VI SA/Wa 3163/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości VI SA/Wa 3163/14 Uzasadnienie Decyzją z dnia 21 lipca 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1 i 3 pkt 1 i 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137) – także jako p.r.d. – art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 260), utrzymał w mocy decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w P. z dnia [...] maja 2014 r., nakładającą na B. O., wykonującą działalność gospodarczą pod nazwą FHU B. O. w J., karę pieniężną w kwocie 5000zł za wykonanie przewozu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. Decyzją wydano w następujących ustaleniach; W dniu [...] marca 2014 r. zatrzymano do kontroli na drodze krajowej nr 11 o dopuszczalnych naciskach pojedynczej osi napędowej do 10t zespół pojazdów kierowany przez M. M. składający się z pojazdu samochodowego nr rej. [...] i naczepy nr rej. [...] przewożący w ramach działalności gospodarczej przewoźnika płyty wiórowe. Pojazd poddano ważeniu na zalegalizowanym przez uprawnionego geodetę stanowisku do ważenia pojazdów wagami nieautomatycznymi SAW 10C dokładności IIII do pomiarów statycznych, posiadającymi ważne świadectwa legalizacji ponownej. Kierowcę zapoznano z procedurą kontroli, dokumentami dotyczącymi stanowiska do ważenia pojazdów i z dokumentami wag oraz z wynikami ważenia. W wyniku ważenia stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 0,15t (nacisk wynosił 10,15t). Z kontroli sporządzono protokół, który podpisał kierowca nie zgłaszając uwag. Zawiadomieniem z dnia kontroli powiadomiono przewoźnika o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o prawach przysługujących stronie wskazując, jakie okoliczności są wymagane dla zastosowania art. 140aa ust. 1 pkt 1 p.r.d. W tych ustaleniach W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję z dnia [...] maja 2014 r. nakładająca na przewoźnika karę pieniężna w kwocie 5000zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kat. IV. Opisując przebieg postępowania organ stwierdził, że pojazdem przewożono ładunek podzielny powodujący przekroczenie na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 0,15t dla drogi o nośności do 10t. Stwierdzając, że strona do dnia wydania decyzji nie zgłosiła uwag ani wniosków, organ administracji nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 140aa ust. 1 pkt 1 p.r.d. Od decyzji B. O. złożyła 2 czerwca 2014 r. (data nadania) odwołanie stwierdzając, że dochowała należytej staranności w przewozie i nie miała wpływu na stwierdzone naruszenie, wnosząc o zwolnienie z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Odwołująca podkreślała, że kierowca był należycie przeszkolony i został wyposażony w wykaz dróg, na których obowiązują ograniczenia tonażowe. Na dowód tego przedłożyła oświadczenie kierowcy o zapoznaniu się z wykazem dróg zawartym w rozporządzeniu z 6 września 2012 r. Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej i w załącznikach do tego rozporządzenia. W ocenie odwołującej za naruszenie wyłącznie odpowiadał kierowca, jako odpowiedzialny za załadunek i wybór niewłaściwej drogi oznakowanej znakiem zakazu B-19. Z tych względów, na podstawie art. 415 k.c., wnosiła o przeniesienie odpowiedzialności na kierującego pojazdem. W tych ustaleniach została wydana wymieniona na wstępie decyzja administracyjna. Główny Inspektor opisując przebieg postępowania, wyjaśniając zastosowane przepisy i kategorie zezwoleń oraz zasady odpowiedzialności przewoźnika stwierdził, że wyniki kontroli nie budzą wątpliwości co do ustalonego naruszenia. Organ odwoławczy, posiłkując się zasadami prawa cywilnego określającymi, jak należy rozumieć dochowanie należytej staranności i brak wpływu na naruszenie uznał, że w sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d. Zdaniem organu odwoławczego pojazd powinien zostać załadowany w sposób nienaruszający naciskami osi dozwolonej dla danej drogi nośności, po której się poruszał. W gestii podmiotu wykonującego przejazd jest właściwe zorganizowanie wraz z załadowcą załadunku, a następnie wybranie odpowiedniej trasy, aby nie dochodziło do naruszenia przepisów obowiązujących w transporcie drogowym. W świetle ustaleń organu przewóz wykonywany był z naruszeniem tych przepisów skutkując nałożeniem kary pieniężnej za brak zezwolenia kat. IV. Organ odwoławczy podkreślał, że przewożony ładunek był ładunkiem podzielnym nie będąc ładunkiem sypkim ani drewnem, dlatego także z tego powodu przepis art. 140aa ust. 4 p.r.d. nie mógł mieć zastosowania. Na decyzję B. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę domagając się uchylenia decyzji ewentualnie stwierdzenia jej nieważności i zasądzenia kosztów postępowania. Decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania (art. 10 i art. 77 k.p.a.) przez ich niezastosowanie i niezebranie oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego; naruszenie art. 140aa ust. 4 pkt 1a p.r.d. przez nieumorzenie postępowania w sytuacji wykazania przez skarżącą dołożenia należytej staranności w przewozie i braku wpływu na stwierdzone naruszenie. Skarżąca podkreślała, że właściwie przeszkolony kierowca i wyposażony w wykaz dróg określający ich tonaż oraz zobowiązany do przestrzegania tych informacji, wyłącznie był odpowiedzialny za stwierdzone naruszenie. Trudno natomiast wymagać od przewoźnika, by osobiście weryfikował każdy transport. Z tych względów skarżąca swoim zachowaniem dochowała warunków należytej staranności, nie godząc się na powstanie stwierdzonego naruszenia. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne – art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647). Zgodnie z art. 1 § 1 wymienionej ustawy, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej nie jest sprawowana przez sąd według kryteriów słuszności, lecz dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga nie ma uzasadnionych podstaw dla jej uwzględnienia. Przewożony ładunek (płyty wiórowe) był ładunkiem podzielnym nie spełniając wymagań z definicji art. 2 pkt 35b ustawy: ładunek niepodzielny - ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Ustawa – Prawo o ruchu drogowym wprowadziła kategorie zezwoleń m.in. na potrzeby orzekania kar pieniężnych za brak właściwego zezwolenia, bez względu na to, czy zezwolenie takie na przejazd pojazdu nienormatywnego mogło być udzielone. Innymi słowy kary pieniężne zostały niejako połączone z brakiem właściwego zezwolenia, przy jednoczesnym wskazaniu, że zezwolenie można wydać jedynie na przewóz ładunku niepodzielnego (art. 64d ust. 2 pkt 1). Kary pieniężne zostały zatem określone według kategorii zezwoleń, które stosownie do art. 64 ust. 3 ustawy uwzględniają wymiary, masę i naciski osi pojazdu nienormatywnego oraz drogę, po której kontrolowany pojazd się porusza. Kategorie zezwoleń zostały określone w załączniku nr 1 do ustawy. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy. - ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, przy czym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II (ust. 2). Kontrolowany przewóz nie spełniał żadnych z warunków do zaliczenia go do jednej z wymienionych kategorii zezwolenia. Kontrolowany pojazd poruszał się po drodze o dopuszczalnych naciskach osi do 10t przekraczając tę wielkość o 0,15t na pojedynczej osi napędowej. Naruszenie to zostało stwierdzone w toku kontroli przez zważenie pojazdu na zalegalizowanym stanowisku do ważenia pojazdów wagami posiadającymi ważne świadectwa legalizacji ponownej. W czasie kontroli dopełniono obowiązku zapoznania kierowcy z procedurą kontroli oraz zapoznano go z dokumentami dotyczącymi stanowiska do ważenia pojazdów i dotyczącymi wag, jak i z wynikami ważenia. Stwierdzone naruszenie kwalifikowało przejazd do braku zezwolenia kat. IV, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości podanej w decyzji. Skarżąca nie zarzuca nieprawidłowości przeprowadzenia samej kontroli pojazdu i ustaleń poczynionych w trakcie tej kontroli. W zasadzie wszystkie zarzuty skarżącej były kierowane do kierującego pojazdem, który wyposażony przez przewoźnika w wykaz dróg o dopuszczalnej nośności oraz pomimo znaku zakazu B-19 (co podkreślano w odwołaniu), wjechał na drogę dziesięciotonową. W związku z tym zdaniem skarżącej całą odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie powinien ponosić kierujący pojazdem. Należy jednak zauważyć, że zgodnie z art. 4 pkt 1 i pkt 15 ustawy o transporcie drogowym skarżąca jest przedsiębiorcą wykonującym przewozy w zakresie transportu drogowego rozumianego jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, czyli jest przedsiębiorcą uprawnionym do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Kierowca zaś, będąc pracownikiem przewoźnika, wykonywał jedynie czynności techniczne prowadzenia pojazdu, jako osoba uprawniona do kierowania pojazdem silnikowym (art. 2 pkt 21 p.r.d.). W związku z tym skarżąca była przewoźnikiem drogowym, czyli podmiotem wykonującym przejazd, a w rozumieniu art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. - karę pieniężną nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, a nie na kierującego pojazdem. W ocenie składu Sądu orzekającego w sprawie, fakt wyposażenia kierowcy w wykaz dróg o określonym tonażu, nie był okolicznością uzasadniająca zastosowanie art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Nienormatywność pojazdu wynikała, bowiem nie z przekroczenia przez pojazd dopuszczalnej masy całkowitej, lecz z nieprawidłowego rozmieszczenia ładunku, który obciążył nadmiernie pojedyncza oś napędową, a nadzór nad prawidłowym rozmieszczeniem ładunku należy do jednego z obowiązków przedsiębiorcy wykonującego przejazd, gdyż odpowiedzialność przewoźnika jest niezależna od odpowiedzialności kierowcy, załadowcy, czy spedytora towaru (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 lipca 2013 r. w sprawie VIII SA/Wa 239/13). Przewoźnik ponosi odpowiedzialność administracyjną niezależnie od winy lub dobrej, czy złej woli, gdyż wystarczającym jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych na niego obowiązków (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 lipca 2013 r. w sprawie II SA/Ol 451/13 i w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2014 r. w sprawie II SA/Rz 404/14). Kontrola pojazdu stwierdziła jego nienormatywność wyłącznie w zakresie nacisku pojedynczej osi napędowej na drogę, co zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. obowiązywało organ administracji do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej. Wysokość tej kary ustala przepis art. 140ab ust. 1 pkt 2 w wysokości 5000zł za brak zezwolenia kategorii IV i taka kara została orzeczona. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.