VI SA/Wa 321/11
WyrokWSA w Warszawie2011-05-24
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Małgorzata Grzelak, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nałożenia kary pieniężnej za naruszenia w krajowym transporcie drogowym, organ może wydać odrębne decyzje wobec wspólników spółki cywilnej zamiast jednej decyzji łączącej ich odpowiedzialność?Ratio decidendi
Spółka cywilna nie jest podmiotem praw i obowiązków w postępowaniu administracyjnym, dlatego decyzje dotyczące wspólników spółki powinny być wydane łącznie w jednej decyzji adresowanej do wszystkich stron. Wydanie odrębnych decyzji wobec każdego wspólnika narusza zasadę rozstrzygania sprawy w drodze jednej decyzji wobec stron postępowania.Stan faktyczny
W dniu września 2009 r. podczas kontroli drogowej pojazdu należącego do spółki cywilnej W. s.c. ujawniono naruszenia zakazu umieszczania i używania taksometru oraz oznaczeń przedsiębiorcy. Komendant Rejonowy Policji nałożył na wspólników spółki kary pieniężne po 15.000 zł każdemu, które następnie Komendant Policji utrzymał w mocy. Wspólnicy zaskarżyli decyzje, zarzucając m.in. naruszenie prawa poprzez nałożenie dwóch kar za to samo zdarzenie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone decyzje Komendanta Policji oraz decyzje Komendanta Rejonowego Policji, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skarg: 1. A. W. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] 2. A. W. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżone decyzje Komendanta [...] Policji oraz utrzymane nimi w mocy decyzje Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] oraz nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz skarżącej A. W. kwotę 2850 (dwa tysiące osiemset pięćdziesiąt) złotych oraz skarżącego A. W. kwotę 2850 (dwa tysiące osiemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Komendant Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nakładającą solidarnie na A. W. (skarżącą) wspólnika spółki cywilnej W. s.c. karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem umieszczania i używania w pojeździe taksometru (5.000 złotych), umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych (5.000 złotych) oraz umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy (5.000 złotych). Z kolei zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Komendant Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] czerwca 2010r. nakładającą solidarnie na A. W. (skarżący) wspólnika spółki cywilnej W. s.c. karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych także za wykonywanie przewozów okazjonalnych z naruszeniem w/w zakazów.
Zaskarżone decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] września 2009 r. podczas kontroli drogowej pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...] kierowanego przez J. W. zatrudnionego w firmie skarżących ujawniono wykonywanie przewozów okazjonalnych z naruszeniem zakazu umieszczania i używania w pojeździe taksometru, umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy oraz umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] września 2009 r.
Dwiema decyzjami z dnia [...] czerwca 2010r. Nr [...] oraz Nr [...] Komendant Rejonowy Policji [...] - działając na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm. – dalej także: u.t.d.) oraz na podstawie Lp. 2.9. Załącznika do cyt. ustawy - nałożył na każdego ze skarżących karę pieniężną w wysokości w wysokości 15.000 złotych za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania i używania w pojeździe taksometru, umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych oraz umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy.
A. W. i A. W. - wspólnicy spółki cywilnej W. s.c. odwołali się od powyższych decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...]. Wnosząc o uchylenie spornych decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 18 ust. 5 utd. Podnieśli również zarzut naruszenia art. 92 ust. 2 utd poprzez nałożenie de facto dwóch kar pieniężnych za to samo naruszenie, a także zarzucili organowi naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcia opisanymi na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzjami z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] oraz nr [...] Komendant Policji w jednobrzmiących uzasadnieniach obydwu decyzji wskazał, że dotychczasowe ustalenia stanu faktycznego co do tego, iż w pojeździe zamontowano taksometr, na samochodzie umieszczone zostały oznaczenia z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy, a na dachu pojazdu było zamontowane urządzenie techniczne, wskazują na naruszenie art. 18 ust. 5 u.t.d. i skutkują w świetle powołanego przepisu w zw. z art. 92 ust. 1 cyt. ustawy karą pieniężną w łącznej kwocie 15.000 złotych. Podstawę prawną obu w/w decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a także art. 18 ust. 5 lit. a)-c) i art. 92 ust. 1 u.t.d. w zw. z Lp. 2.9.1., Lp. 2.9.2. i Lp. 2.9.3. załącznika do cyt. ustawy. Podzielając ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną organu I instancji, Komendant Policji stwierdził, iż prawidłowo ustalono stronę postępowania. Organ odwoławczy wskazał, iż wydanie dwóch decyzji na oboje wspólników w takiej samej wysokości spowodowane jest tym, że przedsiębiorstwo to jest spółką cywilną, a więc wszyscy wspólnicy muszą otrzymać decyzję, natomiast odpowiedzialność wymienionych wspólników polega na odpowiedzialności solidarnej w wysokości kwoty za popełnione naruszenia. W tej sytuacji – zdaniem organu odwoławczego - zarzut strony skarżącej, że przez wydanie dwóch decyzji organ de facto nałożył dwie kary pieniężne za to samo zdarzenie - jest chybiony, albowiem nie ma przełożenia w ramach prawnych prowadzonego postępowania. Podkreślił, ze to od organu egzekucyjnego będzie zależało, od którego ze wspólników i w jakiej części skieruje egzekucję gdy nie dojdzie do dobrowolnego jej uiszczenia przez wspólników.
Od powyższych obu decyzji Komendanta Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. zarówno A. W., działając jako wspólnik spółki cywilnej W. s.c. jak i jej wspólnik A. W., działając również jako wspólnik w/w spółki cywilnej, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jednobrzmiące skargi, które zostały zarejestrowane pod sygnaturami akt VI SA/Wa 321/11 (sprawa ze skargi A. W.) oraz VI SA/Wa 322/11 (sprawa ze skargi A. W.). Oboje skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa skutkujące jej nieważnością ewentualnie o ich uchylenie z uwagi na naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Spornym decyzjom zarzucili naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 75 u.t.d., art. 87 i 89 u.t.d. ora w zw. z art. 92 ust. 2 u.t.d., a także obrazę art. 18 ust. 5 lit. a) - c) u.t.d. oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym m.in. art. 7 i 77 k.p.a.
W odpowiedzi na obie skargi Komendant Policji wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., postanowił połączyć sprawy o sygnaturach akt VI SA/Wa 321/11 i VI SA/Wa 322/11 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić sprawę dalej pod wspólną sygnaturą akt VI SA/Wa 321/11.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargi A. W. i A. W. – wspólników spółki cywilnej W. z siedzibą w W. zasługują na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżone decyzje Komendanta Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] oraz nr [...] jak i utrzymane nimi w mocy decyzje Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] oraz Nr [...] naruszają prawo.
W świetle obowiązującego prawa i utrwalonego orzecznictwa nie ma wątpliwości co do tego, iż spółka cywilna nie może być podmiotem praw i obowiązków w postępowaniu administracyjnym. W tej sytuacji podmiotami uprawnionymi do podjęcia i wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym osób, na podstawie licencji nr [...] przyznanej W. s.c. byli oboje skarżący, jako wspólnicy tej spółki - przedsiębiorcy uprawnieni do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego (art. 4 pkt 15 ustawy o transporcie drogowym). Skarżący, jako wykonujący przewóz drogowy, posiadali zatem status strony w postępowaniu administracyjnym, wszczętym przez organ Policji (art. 92a ust. 3 u.t.d.) Z tego też tytułu są oni stroną (wielopodmiotową) postępowania administracyjnego wszczętego w związku ze stwierdzonymi w czasie kontroli naruszeniami. Stosownie do przepisów ustawy o transporcie drogowym organy prowadzą jedno postępowanie w sprawie stwierdzonych naruszeń czyniąc stosowne ustalenia faktyczne, stanowiące podstawę do dokonania oceny prawnej i wydania jednego rozstrzygnięcia w sprawie w postaci decyzji administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie było prowadzone jedno postępowanie tyle, że w stosunku do dwóch przedsiębiorców. Ta jednak okoliczność nie uzasadnia, jak błędnie przyjęły organy Policji obu instancji, wydania w jednym postępowaniu dwóch odrębnych decyzji w odniesieniu do każdego z przedsiębiorców (wspólników spółki cywilnej) z osobna. Skoro bowiem przewóz był wykonywany przez A. i A. W. – wspólników spółki cywilnej W. s.c. z siedzibą w W., to rozstrzygnięcie o nałożeniu kary za stwierdzone naruszenia winno być objęte jedną decyzją adresowaną do skarżących. Wydanie dwóch odrębnych decyzji jest naruszeniem zasady, iż organ po przeprowadzeniu postępowania w stosunku do osób mających w tym postępowaniu przymiot strony rozstrzyga sprawę w drodze decyzji, adresowanej do stron. Treść zarówno spornych decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., jak i poprzedzających je decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2010 r., opierających się na tym samym stanie faktycznym - wskazuje jednak na to, iż zostały one wydane odrębnie w stosunku do każdego ze skarżących wspólników spółki W. s.c.
Wskazanie w zaskarżonych decyzjach i ich uzasadnieniu, że karę nałożono każdemu ze skarżących solidarnie nie znajduje uzasadnienia w treści decyzji organu I instancji (przeczy temu zarówno osnowa każdej z tych decyzji, jak i ich uzasadnienie). Nie jest zatem trafnym, co dodatkowo należy podnieść, stwierdzenie organu odwoławczego, iż od organu egzekucyjnego będzie zależało do którego ze skarżących skieruje egzekucję. Podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt II GSK 783/09, wyraźnie stwierdził, iż w przypadku podjęcia i wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym osób, na podstawie licencji przyznanej W. s.c., decyzja administracyjna winna być prawidłowo skierowana do obu skarżących, tj. do A. W. i A. W. - wspólników spółki W. s.c. albowiem to oboje skarżący, jako wykonujący przewóz drogowy, posiadają status strony w postępowaniu administracyjnym, wszczętym przez organ Policji.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie wdając się na tym etapie postępowania w ocenę pozostałych zarzutów podniesionych w obu skargach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Stwierdzając, że uchylone decyzje organów obu instancji nie podlegają wykonaniu, Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.
Zasądzając z kolei zwrot uiszczonych w połączonych sprawach wpisów sądowych oraz poniesionych przez obie strony skarżące kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie przepisu art. 200 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło