez Główną Komisję Sędziowską prac w kolejnej kadencji, w tym samym niezmienionym składzie. Związek wskazał również, że wszelkie decyzje Głównej Komisji Dyscyplinarnej dotyczące pracy sędziów są bezpośrednio związane z organizacją współzawodnictwa sportowego i jako takie nie podlegają kontroli na zasadach określonych w ustawie o sporcie. Po powtórnym rozpatrzeniu sprawy Minister Sportu i Turystyki wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 82 ust. 1 ustawy o sporcie, polskie związki sportowe oraz podmioty o statusie polskiego związku sportowego stały się polskimi związkami sportowymi w rozumieniu tej ustawy. W myśl art. 82 ust. 2 ustawy o sporcie, polskie związki sportowe, o których mowa w ust. 1, a także osoby prawne będące ich członkami miały obowiązek dostosować swoją działalność, w szczególności obowiązujące ich statuty oraz regulaminy, do wymagań ww. ustawy w terminie 2 lat od dnia jej wejścia w życie. Organ podkreślił, że z dniem 16 października 2012 r. strona postępowania, będąca polskim związkiem sportowym miała obowiązek w pełni dostosować się do wymogów zawartych w ustawie o sporcie, nie tylko w zakresie swego statutu, ale również całokształtu swej działalności, zaś Związek do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie dostosował przepisów dyscyplinarnych do wymogów wprowadzonych ustawą o sporcie. Minister Sportu i Turystyki zauważył także, iż od prawie trzech lat w Związku nie funkcjonują przepisy dyscyplinarne zatwierdzone przez Kongres. Organ decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] udzielił władzom związku upomnienia i wezwał władze Związku do podjęcia działań mających na celu zapewnienie stanu zgodnego z prawem, tj. uchylenia przez zarząd Związku uchwały zatwierdzającej regulamin Komisji Dyscyplinarnej oraz uchwalenia przez Kongres Związku regulaminu dyscyplinarnego. Związek jednak nie dostosował się do przedmiotowego żądania. Minister Sportu i Turystyki stwierdził więc, że uchwała z dnia [...] kwietnia 2015 r. została podjęta nie tylko z naruszeniem kompetencji Zarządu, ale również bez podstawy prawnej. Stosowanie bowiem do regulaminu dyscyplinarnego, który nie został przyjęty przez Kongres po dniu 16 października 2012 r. stanowi wprost naruszenie normy art. 9 ust. 4 zd. drugie ustawy o sporcie. Minister Sportu i Turystyki nie podzielił stanowiska Związku, iż w dniu [...] kwietnia 2015 r. Główna Komisja Sędziowska działała prawidłowo, ponieważ Zarząd Związku wybrany przez Kongres w dniu 8 marca 2015 r. podjął decyzję o kontynuowaniu przez Główną Komisję Sędziowską prac w kolejnej kadencji, w tym samym składzie. Organ wskazał, że po zakończeniu kadencji w dniu 10 kwietnia 2014 r. Główna Komisja Sędziowska związku przestała istnieć w dotychczasowym składzie, a mandaty jej członków wygasły. Po upływie powyższego terminu nie byli oni uprawnieni zarówno do odbywania posiedzeń, jak i podejmowania działań w ramach kompetencji Głównej Komisji Sędziowskiej. Organ wyjaśnił, że stosownie do pkt 1.3 regulaminu Głównej Komisji Sędziowskiej, Kadencje Komisji Związku trwają równolegle do kadencji Zarządu Związku. Kadencja Głównej Komisji Sędziowskiej uległa zakończeniu z chwilą zakończenia kadencji Zarządu Związku, tj. w dniu [...] kwietnia 2014 r. Sposób powołania członków Głównej Komisji Sędziowskiej został określony przez Zarząd w pkt II regulaminu Głównej Komisji Sędziowskiej. Członków Głównej Komisji Sędziowskiej wybiera Walne Zebranie Środowiskowe, przedstawiciele sędziów okręgowych związków judo, członkowie Podkomisji Edukacji oraz przez klasyfikatorów, a regulamin nie przewiduje innego trybu powołania członków, zatem mandaty członków Głównej Komisji Sędziowskiej wygasły i zaistniała potrzeba przeprowadzenia nowych wyborów, w trybie określonym w regulaminie uchwalonym przez Zarząd Związku. Zdaniem organu, jeżeli Zarząd chciał zmienić tryb powoływania członków Głównej Komisji Sędziowskiej, powinien zmienić swoją uchwałę (tj. regulamin Głównej Komisji Sędziowskiej). Minister Sportu i Turystyki wskazał, że Zarząd Związku nie zmienił regulaminu Głównej Komisji Sędziowskiej w tym zakresie, zatem nie był uprawniony do podjęcia decyzji o kontynuowaniu prac Komisji w następnej Kadencji w tym samym składzie. Oznacza to, że uchwała (decyzja) z dnia [...] kwietnia 2015 r. została podjęta przez organ Zarządu Związku nieistniejący w chwili jej podjęcia, a przede wszystkim z naruszeniem kompetencji Zarządu wynikających z postanowień Statutu (§ 29 i § 31), a tym samym bez podstawy prawnej, jak również z naruszeniem art. 9 ust. 4 ustawy o sporcie. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z [...] września 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1 ustawy o sporcie poprzez przyjęcie, że Zarząd Związku naruszył postanowienia Statutu poprzez: • przekazanie części swoich kompetencji Głównej Komisji Sędziowskiej, • wydanie przez Główną Komisję Sędziowską Uchwały w dniu 25 kwietnia 2015 roku podczas, gdy nie była ona do tego uprawniona z uwagi na upływ kadencji, - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 2 ustawy o sporcie poprzez przeprowadzenie kontroli o zakresie wykraczającym poza uprawnienia kontrolne organu nadzoru, dotyczącym działalności i uchwały Głównej Komisji Sędziowskiej Polskiego Związku Judo. Z uwagi na powyższe zarzuty Związek wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Związek poparł stanowisko przedstawione we wniosku o ponowne rozparzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 22 ust. 1 oraz art. 16 ust. 2 ustawy o sporcie. Naruszenia pierwszej z wymienionych norm tj., art. 22 ust. 1 ustawy o sporcie skarżący upatruje w zakwestionowaniu przez Ministra Sportu i Turystyki legalności uchwały Głównej Komisji Sędziowskiej z dnia [...] kwietnia 2015 r., z uwagi na upływ jej kadencji oraz przekazania tej Komisji niektórych kompetencji Zarządu PZJ. Odnosząc się do tego zarzutu na wstępie wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o sporcie polskie związki sportowe oraz podmioty o statusie polskiego związku sportowego stają się polskimi związkami sportowymi w rozumieniu tej ustawy. Ust. 2 ww. artykułu wskazuje natomiast, że polskie związki sportowe, o których mowa w ust. 1, a także osoby prawne będące ich członkami dostosują swoją działalność, w szczególności obowiązujące w nich statuty oraz regulaminy, do wymagań niniejszej ustawy w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy. Ustawa o sporcie weszła w życie w dniu 16 października 2010 r. i od tego dnia rozpoczął bieg dwuletni termin na dostosowanie działalności do nowych przepisów przez Polskie związki sportowe. Artykuł 82 ust. 2 ustawy o sporcie jest źródłem obowiązku polskich związków sportowych w przedmiocie dostosowania swojej działalności, w tym w szczególności brzmienia statutów oraz regulaminów, do wymogów przewidzianych w przepisach ustawy o sporcie. Obowiązek dostosowania regulacji wewnątrzzwiązkowych dotyczyć będzie w szczególności wprowadzenia do nich standardów wskazanych w art. 9 ustawy o sporcie. Obowiązek dostosowania działalności w zakresie, w jakim dotyczy członków polskich związków sportowych, należy zatem rozumieć jako ciążący na nich wymóg takiego dostosowania standardów ich funkcjonowania (w tym ustalenia brzmienia statutów bądź regulaminów), aby działalność ta mogła być prowadzona bez ryzyka niezgodności z działaniem polskiego związku sportowego według nowych, tj. wprowadzonych przez przepisy ustawy o sporcie, rygorów (podobnie M. Gniatkowski, P. Kokot (w:) Ustawa o sporcie, red. M. Gniatkowski, s. 328-329). W przedmiotowej sprawie jest poza sporem, iż z chwilą upływu dwuletniego terminu liczonego od dnia wejścia w życie ww. regulacji, w PZJ nie funkcjonowały przepisy dyscyplinarne zatwierdzone przez Zgromadzenie Ogólne (Kongres). W związku z tym faktem, Minister Sportu i Turystyki decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] udzielił władzom Związku upomnienia i wezwał do podjęcia działań mających na celu zapewnienie stanu zgodnego z prawem, tj. uchylenia przez zarząd Związku uchwały zatwierdzającej regulamin Komisji Dyscyplinarnej oraz uchwalenia przez Kongres Związku regulaminu dyscyplinarnego. Związek nie dostosował się do przedmiotowego żądania, zatem Minister Sportu i Turystyki był w pełni uprawniony do stwierdzenia, że uchwała Głównej Komisji Sędziowskiej z dnia [...] kwietnia 2015 r. została podjęta bez właściwej podstawy prawnej, w związku z naruszeniem w tym przypadku art. 82 ust.2 ustawy o sporcie. Na powyższe nie miała wpływu okoliczność przyjęcia takiego regulaminu przez Kongres w dniu 13 września 2015 r., gdyż jego postanowienia nie miały zastosowania w przedmiotowej sprawie. Sąd zauważa, iż zasada kadencyjności organów polskich związków sportowych, wynikająca z art. 9 ustawy o sporcie powinna mieć jak najszersze zastosowanie, w tym także do organów wewnątrzzwiązkowych, chyba że specyfika dyscypliny sportowej lub inne uwarunkowania działalności związku sportowego uzasadniają przyjęcie innych zasad, co musi jednoznacznie wynikać z postanowień statutowych lub regulaminów działalności danego związku. W przypadku PZJ kadencja Głównej Komisji Sędziowskiej (stosownie do pkt I.3 regulaminu) trwała równolegle do kadencji Zarządu, w związku z czym po jej zakończeniu niezbędne było dokonanie ponownego wyboru członków, zgodnie z dalszymi postanowieniami regulaminu działalności tej Komisji. W tej sytuacji dokonanie przedłużenia kadencji Komisji mocą decyzji Zarządu z dnia 8 marca 2015 r. bez przeprowadzenia wyboru nowych sędziów sportowych, w ocenie Sądu, nie znajduje uzasadnienia prawnego w przepisach wewnątrzzwiązkowych, jak również pozostaje w sprzeczności z wyrażoną w art. 9 ustawy o sporcie zasadą kadencyjności. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 16 ust. 2 ustawy o sporcie, w wyniku przekroczenia kompetencji Ministra Sportu i Turystyki w zakresie podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Organ ten jest bowiem z mocy prawa organem kontroli działalności związków sportowych, w tym PZJ, a kontrola ta jest dokonywana według kryterium zgodności z prawem. W przypadku rozpoznawanej sprawy doszło do naruszenia postanowień statutu polskiego związku sportowego, w związku z czym organ nadzoru podjął w tej sprawie przewidziane prawem środki niezbędne dla zapewnienia zgodności z prawem działań organów PZJ. Należy w szczególności zgodzić się z tezą, iż uprawnienia lub obowiązki przyznane na mocy statutu organom stanowiącym polskiego związku sportowego nie mogą podlegać przekazaniu innym wewnętrznym organom tego związku, bez jednoznacznej podstawy prawnej mającej swoje umocowanie w statucie związku. W przeciwnym wypadku statut miałby charakter stricte pozorny, a jego postanowienia cechowałaby fakultatywność, w związku z czym nie mógłby uzyskać akceptacji organu nadzoru, w trybie art. 21 ustawy o sporcie. Zatwierdzony Statut PZJ wyraźnie stwierdza, iż do kompetencji Zarządu należy podejmowanie uchwał niezastrzeżonych dla innych organów Związku, tj. Walnego Zgromadzenia Członków (Kongresu) i Komisji Rewizyjnej (vide § 29 pkt 18 statutu). Jednocześnie (zgodnie z § 31 statutu) Główna Komisja Sędziowska jest jedynie organem opiniodawczo-doradczym Zarządu, a nie organem decyzyjnym, podobnie jak Rada Trenerów. Może zatem wydawać opinie lub w innej formie przedstawiać swoje stanowisko w danej sprawie, w szczególności zawieszenia w prawach sędziego, lecz nie ma w tym zakresie uprawnień do podejmowania jakichkolwiek wiążących decyzji. Decyzję w takiej sprawie mógł bowiem legalnie podjąć jedynie Zarząd PZJ, zgodnie z przyjętym podziałem kompetencji władczych Związku. Organ nadzoru stwierdzając w tej sprawie przekroczenie wynikających ze Statutu PZJ uprawnień, w ocenie Sądu, nie naruszył jak wskazuje skarżący przepisu art. 16 ust. 2 ustawy o sporcie, gdyż przedmiotowa uchwała w sprawie wyłączenia sędziego, mimo przymiotu rozstrzygnięcia o charakterze dyscyplinarnym, została podjęta przez nieuprawniony do tego organ, bez względu na powody zawieszenia sędziego sportowego. Konkludując stwierdzić należało, iż w przedmiotowej została podjęta uchwała (decyzja) przez organ, który nie był uprawniony do działania w sprawie, zatem sytuacja ta upoważniała Ministra Sportu i Turystyki do podjęcia działań w trybie art. 22 ustawy o sporcie. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej wystarczającą przesłanką do podjęcia działań nadzorczych przez Ministra było ustalenie naruszenia prawa lub statutu. Rozpatrując skargę według wskazanych na wstępie kryteriów Sąd nie dopatrzył się naruszenia innych przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.