VI SA/Wa 3161/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-22
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Ewa Frąckiewicz, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną na przedsiębiorcę transportowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, pomimo przedstawienia przez stronę "raportu technicznego" kwestionującego działanie tachografu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za organizację pracy kierowców i prawidłowe działanie urządzeń rejestrujących, a przedstawiony przez stronę "raport techniczny" nie mógł podważyć stanowiska organu, gdyż został sporządzony przez osobę bez uprawnień biegłego i mogła być ona zainteresowana wynikiem sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na litewskiego przewoźnika "T." za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy, stwierdzone podczas kontroli drogowej. Organ I instancji nałożył karę, Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) uchylił tę decyzję i nałożył nową, wyższą karę. Przewoźnik zarzucił naruszenie przepisów KPA i niesłuszne nałożenie kary. GITD utrzymał karę, odrzucając argumenty strony dotyczące wad tachografu, wskazując na ważną kalibrację i brak wiarygodności przedstawionego "raportu technicznego". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę przewoźnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi "T." z siedzibą w S., Litwa na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości
Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej organem) decyzją z dnia [...] września 2015 roku nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy ze skargi U., Litwa (zwaną dalej stropną/skarżącym) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (zwanego dalej organem I instancji) z dnia [...] kwietnia 2015 roku, uchylił decyzji organu I instancji w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości 6150 złotych.
W dniu 14 lipca 2014 roku na drodze krajowej w miejscowości Łozina przeprowadzono kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Zatrzymanym pojazdem w imieniu przedsiębiorcy kierował Pan L. V. a realizowany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy na podstawie licencji nr [...] w imieniu i na rzecz strony postępowania U. z siedzibą na Litwie. Przebieg i wyniki kontroli zamieszczono w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2014 roku gdzie stwierdzono skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni.
Decyzją z dnia [...] września 2014 roku [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 4.100 zł w związku z naruszeniem lp. 5.4.1, 5.4.2, 5.6.1 oraz 5.6.2 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm. zwaną dalej utd).
Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję z dnia [...] września 2014 roku w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 roku organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8.100 zł w związku z naruszeniami określonymi w lp. 5.4.1, 5.4.2, 5.6.1 oraz 5.6.2 załącznika nr 3 do utd.
Skarżący wniósł odwołanie zarzucając naruszenie art 7 kpa oraz art. 139 kpa, oraz niesłuszne nałożenie kary za skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku.
Decyzją z dnia [...] września 2015 organ uchylił decyzję organu I instancji w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości 6.150 zł w związku z naruszeniem lp. 5.4 i 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d.
Powołując przepisy umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 2014 poz. 409) oraz przepisy rozporządzenia nr 561/2006, organ wskazał, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych cyfrowych pojazdu oraz karty kierowcy, że kierowca prowadził pojazd dokonując skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, przekroczenia całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni co szczegółowo zostało opisane w decyzji.
Organ stwierdził, że urządzenie rejestrujące czas pracy posiadało aktualną kalibrację a więc zasadne jest domniemanie, że działało prawidłowo i zgodnie z wymaganiami z załącznika IB rozporządzenia 3821/85. Jego zdaniem urządzenie rejestrujące zainstalowane w kontrolowanym pojeździe opowiadało wymogom technicznym określonym w Załączniku IB do rozporządzenia nr 3821/85 (EWG). Wskazał, że państwo członkowskie przyznaje homologację typu WE części, dla każdego rodzaju urządzenia rejestrującego, dla każdego wzoru wykresówki lub karty pamięci, spełniających wymagania wymienione w załączniku I lub IB do niniejszego rozporządzenia — pod warunkiem, że ma możliwość sprawdzenia czy określony produkt jest zgodny homologowanym wzorem.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu, dotyczących prawidłowości funkcjonowania tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] i omówienia kopii dokumentu załączonej przez pełnomocnika, organ stwierdził, że z dowodów przedstawionych przez skarżącego wynika, że raport został sporządzony przez osobę, która nie posiada oficjalnego tytułu biegłego w przedmiocie urządzeń rejestrujących a ponadto został podpisany przez osobę będącą pracownikiem lub współpracownikiem przedsiębiorcy. Wobec tego zdaniem organu może być osobą zainteresowaną korzystnym dla strony postępowania rozstrzygnięciem sprawy, co powoduje, iż nie sposób uznać ją za niezależnego eksperta w dziedzinie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie:
• art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, polegającej na: nie daniu wiary okazanemu przez skarżącego "raportowi technicznemu dotyczącemu tachografu" pomimo braku merytorycznej oceny tego dokumentu, wyłącznie o argumentację dotyczącą kwalifikacji tegoż autora z pełnomocnikiem reprezentującym skarżącego w postępowaniu administracyjnym, oraz formy tego dokumentu, bezpodstawnym przyjęciu, że z faktu posiadania przez kontrolowany tachograf w momencie kontroli ważnej kalibracji, wynika iż nie posiada on wad fabrycznych podczas gdy podmioty dokonujące kalibracji nie weryfikują istnienia tego rodzaju wad, zwłaszcza w zakresie oprogramowania tachografu oraz oparcie oceny na niekompletnym materiale dowodowym, w wyniku czego organ przedwcześnie przyjął, że tachograf zainstalowany w pojeździe o nr rejestracyjnym [...] oraz oprogramowanie tego tachografu są rzetelne i mogą stanowić podstawę do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej,
• art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu urządzeń rejestrujących oraz oprogramowania stosowanego w takich urządzeniach na okoliczność istnienia wad fabrycznych w tachografie zainstalowanym w pojeździe o nr rej. [...] oraz oprogramowania tego tachografu a także na okoliczność, czy ewentualne wady mogły mieć wpływ na wyniki odczytów z tego tachografu, pomimo tego, że w toku postępowania skarżący uprawdopodobnił występowanie takich wad, zaś weryfikacja twierdzeń skarżącego wymagała wiadomości specjalnych, w wyniku czego Główny Inspektor Transportu Drogowego przedwcześnie wymierzył skarżącemu karę pieniężną,
• art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu urządzeń rejestrujących oraz oprogramowania stosowanego w takich urządzeniach oraz niezwrócenia się do producenta tachografu z zapytaniem, czy nieprawidłowości stwierdzone przez skarżącego mogą oznaczać istnienie w tym tachografie wad fabrycznych i czy te wady mogły mieć wpływ na wynik odczytów tachografu, w wyniku czego Główny Inspektor Transportu Drogowego przedwcześnie wymierzył skarżącemu karę pieniężną,
• art. 92 ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 5.4 i 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i wymierzenie skarżącemu kar pieniężnych, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony.
Wnosił o, wyeliminowanie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego i decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. z obrotu prawnego jako zapadłych z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając sprawę w świetle kryteriów opisanych ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.), skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] września 2015 roku uchylająca decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2015 roku, w całości i nakładająca karę pieniężną w wysokości 6150 złotych.
Organ uznał, że [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nieprawidłowo nałożył karę pieniężną za skrócenie odpoczynku tygodniowego w okresie rozliczeniowym 16.06.2014 r. - 22.06.2014 r.. Jego zdaniem z przepisów rozporządzenia 561/2006 nie wynika obowiązek zrekompensowania kilku skróconych odpoczynków tygodniowych. Wobec tego uznał, że brak jest podstaw do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1950 zł. Uznał, że z uwagi na znaczące błędy popełnione przez organ I instancji podczas ponownej analizy czasu tygodniowego odpoczynku należało uchylić decyzję i orzec co do istoty.
W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak
i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 92 b ust. 1-2 ustawy o transporcie drogowym wskazuje, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a. rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
b. rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c. Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń.
Zgodnie z art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) i rozporządzenia WE nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r., w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. Stosownie do treści art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących.
Oznacza to, że przedsiębiorca nie jest zwolniony z bieżącego nadzoru nad pracą kierowcy i sprawnym działaniem urządzeń. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wykonywanie przewozów drogowych zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie może się z tego ustawowego obowiązku zwolnić poprzez przerzucenie odpowiedzialności administracyjnej na inny podmiot. Strona jako profesjonalny przedsiębiorca powinna mieć nadzór i kontrolę nad sposobem wykonywania pracy przez zatrudnionych pracowników, oraz nad pojazdami będącymi własnością przedsiębiorstwa. Przedmiotowe przejazdy wykonywane były w imieniu i na rzecz strony, tak więc w tym zakresie nie wykazała się ona należytą starannością w organizacji pracy. Dzięki właściwej organizacji nie dochodzi do sytuacji, gdy pojazdy przedsiębiorstwa są prowadzone z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 2 rozporządzenia 561/2006 to właśnie przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. To przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. Zgodnie z art. 10 ust. 3, rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa. W tym stanie rzeczy to przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę, jak również czynności przewidziane w trakcie załadunku i rozładunku pojazdu. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. Fakt przekroczenia przepisów z zakresu czasu pracy jest ściśle związany z przewozem zaplanowanym i zorganizowanym przez przedsiębiorcę.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) i rozporządzenia WE nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r., w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. Stosownie do treści art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących. W trakcie wykonywania zlecenia, kierowca wykonywał pracę w imieniu i na rzecz strony. W tym zakresie pozostawał w ciągłej dyspozycji przedsiębiorcy i podlegał jego nadzorowi.
W ocenie Sądu z okoliczności, iż tachograf zainstalowany w kontrolowanym pojeździe posiadał w momencie kontroli ważną kalibrację uznać należy, że działał on prawidłowo i zgodnie z wymaganiami z załącznika IB rozporządzenia 3821/85. Przepis art. 10 ww. rozporządzenia wskazuje, że żadne Państwo Członkowskie nie może odmówić rejestracji pojazdu wyposażonego w urządzenie rejestrujące lub zakazać wprowadzenia takiego pojazdu do ruchu bądź używania, podając jako przyczynę fakt wyposażenia w urządzenie rejestrujące, jeżeli to urządzenie jest oznaczone znakiem homologacji typu EWG, o którym mowa w art. 6, oraz ma tabliczkę pomiarową, o której mowa w art. 12. Należy zauważyć, że zgodnie z rozdziałem VI ust. 4 Załącznika IB rozporządzenia nr 3821/85 przeglądy okresowe urządzeń zainstalowanych w pojazdach przeprowadza się po każdej naprawie urządzenia, lub po jakiejkolwiek zmianie współczynnika charakterystycznego pojazdu lub skutecznego obwodu tocznego opon, lub gdy czas UTC urządzenia różni się od czasu UTC o więcej niż 20 minut, lub przy zmianie numeru VRN i przynajmniej raz w okresie dwóch lat (24 miesięcy) od ostatniej kontroli. Przeglądy okresowe obejmują następujące kontrole:
— czy urządzenie rejestrujące działa prawidłowo, włącznie z funkcją gromadzenia danych na kartach do tachografów,
— czy jest zachowana zgodność z wymaganiami rozdziału III pkt 2.1 i 2.2 co do maksymalnych tolerancji przy instalacji,
— czy urządzenie rejestrujące opatrzone jest znakiem homologacji typu,
— czy zamocowana jest tabliczka instalacyjna,
— czy plomby na urządzeniu i na innych częściach instalacji są nienaruszone,
— sprawdzenie rozmiaru opon i wyznaczenie faktycznego obwodu tocznego kół.
Przy takiej kontroli prawidłowości działania urządzeń rejestrujących zakwestionowanie prawidłowości działania urządzenia powinno być dokonane przez osobę posiadającą wiadomości specjalne w zakresie tachografów cyfrowych. Sporządzony dokument "raport techniczny dotyczący tachografu" nie wskazuje, że osoba go podpisująca posiada wiadomości specjalne w zakresie tachografów cyfrowych wobec tego nie można uznać, że jest to opinia prywatna, która może zmienić a przynajmniej kwestionować stanowisko organów. Należy zauważyć, że osoba ta nie posiada tytułu biegłego w przedmiocie urządzeń rejestrujących. Wobec tego zdaniem sądu przedstawienie przez skarżącą "raportu technicznego dotyczącego tachografu" nie mogło zmienić stanowiska organu.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło