VI SA/Wa 3254/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. D. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji prezesa Sądu Rejonowego w Białymstoku postanawia odrzucić skargę P. D. (Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Ministra Sprawiedliwości z 14 czerwca 2024 r. informujące, że na podstawie art. 27 § 5 w zw. z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 334 ze zm., dalej: "p.u.s.p.") z upływem 14 czerwca 2024 r. odwołuje Skarżącego z funkcji prezesa Sądu Rejonowego w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, gdyż nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz spełnia ona wymogi formalne. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazano w treści przepisu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej "p.p.s.a.") i obejmuje: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, jak stanowi art. 3 § 2a i 3, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie zaś z art. 27 § 1 p.u.s.p. prezes i wiceprezes sądu mogą być odwołani przez Ministra Sprawiedliwości w toku kadencji w przypadku: 1) rażącego lub uporczywego niewywiązywania się z obowiązków służbowych; 2) gdy dalszego pełnienia funkcji nie da się pogodzić z innych powodów z dobrem wymiaru sprawiedliwości; 3) stwierdzenia szczególnie niskiej efektywności działań w zakresie pełnionego nadzoru administracyjnego lub organizacji pracy w sądzie lub sądach niższych; 4) złożenia rezygnacji z pełnionej funkcji. Zdaniem Sądu, objęte skargą pismo o odwołaniu z funkcji prezesa Sądu Rejonowego w [...], za podstawę prawną wskazujące przywołany wyżej art. 27 § 1 p.u.s.p., nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. ani aktu o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlegających kognicji sądów administracyjnych. Odwołanie prezesa sądu na podstawie wskazanego wyżej art. 27 u.s.p. jest aktem władczym o charakterze wewnętrznym, wynikającym z podległości służbowej, mającym na celu realizację polityki kadrowej w wymiarze sprawiedliwości. Sprawy wewnętrzne administracji sądowej nie podlegają zaś regulacjom k.p.a., a zgodnie z art. 5 pkt 2 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej pomiędzy przełożonymi i podwładnymi. Z tego względu, czynności odwołania z funkcji prezesa nie można zrównać z czynnościami i aktami podejmowanymi w postępowaniu administracyjnym, podlegającymi kontroli sądowoadministracyjnej tak na zasadach ogólnych, jak i na podstawie przepisów szczególnych. Skarżący nie jest jednakże pozbawiony w okolicznościach tej sprawy kontroli sądowej. Może on bowiem szukać ochrony prawnej w sądzie powszechnym – sądzie pracy, będącym sądem właściwym do rozpoznawania spraw np. z pozwu o ustalenie istnienia stosunku pracy czy o zapłatę, w ramach których to postępowań może być badana zgodność z prawem działań podjętych przez Ministra Sprawiedliwości. Stanowisko Sądu wyrażone w tym orzeczeniu znajduje swoje ugruntowanie w orzecznictwie: Sądu Najwyższego (por. uchwała pełnego składu Sądu Najwyższego z 14 listopada 2007 r. sygn. BSA I – 4110 - 5/07, postanowienie Sądu Najwyższego z 14 listopada 2019 r., sygn. akt I DSP 1/18), Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2013 r., sygn. akt I OSK 320/13) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (por. prawomocne postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 20 lutego 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 222/19 i z 29 maja 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1083/24). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że na pismo Ministra Sprawiedliwości z 14 czerwca 2024 r. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, ponieważ ta sprawa podlega kognicji sądu powszechnego. Dlatego skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.