VI SA/Wa 3082/24
WyrokWSA w Warszawie2025-06-05
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sławomir Kozik, Maciej Borychowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wspólnik spółki jawnej podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej, jeśli spółka w okresie od rejestracji do pewnego momentu nie generowała przychodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wspólnik spółki jawnej podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej od momentu wpisania spółki do KRS do dnia jej wykreślenia lub zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce. Podstawą tego obowiązku jest sam fakt posiadania statusu wspólnika, niezależnie od tego, czy spółka faktycznie generuje przychody.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego W. K. jako wspólnika spółki jawnej. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydał decyzję, w której orzekł, że W. K. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu od czerwca 2020 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując, że spółka od daty rejestracji do lipca 2023 r. nie generowała przychodów, co jego zdaniem wykluczało obowiązek ubezpieczenia. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Asesor WSA Maciej Borychowski Protokolant spec. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] pismem z dnia [...].03.2024 r., uzupełnionym korespondencją z [...].05.2024 r. na podstawie art. 109 ustawy wystąpił z wnioskiem o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego W. K. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnika spółki jawnej N. w okresie od [...] czerwca 2020r. do nadal.
Pismem z [...].05.2024 r. poinformowano W. K. o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie ustalenia jego obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnika spółki jawnej oraz o możliwości wglądu do zgromadzonej dokumentacji stosownie do zapisu art. 10 oraz art. 73 § 1 kpa.
Ww. udzielił odpowiedzi na pismo korespondencją z [...].05.2024 r.
Pismem z [...].06.2024 r. poinformowano stronę o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie oraz o terminie wydania decyzji.
Pełnomocnik W. K. - radca prawny L. G. udzielił odpowiedzi pismem z [...].07.2024 r.
Decyzją z dnia [...] lipca 2024r. nr [...] działając na podstawie
art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 109 oraz art. 102 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 146), zwanej dalej ustawą, w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy oraz w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) po rozpatrzeniu wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego W. K. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] orzekł, że W. K. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik spółki jawnej N. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od [...] czerwca 2020 r. do nadal.
W uzasadnieniu organ wskazał, że podleganie przez wspólnika spółki jawnej obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności pozarolniczej do dnia zaprzestania jej wykonywania należy odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w spółce prowadzącej działalność gospodarczą, niezależnie od rzeczywistego uczestnictwa w działalności takiej spółki oraz faktycznego włączania się w prowadzenie jej spraw. W konsekwencji wspólnicy spółki jawnej, stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które prowadzą działalność pozarolniczą (art.82 ust. 5 pkt 3).
Tym samym, zdaniem organu podstawą podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego W. K. jako wspólnika N. jest sam fakt posiadania statusu wspólnika spółki jawnej - niezależnie od tego, czy prowadzi on działalność w ww. spółce.
Zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym, W. K. figuruje w KRS jako wspólnik spółki N. od dnia jej wpisu do rejestru tj. od [...].06.2020 r. do nadal.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2023r. W. K. reprezentowany przez pełnomocnika skierował do WA w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie:
1. przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy
w postaci art. 7, 77 § i 80 kpa na skutek nienależytego rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sprawie, w tym w szczególności poprzez nieprzywiązanie dostatecznej wagi do faktu, że spółka [...] od daty jej rejestracji w KRS do lipca 2023 r. nie generowała przychodu;
2. przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 82 ust. 1 i 2, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 5 punkt 21 w zw. z art. 102 ust. 5 punkt 24, art. 102 ust. 7 i 109 ust. 1 i 4, ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowej ze środków publicznych w zw. z art. 8 ust. 6 punkt 4 w zw. z art. 13 punkt 4b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że W. K.
z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik spółki jawnej podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od [...] czerwca 2020 r.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji z dnia [...] lipca 2024 r. i umorzenie postępowania a w przypadku nieuwzględnienia wniosku z punktu 1 wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Prezesowi NFZ a także zasądzenie od Prezesa NFZ na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął podniesione zarzuty, wskazując że Prezes NFZ wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględnił w sposób dostateczny faktu,
że w okresie od dnia rejestracji spółki w KRS do lipca 2023 r. spółka nie generowała żadnych przychodów i de facto nie prowadziła działalności gospodarczej.
W toku postępowania skarżący wyjaśniał, że spółka [...] zaczęła rzeczywiście prowadzić działalność gospodarczą w lipcu 2023 r., a on zaś opłaca wszelkie składki, w tym składkę zdrowotną od przychodów Spółki [...]
w ramach prowadzonej przez niego jednoosobowej działalności gospodarczej. Wyjaśnienia skarżącego i stanowisko zaprezentowane przez jego pełnomocnika w zakresie niepodlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu przez W. K. w S. wobec braku przychodów, nie zostały jednak podzielone przez Prezesa NFZ, który wywodzi, że sam status wspólnika spółki jawnej kreuje obowiązkowe podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. 2024 r. poz. 935).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organ właściwie przyjął, że skarżący, z tytułu bycia wspólnikiem spółki jawnej w okresie od
dnia [...] czerwca 2020 r. do nadal - powinien być objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi, współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników.
Stosownie do definicji osoby prowadzącej działalność pozarolniczą, ujętej
w art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, jest nią osoba, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej. Jak natomiast wynika z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Z treści tych przepisów wynika zatem, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają spełniający warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, m.in. wspólnicy spółki jawnej.
W ocenie sądu, organ prawidłowo ustalił, że skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność, będąca wspólnikiem spółki jawnej.
Prawidłowo przyjął także, że podstawą podlegania skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jest sam fakt posiadania statusu wspólnika spółki jawnej. Taka wykładnia jest prezentowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 187/17 stwierdził, że prowadzenie działalności gospodarczej przez spółkę nie jest przesłanką ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik tej spółki, a także wskazał, że w orzecznictwie ugruntowana jest wykładnia art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, zgodnie z którą wspólnik spółki jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na to, czy spółka prowadzi działalność gospodarczą, gdyż wspomniany obowiązek powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego określonego statusu prawnego.
Zgodnie natomiast z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.
Jak wynika z art. 13 ust. 4b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dodany ustawą z dnia 24.06.2021 r. Dz.U. z 2021 r. poz. 1621), obowiązującym od [...].09.2021r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: wspólnicy spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
Z powyższej regulacji wynika jednoznacznie, że objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik spółki jawnej trwa od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia jej zaprzestania.
Oznacza to, że skarżący będąc wspólnikiem spółki jawnej jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym przez cały okres, w którym posiada status wspólnika, bez względu na osiągane przez spółkę dochody.
Mając na uwadze powyższe sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło