VI SA/Wa 318/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2006 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] cofnął Panu E. G. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu podał między innymi, że: Na podstawie art.18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. (Dz. U. 53 poz. 549 ze zm.) organ Policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu albo wobec których toczy postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z akt sprawy wynika, że Pan E. G. jest posiadaczem broni palnej myśliwskiej od 1973r. Dnia [...].11.2004 r. organ Policji wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską Panu E. G. z uwagi na uzyskanie informacji o toczącym się postępowaniu karnym w sprawie o czyn z art. 178a § l kk - prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. W wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego organ Policji ustalił, że wyrokiem Sądu Rejonowego w [...], Wydział VI Grodzki z dnia [...].08.2004 r. – sygn. akt [...] Pan E. G. został uznany winnym tego, że w dniu [...].04.2004 r. znajdując się w stanie nietrzeźwości kierował po drodze publicznej samochodem osobowym. Za popełnione przestępstwo strona została ukarana karą grzywny w wysokości pięćdziesięciu stawek dziennych po 10 (dziesięć) złotych, świadczeniem pieniężnym w wysokości 100 (stu) złotych i zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat. Wychodząc z założenia, że prawo do posiadania broni jest uprawnieniem wyjątkowym, organy Policji przyjęły, że osoby posiadające broń muszą w sposób szczególny przestrzegać prawa, tym bardziej przepisów dotyczących posiadania broni. Broń może znajdować się w rękach osób, których postępowanie pozwala przypuszczać, że nie użyją jej niezgodnie z przeznaczeniem, wbrew obowiązującemu porządkowi publicznemu. Pomimo, iż wskazane w wyżej cytowanym art. 15 ust. 1 pkt 6 rodzaje przestępstw tj. przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu mają przykładowy charakter, niewątpliwie wyliczenie to stanowi dla organu Policji wytyczną interpretacyjną dla oceny, czy dany stan faktyczny pozwala na zaliczenie konkretnej osoby do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Karalność za przestępstwo "drogowe" uzasadnia zaliczenie strony do kręgu osób wzbudzających obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Bezsprzecznie należy stwierdzić, że osoby prowadzące pojazdy mechaniczne w stanie nietrzeźwości, przede wszystkim zagrażają życiu, zdrowiu innych osób, a także własnemu. Poprzez łamanie tego zakazu nie dają rękojmi zachowania zgodnego z obowiązującym prawem. Nawet jeżeli popełnione przez stronę przestępstwo kwalifikowane jest w kodeksie karnym jako przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, to komunikację tę tworzą jej uczestnicy, którzy mają prawo czuć się bezpiecznie, niezagrożeni bezprawnym zachowaniem innych osób, a zwłaszcza znajdujących się w stanie nietrzeźwości. Pomimo, że na skutek popełnionego czynu nie doszło do żadnych zdarzeń, w którym poszkodowani byliby inni uczestnicy ruchu drogowego, to już podjęcie ryzyka stworzenia, takiego zagrożenia i ewentualnych konsekwencji z jakimi należy się liczyć, świadczy o dalekiej lekkomyślności, a wręcz braku odpowiedzialności strony. Należy przy tym zaznaczyć, że od wieloletniego posiadacza broni, jakim jest niewątpliwie Pan E. G., oczekuje się szczególnego uwrażliwienia na przestrzeganie porządku prawnego. W świetlne przedstawionych wyżej faktów organ Policji zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt. 2 jest zobligowany do cofnięcia Panu E. G. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W toku postępowania administracyjnego organ Policji poinformował zainteresowanego o wynikającej z art. 10 § 1 i 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego możliwości czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań oraz możliwości przeglądania akt sprawy, a także sporządzania z nich notatek i odpisów. Strona korzystając z przysługujących jej uprawnień złożyła wyjaśnienie w powyższej sprawie zawarte w piśmie z dnia [...].12.2004 r. określając swoje zachowanie za incydentalne. Jednakże naruszenie przepisów prawa polegającego na umyślnym prowadzeniu pojazdów mechanicznych pod wpływem alkoholu całkowicie rozmija się z właściwym i oczekiwanym postępowaniem wieloletniego posiadacza broni. Stwarzanie zagrożeń dla życia i zdrowia innych osób w ramach uczestnictwa w ruchu drogowym /komunikacji/ nawet bez broni, ale w stanie nietrzeźwości jednoznacznie dyskwalifikuje posiadacza broni w zakresie dalszego nią władania, a incydentalny charakter tego zdarzenia nie może usprawiedliwiać świadomego łamania przepisów prawa. Rolą organu Policji jest niedopuszczenie do kolejnych sytuacji, w których osoba posiadająca broń palną stanowi zagrożenie dla porządku publicznego choćby z powodu jednorazowego kierowania samochodem znajdując się w stanie nietrzeźwości. Stanowiska organu Policji nie może zmienić pozytywna opinia z miejsca zamieszkania zwłaszcza, że strona dopuściła się kolejnych czynów karalnych o charakterze przestępczym z art. 300 § 2 kk, opisanych w wyrokach sądów z dnia [...] kwietnia 2005 r. sygn. akt [...] oraz z dnia [...].06.2005 r. - sygn. akt sprawy [...]. Już sam fakt wielokrotnego łamania przez wyżej wymienionego obowiązującego porządku prawnego uzasadnia obawę organu Policji, iż także może użyć posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Należy zaznaczyć, iż od osób, które uzyskały reglamentowane ustawą o broni i amunicji, prawo do posiadania broni należy oczekiwać nieskazitelnej postawy, która przejawia się zwłaszcza poszanowaniem porządku prawnego. Fakt naruszenia przez Pana E. G. tego porządku, skutkujący prawomocnym skazaniem świadczy jednoznacznie, iż nie powinien posiadać pozwolenia na broń palną, chociaż w środowisku myśliwskim jest postrzegany pozytywnie. Strona zajmując stanowisko w sprawie w pismach z dnia [...].12.2004 r., [...].07.2005 r. oraz z [...].08.2005 r. odnośnie popełnionego przestępstwa z art. l78a § 1 kk tłumaczyła swoje zachowanie chęcią likwidowania kłusownictwa. Ponadto strona wskazała także na brak związku przyczynowego do powodu cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską, ponieważ w czasie popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk strona nie posiadała przy sobie broni. Odnosząc się do argumentów strony należy zaznaczyć, iż Komendant Wojewódzki Policji [...] zgodnie z art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy o broni i amunicji wydaje pozwolenie na broń myśliwską do celów łowieckich, a użycie broni myśliwskiej niezgodnie z jej przeznaczeniem jest karane. Natomiast dyspozycja przywołanego wcześniej art.15 ust. 1 pkt 6 przewiduje wykazanie przez organ prowadzący postępowanie uzasadnionej obawy użycia broni niezgodnie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności w związku ze skazaniem prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Jak wykazano powyżej strona naruszyła obowiązujące przepisy prawa i porządek prawny wzbudzając tym samym uzasadnioną obawę organu, iż może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W takiej sytuacji ustawodawca nakazał cofnięcie pozwolenia na broń. Pan E. G. pismem z dnia [...].05.2004 r. złożył także wyjaśnienie odnośnie popełnienia przestępstwa z art. 300 § 2 kk twierdząc, że zostało ono dokonane nieumyślnie, co nie zmieniło stanowiska organu Policji w przedmiotowej sprawie. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Pan E. G. Strona zarzuca jej naruszenie wymienionych na wstępie przepisów ustawy o broni i amunicji, uznając tę decyzję za niesłuszną i dowolną. Utrzymywała, że feralnego dnia udała się samochodem, bez broni, w teren, z zamiarem ujęcia kłusownika. Dalej wyjaśniała, że po rozmowie z kłusownikiem udała się do domu, a kłusownik telefonicznie zawiadomił Policję, że strona jest pod wpływem alkoholu. Strona uważa, że powyższa karalność nie uzasadnia zaliczenia jej do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy, tym bardziej, że opisane zdarzenie miało charakter incydentalny. Ponadto zdaniem strony została ona skazana za sam fakt użycia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, a nie za poruszanie się nim. W kwestii karalności z art. 300 § 2 kk strona uważa, że ta okoliczność również nie uzasadnia zaliczenia jej do osób, o których mowa w ww. przepisie ustawy. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Komendant Główny Policji utrzymał powyższa decyzję w mocy. W uzasadnieniu podtrzymał argumenty zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej oraz podkreślił, że karalność strony nie ma charakteru incydentalnego, gdyż strona została również skazana za czyn z art. 300 § 2kk. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Pan E. G. zwany dalej skarżącym. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podał, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji był fakt, iż został skazany prawomocnym wyrokiem przez Sąd Rejonowy w [...], sygn. akt [...]. W ocenie Komendanta dyskwalifikuje to skarżącego jako osobę odpowiedzialną i dającą należytą gwarancję właściwego posługiwania się bronią palną. Ustalenia te są całkowicie dowolne i sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym w sprawie. Broń myśliwską skarżący posiada od 1973 r. to jest przeszło 32 lat i nigdy nie użył jej w sposób sprzeczny z jej przeznaczeniem lub przepisami prawa. Nie jest osobą porywczą, a zarówno w miejscu zamieszkania jak i w kole łowieckim cieszy się bardzo dobrą opinią. W czasie popełnienia czynu karalnego, o niewątpliwie niskiej szkodliwości społecznej, nie miał przy sobie broni, ani nawet nie wyobrażał sobie, że mógłby jej w tym czasie użyć. Decydując się na prowadzenie samochodu osobowego, nie był świadomy tego, iż popełnia przestępstwo. Podejmując czynności w celu złapania kłusownika działał odruchowo i w celu ujęcia sprawcy kłusownictwa, które jest plagą na terenie, na którym zamieszkuje. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podał między innymi, że: Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy określa w sposób nie wyczerpujący okoliczności uzasadniającej wymienioną w nim obawę. Zdaniem strony pozwanej karalność za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178 § 1 kk) ma w aspekcie dostępu do broni palnej ten istotny skutek, że wyklucza wiarygodność skazanego co do możliwości dysponowania bronią. Czyn taki rodzi bowiem obawę, że skarżący także w przyszłości może się zachować podobnie nieodpowiedzialnie, używając broni w stanie nietrzeźwości, co oczywiście zawsze wywołuje realne niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia osób trzecich. Sytuację skarżącego dodatkowo pogarsza karalność za czyn z art. 300 § 2 kk (utrudnienie dochodzenia roszczeń). Pozwany organ stwierdza, że oceniając zachowanie się skarżącego nie był uprawniony do badania materiałów postępowań karnych, którym podlegał skarżący przed skazaniem. Odnośnie orzeczenia sądów kończące te postępowania są dla organu Policji wiążące i nie mogą podlegać żadnej dyskusji w ramach postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na broń. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując wniesioną skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą [...] nie naruszają prawa. W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji stanowił art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 53, poz. 549 ze zm.) - zwanej dalej ustawą. Z powołanych przepisów wynika, iż pozwolenie na broń cofa się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Sformułowanie art. 18 ust. 1 "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne. Oznacza ono obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych art. 15 ust. 1-6. W przypadku skarżącego zaistniała przesłanka przewidziana w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. A zatem w świetle cytowanych przepisów uzasadniona obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, przez osobę posiadającą pozwolenie na broń, wynika między innymi z faktu uprzedniego skazania takiej osoby prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo i tu ustawodawca wymienia przykładowy katalog (nie zamknięty) przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika więc, że organ Policji odmawia wydania pozwolenia na broń w przypadku ujawnienia, że osoba, która ubiega się o takie pozwolenie, została skazana prawomocnym wyrokiem za popełnione przestępstwa w szczególności za przestępstwo przeciwko mieniu. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 178 a § 1 kk. Dyspozycja tego przepisu obejmuje zachowanie polegające na prowadzeniu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Czyn ten zagrożony jest grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Skarżącemu - który prowadził samochód mając 0,95 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu. Sąd Rejonowy w [...], Wydział VI Grodzki wyrokiem z dnia [...].08.2004 r. – sygn. akt [...] uznał Pana E. G. winnym tego, że w dniu [...].04.2004 r. znajdując się w stanie nietrzeźwości kierował po drodze publicznej samochodem osobowym. Za popełnione przestępstwo strona została ukarana karą grzywny w wysokości pięćdziesięciu