VI SA/Wa 312/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania licencji pilota samolotowego turystycznego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu R. P. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W niniejszej sprawie skarżący R. P. w terminie otwartym do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że nie pracuje. Obecnie mieszka u znajomych, którzy mu pomagają. Zbiera pieniądze na wynajęcie mieszkania. Podał również, że jest zadłużony i figuruje w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych. W rubryce 10 formularza PPF, zatytułowanej "Dochody" skarżący wskazał, iż jego dochody "wystarczają na utrzymanie zdrowia i życia", a w rubryce 5 formularza zaznaczył, że są one "ściśle racjonowane". Pismem z dnia [...] maja 2009 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 14 dni następujących dokumentów: 1) odpisu zeznania podatkowego skarżącego za rok 2008, ewentualnie dokumentu potwierdzającego wysokość dochodów uzyskanych w tym okresie (np. zaświadczenie z właściwego urzędu skarbowego), 2) dokumentu wskazującego wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w roku bieżącym, 3) wskazania źródła i wysokości dochodów "wystarczających na utrzymanie zdrowia i życia", o których mowa w rubryce 10 formularza PPF, 4) zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o posiadaniu aktualnie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej (ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych), 5) zaświadczenia z Rejestru Dłużników Niewypłacalnych potwierdzającego okoliczność, iż skarżący w nim figuruje, 6) dokumentów potwierdzających wysokość zadłużenia, o którym mowa w rubryce 5 formularza PPF, 7) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, 8) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń (np. czynsz; opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon). Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu [...] maja 2009 r. [...]. Dotychczas nie zostało ono wykonane. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie udokumentował swojej sytuacji majątkowej. Wobec nieprzedstawienia żądanych przez Sąd dokumentów, nie można ustalić, czy R. P. wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego przez skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.