VI SA/Wa 3202/13
WyrokWSA w Warszawie2014-10-06
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Magdalena Maliszewska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nazwa handlowa artykułu rolno-spożywczego, który zawiera w swoim składzie dodatkowe składniki (np. mięso innego gatunku), może wprowadzać konsumenta w błąd co do rzeczywistego składu produktu, nawet jeśli dodatek ten jest tradycyjnie stosowany w produkcji i istnieje dla niego zwyczajowe określenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nazwa handlowa artykułu rolno-spożywczego musi precyzyjnie charakteryzować produkt i umożliwiać konsumentowi odróżnienie go od innych produktów. Nazwa sugerująca określony skład (np. wyłącznie mięso jednego gatunku), podczas gdy produkt zawiera inne składniki (np. mięso innego gatunku), wprowadza konsumenta w błąd co do jego rzeczywistego składu i właściwości, naruszając tym samym interes konsumenta. Stosowanie tradycyjnych nazw lub norm branżowych nie zwalnia producenta z obowiązku rzetelnego informowania o składzie produktu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę "G." J. Sp. jawna za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego. Kontrola wykazała, że nazwa produktu podana na etykiecie była niezgodna z jego rzeczywistym składem, ponieważ zawierał on mięso innego gatunku niż sugerowała nazwa. Organy administracji uznały to za wprowadzenie konsumenta w błąd i nałożyły karę pieniężną. Spółka wniosła skargę, argumentując m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, a także powołując się na tradycyjne sposoby produkcji i nazewnictwo.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2014 r. sprawy ze skargi "G." J. G. Sp. jawna z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego oddala skargę
Decyzją z dnia [...]września 2013 r., nr [...]Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych (dalej Główny Inspektor JHARS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 3 pkt 5, art. 3 pkt 10 lit. c, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 21
i art. 40a ust. 1 pkt 4 i ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.) – dalej ustawa o jakości handlowej, art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U.
z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.), art. 5 ust.1, art. 8 ust. 1 lit. c, art. 16, art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwie Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z dnia 1 lutego 2002 r., str. 1, z późn. zm.) – dalej rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez "G." J. Sp. jawna z siedzibą w [...], od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...], wymierzającej karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno - spożywczego zafałszowanego pod nazwą [...] Karta produktu [...] , utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Stan sprawy przedstawiał się następująco:
W dniach [...] marca 2013 r. inspektorzy Wojewódzkiej Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w [...], działając na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli nr [...]z dnia [...] marca 2013 r., przeprowadzili w "G." Sp. jawna z siedzibą w [...] (dalej skarżąca), kontrolę w zakresie jakości handlowej przetworów z mięsa czerwonego oraz produktów mięsnych, w tym identyfikalności ich pochodzenia.
W trakcie kontroli pobrano urzędową próbkę z partii magazynowej 224,58 kg artykułu rolno-spożywczego o nazwie [...]. W wyniku oceny oznakowania ww. artykułu, stwierdzono iż producent (skarżąca) w oznakowaniu ww. produktu podał nazwę niezgodną z prawdą tj. [...], podczas gdy w składzie wyrobu oprócz [...], zastosowano [...], co jest niezgodne z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej w związku z art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
W dniu [...] kwietnia 2014 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne
w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu partii przetworu mięsnego zafałszowanego.
Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych
w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., wymierzył skarżącej spółce karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za wprowadzenie do obrotu handlowego artykułu rolno - spożywczego zafałszowanego w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. b ustawy o jakości handlowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżąca spółka wniosła o jej uchylenie
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, zarzucając naruszenie:
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia w sprawie postępowania dowodowego zmierzającego do przeprowadzenia oceny nazwy stosowanej przez skarżącą, z punktu widzenia ustalonego zwyczaju, jak i opisu samego produktu i oparcie się w powołanym zakresie wyłącznie na arbitralnej ocenie organu prowadzącego postępowanie - bez poparcia jakimkolwiek materiałem dowodowym, iż nazwa "[...]" użyta dla produktu z udziałem [...] pozostaje jednoznaczna, z punktu widzenia zafałszowania produktu,
- art. 81 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na nieujawnionym materiale dowodowym, z którym skarżąca nie miała możliwości zapoznać się przed wydaniem w sprawie zaskarżonej decyzji, a który to materiał doprowadził organ do tezy, iż "[...] przez konsumenta kojarzona jest z [...]",
- art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez błąd wykładni i jego niewłaściwe zastosowanie, tj. wskazanie, iż nazwa "[...]" użyta do produktu z udziałem [...]nie odpowiada nazwie zwyczajowej tego środka spożywczego i nie składa się z opisu tego środka spożywczego pomimo, iż stosowanie udziału [...] do produkcji [...], jest tradycyjnym sposobem produkcji określonym tak w polskich normach, jak i korzystających z ochrony na podstawie ustawy o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych,
- art. 40 a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, poprzez nałożenie kary pieniężnej pomimo, iż kontrolowany produkt nie jest produktem zafałszowanym.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] września 2013 r., Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych (dalej także GIJHARS) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, organ odwoławczy podtrzymał wcześniej zajęte stanowisko organu I instancji podkreślając, że zgodnie z zapisami rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością - zapobieganie oszukańczym lub podstępnym praktykom; fałszowaniu żywności, oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. Zatem przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej oznakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić konsumenta w błąd.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej do znakowania artykułów rolno - spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Mając na względzie ww. przepisy, GIJHARS wyjaśnił, że oznakowanie artykułu rolno -spożywczego nie może m.in. wprowadzać w błąd konsumenta, co do tożsamości tego artykułu, w tym jego rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, pochodzenia oraz sposobu produkcji. W sytuacji, kiedy cechy fizykochemiczne produktu nie odpowiadają deklaracji producenta, konsument, który nabywa wadliwy artykuł, zostaje wprowadzony w błąd, co do jego cech jakościowych. Należy mieć zatem na uwadze, jak podkreślił organ odwoławczy, że konsument ma prawo nabywać produkty zgodnie z własnymi oczekiwaniami, świadomie wybierając artykuły
o pożądanych przez niego cechach jakościowych.
Skarżąca zastosowała nazwę niezgodną z prawdą, tj. "[...]", gdyż w składzie oprócz [...]zastosowano [...], podczas gdy deklarowana jakość wyrobu o nazwie "[...]" winna być zgodna z Kartą Produktu nr IV/388 dla [...]. Z ww. dokumentu wynika, że jest to wyrób "wykonany z [...]bez [...]",- tymczasem ż protokołu wyliczenia Quid wynika, że do produkcji przedmiotowego wyrobu użyto [...]oraz [...].
W ocenie Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych, zastosowana przez skarżącą spółkę nazwa "[...]" wprowadza konsumenta w błąd, co do składu przetworu, sugerując, że jest to wyrób z [...], a w rzeczywistości zawiera w swoim składzie oprócz [...], a co za tym idzie buduje mylne wyobrażenie o produkcie, tym samym ogranicza możliwość swobodnej oceny produktu i może spowodować podjęcie przez konsumenta decyzji o kupnie, której inaczej by nie podjął. Biorąc pod uwagę składniki, z jakich wyprodukowano ww. środek spożywczy, nie powinien być on określony jako "[...]". Nazwa handlowa może być dowolna jak też fantazyjna. Niemniej jednak nie może wprowadzać konsumenta w błąd, tj. kojarzyć się z nazwami odnoszącymi się do innych rodzajów produktów. nazwa "[...]" przez konsumentów kojarzona jest z [...]z [...]. Skarżąca wprowadziła do obrotu artykuł rolno - spożywczy niezgodny z jego dobrowolną deklaracją (Karta Produktu nr IV/388), a tym samym niespelniający wymogów jakości handlowej.
W skardze na powyższą decyzję z dnia [...] września 2013 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca spółka wniosła
o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania, zarzucając naruszanie:
I. przepisów prawa procesowego, tj.
a/ art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia w sprawie postępowania dowodowego zmierzającego do przeprowadzenia oceny nazwy stosowanej przez skarżącą, z punktu widzenia ustalonego zwyczaju, jak i opisu samego produktu i oparcie się w powołanym zakresie wyłącznie na arbitralnej ocenie organu prowadzącego postępowanie - bez poparcia jakimkolwiek materiałem dowodowym, iż nazwa "[...]" użyta dla produktu z udziałem[...]pozostaje jednoznaczna, z punktu widzenia zafałszowania produktu,
b/ art. 81 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na nieujawnionym materiale dowodowym, z którym skarżąca nie miała możliwości zapoznać się przed wydaniem w sprawie zaskarżonej decyzji, a który to materiał doprowadził organ do tezy, iż [...]
II. przepisów prawa materialnego, tj.
a/ art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez błąd w wykładni
i jego niewłaściwe zastosowanie, tj. wskazanie, iż nazwa "[...]" użyta do produktu z udziałem [...]nie odpowiada nazwie zwyczajowej tego środka spożywczego i nie składa się z opisu tego środka spożywczego pomimo, iż stosowanie udziału [...], jest tradycyjnym sposobem produkcji określonym tak w polskich normach, jak i korzystających z ochrony na podstawie ustawy o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych,
b/ art. 40 a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej pomimo, iż kontrolowany produkt nie jest produktem zafałszowanym.
W uzasadnieniu, powołując się na Normy Branżowe BN-72/8016-07 oraz BN 92/8016-07, jak również na listę produktów tradycyjnych (na podstawie ustawy z dnia 24 października 2008 r. o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych
i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych) skarżąca spółka podniosła, że nazwa "[...]" zarówno z opisowego, anatomicznego jak i zwyczajowego punktu widzenia odnosi się do produktów wykonanych także z niewielkim udziałem elementów z [...]. Tymczasem, organy IJHARS pominęły zwyczajowe określenia pojęcia [...] ukształtowane na tle ponad dwudziestoletniego obowiązywania normy CPM (BN-72/8016-07). Jednocześnie, skarżąca spółka wywiodła, że od ponad 10 lat nie istnieją w polskim systemie prawnym przepisy dla branży mięsnej, które dawałby producentom wytyczne, w zakresie obowiązku stosowania konkretnego składu oraz nazewnictwa wyrobów gotowych (w niniejszej sprawie [...]). A zatem nie ma możliwości podrobienia oryginału/pierwowzoru tego produktu, przy zachowaniu pozornej zgodności z tym oryginałem.
W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych podtrzymał wcześniej zajęte stanowisko, szeroko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.").
Skarga "G." Sp. jawna z siedzibą w [...] nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] września 2013 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego, w tym unormowań wskazanych zarówno
w ustawie z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno -spożywczych, w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności
i żywienia, jak i rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. Zdaniem Sądu, organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, nie dopuściły się również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Kontrolując w pierwszej kolejności zarzuty skarżącej, odnoszące się do naruszeń przepisów postępowania, w tym w szczególności naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 81 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego, jak również oparcie rozstrzygnięcia na nieujawnionym materiale dowodowym, z którym skarżąca nie miała możliwości zapoznać się przed wydaniem w sprawie zaskarżonej decyzji - Sąd uznał je za nieuzasadnione.
Z analizy akt administracyjnych wynika, że skarżąca pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. została poinformowana w jakiej sprawie zostało wszczęte postępowanie administracyjne z urzędu oraz miała zagwarantowane prawo czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu (art. 10 k.p.a.), z którego nie skorzystała, natomiast po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2013 r., skarżąca została poinformowana
o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed jej ostatecznym rozstrzygnięciem przez organ II instancji, w terminie 7 dni od dnia odbioru pisma. Zawiadomienie zostało odebrane w dniu [...] sierpnia
2013 r., a zatem skarżąca miała możliwość skorzystania z przysługującego jej prawa wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów dotyczących zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego, w działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się również nieprawidłowości, bowiem dowodami w niniejszej sprawie były: ustalenia kontroli udokumentowane stosownym protokołem, który został podpisany w dniu [...] kwietnia 2013 r. przez stronę skarżącą; oświadczenie złożone
w dniu [...] marca 2013 r.; protokół pobrania próbek z dnia [...] marca 2013 r. oraz sprawozdanie z badań nr [...] (ww. dokumenty w aktach administracyjnych). Tak zebrany materiał dowodowy - będący podstawą ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie - był w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, wystarczający do ustalenia, że skarżąca wprowadziła do obrotu artykułu zafałszowany, zatem nie istniała potrzeba przeprowadzenia dodatkowych dowodów.
