VI SA/Wa 3108/24

WyrokWSA w Warszawie2024-12-12

Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Sławomir Kozik, Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na przedsiębiorcę za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w przerobiony tachograf jest zgodne z prawem, mimo braku świadomości przedsiębiorcy o ingerencji w urządzenie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę jest zasadna, ponieważ przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za stan techniczny pojazdu i powinien upewnić się, że tachograf nie jest przerobiony. Brak świadomości przedsiębiorcy o ingerencji w tachograf nie zwalnia go z odpowiedzialności, gdyż obowiązkiem przedsiębiorcy jest zachowanie należytej staranności i kontrola stanu technicznego pojazdu. Przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania, gdyż ustawa o transporcie drogowym zawiera odrębne regulacje dotyczące kar pieniężnych.
Stan faktyczny
W dniu 10 października 2023 r. podczas kontroli drogowej pojazdu należącego do B. sp. z o.o. stwierdzono ingerencję w tachograf cyfrowy polegającą na dolutowaniu układu scalonego umożliwiającego manipulację danymi. Organ I instancji nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za wykonywanie przewozu pojazdem z przerobionym tachografem. Spółka odwołała się do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który utrzymał decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc m.in. brak świadomości o ingerencji w tachograf i zarzuty proceduralne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Protokolant spec. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę W dniu 10 października 2023 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości W. inspektor inspekcji transportu drogowego zatrzymał do kontroli drogowej pojazd członowy, składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej marki [...] o numerze rej. [...]. Kierowca, A. Y., wykonywał kontrolowanym pojazdem międzynarodowy transport drogowy po rozładunku z Białorusi do Polski na rzecz B. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej też w skrócie jako "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona"). W toku czynności kontrolnych dokonano między innymi pobrania danych cyfrowych z okazanej do kontroli karty kierowcy oraz z zainstalowanego w pojeździe urządzenia kontrolno-pomiarowego (tachografu cyfrowego). Kontrolujący, po poddaniu tachografu analizie pod względem natężenia prądu oraz sprawdzeniu plomby na impulsatorze, jak również numeru seryjnego zapisanego na obudowie impulsatora, analizując natężenia prądu stwierdził, iż nie są one zgodne z normami producenta, w związku z czym, mając na względzie podejrzenie manipulacji, pojazd skierowano celem dalszych badań do uprawnionego warsztatu, zgodnie z art. 38 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE nr L 60 z 28 lutego 2014 r.). Finalnie oględziny połączenia tachografu z impulsatorem wykazały, po pierwsze, ingerencję w czujnik mchu kitas 2+ o nr fab. [...] polegającą na dolutowaniu układu scalonego służącego do manipulacji prawidłową pracą tachografu a po drugie ingerencję w instalację elektryczną polegającą na podłączeniu dodatkowego kabla do wiązki sygnałowej z czujnika ruchu. W protokole oględzin (k. nr 17) zapisano, że ingerencja ta powoduje, iż urządzenie może nie rejestrować prawidłowych danych dotyczących prędkości, przejechanych kilometrów i rodzaju pracy. W związku z poczynionymi w trakcie powyższej kontroli ustaleniami, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej też jako "organ I instancji" lub "WITD"), pismem z dnia 13 października 2023 roku, działając na podstawie art. 10 § 1 i art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a."), zawiadomił Skarżącą o wszczęciu wobec niej z urzędu postępowania w sprawie naruszenia lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 1539, dalej w skrócie jako "u.t.d."). Powyższe postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w dniu [...] stycznia 2024 roku decyzji o numerze [...], którą nałożono na Stronę karę pieniężną w wysokości dziesięciu tysięcy złotych za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub wyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony. Zdaniem organu pierwszej instancji bezspornym jest, że podczas kontroli drogowej w dniu 10 października 2023 r. stwierdzono, iż zainstalowany w kontrolowanym pojeździe impulsator został przerobiony w celu możliwości fałszowania danymi a stwierdzonego naruszenia nie zanegował obecny w czasie kontroli kierowca. Tymczasem to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy, tak aby nie dochodziło do naruszeń. Od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego Skarżąca wniosła odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też jako "organ odwoławczy", "organ II instancji" lub "GITD"), zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a.; niezastosowanie w sprawie przepisów Działu IVa k.p.a. oraz niezastosowanie art. 92c u.t.d. Ponadto Strona podkreśliła, że zarówno ona, jak i kierowca, nie byli świadomi manipulacji wprowadzonych do urządzenia rejestrującego i nie mieli wpływu na fakt ingerencji w tachograf w pojeździe zakupionym na początku 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 roku, nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., 4 pkt 22 lit. x, art. 87 ust. 1 pkt. 4, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. art. 92c ustawy o transporcie drogowym, lp.6.1.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym a także art. 2 ust. 1, art. 10, art. 12 ust. 8 załącznika do umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie, dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U z 2014r. poz. 409), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2024 roku. Organ odwoławczy zaznaczył, że odpowiedzialność za nieprawidłowości w funkcjonowaniu tachografu ponosi przedsiębiorca, ponieważ to on realizował przewóz pojazdem z wadliwym tachografem. Fakt zakupienia pojazdu w określonym stanie tj. jak w tym przypadku z (potencjalnie) wadliwym tachografem nie zwalania Strony z obowiązku upewnienia się, że urządzenie działa poprawnie, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie jest pierwszym właścicielem, a przejmuje pojazd z już zamontowanym tachografem, który to pojazd był wcześniej użytkowany przez inny podmiot. Odnosząc się do argumentacji Skarżącej odnośnie braku wiedzy o podrobieniu tachografu, organ odwoławczy podkreślił, że możliwe nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania urządzenia wykryli podczas kontroli drogowej funkcjonariusze bez konieczności użycia zaawansowanej technologii. GITD zwrócił uwagę, że już dość ogólne sprawdzenie wykazało, iż możliwe jest, że doszło do manipulacji, co skutkowało skierowaniem pojazdu do uprawnionego warsztatu celem weryfikacji swoich podejrzeń. Tam okazało się że rzeczywiście doszło do poważnej ingerencji w funkcjonowanie urządzenia rejestrującego. Organ odwoławczy podkreślił, że bardziej wnikliwa analiza pozwoliłaby Stronie zauważyć pewne nieprawidłowości i podjąć działania celem weryfikacji prawidłowego funkcjonowania urządzenia rejestrującego. Tymczasem strona od momentu zakupienia pojazdu na początku roku 2023 r. do dnia kontroli, tj. do dnia 10 października 2023 roku wykonywała przewozy drogowe pojazdem wyposażonym w wadliwie działający tachograf i nie zadbała o to by sprawdzić, czy tachograf jest wolny od niepożądanych manipulacji. Zdaniem GITD Strona nie wykazała się tym samym podstawową starannością w prowadzeniu własnych spraw, szczególnie, że ujawnienie naruszenia było możliwe i nie wymagało zaawansowanej technologii. Zdaniem GITD, w sprawie brak jest zatem podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. W ocenie GITD w sytuacji, w której Strona nabyła pojazd wraz z tachografem, który był uprzednio użytkowany, powinna dokonać jego dokładnego sprawdzenia kierując się ograniczonym zaufaniem do poprzedniego właściciela pojazdu. W skardze na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2024 roku, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Strona zarzuciła naruszenie: - art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy u.t.d., a zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a., - art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nierozważenie odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, gdy waga zarzucanego stronie naruszenia, o ile w ogóle do niego doszło, była znikoma, strona zaprzestała (hipotetycznego) naruszania prawa a kara w wysokości 10 000 złotych za zarzucone naruszenie w okolicznościach, w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna, - art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez nieumorzenie postępowania, pomimo że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Mając na względzie powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji w całości i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia a także zasądzenie od organu II instancji na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana "p.p.s.a.") Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie a zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, nie naruszają przepisów prawa. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaistniały bowiem przesłanki do wymierzenia Spółce kary na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z brzmieniem lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d., za wykonywanie przez nią przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub wyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie (...). Z kolei w myśl art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy. Załącznik nr 3 do u.t.d. zawiera natomiast między innymi pkt 6.1.2, w którym jako naruszenie wskazane jest wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub powyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony. W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni potwierdzał zaistnienie ujętego w lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do u.t.d. naruszenia, co pozwalało organom inspekcji transportu drogowego na zastosowanie w stosunku do Skarżącej sankcji wynikającej z przytoczonych wyżej przepisów prawa materialnego. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że oględzin zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe tachografu cyfrowego Continental Automotive GmbH o nr seryjnym [...] (z oprogramowaniem 2110), dokonano w uprawnionym warsztacie, zgodnie z wymaganiami statuowanymi w art. 38 ust. 2 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE nr L 60 z 28 lutego 2014 r.). Oględziny tachografu wykazały przy tym, po pierwsze, że doszło do ingerencji w czujnik ruchu kitas 2+o nr fabrycznym [...] polegającej na dolutowaniu układu scalonego, za pomocą którego można było manipulować pracą tachografu, a po drugie, że miała miejsce ingerencja w instalację eklektyczną, która polegała na podłączeniu dodatkowego kabla do wiązki sygnałowej z czujnika ruchu. W konkluzji wyraźnie podkreślono, że wymienione manipulacje mogą sprawić, że tachograf nie będzie rejestrował prawidłowych parametrów z zakresu prędkości pojazdu, przebytego dystansu oraz rodzaju aktywności. Zatem, zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie organy inspekcji transportu drogowego zgromadziły w aktach sprawy kluczowe dowody, które są konieczne do jej prawidłowego rozstrzygnięcia. W ich świetle w pełni uzasadniona jest przy tym konkluzja organów o zaistnieniu stwierdzonego w trakcie kontroli w dniu 10 października 2023 roku przerobienia zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe impulsatora umożliwiającego fałszowanie danych, co z kolei stanowi naruszenie sankcjonowane przez Ip. 6.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d., skutkujące zasadnym nałożeniem na Stronę kary pieniężnej w wysokości 10 000 złotych. Podkreślenia przy tym wymaga, że Strona w istocie nie neguje prawidłowości powyższych ustaleń w zakresie przerobienia zainstalowanego w pojeździe urządzenia kontrolno-pomiarowego. Powołuje się ona natomiast na brak świadomości co do zaistniałej ingerencji w czujnik ruchu mającej na celu manipulację prawidłowej pracy tachografu. Skarżąca argumentuje, że pojazd, którym wykonywany był przewóz został zakupiony na początku 2023 roku i była przekonana, że spełnia on wszystkie wymagania, a przewozy są wykonywane zgodnie z przepisami prawa. W tej sytuacji zarzuca organowi odwoławczemu z jednej strony brak rozważenia zastosowania w sprawie przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (ujętych w Dziale IVa), a z drugiej strony, naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez nieumorzenie postępowania, pomimo że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że nie miała ona wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mogła przewidzieć. W pierwszej kolejności, w ocenie Sądu, za niezasadne należy uznać zarzuty sformułowane w punkcie 1.1. i 1.2. skargi tj. naruszenia art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Przede wszystkim wskazania wymaga, że zakres stosowania przepisów Działu IVa – "Administracyjne kary pieniężne" Kodeksu postępowania administracyjnego wyznacza jej art. 189a. Stanowiąc w § 1 tego przepisu, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. W § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się. Z przywołanej regulacji (abstrahując od § 3 art. 189a k.p.a., który wyłącza stosowanie przepisów wymienionego działu ustawy z określonych w nim powodów, innych jeszcze, niż wymienione powyżej) jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a k.p.a., t. 7, [w:] Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021). Uwzględniając powyższe stwierdzić trzeba, że oczekiwanie Skarżącej odnośnie co do zasadności zastosowania art.189a § 1 oraz art. 189f k.p.a. w rozpatrywanej sprawie nie może być uznane za usprawiedliwione, podobnie, jak i zarzut naruszenia tych przepisów przez ich niezastosowanie. Z przepisów odrębnych bowiem, w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c u.t.d. jasno wynika, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Jeżeli z przywołanego przepisu prawa wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny. Z tych przyczyn brak jest podstaw do stwierdzenia, iż organy dopuściły się w niniejszej sprawie naruszenia wymienionych w zarzucie sformułowanym w punktach 1.1 i 1.2. skargi przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ich niezastosowanie. Ponadto Sąd zgadza się ze stanowiskiem GITD, zgodnie z którym w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Analizując przywołaną już powyżej treść przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., stwierdzić należy, że dla uwolnienia się podmiotu wykonującego przewóz drogowy od odpowiedzialności, wymagane jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: brak wpływu tego podmiotu na powstałe naruszenie oraz niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, które do powstania tegoż naruszenia doprowadziły. Powołana regulacja ma przy tym charakter wyjątkowy i dotyczy sytuacji, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć określonych zdarzeń stanowiących naruszenie prawa. Wykazanie okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 ww. ustawy należy do przedsiębiorcy. Powinien on wykazać, że uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy prawidłowej organizacji przewozu, a jedynie wskutek nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od niego okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zdaniem Sądu Skarżąca nie wykazała w toku postępowania w żaden sposób, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a samo naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Wbrew stwierdzeniom Strony, w świetle dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., za jego zastosowaniem w realiach niniejszej sprawy nie może przemawiać podnoszony przez Skarżącą ewentualny brak świadomości odnośnie zaistniałego przerobienia tachografu. Nie jest bowiem w sprawie istotne, czy to sama Strona dokonała nieuprawnionej ingerencji w działanie tachografu, czy zrobił to ewentualnie poprzedni właściciel pojazdu. Strona przed wykonaniem przewozu drogowego, winna była się bowiem upewnić, czy pojazd jest w dobrym stanie technicznym, czyli czy m.in. nie zawiera niedozwolonych urządzeń. Kto je zainstalował, nie ma w sprawie znaczenia i organy nie musiały w tym zakresie przeprowadzać dodatkowego postępowania dowodowego. Podkreślenia wymaga, że w punkcie 6.1.2. załącznika nr 3 do u.t.d. nie jest penalizowana sama czynność przerobienia lub podrobienia tachografu, ale wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który został podrobiony lub przerobiony, a Strona tego faktu w istocie nie kwestionuje. Bez znaczenia dla sprawy jest sugestia Strony, co do wykonywania przejazdu pojazdem w stanie technicznym, w jakim znajdował się on w chwili zakupu od poprzedniego właściciela. Strona będąca profesjonalistą, nabywając auto w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, winna upewnić się, że zarówno przy nabyciu pojazdu, jak i przed każdorazowym wykonywaniem przewozu drogowego, pojazd ten jest całkowicie sprawny i nie zawiera zakazanych prawem urządzeń. Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., przewiduje bowiem możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa, jednakże jest to uzależnione od wykazania. że dołożył on należytej staranności, to znaczy uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. W realiach przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu, Skarżąca istotnie nie wykazała, że w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 92c ust. 1 u.t.d. zwalniające ją od odpowiedzialności, tj. okoliczności nadzwyczajne, niespodziewane, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot, organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie byłby w stanie przewidzieć. W tym zakresie nie wykazano, aby zgodnie ze starannością właściwą dla profesjonalnego podmiotu zostały podjęte działania, które pozwoliłyby Skarżącej stwierdzić wadliwość używanego w pojeździe urządzenia i zapobiec korzystaniu z niego i przeciwdziałać wadliwemu rejestrowaniu przebiegu przejazdu. W konsekwencji, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu Strony sformułowanego w puncie 2.1 skargi. W konsekwencji, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło