VI SA/Wa 3249/15
WyrokWSA w Warszawie2016-09-22
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Marzena Milewska-Karczewska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca wygaśnięcie wcześniejszej decyzji regulacyjnej może zostać wydana, gdy na rynku występuje skuteczna konkurencja, a wcześniejsza decyzja stała się bezprzedmiotowa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji regulacyjnej jest uzasadnione, gdy na rynku występuje skuteczna konkurencja, co czyni decyzję bezprzedmiotową. W takich okolicznościach, dla zapewnienia pewności prawnej i uniknięcia niejasności co do obowiązujących regulacji, organ administracyjny powinien stwierdzić wygaśnięcie decyzji w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 162 § 1 w zw. z art. 162 § 3 k.p.a. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest dopuszczalne w interesie strony, aby zapewnić porządek regulacyjny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg K. i P. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) utrzymującą w mocy decyzję stwierdzającą wygaśnięcie wcześniejszej decyzji regulacyjnej z 2011 r. dotyczącej rynku hurtowych usług dostępu szerokopasmowego. Organ I instancji stwierdził wygaśnięcie decyzji z 2011 r. z dniem 7 października 2014 r., uznając, że na analizowanym rynku występuje skuteczna konkurencja, co czyni decyzję bezprzedmiotową. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie art. 162 § 1 k.p.a. oraz brak przeprowadzenia obligatoryjnych postępowań konsultacyjnych i konsolidacyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2016 r. spraw ze skarg K. z siedzibą w W. oraz P. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala skargi w całości
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (zwany dalej organem/Prezesem UKE) decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...], zwaną dalej Decyzją Zaskarżoną) po ponownym rozpatrzeniu odwołania K. (zwanej dalej K), P. (zwanej dalej P.) oraz I. (zwanej dalej I.) od decyzji Prezesa UKE (zwanego dalej organem I instancji) z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] zwaną dalej Decyzją Wygaszającą, utrzymał w mocy Decyzję stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 7 października 2014 r. Decyzji Prezesa UKE z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] zwaną dalej, [...], w sprawie określenia rynku właściwego jako krajowego rynku świadczeń hurtowych usług dostępu szerokopasmowego z wyłączeniem obszarów określonych w pkt 1 Załącznika nr 1 do Decyzji [...] oraz nałożenia na T. S.A. (zwaną dalej O.) obowiązków regulacyjnych.
W 2010 r. Organ po przeprowadzeniu analizy rynku świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego, wszczął postępowanie, o którym mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (t.j.: Dz. U. z 2014, poz. 243, zwanej dalej "PT"), i wydał Decyzję [...], w której określił rynek właściwy jako krajowy rynek świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego, z wyłączeniem obszarów gminnych, określonych w pkt 1 Załącznika nr 1 do Decyzji [...] oraz ustalił, że na rynku [...] występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny o znaczącej pozycji rynkowej i w związku z tym wyznaczył T. S.A. (obecnie O. zwaną dalej O.) jako przedsiębiorcę telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji rynkowej na rynku oraz nałożył obowiązki regulacyjne. Uwagi na zmieniające się okoliczności Prezes UKE wydał Decyzję [...], w której ustalił, że na rynku [...] występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny o znaczącej pozycji rynkowej; oraz wyznaczył O. jako przedsiębiorcę telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji rynkowej na rynku [...] i nałożył na O. obowiązki regulacyjne.
W maju 2014 r. Prezes UKE, po przeprowadzeniu analizy rynku świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego na 76 obszarach gminnych, wszczął postępowanie, o którym mowa w art. 22 ust. 1 PT. Następnie w dniu 7 października 2014 r. wydał Postanowienie (dalej także "Postanowienie [...]"), w którym określił rynek właściwy jako rynek świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego, na obszarach gminnych, określonych w pkt 1 Załącznika nr 1 do Postanowienia [...] (zwany dalej również "76 obszarami rynku [...]"); ustalił, że na 76 obszarach rynku [...] nie występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny o znaczącej pozycji rynkowej ani przedsiębiorcy telekomunikacyjni zajmujący kolektywną pozycję znaczącą. Prezes UKE stwierdził, że na 76 obszarach rynku [...] występuje skuteczna konkurencja i zobowiązał O. do utrzymania na dotychczasowych warunkach dostępu telekomunikacyjnego ustanowionego w celu korzystania z hurtowych usług dostępu szerokopasmowego i świadczenia w oparciu o nie detalicznych usług dostępu szerokopasmowego na rzecz innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych przed dniem doręczenia Postanowienia [...] O., na 76 obszarach rynku [...], przez okres, na jaki obowiązują zawarte pomiędzy tymi przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi a użytkownikami końcowymi, przed dniem doręczenia Postanowienia [...] O., umowy detaliczne o świadczenie usług dostępu szerokopasmowego świadczone w oparciu o przedmiotowy dostęp telekomunikacyjny, jednakże nie dłużej niż przez 24 miesiące od dnia doręczenia O. Postanowienia [...].
Pismem z dnia 15 października 2014 r. oraz z dnia 22 października 2014 r. zawiadomił O., K. oraz I. o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia Decyzji [...]. Powiadomił ponadto O., K. oraz I. o włączeniu do akt sprawy wymienionych w piśmie dokumentów oraz o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 kpa). Ponadto O., K. oraz I. zostały poinformowane o prawie wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, także po zakończeniu postępowania.
Mając na uwadze, stwierdzony przez Organ fakt, że na analizowanym rynku już nie występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny o znaczącej pozycji rynkowej ani przedsiębiorcy telekomunikacyjni zajmujący kolektywną pozycję znaczącą i występuje na tym rynku skuteczna konkurencja, stwierdził wygaśnięcie z dniem 7 października 2014 r. Decyzji Prezesa UKE [...]. W tym stanie rzeczy, ocenie Prezesa UKE zaistniała bezprzedmiotowość Decyzji [...], a z uwagi na zmianę istotnych okoliczności faktycznych i prawnych ta Decyzja stała się decyzją nie odpowiadającą rzeczywistości i nierealną z punktu widzenia możliwości osiągnięcia jej celu co zostało szczegółowo wyjaśnione. Powołując się na poglądy NSA i doktryny stwierdził, że jest obowiązany stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) decyzja stała się bezprzedmiotowa, b) stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Jego zdaniem z wykładni gramatycznej przepisu art. 162 § 1 pkt 1 kpa wynika, że bezprzedmiotowość decyzji jest konieczną, lecz niewystarczającą przesłanką stwierdzenia jej wygaśnięcia. Wskazał, że przypadku, gdy kwestia wygaśnięcia decyzji nie jest uregulowana w przepisach szczególnych, wówczas stwierdzenie bezprzedmiotowości decyzji nie jest wystarczające do stwierdzenia jej wygaśnięcia, bowiem należy dodatkowo wykazać, że wymaga tego interes społeczny albo interes strony.
Wskazał, że zarówno Decyzja [...], jak i Decyzja [...] oraz Postanowienie [...] dotyczą rynku hurtowych usług dostępu szerokopasmowego, jednakże nie można uznać, iż rynek właściwy określony w Decyzji [...] jest tym samym rynkiem właściwym, co rynki określone w Decyzji [...] i Postanowieniu [...] co wynika z geograficznego zróżnicowania przedmiotowych rynków. Wskazał, że zakres geograficzny rynku właściwego wskazanego w Decyzji [...] dotyczył obszaru całego kraju z wyłączeniem obszarów gminnych, określonych w pkt 1 Załącznika nr 1 do Decyzji [...] (11 wskazanych tam obszarów gminnych). Natomiast w kontekście zakresu geograficznego rynków właściwych określonych regulacjami z dnia 7 października 2014 r., Postanowienie [...] dotyczy 76 obszarów gminnych (obszary konkurencyjne), a Decyzja [...] obszaru kraju z wyłączeniem 76 obszarów gminnych, do których odnosi się Postanowienie [...]. Zakres obydwu rozstrzygnięć łącznie obejmuje obszar całego kraju.
Podniósł, że pomimo, iż zarówno Decyzja [...], jak i Decyzja [...] i Postanowienie [...] zawierają regulacje odnoszące się do różnych rynków właściwych (ze względu na ich zakres geograficzny), to jednocześnie odnoszą się one do tego samego zakresu produktowego rynku, a mianowicie rynku hurtowych usług dostępu szerokopasmowego. Jego zdaniem Decyzja [...] i Postanowienie [...] zostały wydane po przeprowadzeniu nowej analizy rynku, odpowiadają zatem aktualnej sytuacji występującej na rynku telekomunikacyjnym związanym z zakresem produktowym i geograficznym rynku hurtowych usług dostępu szerokopasmowego, uwzględniają bowiem faktyczne zmiany, jakie zaszły na rynku telekomunikacyjnym od momentu wydania Decyzji [...].
Jego zdaniem Postanowieniem [...] określił rynek właściwy jako rynek świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego, na obszarach gminnych określonych w pkt 1 Załącznika nr 1 do Postanowienia [...] i stwierdził występowanie skutecznej konkurencji na tym rynku. Wskazał, że wśród obszarów gminnych wymienionych w Postanowieniu [...] znalazło się 69 obszarów gminnych, na których dotychczas obowiązywała Decyzja [...]. Jego zdaniem na ww. 69 obszarach uregulowanych dotychczas mocą Decyzji [...], od dnia 7 października 2014 r. odpadł cel, który realizować miała Decyzja [...], której wydanie miało służyć regulacji rynku w sytuacji braku skutecznej konkurencji na tym rynku, a sama Decyzja [...] na wyżej wymienionych obszarach gminnych przestała odpowiadać - rzeczywistości wobec stwierdzonego na tych obszarach stanu skutecznej konkurencji. Jego zdaniem przesłanka bezprzedmiotowości Decyzji [...], zaistniała w dniu 7 października 2014 r., czyli w dniu, w którym w obrocie prawnym zaistniały Decyzja [...] i Postanowienie [...]. bowiem przestał istnieć na tych obszarach stosunek prawny uregulowany w Decyzji [...].
Wskazał, że w niniejszej sprawie występuje interes społeczny, jako interes przedsiębiorców telekomunikacyjnych działających na rynku telekomunikacyjnym, w szczególności korzystających z usług regulowanych w zakresie hurtowego dostępu szerokopasmowego. Podniósł, że pozostawienie w obrocie prawnym Decyzji [...], przy jednoczesnej realizacji postanowień zawartych w Decyzji [...] i Postanowieniu [...], może rodzić szereg wątpliwości związanych ze świadczeniem przez O. regulowanych usług na rynku [...] oraz ze sposobem i zakresem korzystania z tych usług przez innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych. Uznał, że wszystkie wyżej wymienione akty administracyjne regulują kwestie związane z zasadami i warunkami dostępu do hurtowych usług dostępu szerokopasmowego. Jego zdaniem wyeliminowanie z obrotu prawnego Decyzji [...] spowoduje jasne rozgraniczenie czasowe funkcjonowania obowiązków i regulacji wynikających z Decyzji [...] oraz Decyzji [...] i Postanowienia [...]. Podniósł, że takie działanie organu pozwoli to na klarowne określenie, iż od dnia 7 października 2014 r. wyłącznie obowiązującymi we wzajemnych stosunkach gospodarczych podmiotów działających na rynku telekomunikacyjnym związanym z hurtowymi usługami dostępu szerokopasmowego.
Wyjaśnił, że wygaśnięcie decyzji następuje aktem deklaratoryjnym stwierdzającym, że dana decyzja stała się bezprzedmiotowa oraz, że zaistniały dodatkowe przesłanki przemawiające za dokonaniem takiej deklaracji. Jego zdaniem stwierdzenie wygaśnięcia decyzji polega na wiążącym stwierdzeniu, że na skutek zaistnienia określonych okoliczności faktycznych i prawnych ustały skutki prawne decyzji. Wskazał, że celem tej instytucji jest usunięcie stanu niepewności co do obowiązywania decyzji, którą dotknęły okoliczności powodujące jej wygaśnięcie. Uznał, że względy celowości i racjonalności wymagają, aby organ administracyjny, który wydał tę decyzję, stwierdził jej wygaśnięcie w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 162 § 1 w związku 162 § 3 kpa.
W zakresie toczącego się postępowania odwoławczego i niemożliwości stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji, Prezes UKE wskazał, że w toczącym się postępowaniu decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny na dzień wydania niniejszej decyzji, co jest poglądem powszechnie przyjętym w doktrynie i orzecznictwie. Jego zdaniem co Decyzji [...] nie toczy się obecnie żadne postępowanie odwoławcze, a te które się toczyły zostały już prawomocnie zakończone.
Zdaniem Prezesa UKE decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji ma charakter deklaratoryjny i nie tworzy ani nie zmienia istniejącego stanu prawnego, a jedynie potwierdza istniejący stan faktyczny. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2010 r. VI SA/Wa 1573/10 stwierdził, że decyzja wydana w trybie art. 162 § 1 PT (decyzja wygaszająca) nie jest decyzją regulacyjną w rozumieniu art. 206 PT, a zatem decyzja wygaszająca podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego
Powołując się na art. 108 § 1 kpa wskazał, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Wskazał, że w przypadku Decyzji wygaszającej występuje wyjątkowo ważny interes strony, przemawiający za nadaniem jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Uznał, że może istnieć niejasność odnośnie podejmowania działań związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie realizacji nałożonych obowiązków regulacyjnych, aż do czasu uprawomocnienia się Decyzji wygaszającej, co bez wątpienia nie leży w interesie O..
Skargę na powyższą decyzję wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. i P., generalnie zarzucając naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 kpa przez jego nieprawidłowe zastosowanie i wygaszenie Decyzji [...], podczas gdy brak jest przesłanek stwierdzenia bezprzedmiotowość Decyzji [...]. Wskazali na naruszenie art. 163 kpa w zw. z art. 22 ust. 1, art. 23 oraz art. 24 pkt 2 lit. c Pt przez ich i brak przeprowadzenia analizy rynku właściwego oraz bez zachowania przewidzianej w ustawie Prawo telekomunikacyjne. Naruszenie art. 15 pkt 1 i 2 Pt przez zniesienie obowiązków regulacyjnych nałożonych na O. w Decyzji [...] bez przeprowadzenia obligatoryjnego postępowania konsultacyjnego w sprawie. Wskazali na naruszenie art. 18 ust. 1 przez zniesienie obowiązków regulacyjnych nałożonych na O. w Decyzji [...] bez przeprowadzenia obligatoryjnego postępowania konsolidacyjnego w sprawie.
Ponadto uznali, że naruszono art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa przez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, co doprowadziło do nieprawidłowego trybu uchylenia obowiązków regulacyjnych.
W ocenie skarżących niewłaściwe zastosowano art. 162 § 1 pkt 1 kpa, gdyż ich zdaniem w tej sytuacji zastosowanie powinny znaleźć art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. c lub art. 24 pkt 2 lit. c Pt. po przeprowadzeniu analizy, o której mowa w art. 21 ust. 1 Pt. Ich zdaniem Prezes UKE powinien przeprowadzić postępowanie w celu utrzymania, zmiany albo uchylenia obowiązków regulacyjnych nałożonych na przedsiębiorcę telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji. Stwierdzili, że za brakiem możliwości stwierdzenia bezprzedmiotowości decyzji, która reguluje rynki telekomunikacyjne przemawia analiza przepisów unijnych odnoszących się do prawa telekomunikacyjnego, zwłaszcza dyrektywy ramowej opisanej w skardze. W art. 16 ust. 3 tego aktu normatywnego wskazano, że jeżeli krajowy organ regulacyjny ustali, że na danym rynku występuje efektywna konkurencja, nie będzie nakładać ani utrzymywać żadnych specyficznych wymogów, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu. W przypadku, gdy dla danego specyficznego sektora istnieją już wymogi prawne, organ regulacyjny uchyli wymogi nałożone na przedsiębiorstwa na tym odnośnym rynku. Wskazali, że pośrednio prawidłowość tej argumentacji przyznał Prezes UKE w Decyzji [...] podkreślając wielokrotnie, iż faktycznym celem wydania Decyzji wygaszającej było usunięcie wątpliwości odnośnie stosowania dotychczasowej regulacji. Oznacza to wprost, iż Decyzja wygaszająca miała bezpośrednie znaczenie dla stosowania regulacji nałożonej na O., zmierzając bezpośrednio do jednoznacznego uchylenia jej stosowania. W tym stanie rzeczy Decyzja wygaszająca jest błędna, a Pt przewiduje regulacje szczególne zarówno w przypadku regulowania nowych rynków, jak i zmiany regulacji na dotychczas istniejących rynkach.
Uznali, że brak jest spełnienia kryterium bezprzedmiotowości Decyzji [...]. Ich zdaniem skoro Decyzja [...] stanowi skuteczną podstawę dla wydania i obowiązywania innych rozstrzygnięć administracyjnych takich jak przytoczone decyzje Prezesa UKE, to nie sposób uznać, że uzasadnione jest pozbawienie mocy obowiązującej Decyzji [...], a zatem uznanie tego rozstrzygnięcia za rozstrzygnięcie bezprzedmiotowe. Ich zdaniem za brakiem możliwości uznania Decyzji [...] za rozstrzygnięcie bezprzedmiotowe, przemawia fakt, że na jej podstawie obowiązywała w momencie wydania Decyzji wygaszającej (i nadal obowiązuje) Oferta [...], która w dalszym ciągu reguluje współpracę w zakresie hurtowych usług świadczonych przez O. na rzecz innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych.
Podnieśli nieważności Decyzji [...], bowiem zarówno w stosunku do Decyzji [...], jak i Postanowienia [...] toczą się aktualnie postępowania odwoławcze. Na Postanowienie [...] zostało złożone zażalenia przez P., a także przez K., do Sądu Okręgowego w Warszawie, Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej "SOKiK") - postępowanie wszczęte na skutek zażalenia K. toczy się pod sygn. akt XVII Amz 6/15. Decyzja [...] została zaskarżona wskutek złożenia przez P. odwołania do SOKiK, w wyniku czego przed Sądem tym toczy się postępowanie o sygn. akt XVII AmT 16/15.
Ich zdaniem brak jest podstaw do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem zgodnie z art. 108 § 1 Kpa decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Wskazali, że Organ nadał Decyzji wygaszającej rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na wyjątkowy interes strony przemawiający za jego nadaniem. Wskazali, że stanowi to rażące naruszenie prawa.
Uznali, że Prezes UKE dopuścił się również naruszenia prawa materialnego poprzez doprowadzenie do zniesienia obowiązków regulacyjnych nałożonych na O. Decyzją [...] bez przeprowadzenia obligatoryjnego postępowania konsultacyjnego oraz postępowania konsolidacyjnego.
Stwierdzili, że konieczne jest uchylenie rozstrzygnięci w całości. Wskazali, że Prezes UKE w sposób bezpodstawny i niczym nieuzasadniony nie zastosował norm prawa telekomunikacyjnego, które stanowią przepisy szczególne odnoszące się do sposobu regulowania rynków telekomunikacyjnych oraz eliminacji z obrotu prawnego rozstrzygnięć wydawanych w tym zakresie (art. 23 i 24 Pt), w stosunku do ogólnych przepisów postępowania administracyjnego (takich jak art. 162 § 1 Kpa). Konsekwencją doprowadzenia do eliminacji z obrotu prawnego Decyzji [...] było zniesienie obowiązków regulacyjnych nałożonych na O. z pominięciem przeprowadzenia obligatoryjnych postępowań - konsultacyjnego oraz konsolidacyjnego. Ponadto dalsze obowiązywanie m.in. na podstawie Decyzji [...] Oferty [...] i licznych umów zawartych pomiędzy O., a przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi na podstawie tej oferty wyklucza możliwość przyznania Decyzji [...] przymiotu bezprzedmiotowości. Za brakiem możliwości uznania Decyzji [...] za rozstrzygnięcie bezprzedmiotowe przemawia również fakt, że decyzja ta stanowiła podstawę do wydania w dalszym ciągu obowiązujących decyzji Prezesa UKE takich jak decyzja nr [...] oraz decyzja nr [...]. Ich zdaniem, Decyzja wygaszająca rażąco narusza prawo w punkcie, w którym stanowi o tym, że decyzja ta ma być na podstawie art. 108 § 1 Kpa natychmiast wykonalna. Za nadaniem Decyzji wygaszającej tego rygoru nie przemawia w żaden sposób ani interes społeczny ani interes O.. Przy tym Organ rozpatrując kwestię nadania temu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności w ogóle nie rozważył możliwości powstania nieodwracalnych skutków po stronie innych podmiotów działających na rynku hurtowych usług dostępu szerokopasmowego.
W związku z powyższym wnosili o uchylenie Zaskarżonej Decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 ppsa o rozważenie uchylenia Decyzji Wygaszającej w całości i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] października 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2014 r. nr [.] stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 7 października 2014 r. Decyzji Prezesa UKE z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...].
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak
i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Zaskarżona Decyzja utrzymuje w mocy decyzję Prezesa UKE z dnia [...] listopada 2014 r., stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 7 października 2014 r. decyzji Prezesa UKE z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] - [...], w sprawie określenia rynku właściwego jako krajowego rynku świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego, z wyłączeniem obszarów gminnych, określonych w pkt 1 Załącznika nr 1 do Decyzji [...], ustalenia, że na krajowym rynku świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego, z wyłączeniem obszarów gminnych, określonych w pkt 1 Załącznika nr 1 do Decyzji [...], występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny o znaczącej pozycji rynkowej; wyznaczenia T. S.A. z siedzibą w W., jako przedsiębiorcy telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji rynkowej na krajowym rynku świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego, z wyłączeniem obszarów gminnych, określonych w pkt 1 Załącznika nr 1 do Decyzji [...] oraz nałożenia na T. S.A. (obecnie O.) obowiązków regulacyjnych.
Organ wskazał, że Postanowieniem [...] określił rynek właściwy jako rynek świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego, na obszarach gminnych określonych w pkt 1 Załącznika nr 1 do Postanowienia [...] i stwierdził występowanie skutecznej konkurencji na tym rynku. Wśród obszarów gminnych wymienionych w Postanowieniu [...] znalazło się 69 obszarów gminnych, na których dotychczas obowiązywała Decyzja [...]. Należy zatem wskazać, że na ww. 69 obszarach uregulowanych dotychczas mocą Decyzji [...], od dnia 7 października 2014 r. odpadł cel, który realizować miała Decyzja [...], której wydanie miało służyć regulacji rynku w sytuacji braku skutecznej konkurencji na tym rynku, a sama Decyzja [...] na wyżej wymienionych obszarach gminnych przestała odpowiadać rzeczywistości wobec stwierdzonego na tych obszarach stanu skutecznej konkurencji. Z dniem 7 października 2014 r. przestał zatem istnieć na tych obszarach stosunek prawny uregulowany w Decyzji [...].
Decyzją [...] Prezes UKE określił rynek właściwy jako rynek świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego na obszarze całego kraju, z wyłączeniem obszarów gminnych określonych w pkt 1 Załącznika nr 1 do Decyzji [...] ustalił, że na tym rynku występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny o znaczącej pozycji rynkowej, wyznaczył O. jako przedsiębiorcę telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji rynkowej na rynku [...] i nałożył na O. obowiązki regulacyjne. Decyzja [...] objęła swoim zakresem pozostałe obszary gminne uregulowane do tej pory Decyzją [...] (z wyłączeniem 69 obszarów, o których mowa powyżej) oraz 4 spośród 11 obszarów gminnych wyłączonych z rynku [...] mocą Decyzji [...].
Organ wskazał, że zarówno Decyzja [...], jak i Decyzja [...] oraz Postanowienie [...] dotyczą rynku hurtowych usług dostępu szerokopasmowego, jednakże wskazał, że nie można uznać, iż rynek właściwy określony w Decyzji [...] jest tym samym rynkiem właściwym, co rynki określone w Decyzji [...] i Postanowieniu [...]. Jego zdaniem wynika to z geograficznego zróżnicowania przedmiotowych rynków. Wskazał, że zakres geograficzny rynku właściwego wskazanego w Decyzji [...] dotyczył obszaru całego kraju z wyłączeniem obszarów gminnych, określonych w pkt 1 Załącznika nr 1 do Decyzji [...] (11 wskazanych tam obszarów gminnych). Natomiast w kontekście zakresu geograficznego rynków właściwych określonych regulacjami z dnia 7 października 2014 r., Postanowienie [...] dotyczy 76 obszarów gminnych (obszary konkurencyjne), a Decyzja [...] obszaru kraju z wyłączeniem 76 obszarów gminnych, do których odnosi się Postanowienie [...].
W ocenie Sądu orzekającego w tej sprawie celem instytucji opisanej art. 162 § 3 kpa jest usunięcie stanu niepewności co do obowiązywania decyzji, którą dotknęły okoliczności powodujące jej wygaśnięcie. Zdaniem sądu w tym stanie faktycznym organ prawidłowo stwierdził, że względy celowości i racjonalności wymagają, aby organ administracyjny, który wydał tę decyzję, stwierdził jej wygaśnięcie w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 162 § 1 w związku 162 § 3 kpa. Należy zauważyć, że Postanowieniem [...] oraz Decyzją [...] (7 października 2014 r.) przestał istnieć na obszarach gminnych uregulowanych w Decyzji [...] stosunek prawny uregulowany tą decyzją. W związku z powyższym stwierdzenie wygaśnięcia Decyzji [...] z dniem 7 października 2014 r. należy uznać za konieczne i uzasadnione, aby zarówno O. jak i inni przedsiębiorcy telekomunikacyjni mieli pewność co do obowiązujących regulacji. W ocenie Sądu zasadne jest twierdzenie organu, że samo funkcjonowanie bezprzedmiotowej decyzji administracyjnej w obrocie prawnym nie powoduje, że jest ona skuteczna i wykonalna. Należy zauważyć, że Postanowienie [...] na 76 obszarach gminnych stwierdziło skuteczną konkurencję w zakresie rynku świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego, a tym samym obowiązki regulacyjne obowiązujące do tej pory na tych obszarach przestały obowiązywać. Zdaniem Sądu z chwilą wydania Postanowienia [...], przedmiotowość Decyzji [...] ustała, a w ślad za tym wygasły obowiązki regulacyjne nałożone na O. w Decyzji [...], co zostało szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji. Należy zauważyć, że od dnia 7 października 2014 r. postanowienia Decyzji [...] nie podlegają już wykonaniu. Wobec czego z dniem 7 października 2014 r. Decyzji [...] oraz Postanowienia [...] uniemożliwiło dalsze wykonywanie Decyzji [...]. Należy zauważyć, że Decyzja [...] była decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 kpa, a tym samym toczące się przed Sądem powszechnym postępowania nie miały wpływu na to postępowanie. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że w tym wypadku wskazane przez K. przepisy art. 23, 25 PT mają zastosowanie tylko w przypadku, gdy mamy do czynienia z tym samym rynkiem właściwym zarówno w aspekcie produktowym, jak i geograficznym. Jak zostało wyjaśnione w decyzji, określone Decyzją [...] i Postanowieniem [...] rynki właściwe ze względu na różny zakres geograficzny od rynku właściwego określonego w Decyzji [...] nie mogą być uznane za takie same w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz art. 25 ust. 1 PT.
Przepis art. 108 § 1 kpa stanowi, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Z przepisu tego wynika, że rygor natychmiastowej wykonalności może zostać nadany m.in. wówczas, gdy przemawia za tym interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W przypadku tej decyzji organ prawidłowo uznał, że występuje ważny interes strony przemawiający za nadaniem niniejszej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. O. i faktycznie inni uczestnicy rynku nie mogą mieć niejasności odnośnie podejmowania działań związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie realizacji nałożonych obowiązków regulacyjnych, aż do czasu uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Prawidłowe jest stanowisko organu, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności skutki niniejszej decyzji chronią interes O. już od momentu wydania decyzji, poprzez zapewnienie porządku regulacyjnego i obowiązków ciążących na tym przedsiębiorcy ze względu na jego znaczącą pozycję rynkową.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 kpa.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło