VI SA/Wa 328/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. P. i W. P. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu. [...] Wojewódzki Inspektor wydał decyzję z dnia [...] lutego 2007 r., nakładając na wspólników spółki cywilnej M. P., W. P. [...] (dalej również skarżący) karę pieniężną w łącznej wysokości 4 000 złotych. Odwołanie w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 4000 zł od niniejszej decyzji, pismem z dnia 20 lutego 2007 r. złożył profesjonalny pełnomocnik - adwokat A. S. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd na drogach krajowych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Uchylił również zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżących karę pieniężną wysokości 3000 złotych. Decyzję doręczono pełnomocnikowi spółki – adwokatowi A. S. w dniu 27 lipca 2007 r. Dnia 20 sierpnia 2007 r. do siedziby [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wpłynęło pismo z informacją, iż decyzja [...] lipca 2007 r. nr [...] nie została stronie doręczona. Strona powoływała się na pismo, złożone 17 stycznia 2007 r., informujące o czasowej nieobecności pełnomocnika strony z powodu wyjazdu. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia 29 sierpnia 2007 r. poinformował stronę, iż zgodnie z art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz.1071 ze zm.) decyzja nr [...], została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 27 lipca 2007 r., jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Dnia 6 września 2007 r. do siedziby [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wpłynął wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transporty Drogowego z dnia [...] lipca 2007 r. [...] wraz z odwołaniem od w/w . decyzji. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał na przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności wynikające z brzmienia art. 58 k.p.a. oraz na brzmienie art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874), zgodnie z którym od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej przysługuje stronie odwołanie w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji nr [...]. Strona działała przez umocowanego pełnomocnika, któremu to decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona. Organ odwoławczy, zważył, iż zaniedbanie profesjonalnego pełnomocnika strony w przedmiocie wniesienia odwołania w wymaganym terminie, nie może stanowić postawy stwierdzenia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W ocenie organu, zagraniczny wyjazd pełnomocnika strony nie może stanowić podstawy do przywrócenia uchybionego terminu, tym bardziej, że z wnioskiem takim występuje strona, a nie umocowany przez nią pełnomocnik. Jak wynika, bowiem z zebranego w sprawie materiału dowodowego w dniu, w którym do siedziby [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, tj. 6 września 2007 r. wpłynął wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, pełnomocnictwo udzielone A. S. do reprezentowania spółki było ważne. Strona informuje o jego odwołaniu dopiero pismem, które wpłynęło do siedziby Głównego Inspektora Transportu Drogowego dnia 26 października 2007 r. Ponadto strona nie informuje, kiedy dokładnie odwołała w/w. pełnomocnictwo, jedynie wskazuje, iż przedsiębiorstwo będzie reprezentował M. P. W ocenie organu, w interesie strony będącej przedsiębiorcą, a zatem profesjonalnym uczestnikiem obrotu prawnego, leży dołożenie szczególnej staranności w związku z prowadzoną przez siebie działalnością, a zaniedbania w tym zakresie nie mogą być uważane za niezawinione. Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że odwołanie zostało wniesione po terminie. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy, a niezłożenie w terminie odwołania z uwagi na brak podjęcia stosownych kroków ze strony profesjonalnie działającego pełnomocnika strony, nie stanowi w żadnym przypadku takiej nadzwyczajnej okoliczności. Decyzja z dnia [...] lipca 2007 r. zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. W ocenie organu, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób jednoznaczny wynika również, iż pełnomocnikiem strony w dniu wnoszenia odwołania, które wpłynęło do siedziby [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego dnia 6 września 2007 r., był adwokat A. S. W aktach sprawy nie ma żadnego dokumentu, który wskazywałby na odwołanie pełnomocnictwa udzielonego wymienionemu adwokatowi we wskazanym okresie, a jedynie informacja strony o czasowej nieobecności jej pełnomocnika z powodu wyjazdu. Organ odwoławczy wyjaśnia, iż na gruncie obecnej regulacji k.p.a. nie jest możliwe kwalifikowanie doręczenia jako czynności pozostającej w pełnej dyspozycji strony. Jedyną możliwością wpływania przez stronę na ustalenie kręgu podmiotów, któremu doręczana będzie korespondencja jest wyraźne wyłączenie umocowanego pełnomocnika, przejawiające się w odwołaniu udzielonego pełnomocnictwa, albowiem pozostaje to w zakresie swobody przysługującej stronie przy kształtowaniu jej stosunków z pełnomocnikiem. Organ zwrócił uwagę, że strona nie odwołała w sposób wyraźny udzielonego pełnomocnictwa, a jedynie poinformowała organ I instancji o czasowej nieobecności pełnomocnika z powodu wyjazdu. Wobec powyższego, w ocenie organu należy przyjąć, iż uprawnienie do odbioru wszelkiej korespondencji w przedmiotowej sprawie przysługiwało pełnomocnikowi skarżących. Wobec powyższego organ uznał, iż ta decyzja została doręczona w sposób prawidłowy zgodnie z dyspozycją art. 40 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy zważył, iż zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniem odbioru decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] została doręczona pełnomocnikowi strony 27 lipca 2007 r. termin na wniesienie odwołania upłynął zatem 10 sierpnia 2007 r. Z kolei pismo strony, w którym strona informuje, że w sprawach przed Inspekcją Transportu Drogowego nie będzie reprezentowana przez adwokata A. S., wpłynęło do organu w dniu 26 października 2007 r. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli skarżący. W skardze domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazali, że decyzja z dnia [...] lipca 2007 r. została doręczona adwokatowi A. S. z Kancelarii Adwokackiej [...], który wcześniej występował jako pełnomocnik skarżących, składając na wstępie zastrzeżenia do protokołu z kontroli oraz wnosząc odwołanie od decyzji wydanej przez organ. Jednakże zgodnie z pismem złożonym przez skarżących w styczniu 2007 r. w siedzibie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w G., cała korespondencja dotycząca sprawy, winna być przesłana na adres spółki cywilnej, tj. [...]. Było to spowodowane przebywaniem adwokata za granicą i następnie rozwiązaniem z nim umowy. Wysłanie korespondencji na adres Kancelarii Adwokackiej nie zapewniało zatem udziału strony w postępowaniu. Skarżący wskazali, że organ wydaną przez siebie decyzję przesłał jednakże na adres Kancelarii Adwokackiej [...], chociaż zgodnie z treścią złożonego pisma winien przesłać ją na adres siedziby spółki. Zdaniem wnoszących skargę, dopełnili oni ciążącego na nich obowiązku wynikającego z art. 41 § 1 k.p.a., powiadamiając organ o zmianie swego adresu, pod który należało kierować korespondencję dotyczącą ww. sprawy. Pomimo przesłania tej informacji, organ nie zastosował się do uzyskanej informacji i mimo to wydaną przez siebie decyzję przesłał na adres kancelarii adwokackiej. Mimo, iż pouczenie o obowiązku strony, polegającym na poinformowaniu o ewentualnej zmianie adresu prowadzenia przez stronę działalności organ zamieszczał niemal na każdym piśmie kierowanym do strony, sam jednakże, bez konsekwencji nie zastosował się do uzyskanych informacji. Przesłanie ww. decyzji na adres kancelarii adwokackiej, mimo pisemnej prośby złożonej przez stronę, uniemożliwiło otrzymanie tej decyzji w terminie, umożliwiającym złożenie odwołania. Mimo odebrania ww. decyzji, A. S. nie przekazał otrzymanej decyzji w terminie, umożliwiającym stronie złożenie odwołania od ww. decyzji. Strona otrzymała ww. decyzję dopiero w dniu 31 sierpnia 2007 r. i wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania złożyła odwołanie od ww. decyzji, w terminie przewidzianym w k.p.a. dla tych czynności. Jednakże, w opinii Głównego Inspektora, okoliczności uzasadniające uchybienie terminu, przedstawione w złożonym wniosku nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ zdaniem organu, decyzja została skutecznie doręczona w dniu 27 lipca 2007 r. na ręce pełnomocnika, a zatem termin na wniesienie odwołania upłynął z dniem 10 sierpnia 2007 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi - nie będąc związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Biorąc powyższe pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie w aktach administracyjnych znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez wspólników spółki cywilnej M. P. i W. P. adwokatowi A. S. (k. 45 akt administracyjnych). Pełnomocnictwo jest udzielone w dniu 2 października 2006 r. do prowadzenia sprawy o sygn. akt. [...] (protokół kontroli). Jak wynika z akt sprawy na etapie od wszczęcia postępowania do 19 czerwca 2007 r. pełnomocnik adwokat A. S. brał czynny udział w postępowaniu zarówno przed organem I jak i II instancji. Z analizy akt administracyjnych wynika, że w dniu 17 stycznia 2007r. skarżący złożyli w Wojewódzkim Inspektoracie Transportu Drogowego w G. pismo informujące, że w związku z wyjazdem adwokata A. S. proszą o kierowanie całej korespondencji na adres siedziby firmy, jednocześnie do powyższego pisma zostało dołączone pełnomocnictwo dla A. K. do reprezentowania firmy skarżących. Pismem z dnia 22 stycznia 2007 r. organ wezwał skarżących do wskazania sygnatur spraw, których przedmiotowe pismo dotyczy. W odpowiedzi na powyższe, skarżący wskazali pismem z dnia 24 stycznia 2007 r. między innymi niniejszą sprawę [...]). Jak stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 września 1993 r. sygn. II ARN 45/93. Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. "jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi". Przepis ten nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne. Strona postępowania administracyjnego, ustanawiająca pełnomocnika, chroni się przed skutkami nieznajomości prawa, a jeżeli organ administracji pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swych praw i interesów i otrzymania takiej ochrony prawnej, jaką powinna ona uzyskać w państwie prawa. Pogwałcenie wobec przepisu art. 40 § 2 k.p.a. godzi w wysokie wartości prawne, gwarantowane jednostce w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, i sąd administracyjny, w ramach kontroli zgodności z prawem działania administracji rządowej i samorządowej, powinien był zapewnić jednostce należną jej ochronę prawną. W niniejszej sprawie skarżący ustanowili pełnomocnika, jednak pismem z dnia 17 stycznia 2007 r. i 24 stycznia 2007 r. wnieśli o doręczenie korespondencji w niniejszej sprawie na adres spółki. W ocenie składu orzekającego skarżący mieli do tego prawo, gdyż to oni są "gospodarzem" postępowania administracyjnego i mogą decydować mimo ustanowienia pełnomocnika na jaki adres ma być im doręczona korespondencja. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie jeżeli strona, która ustanowiła pełnomocnika zgłosi wniosek o doręczenie jej pisma, organ powinien zastosować się do tego wniosku (podobne stanowisko prezentowane jest w doktrynie E. Iserzon Komentarz IV 1970r. s.120). Doręczenie dokonane w tych warunkach jest skuteczne. Biorąc powyższe pod rozwagę należy uznać, że organ wydając postanowienie o uchybieniu terminu błędnie uznał, że doszło do prawidłowego doręczenia decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. czym naruszył art. 58 k.p.a., gdyż w ocenie sądu i powyższych wywodów należy uznać, że skarżący uprawdopodobnili brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O niewykonalności orzeczono w oparciu o art.152 p.p.s.a.