VI SA/Wa 325/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie asesor WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm., dalej jako u.b.a.) po rozpatrzeniu odwołania S. K. (dalej jako skarżący) od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] września 2007 r. cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy. Komendant Wojewódzki Policji w S. w związku z ustaleniem, że skarżący został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] września 2006 r. sygn. akt [...] (Sąd Okręgowy w S. po rozpatrzeniu apelacji wyrokiem z dnia [...] lutego 2007 r. sygn. akt [...] [...]) za czyn z art. 291 § 1 k.k., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń palną myśliwską. W toku postępowania organ uzyskał o stronie pozytywną opinię z miejsca zamieszkania oraz z jej macierzystego koła łowieckiego, dokonał też kontroli warunków przechowywania przez stronę broni i nie stwierdził w tym zakresie uchybień. Ponieważ czyn, za który skarżący został skazany jest wymierzony przeciwko mieniu, organ I instancji uznając skarżącego za osobę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., na podstawie art. 18. ust 1 pkt 2 u.b.a. decyzją z dnia [...] września 2007 r. cofnął mu pozwolenie na broń palną myśliwską. Skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji nie kwestionując merytoryczności uzasadnienia rozstrzygnięcia, podniósł, iż cofnięcie pozwolenia uważa za dodatkową karę za przestępstwo, którego nie popełnił. Stwierdził, iż przepis art. 15. ust 1 pkt 6 u.b.a. pozbawił go cech osobowościowych, a broń w sposób niezgodny z jej przeznaczeniem może użyć każdy, kto ją posiada, niezależnie od tego czy był karany czy nie. Jego zdaniem broń w celach przestępczych używają przede wszystkim nielegalni jej posiadacze. Odwołanie natomiast potraktował jako sprzeciw wobec prawa, które nie powinno mieć charakteru dyskryminującego. Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżaną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w przypadku skarżącego zastosowany został pkt 6 art. 15 ust. 1 u.b.a. który stanowi, iż nie wydaje się pozwolenia na broń, a w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. cofa się je osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie tych przestępstw. Zdaniem organu ustawodawca zatem wprost w tym przepisie ustalił, iż taką obawę w szczególności wzbudzają osoby skazane za tego rodzaju przestępstwa lub którym postawiono co najmniej zarzut ich popełnienia. Do takich osób, a wynika to z materiału dowodowego, należy zaliczyć w ocenie organu skarżącego. Został on skazany za czyn przeciwko mieniu, ponieważ art. 291 § 1 k.k. znajduje się w rozdziale XXXV kodeksu karnego "Przestępstwa przeciwko mieniu" (jest to tzw. [...]). Z woli samego ustawodawcy skarżący prawa do posiadania broni zachować nie może - przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. broni ma bowiem charakter obligatoryjny, co wiąże organy Policji w zakresie ustalania przesłanek faktycznych i prawnych sposobu zakończenia sprawy administracyjnej dotyczącej pozwolenia na broń. Organ odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych (np. w wyroku WSA z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt. VI S.A. /Wa 2132/ 05 - niepublikowanym) w którym ukształtował się pogląd, że interpretacja przepisu art. 15 ust 1 pkt 6 u.b.a. musi uwzględniać, iż od osób posiadających pozwolenie na broń palną należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. W stosunku do takich osób obowiązuje miernik najwyższej staranności. Oznacza to, że każde naruszenie prawa musi podlegać ocenie z punktu widzenia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zgodnie z treścią art. 15. ust. 1 pkt 6 u.b.a. organy Policji nie są zobowiązane udowodnić, że posiadacz pozwolenia (lub osoba się o nie ubiegająca) użyje broni w sposób w tym przepisie wskazany, wystarczające jest bowiem tylko domniemanie takiego zdarzenia, wynikające z faktu skazania go za jedno z przykładowo wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. przestępstw. Organ zwrócił uwagę, że prawo do posiadania broni podlega z woli ustawodawcy, w interesie społecznym, ścisłej reglamentacji administracyjnej i ma bezpośredni związek ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Osoba, która otrzymała pozwolenie na broń palną musi więc dawać rękojmię, że nie wykorzysta broni w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Popełnienie przestępstwa, z którego sam ustawodawca wywodzi obawę możliwości użycia broni przeciw tym dobrom, rękojmię tę niweczy. Nie jest to zatem dyskryminacja, a ochrona interesu społecznego. Treść prawomocnego wyroku, na mocy którego skarżący został skazany za przestępstwo przeciwko mieniu na karę [...], wiąże organy Policji w zakresie prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia pozwolenia. Organ podkreślił, że w takich przypadkach, jak w mniejszej sprawie ustawodawca dał bezwzględnie prymat interesowi społecznemu nad interesem strony, obligatoryjnie nakazując cofanie pozwoleń w myśl dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. Tym samym nawet korzystnie o stronie świadczące dowody, jak opinie środowiskowe, czy prawidłowe przechowywanie broni nie dają podstaw do innego, niż to uczynił organ I instancji, rozstrzygnięcia sprawy. Ustawodawca nie pozostawił bowiem organom Policji możliwości wyboru skutków administracyjnoprawnych w sytuacji, gdy osobę posiadającą pozwolenie należy zaliczyć do osób, o których mowa w art. 15 ust 1 pkt 6.u.b.a. W ocenie organu cofnięcie pozwolenia na broń nie jest karą dodatkową w rozumieniu przepisów prawa karnego, które zastosowania w postępowaniu administracyjnym nie mają. Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podając że nie ma zastrzeżeń co do formalnego postępowania organów Policji. Protest skarżącego wzbudził bezduszny zapis ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którymi został uprzedmiotowiony, pozbawiony indywidualnych cech osobowości. Skarżący zwrócił uwagę, że w przedmiotowym stanie prawnym nie jest istotny realny związek pomiędzy jego zachowaniem, a posiadaniem czy użytkowaniem broni palnej. Zasada wyrażona na gruncie przepisów ustawy o broni i amunicji w ocenie skarżącego, nakazuje traktować każdego skazanego za przestępstwo przeciwko mieniu albo życiu lub zdrowiu jako potencjalnego bandytę, który na pewno będzie dokonywał napadów z bronią w ręku. W odczuciu skarżącego przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. jest niekonstytucyjny, bo nakłada nie niego dodatkową karę za czyn, za który już wcześniej został osądzony i ukarany. Jednocześnie skarżący zaznaczył, że niezrozumiałe jest dla niego to, iż znaczenia w sprawie nie ma dobra opinia społeczna środowiska w którym funkcjonuje, a nawet pozytywna ocena miejscowej jednostki Policji. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wobec faktu, że skarżący został skazany za czyn zabroniony będący przestępstwem przeciwko mieniu, w ocenie organu prawidłowe jest stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, iż zachodzi, wobec niego uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z treści art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. wynika, że już samo popełnienie przez skarżącego przestępstwa przeciwko mieniu, pozwala w wystarczającym stopniu na wykazanie bezpośredniego związku z rzeczywistymi cechami jego charakteru i sposobem postępowania, które uzasadniają obawę możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem Komendanta Głównego Policji mylny jest zarzut skargi, że przepisy ustawy o broni i amunicji są niekonstytucyjne, albowiem nakładają na skarżącego dodatkową karę za czyn, za który już wcześniej został osądzony i ukarany. Prawo do posiadania broni jest uprawnieniem wyjątkowym i podlega ścisłej reglamentacji administracyjnej. Stąd ustawodawca, a co za tym idzie, także organy Policji, wymagają nieskazitelnej postawy od osób posiadających tak wyjątkowe prawo. Osoba taka musi bowiem dawać gwarancję, że posiadanej broni nie użyje w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wobec tego popełnienie umyślnego przestępstwa wymierzonego w którekolwiek z dóbr wskazanych w art. 15 ust. pkt 6 u.b.a. niewątpliwie rękojmię tę niweczy. W konsekwencji interes skarżącego w posiadaniu prawa do dysponowania bronią bezwzględnie winien ustąpić na rzecz interesu społecznego, którego racją jest m. in. ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego też, cofnięcie pozwolenia na broń nie stanowi dodatkowej kary dla jej posiadacza lecz jest administracyjnoprawną konsekwencją utraty przymiotów, którymi taka osoba musi się legitymować. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga S. K., w powyższym niespornym między stronami stanie faktycznym, nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2007 r. nie narusza prawa. Podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 u.b.a. Zastosowanie przez organ Policji powołanego przepisu i cofnięcie na jego podstawie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy osoba należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2–6 u.b.a. Omawiany przepis jest jednoznaczny, a jednoznaczność ta wynika z jego literalnego brzmienia: "Pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Użycie słów "w szczególności" poprzedzających wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż w stosunku do nich obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. Co do tych osób organ nie musi więc przeprowadzać oceny czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w ustawie. Zatem wobec skazanych lub podejrzanych o przestępstwa przeciwko życiu zdrowiu lub mieniu organ musi jedynie ustalić fakt skazania lub prowadzenia postępowania o przestępstwa wymienione w przepisie, a oceny, że istnieje obawa dokonał już sam ustawodawca. Pozwolenie na broń nie może być więc wydane (odpowiednio cofnięte) osobom wymienionym po słowach "w szczególności...", a także innym osobom, co do których organ poweźmie obawę, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo zanalizować i uzasadnić swoją obawę. Odmienne rozumienie przepisu prowadziłoby do wniosku, że cała jego część zaczynająca się od słów "w szczególności..." jest zupełnie niepotrzebna, skoro organ musiałby i tak zawsze i w każdym przypadku oceniać, czy istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni. W orzeczeniu z dnia 30 sierpnia 2007 r. (sygn. akt II OSK 1166/06, nie publ.) NSA potwierdził poprawność powyższej interpretacji przepisu wskazując, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawodawca przesądził, jakie zachowania uważa za powodujące uzasadnioną obawę, że ich sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wprowadzaną bowiem z tym dniem zmianę przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdził, że obawę taką mogą stwarzać w szczególności osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wprowadzenie takiej regulacji prawnej powoduje – w ocenie NSA – iż osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zatem w rozpoznawanym przypadku organy Policji nie mogły orzec inaczej niż to nastąpiło. W niniejszej sprawie skarżącego zaliczono do osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Został on bowiem prawomocnie skazany za popełnienie przestępstwa, które zgodnie z systematyką kodeksu karnego zalicza się do przestępstwa przeciwko mieniu (art. 291 § 1 k.k. – występek [...]). Tak więc skarżący został prawomocnie skazany za jedno z przestępstw wskazanych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i ta właśnie okoliczność zadecydowała o wydaniu decyzji cofających pozwolenie na broń palną myśliwską. Wydając zaskarżoną decyzję organ zasadnie przedłożył ważny interes społeczny nad indywidualny interes skarżącego. W tym miejscu należy podnieść, że obecne brzmienie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wprowadzone zostało art. 1 pkt 16 a tiret drugie ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. (Dz. U. 2003, Nr 52, poz. 451) o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu. Przed tą zmianą art. 15 ust. 1 pkt 6 brzmiał: "co do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw". Nie ulega więc wątpliwości, że katalog przestępstw wymienionych w tym przepisie uległ poszerzeniu, albowiem ustawodawca wymienia obecnie m. in. wszystkie przestępstwa przeciwko mieniu, podczas gdy przed 1 stycznia 2004 r. chodziło w przypadku przestępstw przeciwko mieniu, przede wszystkim o te przestępstwa, które zostały popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Takie rozszerzenie dokonane przez ustawodawcę wskazuje, iż jego celem było zaostrzenie wymogów stawianych osobom starającym się i posiadającym już pozwolenie na broń, jako że pozwolenie takie jest uprawnieniem reglamentowanym, szczególnego rodzaju i od osób je posiadających wymagane jest przestrzeganie przepisów prawa. Na kanwie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga także, że decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, ale decyzją o charakterze związanym, tj. organ administracji publicznej przy zaistnieniu sytuacji przewidzianej przepisami prawa zobligowany jest wydać decyzję określonej treści, nie kierując się przy tym zasadami współżycia społecznego. Dlatego też dobra opinia o skarżącym nie mogła wpłynąć na zmianę stanowiska organu. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie podkreśla, że nie może być bowiem realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r. sygn. akt III SA 1173/01). Wszystkie powyższe względy w ocenie Sądu jednoznacznie wskazują, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. nie jest niekonstytucyjny, gdyż nie nakłada on na skarżącego dodatkowej kary lecz określa jakie są konsekwencje administracyjnoprawne w przypadku zaistnienia sytuacji w nim określonej. W tym stanie rzeczy uznając, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów procesowych, a wykładnia zastosowanych przepisów ustawy o broni i amunicji jest prawidłowa i zgodna z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji orzeczenia.