VI SA/Wa 3172/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym p o s t a n a w i a: zawiesić postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie T. K. (dalej także "skarżący" lub "strona skarżąca") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym L. D. (dalej także: "uczestnik postępowania"). Postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił powyższą ww. skargę z uwagi na nieuiszczenie stosownego wpisu sądowego przez stronę skarżącą. Odpis powyższego postanowienia został skutecznie doręczony skarżącemu oraz pełnomocnikowi organu. Jeśli chodzi natomiast o korespondencję skierowaną do uczestnika L.D., została ona zwrócona do nadawcy z adnotacją: "adresat zmarł" (vide: k. 27 akt sądowych). Zarządzeniem z dnia 23 marca 2016 r. Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] (jako urzędu właściwego miejscowo dla ostatniego miejsca zamieszkania uczestnika postępowania) o przesłanie odpisu aktu zgonu L. D. Pismem z dnia 5 kwietnia 2016 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w [...] nadesłał odpis skrócony aktu zgonu L. D. z dnia 4 kwietnia 2016 r., z którego wynika, że uczestnik postępowania zmarł w dniu 29 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. W świetle art. 124 § 3 p.p.s.a., nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków związanych z osobą zmarłego. Do przyczyn związanych ze stroną, powodujących konieczność zawieszenia postępowania w wypadku osób fizycznych zaliczono między innymi śmierć strony, chyba, że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, gdyż w takiej sytuacji umarza się postępowanie sądowe (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, Zakamycze 2006, s. 278 i nast.). Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, pomimo śmierci uczestnika postępowania, przyczyna umorzenia postępowania wobec tej osoby nie wystąpiła. Nie ulega wątpliwości, że w świetle art. 33 § 1 p.p.s.a., L. D. był uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie. Warto wskazać, że zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 581 - dalej: "ustawa o świadczeniach"), dyrektor oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Natomiast odwołania od tego rodzaju decyzji rozpatruje Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach). Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń, zgodnie z art. 109 ust. 1 zd. 2 ustawy oświadczeniach. W świetle przepisu art. 87 ust. 1 ustawy o świadczeniach, osoby i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 84-86, są obowiązane, bez uprzedniego wezwania, opłacić i rozliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc kalendarzowy w trybie i na zasadach oraz w terminie przewidzianych dla składek na ubezpieczenie społeczne, a jeżeli do tych osób i jednostek nie stosuje się przepisów o ubezpieczeniu społecznym - w terminie do 15 dnia następnego miesiąca. Według art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm. - dalej: "u.s.u.s."), składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane dalej "należnościami z tytułu składek", nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, o czym szczegółowo stanowi przepis art. 31 u.s.u.s. Przepis art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe, według art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji, uznać należy, że ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu powoduje obowiązek zapłacenia składek z tego tytułu, które w niniejszej sprawie miałyby już charakter należności z tytułu składek (vide: m.in. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 października 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 195/15). W rozpatrywanej sprawie z uwagi na śmierć uczestnika postępowania zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania sądowego. Należy zauważyć, że Sąd wyda postanowienie o podjęciu postępowania sądowego z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w przypadku śmierci strony - od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku (art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), co z uwagi na charakter składek na ubezpieczenie zdrowotne, które wskutek kontrolowanych decyzji byłyby do zapłacenia, powinno nastąpić z uwzględnieniem art. 100 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 24 ust. 2 u.s.u.s. w zw. z art. 87 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Należy dodać, że zgodnie z art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd umarza zawieszone postępowanie w razie śmierci strony, po upływie pięciu lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 131 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.