VI SA/Wa 31/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2008 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia olimpijskiego oddala skargę Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Minister Sportu i Turystyki (dalej jako: organ), działając na podstawie art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz.U. Nr 155, poz. 1298, ze zm.; dalej jako: u.s.k.) i art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku B. S. (dalej jako: skarżący) z dnia [...] marca 2007 r. i po przeprowadzeniu w dniu [...] lipca 2007 r. na wniosek skarżącego rozprawy administracyjnej nie przyznał skarżącemu świadczenia olimpijskiego, o którym mowa w art. 38 ww. ustawy wobec niespełnienia przez skarżącego przesłanki z art. 38 ust. 1 pkt 1 u.s.k. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia [...] marca 2007 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem do ówczesnego Ministra Sportu o przyznanie świadczenia olimpijskiego argumentując, że ze względu na specyfikę sportu jeździeckiego i wyniki osiągane przed olimpiadą w M. należy mu się przedmiotowe świadczenie z tego względu, iż zdobywca srebrnego medalu M. K. jechał podczas drużynowego konkursu na jego koniu B. Ze złożonych na rozprawie administracyjnej zeznań świadków organ wywnioskował, że skarżącemu nie przysługuje świadczenie olimpijskie, gdyż nie zdobył on medalu olimpijskiego. W ocenie organu podstawowe argumenty skarżącego sprowadzają się do twierdzenia, że zdobyłby on medal olimpijski jeśli wystartowałby w zawodach olimpijskich. Organ zwrócił też uwagę, że dowodzenie, iż skarżący był w tamtym czasie zawodnikiem lepszym od M. K., nie może stanowić podstawy do przyznania świadczenia olimpijskiego. Zgodnie z ówczesnym stanem prawnym i stosowanymi praktykami kierownictwo ekipy mogło podjąć decyzję o zmianie jeźdźców. Organ nie zgodził się ze skarżącym, że "zdobywcą medalu olimpijskiego jest koń o nazwie B.", gdyż w świetle zeznań świadka M. K. fizycznie koń medalu nie zdobywa. Organ podkreślił, że samo prawdopodobieństwo zdobycia medalu nie stanowi przesłanki uzyskania świadczenia olimpijskiego. Jak wskazał organ, zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 u.s.k. warunkiem bezwzględnym otrzymania świadczenia olimpijskiego jest zdobycie medalu olimpijskiego, zaś skarżący nie przedstawił dowodu zdobycia medalu olimpijskiego, a udowodniona w toku rozprawy administracyjnej okoliczność, że medal ten zdobyłby, gdyby postał wystawiony do zespołu w zawodach drużynowych w skokach na olimpiadzie w M., nie może w świetle przepisów prawa stanowić podstawy do przyznania świadczenia olimpijskiego. Od decyzji tej skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie decyzji i ewentualnie o uzupełnienie dowodów z zeznań świadka J. S., byłego [...] P. w K. na okoliczność ustalenia, że hodowca i właściciel konia o nazwie B., tj. P. w K., nigdy nie wyraziła zgody na wydanie konia o nazwie B. M. K. do startu na Igrzyskach Olimpijskich w M. Zdaniem skarżącego koń jest zawodnikiem i zdobywcą medalu, więc mimo iż trofeum faktycznie zawdzięcza człowiekowi, to koń jest medalistą, zaś sprawa winna być rozpoznana wszechstronnie, gdyż skarżący pośrednio przez konia jest zdobywcą medalu olimpijskiego. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. organ na mocy art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 38 ust. 5 u.s.k. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że bezsprzecznym jest fakt, że skarżący nie zdobył na olimpiadzie w M. medalu olimpijskiego. W ocenie organu podstawą przyznania świadczenia nie może być ustalenie, że skarżący uzyskiwał przed olimpiadą lepsze wyniki od M. K., a koń B. zdobył medal olimpijski. Organ wskazał, że świadczenie olimpijskie przysługuje wyłącznie medalistom olimpijskim, a nie trenerom czy opiekunom zawodników, a tym bardziej opiekunom zwierząt. Podstawą przyznania świadczenia olimpijskiego nie może także być okoliczność, że skarżący zdobyłby medal, gdyby wystartował w zawodach. Ustalenie bowiem, że niewyrażenie zgody na udostępnienie konia M. K. zarówno przez wnioskodawcę, jak i ówczesnego właściciela konia P. w K. stanowić może jedynie – w ocenie organu – podstawę roszczenia tych osób względem osób odpowiedzialnych za ustalenie składu drużyny na zawody olimpijskie w M. o naprawienie wynikłej z tego szkody. Nie może stanowić według organu podstawy do stwierdzenia, że skarżący zdobył na olimpiadzie w M. medal olimpijski. W dniu [...] listopada 2007 r. skarżący złożył skargę na ww. decyzję z dnia [...] października 2007 r., wnosząc o jej uchylenie i uznanie uprawnienia skarżącego do świadczenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił nieprzyjęcie związku między rozpoznanym stanem faktycznym a treścią art. 38 ust. 1 u.s.k. poprzez błędną wykładnię, co skutkuje nieprzyznaniem mu świadczenia, mimo iż reprezentant Polski przez konia o nazwie B. jest zdobywcą medalu olimpijskiego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zgromadzony w sprawie obszerny materiał dowodowy potwierdza następujące fakty: jeździectwo jest jedyną dyscypliną sportu, w której oprócz człowieka występuje zwierzę; jeździec i koń tworzą parę; zasadą jest, iż pary się nigdy nie rozdziela; osiągnięty wynik sportowy dotyczy pary; koń tak jak człowiek jest zawodnikiem i reprezentantem; koń tak jak człowiek jest olimpijczykiem (koń olimpijski, medalista olimpijski); wyszkolenie konia do poziomu olimpijskiego wymaga długiego i żmudnego treningu; konia o nazwie B. do poziomu olimpijskiego przygotował wyłącznie reprezentant Polski na igrzyskach olimpijskich w M. B. S.; koń ten wtedy pod innym jeźdźcem zdobył medal olimpijski. Skarżący podkreślił, że koń o nazwie B. jest medalistą olimpijskim, a stało się tak wyłącznie za sprawą wytrenowania go przez skarżącego. Zachodzący rozdział faktu od prawa, w tej specyficznej sprawie, ze względu na funkcję ustawy, między innymi zabezpieczenia bytu sportowców reprezentantów Polski musi skłaniać – w ocenie skarżącego – do wykładni zdobycia przez skarżącego medalu olimpijskiego, pośrednio przez konia o nazwie B. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podał argumentację zbieżną z przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy uznać że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 38 ust. 1 u.s.k. reprezentantom Polski na igrzyskach olimpijskich, którzy: 1) zdobyli co najmniej jeden medal olimpijski, 2) ukończyli 35 rok życia, 3) nie uczestniczą we współzawodnictwie sportowym, 4) mają obywatelstwo polskie, 5) mają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, 6) nie byli karani za przestępstwo popełnione umyślnie przysługuje świadczenie pieniężne z budżetu państwa. Zgodnie z ust. 3 tegoż art. 38 świadczenie przyznaje minister właściwy do spraw kultury fizycznej i sportu na wniosek osoby zainteresowanej lub z własnej inicjatywy. Zatem skarżący, aby uzyskać świadczenie o którym mowa w art. 38 u.s.k. winien wykazać, iż spełnia każdą z sześciu ww. przesłanek. Ponieważ organ odmawia przyznania świadczenia w przypadku stwierdzenia, że zainteresowany nie spełnia co najmniej jednego z warunków, wskazanych w art. 38 ust. 1 u.s.k., to uzasadnia to stwierdzenie, że osoba ubiegająca się o takie świadczenie musi spełniać wszystkie te przesłanki łącznie. Na taką interpretację wskazał również Wiktor Cajsel w publikacji "Ustawa o sporcie kwalifikowanym. Komentarz" (Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 203). W niniejszej sprawie podstawową kwestią jest spełnienie przez skarżącego pierwszej z przesłanek, o których mowa w art. 38 ust. 1 u.s.k., a mianowicie zdobycia co najmniej jednego medalu olimpijskiego. Skarżący wskazał, że zdobył medal olimpijski poprzez konia, jednak – w ocenie Sądu – takiego sposobu uzyskania medalu ustawa nie przewiduje. "Zdobycie" medalu olimpijskiego może nastąpić więc tylko osobiście, indywidualnie przez samego zawodnika. Rozpoznając niniejszą sprawę, należy sięgnąć do zasad wykładni przepisów prawa, z których to zasad jako podstawową wskazuje się wykładnię językową. Zatem ustalenie treści przepisu art. 38 ust. 1 pkt 1 u.s.k. winno być dokonane w pierwszej kolejności wedle znaczenia gramatycznego sformułowania: zdobycie medalu olimpijskiego. Jak wskazuje Tomasz Spyra (T. Spyra, "Granice wykładni prawa. Znaczenie językowe tekstu prawnego jako granice wykładni.", Zakamycze 2006), podstawową granicą nawiązującą do tekstu prawnego jest językowa granica wykładni, a jej treść sprowadza się do nakazu, aby interpretacja nie wykraczała poza znaczenie tekstu prawnego. Sąd uznał więc, że rozszerzenie znaczenia i zastosowania normy, wynikającej z art. 38 ust. 1 u.s.k., prowadziłoby do przekroczenia granic wykładni, a w efekcie do spowodowania skutków prawnych, nie dających się pogodzić z tekstem ustawy. Rozpatrywany przepis art. 38 ust. 1 pkt 1 u.s.k. wskazuje, że świadczenie przysługuje reprezentantom Polski, którzy zdobyli medal olimpijski. Do rozważenia są więc dwa istotne elementy językowe, składające się na tenże ustawowy wymóg. Mianowicie, użyte przez ustawodawcę sformułowania: "reprezentantom Polski" oraz "zdobyli" wskazują , że zdobyć medal olimpijski może jedynie reprezentant Polski. W niniejszej sprawie skarżący (a nie koń) był w istocie reprezentantem Polski na igrzyskach olimpijskich w M., lecz – co należy podkreślić – skarżący nie zdobył medalu olimpijskiego, gdyż nie wystartował w zawodach. Organ prawidłowo więc uznał, że skarżący nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 38 ust. 1 pkt 1 u.s.k. W żaden sposób tego bezspornego ustalenia nie jest w stanie podważyć argumentacja skarżącego, wskazująca na zasady nierozdzielania konia z zawodnikiem oraz na brak zgody właściciela konia o nazwie B. (P.) na udostępnienie go innemu niż skarżący jeźdźcowi. Ocena natomiast powodów, dla których skarżący nie wystartował na trenowanym przez siebie koniu wykracza poza zakres kognicji sądu administracyjnego, badającego jedynie decyzję Ministra Sportu i Turystyki i jedynie pod kątem jej legalności. Zatem wszelkie podnoszone przez skarżącego względy słuszności, celowości, czy sprawiedliwości nie mogą być brane przez Sąd pod rozwagę, przede wszystkim w świetle kategorycznego brzmienia powołanego już wyżej art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Rozpatrując następnie zarzut skargi wskazujący, że koń o nazwie B. jest medalistą olimpijskim, Sąd uznał, iż zarzut ten nie może zostać uwzględniony, ponieważ reprezentantem Polski nie był koń, a tylko jeździec. Ponadto, nie ulega wątpliwości, że w świetle art. 8 i nast. Kodeksu cywilnego zwierzę nie ma zdolności prawnej, a więc nie może być podmiotem prawa, także w zakresie konkretnych praw podmiotowych. Braku zdolności prawnej konia nie zmienia również treść art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2008, Nr 1, poz. 5, ze zm.), wedle którego zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą, a człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę. Podkreślić trzeba, że wedle art. 1 ust. 2 w sprawach nieuregulowanych w ustawie do zwierząt stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące rzeczy. Dlatego też, wnioskowanie skarżącego, jakoby koń zdobył medal olimpijski jest nieprawidłowe. Choć występuje pojęcie: konia – medalisty olimpijskiego, to odnosi się ono do pary: jeździec i koń, gdyż sam koń (bez jeźdźca) oczywiście nie zdobyłby medalu. Należy też zważyć na bezzasadność argumentacji skarżącego o zdobyciu medalu olimpijskiego poprzez konia, określanej również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jako zdobycie medalu pośrednio przez konia. Znaczenie użytego w art. 38 ust. 1 pkt 1 u.s.k. słowa "zdobył"/"zdobyli" wskazuje, że chodzi o uzyskanie czy osiągnięcie czegoś. Niewątpliwie więc, aby zyskać uprawnienia do świadczenia olimpijskiego, należy zdobyć medal samemu, osobiście, a więc – wedle Sądu – z pewnością nie poprzez konia. Analizując ten wątek, trzeba odnieść się do analogii jeździectwa z innymi dyscyplinami olimpijskimi. Spośród bowiem kilkudziesięciu dyscyplin, w co najmniej kilkunastu z nich zawodnik nie bierze udziału sam, ale niejako przy pomocy i dzięki danej rzeczy ruchomej. Tak jest w sytuacji przykładowo żeglarstwa czy kolarstwa, gdzie reprezentant danego sportu posługuje się odpowiednio przygotowanymi wcześniej sprzętami w postaci łodzi czy roweru. Rzeczy te są niewątpliwie wcześniej sprawdzane i przysposabiane na potrzeby startu w zawodach. To samo więc tyczy się konia, którego skarżący trenował. Można w tym miejscu zadać pytanie, czy na uwzględnienie zasługiwałoby roszczenie o świadczenie olimpijskie mechanika przygotowującego rower dla kolarza lub właściciela jachtu, na którym kto inny zdobył medal olimpijski? Odpowiedź brzmi – nie. Zatem skarżący nie mógł zdobyć medalu poprzez wytrenowanego przez siebie konia. Rzeczywiście, jeździectwo jest specyficzną dyscypliną olimpijską, w której trening i przygotowanie nie dotyczy rzeczy, a zwierzęcia, na którym w zawodach startuje reprezentant danego kraju. Nie podważa to jednak uznania przez Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę, że zdobywcą medalu może być tylko osoba, która ostatecznie wzięła udział w tej konkurencji, a nie taka, która tylko mogła wziąć udział. W niniejszej sprawie zdobywcą medalu olimpijskiego był jeździec, który sam wystartował w zawodach, nie zaś skarżący. Prawdopodobieństwo zdobycia medalu, nawet bardzo wysokie i nawet graniczące z pewnością, nie jest jednak tym samym co jego zdobycie. Podsumowując, organ prawidłowo zastosował art. 38 ust. 1 u.s.k. i zasadnie uznał, że skarżący nie spełnił jednej z przesłanki, o której mowa w tym przepisie: nie zdobył medalu olimpijskiego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.