VI SA/Wa 3125/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu w dniu 17 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 3125/15, odmawiającego przyznania R. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o dopuszczenie do egzaminu notarialnego postanawia utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 3125/15 R. P. (dalej "skarżący") wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynika, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie uzyskuje żadnych dochodów. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przedstawione dokumenty były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) pisma wskazującego źródła utrzymania, w szczególności oświadczenia czy skarżący korzysta z jakichkolwiek form pomocy społecznej bądź pomocy materialnej innych osób (jeżeli tak, to zobowiązać skarżącego do przedstawienia kopii decyzji o przyznaniu zasiłków lub podania przez kogo i w jakim zakresie skarżący jest utrzymywany, tj. kto zapewnia mu żywność, mieszkanie, odzież), b) oświadczenia, czy skarżący jest zarejestrowany w ewidencji osób bezrobotnych (jeśli tak, to zobowiązać skarżącego do przedłożenia stosownego zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania zasiłku), c) oświadczenia czy skarżący posiada rachunki bankowe (w tym lokaty i konta dewizowe) - jeżeli tak, zobowiązać skarżącego do nadesłania wyciągów z tych rachunków. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 1 lipca 2016 r. Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. Starszy referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Starszy referendarz sądowy uznał, że oświadczenie majątkowe skarżącego nie pozwala na ustalenie jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i oraz zdolności płatniczych, a twierdzenia o trudnej sytuacji majątkowej budzą wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy z uwagi na ich nieudokumentowanie. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący pismem z 16 sierpnia 2016 r. złożył sprzeciw, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym i budzącego głębokie niezadowolenie i oburzenie skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia. W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1-3 p.p.s.a. powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przenosząc treść powyższych przepisów na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że okoliczność, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej może nastąpić wyłączenie w sytuacji, gdy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oznacza, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania zajścia przesłanek udzielenia takiej pomocy. Niewykazanie stanu majątkowego przez wnioskodawcę bądź wykazanie go w niepełnej postaci uniemożliwia analizę, czy w okolicznościach faktycznych sprawy zachodzą przesłanki udzielenia tej formy pomocy państwa. W ocenie Sądu Starszy referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu zasadnie uznał, że skarżący nie wykazał swojego stanu majątkowego. Skarżący nie wykazał bowiem, że zgodnie z informacjami z Krajowego Rejestru Sądowego pełni funkcję prezesa zarządu Administrator-Zarządca sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie i czy z tego tytułu uzyskuje jakiekolwiek przychody, nie wykazał zbycia udziałów w przywołanej spółce ani nie wykazał, czy korzysta z przewidzianych prawem form pomocy społecznej bądź też odmówiono mu jej udzielenia. Z uwagi na powyższe stan majątkowy przedstawiony przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy i nadesłanych później wyjaśnieniach musiał zostać uznany za niepełny, a zatem niewystarczający do ustalenia czy zachodzą przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.