VI SA/Wa 327/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Andrzej Siwek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności oraz opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu VI SA/Wa 327/04 UZASADNIENIE Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] września 2003 roku nr [...] na podstawie art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 16, poz. 78 ze zm./, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2003 roku Wójta Gminy [...] o umorzenie E. K. należności w wysokości 31914,84 złotych oraz opłat rocznych w wysokości równowartości 7,049 ton ziarna żyta ustalonych decyzjami Starosty [...] z dnia [...] lutego 2000 roku i z dnia [...] czerwca 2003 roku za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji pod budowę budynku usługowo-mieszkalnego we wsi [...], postanowił odmówić umorzenia należności w wysokości 3914,84 złotych opłat rocznych w wysokości równowartości 7,049 ton ziarna żyta rocznie za wyłączenie z produkcji o rolnej gruntu rolnego o pow. 0,1651 ha położonego we wsi [...]. Zdaniem Marszałka Województwa [...] inwestycja – budowa lokalu – kawiarnia + dom weselny wraz z częścią mieszkalną nie należy do inwestycji użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego oraz ochrony zdrowia i opieki społecznej. Wykładnia art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych wskazuje, iż katalog inwestycji o charakterze publicznym jest zamknięty, co oznacza, że nie ma możliwości zwolnienia z opłat innych inwestycji. Budowa budynku mieszkalno – usługowego nie mieści się w kategorii inwestycji, na jakie przysługuje możliwość zwolnienia z opłat. E. K. – inwestor skorzystała ze zmniejszenia opłaty za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji zgodnie z art. 12 a ustawy pod budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego. Od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] września 2003 roku odwołanie złożyła E K. Marszałek Województwa [...] przesyłając jej odwołanie podniósł, że nie jest ona stroną w postępowaniu o umorzenie należności zgodnie z art. 28 kpa Po rozpoznaniu odwołania E. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2004 roku nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło stanowiska organu I instancji, że E. K. nie jest stroną w postępowaniu o umorzenie należności i opłat rocznych. Zdaniem SKO w [...] o tym, czy określonemu podmiotowi służy prawo strony w konkretnym postępowaniu decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa lub obowiązki. Dla E. K. taką normą jest przepis art. 12 ust. 16 ustawy, bowiem w oparciu o ten przepis jest rozpoznawany wniosek, a właściwie dwa wnioski o umorzenie jej zobowiązań. Rozpoznając merytorycznie sprawę, SKO w [...] uznało, że Marszałek Województwa [...] rozpatrzył sprawę zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podzieliło dokonaną wykładnię przepisu. Budowa budynku mieszkalno – usługowego nie mieści się w kategorii inwestycji, na jakie przysługuje możliwość zwolnienia z opłat. SKO w [...] nie znalazło postaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2004 roku złożyła E. K. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego a mianowicie art. 12 ust 16 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych polegające na błędnym przyjęciu, że przedmiotowa inwestycja nie służy zaspakajaniu potrzeb kulturalnych społeczności lokalnej, a więc nie jest inwestycją użyteczności publicznej z zakresu kultury. Organy przyjęły za podstawę nazwę inwestycji. Nie rozważyły i nie oceniły faktycznej jej funkcji, którą pełni na terenie gminy. Stanowisko odmawiające umorzenia należności w wysokości 3914.84 złotych oraz opłat rocznych w wysokości równowartości 7.049 ton ziarna żyta rocznie jest więc błędne. Wskazując na powyższe E. K. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosiło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę więc wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnymi i przepisami procesowymi. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga zasługuje na uwzględnienie. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. W niniejszej sprawie organy ograniczyły się tylko do oceny przedmiotowej inwestycji w aspekcie jej nazwy. Nie rozważyły funkcji jaką pełni na terenie gminy. Często przecież inwestycja zmienia swój charakter w zależności od potrzeb rynku miejscowego, koniunktury. Wymagało więc poczynienia ustaleń czy wybudowany budynek mieszkalno-usługowy pełni tylko taką rolę jak stanowi jego nazwa czy też stał się inwestycją o charakterze użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego oraz ochrony zdrowia i opieki społecznej, jeżeli inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności a więc inwestycją dla której ustawodawca w art. 12 ust 16 ustawy przewidział możliwość całkowitego lub częściowego umorzenia należności oraz opłat rocznych. Już po wydaniu decyzji przez SKO w [...] dołączone zostało do akt szereg oświadczeń, z których wynika, że przedmiotowa inwestycja jest nie tylko mieszkalno-usługową. Pełni także rolę w zakresie kultury czy ochrony zdrowia. Wyszły więc na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydawania decyzji, nie znane organom wskutek ich zaniedbań. Ujawnienie nowych, istotnych okoliczności stanowi podstawę wznowienia postępowania przewidzianą art. 145 § pkt 5 kpa o ile mogą one mieć wpływ na odmienne rozstrzygniecie sprawy. Analiza dołączonych pism pozwala na przyjęcie, że mogą one doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia. Zgodzić się należy z rozważaniami Kolegium że E. K. ma przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Wprawdzie przepis art. 12 ust. 16 ustawy przewiduje możliwość złożenia wniosku o umorzenie w całości lub części należności i opłat rocznych tylko przez organ wykonawczy samorządu terytorialnego to jednak nie oznacza, że właściciel nie ma prawa strony w tak wszczętym postępowaniu. Przymiot strony może wynikać nie tylko z prawa administracyjnego ale jego źródłem może być także prawo cywilne. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie stronie przymiotu strony w określonej sprawie, musi dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Niewątpliwie uiszczenie należności i opłat rocznych przez E. K. należy do jej sfery prawnej a mianowicie prawa własności. Wobec tego, że doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 ustawy sąd orzekł w przedmiocie wykonalności uchylonych decyzji.