stawek dziennych po 10 (dziesięć) złotych, świadczeniem pieniężnym w wysokości 100 (stu) złotych i zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat. Przede wszystkim podkreślić należy, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przykładowo wymienia - jako okoliczność budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego - prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazuje na to użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności skazanym (...)". Zatem katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty (niewyczerpujący). Nie sposób więc podzielić rozumowania skarżącego, że skoro jego zachowanie w dniu [...].04.2004 r., wyczerpujące znamiona czynu zabronionego z art. 178 a § 1 kk, było zachowaniem o niewątpliwie niskiej szkodliwości społecznej, nie miał przy sobie broni, ani nawet nie wyobrażał sobie, że mógłby ją w tym czasie użyć, to przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 nie znajduje do niego zastosowania. Zauważyć bowiem należy, iż przestępstwo objęte przepisem art. 178 a § 1 kk, usytuowane jest wprawdzie w rozdziale XXI kk, zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji", jednak przedmiotem ochrony tego przepisu jest życie i zdrowie człowieka. Tego rodzaju zachowanie (tj. prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości) często wywołuje tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwo ludzi. Właśnie takie konsekwencje wskazanego wyżej zachowania, jego waga społeczna oraz nagminność legły u podstaw ratio legis kryminalizacji prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Nadmienić to należy, że nie był to incydentalny konflikt z prawem skarżącego, skarżący został również skazany za przestępstwo z art. 300 § 2 kk. W tym miejscu podnieść należy, że broń jest towarem szczególnie reglamentowanym; dostęp do jej posiadania ograniczony jest przepisami ustawy o broni i amunicji. Broń nie może bowiem stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, a zagrożenie takie niewątpliwie występuje w przypadku posługiwania się bronią przez osobę, która ma nad nią ograniczoną kontrolę, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub odurzenia. Dopuszczenie się przez skarżącego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (okoliczność stwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu) rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie może on korzystać z posiadanej broni, czyli w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Trzeba bowiem pamiętać, że pojazd mechaniczny w rękach osoby o zaburzonych na skutek nietrzeźwości właściwościach psychomotorycznych może niekiedy okazać się groźniejszym narzędziem przestępczym niż broń palna. Miarą osobistej odpowiedzialności jest, by w takim stanie samochodu nie prowadzić. Inaczej odpowiedzialność ta jest podważona, co rozciąga się też na pozostałe działania skarżącego, w tym na ocenę, czy gwarantuje on prawidłowe i bezpieczne korzystanie z broni. Wypełnienie przesłanki zaliczenia skarżącego do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 wyżej powołanej ustawy, musiało skutkować - zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy - cofnięciem pozwolenia na broń przez właściwy organ. Bez znaczenia pozostaje akcentowana przez skarżącego okoliczność, iż nie miał świadomości, że prowadzenie przez niego pojazdu w stanie nietrzeźwości w dniu [...] kwietnia 2004 r. stanowi czyn zabroniony. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wyrok jaki zapadł w sprawie karnej skarżącego pozwalał organowi na uznanie, że jest on osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Twierdzenie skarżącego, iż "incydent" prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości niezwiązany z użyciem broni nie może dyskwalifikować go jako osoby uprawnionej do dysponowania bronią, jest w świetle całokształtu powyższych wywodów nieuzasadnione. Może co najwyżej świadczyć o niezrozumieniu przezeń podstawy, na której oparto zaskarżoną decyzję. Podstawą tą jest prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo z art. 178 a § 1 kk i wynikające stąd dalsze konsekwencje w zakresie oceny jego osoby w kontekście okoliczności składających się na bezpieczne posiadanie i korzystanie z broni. Analizując niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się naruszenia zaskarżoną decyzją tak przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.