VI SA/Wa 320/11

WyrokWSA w Warszawie2011-06-15

Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Danuta Szydłowska, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości położonej w granicach terenu górniczego, ale poza obszarem wyznaczonym koncesją na wydobywanie kopaliny, posiada interes prawny uzasadniający jego status strony w postępowaniu koncesyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel nieruchomości położonej w granicach terenu górniczego, ale poza obszarem wyznaczonym koncesją na wydobywanie kopaliny, posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Brak interesu prawnego oznacza brak legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji koncesyjnej, co uzasadnia umorzenie postępowania odwoławczego.
Stan faktyczny
Marszałek Województwa udzielił Sp. z o.o. koncesji na wydobywanie marmuru. M. i J. G., właściciele działki z ujęciem wód podziemnych, wnieśli odwołanie, twierdząc, że działalność wpłynie negatywnie na ich ujęcie i zarzucając organowi nieuwzględnienie ich argumentów. Postępowanie odwoławcze zostało umorzone przez Ministra Środowiska z powodu braku legitymacji stron. Skarżący podnieśli, że jako właściciele ujęcia wody mają interes prawny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. G. i M. G. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] (znak: [...]). Marszałek Województwa [...] udzielił koncesji O. Sp. z o.o. na wydobywanie marmuru ze złoża "[...] ", położonego w miejscowości [...]. Odwołania od powyższej decyzji koncesyjnej wnieśli M. i J. G.,skarżący w niniejszej sprawie oraz J. S., A. W. oraz "P.'' sp. z o.o. M. i J. G. (dalej jako skarżący) w uzasadnieniu swojego odwołania wskazali iż działalność gospodarcza polegająca na wydobywaniu kopaliny ze złoża wpłynie negatywnie na ujęcie wód podziemnych ze źródła znajdującego się na terenie działki o nr ewid. [...] stanowiącej ich własność. Skarżący zarzucili także organowi koncesyjnemu nieuwzględnienie w toku prowadzonego postępowania argumentów przez nich podnoszonych oraz nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem biegłych, celem ujednolicenia rozbieżnych stanowisk zawartych w ekspertyzach hydrogeologicznych oceniających wpływ planowanej eksploatacji złoża na znajdujące sie na ich działce ujęcie wody podziemnej. Powyższe postępowanie odwoławcze zostało na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawieszone postanowieniem Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2007 r. z uwagi na toczace się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] września 2006 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu marmuru ze złoża "[...]". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. stwierdziło nieważność wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] września 2006 r. Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. podjął postępowanie w sprawie odwołań od w/w decyzji koncesyjnej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Minister Środowiska umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji koncesyjnej Marszałka Województwa [...], wszczęte wskutek wniesienia odwołań przez skarżących (oraz inne wskazane wyżej osoby), uznając, iż odwołania zostały wniesione przez podmioty nie posiadające legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym udzielenia koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża "[...]". W skardze na powyższą decyzję M. i J. G. podnieśli, że zgodnie z art. 28 k.p.a. są stroną postępowania koncesyjnego ze względu na swój interes prawny. Wskazali, że są właścicielami podziemnego ujęcia wody, na które mają pozwolenie wodno – prawne, a zlewnia tego źródła znajduje się w terenie górniczym złoża [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm. Badając skargę wg tych kryteriów Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi. Skarga podlega zatem oddaleniu. Pojęcie strony, a więc podmiotu, któremu w postępowaniu administracyjnym przysługuje szczególna pozycja procesowa i związana z tym ochrona zostało określone w art. 28 kpa, w myśl którego stroną postępowania jest wyłącznie osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo która żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podstawowe znaczenie dla wykładni tego przepisu ma pojęcie interesu prawnego. Zarówno w literaturze jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości teza, iż kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. Czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. O istnieniu interesu prawnego decydują, zatem przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu i pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną tegoż podmiotu, przy czym interes prawny musi dotyczyć go bezpośrednio ( wyrok NSA z 2 czerwca 1998 r., IV SA 2164/97 LEX nr 43262, wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1998 roku, II SA 1351/98 LEX nr 41827). Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 roku I SA 1710/2000, LEX nr 82813). Od interesu prawnego należy jednak odróżnić interes faktyczny. Podmiot posiadający interes faktyczny jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może swego interesu poprzeć żadnym przepisem prawa powszechnie obowiązującego, mogącego stanowić podstawę żądania w zakresie stosownych czynności podjętych przez organ. W opisywanym postępowaniu odwoławczym skarżącym przysługuje prawo własności do działek położonych w granicach terenu górniczego. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, właściciel nieruchomości położonej w terenie górniczym nie jest stroną postępowania koncesyjnego (wyrok WSA z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt VI S.A./Wa 728/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 74/09). Koncesja wydana przez Marszalka Województwa [...] nie nakładała na skarżących żadnych obowiązków ani nie przyznawała im żadnych uprawnień, tym samym uznać należy, iż skarżący nie posiadają przymiotu strony (w rozumieniu art. 28 k.p.a.) w opisywanym postępowaniu odwoławczym. Przysługujące skarżącym prawo własności do nieruchomości położonej w terenie górniczym jest wyrazem ich interesu faktycznego (gospodarczo - ekonomicznego) chronionego w postępowaniu cywilnym. Osoba będąca właścicielem nieruchomości położonej w terenie górniczym, nie może być stroną postępowania koncesyjnego. Uznanie zaś przez organ I instancji, iż dany podmiot posiada status strony postępowania, nie jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie odwoławcze (wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1925/10). Należy podkreślić, iż koncesja udzielona przez Marszałka Województwa [...] nie ogranicza w żadem sposób praw skarżących, a przede wszystkim nie ogranicza ich prawa do rozporządzania ww. działkami ani ich wykorzystywania. O interesie prawnym skarżących nie przesądza ani przysługujące skarżącym prawo własności do działki o nr ewid [...], na której zlokalizowane jest opisywane ujęcie wód podziemnych, ani względy związane z ochroną tego ujęcia. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, należąca do skarżących nieruchomość gruntowa położona jest poza granicami wyznaczonego koncesją obszaru górniczego, czyli poza granicami przestrzeni w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny oraz prowadzenia robót górniczych związanych z wykonywaniem koncesji . Mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż skarżący w badanej sprawie posiadają wyłącznie interes faktyczny który nie stanowi interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skoro zatem skarżący nie posiadają interesu prawnego w w/w postępowaniu koncesyjnym to nie są legitymowani do złożenia odwołania od decyzji wydanej przez organ w tym przedmiocie, a ten stan rzeczy uzasadniał umorzenie postępowania odwoławczego. Z tego względu Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne i na postawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło