VI SA/Wa 313/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-07-03

Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która odnotowuje problemy z płynnością finansową i znaczący wzrost zobowiązań, ale jednocześnie wykazuje wysokie przychody i dochody z działalności gospodarczej, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli nie wykaże braku dostatecznych środków na ich pokrycie. Sama argumentacja o problemach z płynnością finansową i wzrostem zobowiązań nie jest wystarczająca, gdy spółka generuje wysokie przychody i dochody, a ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej obciąża ją samą.
Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując problemy z płynnością finansową i wzrostem zobowiązań. Spółka wykazała znaczne środki na rachunkach bankowych, wysokie zobowiązania wobec podwykonawców i należności od klientów. Przedstawiła również dane finansowe za lata 2012-2014 oraz okres styczeń-luty 2015, wskazujące na wysokie przychody i dochody, choć w 2014 roku dochód był niższy niż w poprzednich latach, a w pierwszych dwóch miesiącach 2015 roku odnotowano stratę. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono stronie skarżącej M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym p o s t a n a w i a: odmówić stronie skarżącej M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych We wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca – M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. - wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że w chwili obecnej odnotowuje znaczne problemy z płynnością finansową. Na dzień [...] kwietnia 2015 r. strona skarżąca posiadała na rachunkach bankowych środki pieniężne w kwocie 200.361,94 zł. Zobowiązania wobec podwykonawców (według stanu na dzień [...] kwietnia 2015 r.) wynosiły 1.708.288,00 zł, natomiast należności od klientów (według stanu na dzień [...] kwietnia 2015 r.) – 1.389.038,76 zł. Wskazała, że jej zobowiązania rosną z każdym z dniem, m.in. w związku z realizacją projektów, jednakże spółka spłaca zobowiązania podatkowe, gromadzi na subkoncie środki w celu wypłaty poborów za dany miesiąc dla pracowników, jak również przygotowuje się do spłaty kredytu obrotowego. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 50.000 zł, wartość aktywów to 618.409,33 zł, a zysk za okres styczeń-grudzień 2014 r. według bilansu wyniósł 18.192,21 zł. Ponadto skarżąca wskazała stany 11 posiadanych przez nią kont bankowych, na których (po zsumowaniu) widniał debet w kwocie 1.833,88 zł. Natomiast z dokumentów nadesłanych przez skarżącą wynika, że w roku 2012 spółka, przy przychodzie w wysokości 24.356.718,17 zł, uzyskała dochód w kwocie 386.895,97 zł. Natomiast w roku 2013 przy przychodzie w wysokości 15.409.486,26 zł osiągnęła dochód w kwocie 388.524,43 zł (załączono sprawozdanie finansowe za rok 2013 wraz z zawartym w nim rachunkiem zysków i strat). Przedłożony przez skarżącą rachunek zysków i strat za rok 2014 wskazuje, iż w roku 2014 - przy przychodach w kwocie 17.554.864,42 zł - dochód skarżącej wyniósł 18.191,21 zł. Skarżąca przedstawiła także rachunek zysków i strat za okres styczeń-luty 2015 r., według którego w tym okresie przy przychodach w wysokości 1.699.114,51 zł poniosła stratę w wysokości 78.341,09 zł. Odnosząc się do wezwania Sądu o nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, skarżąca wyjaśniła, że ze względu na specyfikę działalności spółki w miesiącu realizowanych jest kilka tysięcy transakcji, wydruk ww. wyciągów opiewałby na setki stron, co byłoby dla strony skarżącej zbyt kosztowne. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Oceniając stan majątkowy skarżącej należy mieć na uwadze, że skarżąca spółka w latach 2012-2013, przy bardzo dużych przychodach netto ze sprzedaży (odpowiednio 24.356.718,17 zł i 15.409.486,26 zł), uzyskała znaczny dochód (odpowiednio 386.895,97 zł oraz zł 388.524,43 zł). Także w roku 2014 osiągnęła dochód - wprawdzie znacznie mniejszy, bo w kwocie 18.191,21 zł, jednak w tym samym okresie (tj. w roku 2014) odnotowała znaczny wzrost przychodów netto ze sprzedaży w porównaniu z rokiem poprzednim, tj. 2013. I tak, o ile 2013 rok zamknął się przychodem netto na poziomie 15.409.486,26 zł, to w roku 2014 przychód z tego tytułu sięgnął kwoty 17.554.864,42 zł. Zarazem nastąpił wzrost kosztów wytworzenia produktów: koszty działalności operacyjnej w roku 2013 wyniosły 14.785.589,15 zł, natomiast koszt wytworzenia sprzedanych produktów w roku 2014 wyniósł 15.454.802,40 zł. Ponadto skarżąca w roku 2014 r. poniosła koszty ogólnego zarządu w wysokości 2.078.802,90 zł. Z przedstawionych powyżej okoliczności wynika bezspornie, że skarżąca spółka, pomimo odnotowywanego w 2014 r. mniejszego niż w poprzednim roku dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej, ewidentnie zwiększyła jej skalę w stosunku do roku 2013. Oprócz ogólnego znacznego wzrostu przychodu (w latach 2013 – 2014 zwiększyła przychód o ponad 2.140.000 zł), świadczy o tym niewątpliwie podniesienie poziomu wydatków przeznaczonych na wytworzenie sprzedanych produktów, w tym wynagrodzenia. Na uwagę zasługuje także duża skala wydatków na koszty ogólnego zarządu (2.078.802,90 zł), na które składają się m.in. wynagrodzenia oraz świadczenia na rzecz kierownictwa i pracowników zarządu, koszty podróży służbowych, koszty biurowe. Koszty te nie są związane z bezpośrednimi kosztami wytworzenia sprzedawanych produktów, a ich skala świadczy o bardzo dobrej kondycji finansowej strony skarżącej. Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej, iż odnotowuje problemy z płynnością finansową, albowiem znacznie wzrosła wartość jej zobowiązań wobec podwykonawców jak i wartość należności od klientów, wskazać należy, że w przypadku trudności z odzyskaniem wierzytelności strona skarżąca może wystąpić na drogę postępowania egzekucyjnego. W ocenie rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej ciąży na skarżącej spółce, a jego konsekwencje nie stanowią w analizowanym przypadku okoliczności uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 2014 r., sygn. akt II FZ 1265/14). W konsekwencji uznać należy, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co skutkuje odmową przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło