VI SA/Wa 330/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej, myśliwskiej, gazowej, sportowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] października 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego K. Z. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Komendant Główny Policji (dalej KGP) utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji (dalej Komendant Wojewódzki Policji) z dnia [...] października 2008 r., którą cofnięto K. Z. (dalej skarżący) pozwolenie na posiadanie broni palnej: bojowej, myśliwskiej, gazowej oraz sportowej. Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Komendant Wojewódzki Policji cofnął pozwolenie na ww. broń z uwagi na to, że skarżący został uznany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] (sygn. akt [...]) winnym popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 9 § 1 w zw. z art. 63 § 1 i § 3 k.k.s. i skazany na karę grzywny oraz dlatego, że skarżący uznany został wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] (sygn. akt [...]) winnym popełnienia przestępstw z: art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; art. 297 § 1 k.k.; art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.; art. 219 k.k.; art. 271 § 1 k.k.; art. 300 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i skazany na karę trzech lat pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem na okres sześciu lat tytułem próby oraz karę grzywny. Organ wskazał również, że w toku postępowania zgromadzono w aktach sprawy: postanowienie Prokuratora Rejonowego [...] (sygn. akt [...]), którym zostało wobec skarżącego umorzone śledztwo o przestępstwo z art. 284 § 2 k.k. oraz wyrok ww. Sądu Rejonowego (sygn. akt [...]) uniewinniający skarżącego od zarzutu wykroczenia z art. 51 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, cytowana dalej jako u.b.a.), tj. w sprawie niewłaściwego przechowywania amunicji myśliwskiej. Organ wskazując na reglamentacyjny charakter pozwolenia na broń podał, że od posiadacza takiego pozwolenia wymaga się przestrzegania porządku prawnego. Fakt skazania za ww. przestępstwa zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji podważa wiarygodność skarżącego, co do prawidłowego i zgodnego z prawem używania przez niego broni. Nadto wskazano, że zgromadzone w sprawie dowody – pozytywne opinie o skarżącym w miejscu zamieszkania oraz w Kole Łowieckim "[...]", nie mogą mieć wpływu na cofnięcie mu pozwolenia na broń, ponieważ organy Policji mają ustawowy obowiązek cofnięcia takiego pozwolenia w przypadku stwierdzenia, że ziściła się któraś z ustawowych przesłanek takiego cofnięcia. W niniejszym przypadku skarżący został uznany winnym popełnienia ww. przestępstwa, które zdaniem organu pierwszej instancji – po analizie wyroku o sygn. akt [...], miało charakter ciągły. Skarżący dopuszczając się tych przestępstw nie działał jednorazowo, a to dowodzi, że świadomie naruszał prawo karne i nie zaprzestał tego procederu. Powołując się na treść art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. organ stwierdził, że powyższe wyczerpuje dyspozycje zawarte w tych przepisach tj. "właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a.", w tym przypadku, "(...) w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko (...) mieniu". W przekonaniu Komendanta skarżący nie daje gwarancji, iż będzie przestrzegać obowiązującego porządku prawnego, a w szczególności nie naruszy zasad bezpiecznego posiadania i używania posiadanej przez siebie broni. Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucił obrazę art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. poprzez przyjęcie, iż samo skazanie za popełnienie ww. przestępstw rodzi i uzasadnia obawę użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, podczas gdy w jego ocenie zebrany w sprawie materiał dowodowy takiej obawy nie dowodzi. Zdaniem odwołującego się organ I instancji nie wykazał żadnego bezpośredniego związku pomiędzy ww. przestępstwami, a powstaniem przedmiotowej obawy. Skarżący zarzucił wobec tego naruszenie przepisów procesowych – art. 7, art. 75 § 1; art. 77 § 1; art. 80 i art. 107 § 3.k.p.a. W jego ocenie organ nie zgromadził materiału dowodowego, z którego wynikałaby ww. obawa, a jedynie przyjął w sposób nieuprawniony, że osoba popełniająca przestępstwo, naruszająca tym samym prawo, nie szanuje obowiązującego porządku prawnego, a zatem może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Komendant Główny Policji rozpoznając odwołanie stwierdził, że zarzuty i argumenty w nim zawarte nie dawały podstaw do zmiany rozstrzygnięcia organu I instancji, gdyż na mocy art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. organy Policji mają obligatoryjny – wynikający z ustawy, obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń osobie, należącej do kręgu podmiotów wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Wobec tego, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynikało, że skarżący został wyrokiem o sygn. akt [...] uznany winnym popełnienia ww. przestępstw to organy obu instancji musiały wydać decyzje cofające pozwolenie na broń. Organ odwoławczy wskazał, po pierwsze, że skarżący dopuścił się czynów wymierzonych przeciwko obrotowi gospodarczemu, co jest bliskie przestępstwu przeciwko mieniu, a po drugie dla interesu społecznego nie jest kwestią obojętną, że skarżący – jako posiadacz ww. zezwoleń na broń, ma lekceważący stosunek do ładu prawnego. Komendant Główny Policji uznał, że postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a materiał dowodowy zgromadzony w sprawie dawał podstawę do cofnięcia skarżącemu zezwoleń na ww. broń. Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucając naruszenie: 1. art. 18 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. przez niewłaściwe jego zastosowanie, 2. art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez nie wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy dotychczasowym postępowaniem skarżącego, a wydanym wyrokiem skazującym za ww. przestępstwa, a obawą, że użyje broni w niewłaściwy sposób, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący podał, że w toku postępowania administracyjnego organy nie podjęły niezbędnych kroków, celem ustalenia związku przyczynowo-skutkowego między rodzajem popełnionych przez niego przestępstw, dotychczasowym jego życiem i postępowaniem, a obawą wskazaną w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że obawa ta winna być rozpatrywania w połączeniu z cechami jego charakteru i dotychczasowym jego zachowaniem. Wobec tego organy obu instancji niezasadnie pominęły przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy znajdujące się w aktach opinie o nim w miejscu jego zamieszkania oraz w Kole Łowieckim. Nie zgodził się także z organami, że w niniejszej sprawie nie wymagało dowodzenia, iż może on użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nie każde popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu uzasadnia bowiem cofnięcie pozwolenia na broń. Jedynie dopuszczenie się przestępstwa, które jednoznacznie wskazuje, że jego sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, rodzi ww. obawę. Skarżący uznał więc za dowolne przyjęcie przez Komendanta Głównego Policji, że czyn wymierzony przeciwko obrotowi gospodarczemu jest bliski przestępstwu przeciwko mieniu, wskazanemu w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. i rodzi uzasadnioną obawę użycia broni. Reasumując skarżący uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał organowi podstaw do wydania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania dawał wystarczającą podstawę do zaliczenia skarżącego do kręgu osób objętych przepisem art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Wobec tego oraz wobec obligatoryjności dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. organy Policji nie mogły nie cofnąć pozwoleń na broń. Podkreślił, że fakt skazania skarżącego wyrokiem sądu za ww. przestępstwa rodzi uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Wobec tego organy Policji, uwzględniając ww. okoliczności i stwierdzając zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. musiały cofnąć pozwolenia na broń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny może uchylić zaskarżony akt (lub stwierdzić jego nieważność) tylko wówczas, jeśli stwierdzi, że akt ten narusza prawo materialne lub procesowe, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 u.b.a. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zdaniem Sądu, mając na uwadze przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., należy przyjąć, iż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, mają w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej mimo, że należą, co do zasady, do rozstrzygnięć związanych. W powołanym przepisie przy opisie stanu faktycznego uzasadniającego cofnięcie pozwolenia na broń ustawodawca posługuje się bowiem zwrotami nieostrymi (niedookreślonymi) (vide: zwrot "interes bezpieczeństwa lub porządku publicznego"). Takie sformułowanie przez ustawodawcę treści przepisu art. 15 ust.1 pkt 6 u.b.a. nie oznacza jednak dowolności w działaniu organów policji i zobowiązuje sąd do rozważenia, czy dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech owej dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych niesprecyzowanych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego. W ocenie Sądu na kanwie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego. Zasadne są, zatem zdaniem Sądu, poglądy według których - w warunkach ustawowej reglamentacji wydawania pozwolenia na broń palną, podyktowanej względami bezpieczeństwa i porządku publicznego - organy policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię. Art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nakazuje uprawnionym organom cofnąć pozwolenie na broń, gdy istnieje uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Obawa ta jednak musi być realna i wynikać z rzeczywistych przesłanek. Niesporne w sprawie jest, że skarżący został skazany ww. wyrokiem Sądu Rejonowego za przestępstwa z: art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; art. 297 § 1 k.k.; art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.; art. 219 k.k.; art. 271 § 1 k.k.; art. 300 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. W ocenie Sądu fakt tego skazania nie wystarcza do uznania, iż obawa, o jakiej mowa w powyższym przepisie jest uzasadniona. Gdyby celem ustawodawcy było cofanie pozwolenia na broń palną w każdym przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu osoby uprawnionej, to zapewne taki zapis znalazłby się w ustawie. Tymczasem ustawa stanowi o istnieniu uzasadnionej obawy niewłaściwego użycia broni. Zatem zdaniem Sądu organy nie mogą stosować prostego przełożenia, że każda osoba skazana winna mieć cofnięte pozwolenie na broń. Skazanie nie może bowiem świadczyć wprost o tym, że osoba taka nie będzie przestrzegała przepisów u.b.a. Istotne jest bowiem w jaki sposób skarżący posługiwał i posługuje się bronią, czy zagrażał zdrowiu lub życiu innych osób, a zatem czy całokształtem swojego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. W tym zakresie organy obu instancji nie poczyniły żadnych ustaleń. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie należy oprócz uwzględnienia faktu, iż skarżący jest skazany za ww. przestępstwa dokonać analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego, w tym opinii o skarżącym z miejsca zamieszkania i Koła Łowieckiego. Dopiero analiza i ocena dowodów zebranych w sprawie pozwoli organowi na podjęcie decyzji realizującej przesłankę wskazaną w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Jednocześnie Sąd zauważa, że uznanie, iż każdy skazany traci wiarygodność i stwarza obawę użycia broni sprzecznie z porządkiem publicznym, nie jest uprawnione w świetle treści przepisów u.b.a., dotyczących cofnięcia pozwolenia na broń i prowadzi do znacznego ich zaostrzenia. Gdyby ustawodawca chciał cofnąć pozwolenie na broń wszystkim skazanym, to przyjąłby wprost taką regulację. Tymczasem z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., jak już wskazano wynika wyraźnie, że kwestią najistotniejszą przy cofnięciu pozwolenia na broń jest stwarzanie przez uprawnionego zagrożenia dla porządku publicznego w związku z posiadaną bronią. Nie chodzi więc ustawodawcy o jakiekolwiek skazanie, jakiekolwiek naruszenie porządku prawnego, ani jakiekolwiek zagrożenie dla tego porządku ze strony uprawnionego, a tylko o zagrożenie, że użyje broni sprzecznie z porządkiem publicznym. Wyciągnięcie wniosku o istnieniu zagrożenia sprzecznego z prawem użycia broni z samego tylko faktu skazania jest zdaniem Sądu za daleko idące. Konieczne jest bowiem wykazanie, że zachowanie uprawnionego, będące powodem jego skazania, pozwala żywić obawę co do dalszego zgodnego z prawem używania broni. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że tylko istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w interesie sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym, a nie samo skazanie, może być przyczyną cofnięcia pozwolenia na broń. Organ musi więc wykazać dowodami, a nie tylko bardzo swobodnymi zabiegami logicznymi, że co do konkretnej osoby, z konkretnej przyczyny istnieje obawa niezgodnego z prawem użycia broni. Stanowisko takie potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 863/06 (niepubl.) i wyjaśnił, że uzasadniona obawa dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni, a może ją uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby: nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych, ujemne cechy charakteru: nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie. W ocenie Sądu, organ z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie rozważył całokształtu materiału dowodowego i nie wziął pod uwagę pozytywnej opinii o skarżącym w miejscu zamieszkania oraz w Kole Łowieckim. Pominął także milczeniem dotychczasowy nienaganny tryb życia uprawnionego oraz fakt, że w czasie posiadania pozwolenia na broń, nie stwarzał żadnych zagrożeń dla porządku publicznego. Zgodnie ze znajdującym się w sprawie wyrokiem ww. Sądu Rejonowego (sygn. akt [...]) skarżący został uniewinniony od zarzutu wykroczenia z art. 51 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, cytowana dalej jako u.b.a.), tj. w sprawie niewłaściwego przechowywania amunicji myśliwskiej. Organ pominął też zupełnie okoliczność, że czyn, za który skazano uprawnionego, jakkolwiek oczywiście naganny, nie wiązał się z żadną agresją, brutalnością ani atakiem na kogokolwiek. Stąd, w ocenie Sądu, zbyt pochopne i sprzecznie z art. 80 k.p.a. ustalono, że samo skazanie podważa wszelką wiarygodność skarżącego i powoduje, że jako niewiarygodny stwarza on zagrożenie użycia broni sprzecznie z porządkiem prawnym. Pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ww. okoliczności – korzystnych dla skarżącego, narusza art. 107 § 3 k.p.a. Wobec tego Sąd stwierdziwszy, że Komendant Główny Policji nie rozważył należycie wszystkich okoliczności sprawy, nie zbadał wszechstronnie sylwetki skarżacego, biorąc pod uwagę z jednej strony pozytywne opinie, nienaganny dotychczasowy sposób życia i zachowania, a z drugiej strony rodzaj naruszenia prawa jakiego dopuścił się skarżący, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie. Przy braku takich rozważań nie wiadomo bowiem, dlaczego organ uznał, że skarżący, który nienagannie korzystał z broni, po skazaniu za przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu zaczął stwarzać obawę niezgodnego z prawem użycia broni. Zważywszy powyższe, Sąd uznał, że organ dopuścił się naruszenia prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem nie wyjaśnił sprawy dokładnie, nie rozważył wszystkich istotnych okoliczności zgodnie z wymogami art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i nie poczynił wszechstronnych ustaleń faktycznych, które powinny być podstawą prawidłowego rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami art. 80 k.p.a., a swego rozstrzygnięcia nie uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję I instancji jako wydane z naruszeniem prawa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, biorąc pod uwagę powyższe wskazania, rozważy wszechstronnie wszystkie okoliczności i na ich podstawie podejmie rozstrzygnięcie zgodne z wymogami art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Mając powyższe względy na uwadze uznać należy, że zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem prawa materialnego art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., a także prawa procesowego, gdyż organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77, 80 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia. W przedmiocie wykonalności zaskarżonych decyzji Sąd orzekł na zasadzie art. 152 p.p.s.a. Zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego poniesionych w niniejszej sprawie, Sąd działał na przepisie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).