Zdaniem Sądu, również pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Jakość handlowa w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej określa cechy artykułu rolno - spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, (...) oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji
i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania (...) (art. 4 ust.1). Zatem zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej dla spełnienia wymagań co do jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych koniecznym staje się spełnienie również wymagań co do oznakowania produktu, jeżeli wymagania te zostały określone przepisami ustawy o jakości (art. 4 ust. 1).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, artykuły rolno - spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane, a zgodnie z ust. 2 do znakowania artykułów rolno - spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Natomiast art. 7 ust. 1 przewiduje, że oznakowanie artykułu rolno - spożywczego zawiera informacje istotne z punktu widzenia jakości handlowej artykułu rolno - spożywczego, w szczególności nazwę, pod którą artykuł rolno - spożywczy jest wprowadzany do obrotu (pkt 1) oraz inne dane umożliwiające identyfikację artykułu rolno - spożywczego oraz odróżnienie go od innych artykułów rolno - spożywczych (pkt 2).
Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej, w przypadku artykułu rolno – spożywczego, będącego środkiem spożywczym nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, który mówi, że nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego,
a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów.
W rozpoznawanej sprawie bezsporny jest fakt, że na etykiecie zakwestionowanego produktu umieszczona została nazwa [...] gdzie w skład wodzą: [...].
Tymczasem, jak wynika ze składu produktu wg wyliczenia Quid produkt zawiera: [...].
Mając na uwadze ustalony przez organ stan faktyczny, skład orzekający
w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych słusznie uznał, że umieszczona na etykiecie nazwa [...] jest myląca dla konsumenta z uwagi na jej skład, do produkcji której użyto także składników innego rodzaju – [...], podczas gdy z cytowanego przepisu art. 7 ustawy o jakości handlowej wynika, że nazwa jest jednym z obligatoryjnych elementów oznaczenia środka spożywczego. Główną funkcją nazwy jest; po pierwsze przekazanie precyzyjnej informacji odnośnie rodzaju produktu, po drugie nazwa ma za zadanie umożliwiać odróżnienie danego produktu od podobnych produktów, a także zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy
o bezpieczeństwie żywności i żywienia, nie może wprowadzać w błąd co do m.in. charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu (...).
Użycie przez producenta nazwy [...] na etykiecie sugeruje, iż jest to produkt pozyskiwany z[...]. W konsekwencji nazwa ta nie spełnia przypisanej jej w ustawie o jakości funkcji rzetelnej informacji oraz uniemożliwia konsumentowi odróżnienie tego produktu od innych produktów tego rodzaju, które zawierają tylko
i wyłącznie [...], bez [...].
Wymaga podkreślenia, iż nazwa produktu jest pierwszą informacją, która trafia do świadomości konsumenta podczas procesu decyzyjnego. Zastosowana przez skarżącą spółkę nazwa buduje mylne wyobrażenie o produkcie, tym samym ogranicza możliwość swobodnej oceny produktu i może spowodować podjęcie przez konsumenta decyzji o kupnie, której inaczej by nie podjął. Nazwa nie powinna zatem sugerować innego składu surowcowego, niż jest on w rzeczywistości. Treść informacji na opakowaniu jest rozpatrywana całościowo, ważnym jest, aby opisać środek spożywczy w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, który umożliwi konsumentowi dokonanie wyboru zgodnie z jego oczekiwaniami i preferencjami.
Nabywając ww. artykuł, konsument nie otrzymuje informacji, jakie rodzaje mięsa zostały użyte do jego wytworzenia, bowiem na tylnej etykiecie znalazła się jedynie informacja [...] Powyższą informację konsument otrzymuje odczytując nazwę wyrobu. Skarżąca nadając nazwę [...]produktowi, który oprócz [...]zawiera również [...]dokonała zmiany mającej na celu ukrycie jej rzeczywistego składu, a zmiany te naruszyły w sposób istotny interes konsumenta.
Argumentu skarżącej spółki, iż dodatek "(...)[...]spełnia rolę lepiszcza spajającego poszczególne mięśnie w jeden formowany [...]" (vide oświadczenie z 12 marca 2013 r. w aktach administracyjnych), nie zmienia fakt, że surowiec pochodzący z [...], jak też [...], są surowcami tańszymi od [...]do produkcji tego typu wyrobów mięsnych, zatem ich zastosowanie obniża koszty produkcji ww. produktu, zwiększając jednocześnie zysk osiągnięty z jego sprzedaży.
Zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, artykuł rolno - spożywczy zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno - spożywczych albo produkt,
w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów,
w szczególności jeżeli:
a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej,
b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą,
c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej.
Z brzmienia z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, wynika natomiast, iż prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów
i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością, ma na celu zapobieganie:
a) oszukańczym lub podstępnym praktykom;
b) fałszowania żywności oraz
c) wszelkim innym praktykom migocącym wprowadzić konsumenta w błąd.
Stosownie do art. 16 powyższego rozporządzenia, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama
i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Oznacza to, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno - spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta.
Mając na względzie powyższe regulacje, zarówno ustawodawstwa krajowego, jak i unijnego, Sąd doszedł do przekonania, iż zarzut stawiany skarżącej spółce,
a dotyczący naruszenia art. 3 pkt 10 lit. b ustawy o jakości handlowej, polegający na wprowadzeniu do obrotu artykułu rolno - spożywczego zafałszowanego, jest w pełni zasadny, bowiem producent środków spożywczych jest zobowiązany stosować nazwę, która właściwie charakteryzuje produkt. Tymczasem ze składu wskazanego na etykiecie [...]konsument nie otrzymuje informacji jaki rodzaj [...]został użyty jego do wytworzenia. Jak słusznie zauważyły organy IHARS [...] jest przetworem [...], w którym [...]. Jest to jedno z bardziej pożądanych mięs ze względu na swoje walory organoleptyczne oraz fizykochemiczne. W przypadku [...]te walory są dodatkowo w świadomości konsumenta podniesione poprzez usunięcie okrywy tłuszczowej.
W związku z powyższym, skarżąca nadając nazwę [...]produktowi, który oprócz [...]dokonała zmian mających na celu ukrycie rzeczywistego składu i zmiany te naruszyły w sposób istotny interes konsumenta. Zauważyć należy również, iż na rynku oferowany jest szeroki asortyment [...] podobnej kategorii przez różnych producentów. Konsument podejmując decyzję o wyborze konkretnej marki podziewa się, że jakość danego produktu (skład) jest zgodny z jego nazwą.
Na marginesie rozważań, odnosząc się do Norm Branżowych BN-72/8016-07 oraz BN 92/8016-07, wskazanych w skardze, Sąd zauważa, że nie znalazły one zastosowania w sprawie niniejszej. Normy Branżowe (BN) były jednym z rodzajów technicznych dokumentów normatywnych, które były tworzone przez jednostki niepodległe Polskiemu Komitetowi Normalizacyjnemu tj. przez przedsiębiorców, koła naukowe, ministerstwa itp. Były to normy stosowane w przedsiębiorstwach danej branży. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 169, poz. 1386 z późn. zm.) z dniem wejścia ustawy w życie Polski Komitet Normalizacyjny zaprzestał prowadzenia zbioru norm branżowych. Z uwagi na ich charakter ich stosowanie oparto na dobrowolności. Również rozważania skargi dotyczące produktów regionalnych nie dotyczą stanu faktycznego sprawy niniejszej.
Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych, wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Nadto oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny, a swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Uwaga ta odnosi się również do uzasadnienia zaskarżonej decyzji
w zakresie wymierzonej kary pieniężnej.
Zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno - spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej
w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1000 złotych. W myśl art. 40a ust. 5 tej ustawy, ustalając wysokość kary, organ uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno - spożywczych i wielkość jego obrotów. Organ nakładając karę pieniężną powinien uwzględnić wszystkie kryteria wskazane w tym przepisie. Zdaniem Sądu GIJHARS w sposób prawidłowy zastosował w sprawie przepis art. 40a ust. 5, a uzasadnienie wysokości nałożonej kary jest klarowne.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło