VI SA/Wa 3319/13
WyrokWSA w Warszawie2014-09-17
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Izabela Głowacka-Klimas, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym została prawidłowo nałożona, biorąc pod uwagę kwestie legalności użytych wag, sposobu ważenia oraz prawidłowości pomiarów nacisków osi i masy całkowitej pojazdu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo nałożyły karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym. Użyte wagi posiadały ważne świadectwa legalizacji, a sposób ich użycia oraz miejsce ważenia były zgodne z przepisami i instrukcjami producenta. Kierowca nie wniósł zastrzeżeń do protokołu kontroli, a przedstawione przez skarżącego dowody nie podważyły prawidłowości ustaleń organów.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. W. karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym, stwierdzając przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi. Kierowca pojazdu okazał zezwolenie na przejazd drogami powiatowymi z dopuszczalną masą do 40 ton. Pojazd został zważony dwukrotnie przy użyciu przenośnych wag, które posiadały ważne świadectwa legalizacji. Kierowca podpisał protokół kontroli, zgłaszając uwagi dotyczące braku mat pod osiami i wypoziomowania wagi. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. A. W. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym kwestionując legalność wag i sposób ważenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. karę pieniężną w wysokości 15.540 zł za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz dopuszczalnych nacisków osi stwierdzonych podczas kontroli drogowej w dniu [...] lipca 2012 r. na drodze powiatowej nr [...] w m. L., gdzie zatrzymano do kontroli pojazd ciężarowy marki [...], którym kierował M. P.
Kierowca, będący pracownikiem P., wykonywał przewóz drogowy w imieniu A. W., przewożąc piasek z piaskowni, którego załadunku dokonał także pracownik przedsiębiorstwa A. Kierowca okazał zezwolenie Zarządu Dróg Powiatowych w L. na przejazd zatrzymanego do kontroli pojazdu drogami powiatowymi z dopuszczalną masą całkowitą nie przekraczającą 40 ton. Pojazd został zważony dwukrotnie, a ważenia dokonano przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...] o nr o nr fabrycznym [...] i [...] o nr fabrycznym [...]. Wagi legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w P. z przewidzianymi terminami ważności do dnia 31 maja 2013 r. dla wagi o nr fabrycznym [...] oraz do dnia 31 grudnia 2012 r. dla wagi o nr fabrycznym [...]. Kierowcy okazano przed dokonaniem ważenia świadectwo legalizacji wag oraz protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów.
Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono dwukrotnie, a za podstawę do stwierdzenia naruszeń przyjęto wyniki korzystniejsze dla kontrolowanego. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], który kierowca podpisał podnosząc: brak mat pod wszystkimi osiami w trakcie ważenia oraz fakt, że nie była wypoziomowana waga.
W wyniku ważenia organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk 25,45 t na podwójnej osi napędowej - przekroczenie o 10,95 t,
- nacisk 15,2 t na podwójnej osi nienapędowej - przekroczenie o 0,7 t,
- łączna masa pojazdu 40,65 t - przekroczenie dmc o 8,65 t,
- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Wysokość kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych.
W niniejszej sprawie zastosowano następujące zapisy:
Lp. 6: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:
- pkt 4 dla podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi:
-- lit. b) powyżej 14,5 t do 15,5 t - 840 zł
- pkt 9 dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi:
-- lit. d) powyżej 16,5 t do 17,5 t - 1740 zł
-- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 17,5 t dodatkowo - 1440 zł
Lp. 9: Za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej:
- pkt 15 czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne albo jeżeli każda z osi jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t:
-- lit. c) powyżej 37,0 t do 42,0 t - 1440 zł.
Organ I instancji wymierzył karę pieniężną w wysokości: 840 zł + 1740 zł + (8 x 1440 zł) + 1440 zł = 15.540 złotych.
Decyzją z dnia [...] października 2013 r. znak: [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania A. W., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podał, że stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.
W myśl art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.), za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 13g ust. 1b pkt 1 karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.
Jak stanowi art. 40c ww. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).
Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 138, poz. 932 i poz. 933 ze zm.). Droga powiatowa nr [...] nie została wymieniona w ww. rozporządzeniach. Zastosowanie znajduje więc art. 41 ust. 6, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
W przypadku podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 14,5 t włącznie w myśl zapisów lp. 6 pkt 4 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych.
W przypadku podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 14,5 t włącznie w myśl zapisów lp. 6 pkt 9 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych.
W przypadku czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t jest dopuszczalna masa całkowita do 32,0 t włącznie w myśl zapisów lp. 9 pkt. 15 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których mowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 ww. ustawy), za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.
Główny Inspektor Transportu Drogowego odpowiadając na zarzuty strony zawarte w odwołaniu wyjaśnił, że miejsce ważenia zostało zatwierdzone protokołem z pomiaru pochylenia terenu.
Inspekcja Transportu Drogowego wykonując czynności kontrole korzysta właśnie z miejsc odpowiednio zbadanych oraz zatwierdzonych przez właściwy organ. Kontrolę w sprawie przeprowadzono na miejscu do tego czynności zatwierdzonym przez kompetentny organ, legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenie terenu. Pomiary zawarte w jego treści wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie, przewidzianej nawet dla wag do pomiarów dynamicznych (do ważenia pojazdów w ruchu), tj. 0,3 % spadku podłużnego (przy dopuszczalnym 1 %), 2 % spadku poprzecznego (przy dopuszczalnym 2%), co oznacza, że na takim miejscu mogłyby być również dokonywane pomiary dynamiczne.
Nie zgodził się ze stanowiskiem strony, iż użyta do pomiarów waga typu [...] o nr fabr. [...] w dniu kontroli powinna się legitymować "oceną zgodności" celem dopuszczenia jej do obrotu i użytkowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Wskazał, iż zgodnie z art. 4 pkt 20 ustawy - Prawo o miarach z dnia 11 maja 2001 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. nr 243 poz. 2441), dowód legalizacji - świadectwo legalizacji lub cecha legalizacji umieszczana na przyrządzie pomiarowym, poświadcza dokonanie legalizacji. Zgodnie z art. 8 ust. 2 i 2a ww. ustawy prawna kontrola metrologiczna przyrządów pomiarowych jest wykonywana przez:
1) zatwierdzenie typu przyrządu pomiarowego na podstawie badania typu - przed wprowadzeniem typu przyrządu pomiarowego do obrotu lub
2) legalizację pierwotną albo legalizację jednostkową - przed wprowadzeniem danego egzemplarza przyrządu pomiarowego do obrotu lub użytkowania, a także
3) legalizację ponowną - w stosunku do przyrządów pomiarowych wprowadzonych do obrotu lub użytkowania.
Przyrządy pomiarowe wprowadzone do obrotu lub do użytkowania po dokonaniu oceny zgodności z zasadniczymi wymaganiami, zwanej dalej "oceną zgodności", na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087 ze zm.), które są stosowane w dziedzinach, o których mowa w ust. 1 i zostały określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, podlegają w użytkowaniu prawnej kontroli metrologicznej.
Wyjaśnił, iż waga typu [...] legitymowała się świadectwem zgodności z dnia 12 stycznia 2010 r., które zostało wydane w związku z wprowadzeniem wagi do obrotu lub użytkowania. Ocena zgodności została wydana na podstawie dyrektywy WE nr 90/384/EWG. Termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do lp. 7 załącznika nr 6, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 29 ze zm.). Tym samym świadectwo to posiadało ważność do dnia 12 stycznia 2013 r.
Pomimo powyższego waga ta została poddana przed upływem w/w okresu legalizacji ponownej i uzyskała cechę legalizacyjną z okresem ważność do dnia 31 maja 2013 r.
Natomiast waga typu [...] o nr fabr. [...] w dniu kontroli legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej, gdyż wydane ono zostało w stosunku do przyrządu pomiarowego wprowadzonego już do obrotu lub użytkowania, a nie przed wprowadzeniem danego egzemplarza przyrządu pomiarowego do obrotu lub użytkowania.
Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu wyznaczania całkowitej masy oraz nacisku osi wielokrotnych pojazdu przy zastosowaniu wag typu [...], wyjaśnił, iż sam producent wag typu [...] – C. Sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] października 2012 r. poinformował, iż wyznaczenie masy pojazdu za pomocą pary wag typu [...] ([...]) poprzez sumowanie poszczególnych nacisków osi przy spełnieniu wymagań homologacji wagi, (odpowiednie spadki, równość nawierzchni), technicznie jest możliwe z uwzględnieniem błędu wagi tabela 2.3 instrukcji wagi.
Organ wskazał na pkt 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli, który dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi.
Główny Inspektor Transportu Drogowego nie podzielił stanowiska Głównego Urzędu Miar zawartego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011r z którego wynika, że wagami nieautomatycznymi o klasie dokładności III nie można dokonywać pomiaru masy całkowitej pojazdu. Zdaniem organu odwoławczego zakaz o którym pisze Główny Urząd Miar w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011r nie jest ujęty w żadnym przepisie.
Obecnie obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych, którą stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych w art. 2 ust. 2 jasno określa wykorzystanie wag nieautomatycznych do określania m.in. masy do obliczania kary. W załączniku nr 1 w wymogach metrologicznych określono klasy dokładności wag od I do IIII. Jednocześnie w ww. dyrektywie brak jest stwierdzenia, że wagami nieautomatycznymi o klasie dokładności IIII nie można dokonywać pomiaru masy całkowitej.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152) także określa wagi o klasie dokładności od I do IIII.
Ze świadectwa homologacji nr [...] dołączonego do instrukcji wag [...] wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Zgodnie z § 2 pkt 2 tego rozporządzenia jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania (...) kar (...) lub podobnych typów opłat. Zatem wagami tymi organ administracji mógł ustalić także naciski osi wielokrotnych i masę całkowitą kontrolowanego pojazdu (DMC). W aktach sprawy znajdują się kserokopie świadectw legalizacji ponownej wag użytych w sprawie, z których wynika, iż są one wagami IIII klasy dokładności przy czym wartość działki legalizacyjnej "e" = 50 kg. W załączniku do Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, iż największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy III wynosi +/- 1,5 e. W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 75 kilogramów. Stosownie do § 6 ust 2 ww. rozporządzenia "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 150 kilogramów. Tymczasem uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2 % zaokrąglone do 0,1 t w górę.
Zdaniem organu odwoławczego skoro kompetentny organ dopuścił ww. wagi do ważenia pojazdów w oparciu o ustawę Prawo o miarach z dnia 11 maja 2001 r. (Dz. U. 2004 r. nr 243, poz. 2441), a właściwy organ zatwierdził stanowisko, na którym dokonano ważenia to brak jest podstaw do uznania, iż wyznaczenie łącznej masy pojazdu za pomocą wag do pomiarów statycznych było nieprawidłowe.
W ocenie organu odwoławczego procedura ważenia odbyła się zgodnie z procedurą za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych przez kompetentne organy i jej wyniki są w pełni wiarygodne.
Odnosząc się kwestii użycia dwóch różnych typów wag, tj. [...] i [...] organ odwoławczy wskazał na stanowisko producenta wag C. Sp. z o.o., zawarte w piśmie z dnia [...] września 2012 r. z którego wynika, że przenośnie wagi typu [...] i [...] posiadają listwy spodnie wykonane z aluminium, co zgodnie z danymi producenta firmy I. potwierdza, że obie wagi posiadają tę samą wysokość, tj. 37 mm. Przeprowadzenie ważenia dwiema różnymi wagami, tj. [...] i [...] jest dopuszczalne i nie powoduje powstania błędów większych, niż to wynika z charakterystyki wag, a dla obydwu wag błąd pomiaru wynosi +/- 25 kg dla zakresu od 0 do 2500 kg i +/- 50 kg dla zakresu od 2500 do 10000 kg.
Odnosząc się zarzutu strony dotyczącego prawidłowości pomiaru nacisków osi przy zastosowaniu dwóch wag [...] oraz mat wyrównujących o długości 3 m zauważył, iż z odpowiedzi producenta wag C. Sp. z o.o. pisma z dnia [...] czerwca 2013 r. wynika, iż sposób ważenia przeprowadzony w trakcie kontroli jest prawidłowy, jeżeli spełniony został warunek homologacji wagi zawarty w Świadectwie Homologacji typu WE o numerze [...] wydanym przez Federalny Instytut Fizyczno Techniczny PTB.
Zgodnie natomiast z pkt 5.1. warunki lokalizacji ww. homologacji wynika, iż "Powierzchnia wagi pomiarowej w obszarze osi (3 m z przodu i z tyłu wagi) musi znajdować się w tej samej płaszczyźnie co podłoże, szczególnie podczas ważenia pojazdów wieloosiowych. W razie potrzeby trzeba użyć podkładek wyrównujących".
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż maty wyrównujące o długości 3 m zostały ułożone przed i za wagą. W związku z tym organ odwoławczy uznał, iż procedura ważenia w tym zakresie przebiegła prawidłowo.
Ponadto odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego błędnego określenia odległości pomiędzy osiami pojazdu oraz zakwalifikowania dwóch pierwszych osi pojazdu jako osi wielokrotnej zauważył, iż kierowca nie podnosił żadnych zastrzeżeń co do podanych w protokole kontroli odległości pomiędzy poszczególnymi osiami pojazdu. Dodał, że strona nadesłała wraz z odwołaniem wydruk ze strony internetowej producenta pojazdu z danymi technicznymi pojazdu marki [...], natomiast przedmiotem kontroli był pojazd marki [...], a nie [...].
W ocenie organu odwoławczego postępowanie było prowadzone z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego, a zgromadzone dowody są wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Odnosząc się do wniosków dowodowych strony zawartych w odwołaniu, wskazał, iż przeprowadzenie wnioskowanych dowodów nie ujawniłoby nowych istotnych okoliczności w sprawie.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w chwili rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy obowiązywała ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321). Zgodnie z art. 5 ust. 1 w/w ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Natomiast w art. 5 ust. 2 ww. ustawy ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie.
W ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 5 ust 2 w/w ustawy gdyż skarżący nie przedstawił dowodów wskazujących, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
Ponadto przeprowadzona kontrola obok przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu wykazała również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. wniósł A. W. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. oraz art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 81 k.p.a.
2. art. 15 k.p.a. i art. 74 § 2 k.p.a. poprzez niewydanie przez organ I instancji postanowienia o odmowie wglądu do świadectwa oceny zgodności dla wagi [...] oraz utworzonej z wagi [...] i [...] wagi do pomiarów obciążenia osi pojazdu zgodnie z ustawą z dnia 30 sierpnia 2002r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087 ze. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych oraz dokumentacji mat wyrównujących użytych podczas pomiaru, co w konsekwencji doprowadziło do uniemożliwienia stronie złożenia zażalenia do organu wyższego stopnia i naruszyło zasadę dwuinstancyjności, oraz akceptacja niniejszego przez organ II instancji;
3. art. 68 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie w protokole kontroli okoliczności, stanowiących podstawę do wydania skarżonej decyzji tj. niezgodne ze stanem faktycznym ustalenie odległości pomiędzy pierwszą i drugą osią kontrolowanego pojazdu oraz nieprecyzyjne wskazanie w odległości pomiędzy osią drugą a trzecią i trzecią a czwartą co w konsekwencji wpłynęło na błędną ocenę materiału dowodowego i nieuzasadnione zastosowanie Ip. 6 pkt. 4 lit, b załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych;
4. naruszenie przez organy obu instancji art. 75 § 1 k.p.a. poprzez:
- przyjęcie jako dowód wyniku pomiaru dokonanego z naruszeniem procedury przeprowadzania pomiarów przewidzianej w instrukcji obsługi użytych dwóch różnych typów wag o różnych wysokościach,
- przyjęcie jako dowód wyniku pomiaru dokonanego z naruszeniem procedury przeprowadzania pomiarów przewidzianej w instrukcji obsługi użytych dwóch różnych typów wag bez ich połączenia w celu utworzenia wagi do pomiaru nacisku osi pojazdu,
- przyjęcie jako dowód wyniku pomiaru dokonanego z naruszeniem procedury przeprowadzania pomiarów przewidzianej w instrukcji obsługi użytych dwóch różnych typów wag, które nie zostały poddane ocenie zgodności w celu dopuszczenia do użytkowania,
- przyjęcie jako dowód wyniku pomiaru dokonanego z naruszeniem procedury przeprowadzania pomiarów przewidzianej w instrukcji obsługi użytych do przeprowadzenia kontroli dwóch różnych typów wag z wykorzystaniem mat wyrównujących o wysokości nie odpowiadającej wysokości wag,
- przyjęcie jako dowód wyniku pomiaru dokonanego z naruszeniem procedury przeprowadzania pomiarów przewidzianej w instrukcji obsługi użytych do przeprowadzenia kontroli dwóch różnych typów wag z wykorzystaniem niewystarczającej ilości mat wyrównujących,
- przyjęcie jako dowód ustaleń protokołu kontroli, w którym zakwalifikowano dwie pierwsze osie składowe kontrolowanego pojazdu jako oś wielokrotną i oznaczenie jej w protokole kontroli symbolem III co oznacza, iż odległość ta miała zawierać się w przedziale od 1,3 do 1,4 m. W rzeczywistości natomiast odległość ta wynosiła 1,995 m co kwalifikowało obie wspomniane osie jako osi pojedyncze;
- odrzucenie jako dowodu informacji producenta pojazdów marki [...] świadczącej o odległości pomiędzy pierwszą a drugą osią modelu [...] wynoszącej 1,995 m.
- przyjęcie jako dowód sumarycznego wyniku pomiaru poszczególnych osi kontrolowanego pojazdu w celu wyznaczenia dopuszczalnej masy całkowitej oraz nacisku podwójnej osi napędowej, dokonanego dwoma przenośnymi, nieautomatycznymi wagami do pomiarów statycznych, niezgodnie z ich przeznaczeniem określonym przez producenta wag;
5. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie skarżonej decyzji w zakresie:
- nieuwzględnienia wszystkich zarzutów strony w zakresie wskazania, czy możliwym jest połączenie dwóch różnych typów wag [...] ([...] i [...]) w celu utworzenia urządzenia do pomiaru nacisku osi pojazdu na drogę,
- błędnego wskazania, iż pojazd marki [...] o oznaczeniu modelu jako [...] jest innym pojazdem niż pojazd marki [...] o oznaczeniu modelu jako [...], a tym samym przyjęcie, iż odległość pomiędzy dwoma pierwszymi osiami pojazdu została prawidłowo określona,
- błędnego wskazania, iż strona poprzez swojego pełnomocnika zrezygnowała z wglądu do zarządzenia 50/2011 Głównego Inspektora Transportu drogowego z dnia 16 listopada 2011 r. i sporządzenia z niego notatek,
- błędnego wskazania, iż protokół pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] maja 2012 r. odzwierciedlał wartości spadków poprzecznych i podłużnych umożliwiających użycie wag nieautomatycznych do pomiaru nacisku koła lub osi pojazdu;
6. art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 155 poz. 1095 ze zm.) poprzez wykorzystanie w postępowaniu administracyjnym dowodów zebranych z naruszeniem prawa;
7. Zasady demokratycznego państwa prawnego, określonej w art. 2 oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł jej oddalenie podkreślając, że z kwitu wagowego nr [....] wynika, iż dopuszczalna masa całkowita pojazdu już w momencie załadunku została przekroczona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, którą nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.540 zł za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz dopuszczalnych nacisków osi stwierdzonych podczas kontroli drogowej w dniu [...] lipca 2012 r. na drodze powiatowej nr [...] w m. L.
Podstawę materialno-prawną decyzji stanowił art. 13g ust. 1 i art. 40 c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.).
Zgodnie z art. 13g ust. 1 ww. ustawy za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie natomiast z art. 13g ust. 1b pkt 1 karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.
Jak stanowi art. 40c ww. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).
Wysokości kar pieniężnych o których mowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 ww. ustawy za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach określone zostały w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych.
Organy inspekcji transportu drogowego trafnie rozpatrzyły sprawę w świetle przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321).
Stosownie bowiem do art. 5 ust. 1 ww. ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Jednocześnie przepis art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, stanowi iż postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu przy przewozie ładunków sypkich oraz drewna.
W niniejszej sprawie wskazany przepis nie znajduje zastosowania, gdyż, jak słusznie uznał Główny Inspektor Transportu Drogowego, skarżący nie przedstawił dowodów wskazujących, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a przeprowadzona kontrola obok przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu wykazała również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
Skarżący w toku postępowania zarzucał brak legalności wyników ważenia uzyskanych użytymi wagami nieautomatycznymi, przenośnymi typu [...] i [...] dla obliczenia masy całkowitej pojazdu oraz nacisków osi oraz legalności miejsca pomiaru.
W ocenie sądu organ szczegółowo odniósł się do stawianych zarzutów i wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko.
Organ słusznie zaakcentował, że pojazd został dwukrotnie zważony przy pomocy legalizowanych wag, na stanowisku zatwierdzonym przez zarządcę drogi po uprzednim dokonaniu pomiarów przez uprawnionego geodetę (protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] czerwca 2011r ).
Wagi którymi dokonano ważenia posiadały świadectwa legalizacji wystawione zgodnie z wymaganiami Dyrektywy Rady z 20 czerwca 1990 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wag nieautomatycznych (90/384/EWG).
Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 29), dokonanie prawnej kontroli metrologicznej wykonanej przez właściwe instytucje metrologiczne w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Republice Turcji oraz państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), będących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, Prezes uznaje za równoważne zatwierdzeniu typu i legalizacji pierwotnej, o których mowa w rozporządzeniu, pod warunkiem, że prawna kontrola metrologiczna wykonywana przez właściwe instytucje metrologiczne gwarantuje jednolitość miar i dokładność pomiarów w stopniu, co najmniej odpowiadającym przepisom szczegółowym określającym wymagania dla poszczególnych przyrządów pomiarowych. Termin zgłoszenia przyrządu po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności wynosi 3 lata, stosownie do Lp. 7 załącznika nr 6, tabela nr 2 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki z 7 stycznia 2008 r.
W aktach sprawy znajdują się świadectwa legalizacji ponownej wagi [...] o nr o nr fabrycznym [...] i [...] o nr fabrycznym [...] z przewidzianymi terminami ważności do dnia 31 maja 2013 r. dla wagi o nr fabrycznym [...] oraz do dnia 31 grudnia 2012 r. dla wagi o nr fabrycznym [...].
Waga typu [...] legitymowała się świadectwem zgodności z dnia [...] stycznia 2010 r., które zostało wydane w związku z wprowadzeniem wagi do obrotu lub użytkowania. Ocena zgodności została wydana na podstawie dyrektywy WE nr 90/384/EWG. Natomiast waga typu [...] o nr fabr. [...] w dniu kontroli legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej, gdyż wydane ono zostało w stosunku do przyrządu pomiarowego wprowadzonego już do obrotu lub użytkowania, a nie przed wprowadzeniem danego egzemplarza przyrządu pomiarowego do obrotu lub użytkowania.
W ocenie Sądu, w świetle powyższych dowodów oraz przytoczonych przepisów bezpodstawny jest zarzut skargi o braku legalizacji wag i poddania ich ocenie zgodności.
Nietrafny jest także zarzut jakoby procedura ważenia przeprowadzona przy pomocy dwóch wag typu [...] i [...] była nieprawidłowa.
Jak wyjaśnił organ odwoławczy, w punkcie 2.4 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli dopuszczono sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi.
Z kolei w punkcie 2.5 instrukcji obsługi wag znajduje się tabela obrazująca konfiguracje wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym pojazdów z osiami wielokrotnymi.
Z zestawienia tego wynika więc, że producent wag przewidział ważenie zestawów pojazdów z osiami wielokrotnymi przy użyciu dwóch wag i podkładek wyrównawczych.
Sposób ważenia przeprowadzony w trakcie kontroli jest prawidłowy, jeżeli spełniony został warunek homologacji wagi zawarty w Świadectwie Homologacji typu WE o numerze [...] wydanym przez Federalny Instytut Fizyczno Techniczny PTB.
Zgodnie natomiast z pkt 5.1. warunki lokalizacji ww. homologacji wynika, iż "Powierzchnia wagi pomiarowej w obszarze osi (3 m z przodu i z tyłu wagi) musi znajdować się w tej samej płaszczyźnie co podłoże, szczególnie podczas ważenia pojazdów wieloosiowych. W razie potrzeby trzeba użyć podkładek wyrównujących".
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż maty wyrównujące o długości 3 m zostały ułożone przed i za wagą. W związku z tym zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż procedura ważenia w tym zakresie przebiegła prawidłowo.
Czynność ważenia pojazdu jest czynnością stricte techniczną, zmierzającą do uzyskania pomiaru, który ma wykazać czy dany pojazd spełnia określone normy. Taka czynność jest regulowana w instrukcji obsługi wag zgodnie z którą dokonano ważenia przedmiotowego pojazdu. Sposób ważenia pojazdu w trakcie kontroli szczegółowo wyjaśniono skarżącemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skoro użyte do ważenia wagi posiadały ważne świadectwa legalizacyjne i używane były zgodnie z instrukcją obsługi, to nie ma podstaw do kwestionowania wyników tego ważenia.
Ponadto organ odwoławczy trafnie wskazał na znajdujący się w aktach sprawy kwit wagowy nr [...] z którego wynika, iż dopuszczalna masa całkowita pojazdu już w momencie załadunku została przekroczona.
Protokół z kontroli drogowej ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 kpa i korzysta z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Protokół z kontroli drogowej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
W rozpoznawanej sprawie kierowca podpisał protokół nie wnosząc żadnych zastrzeżeń co do podanych w protokole odległości pomiędzy poszczególnymi osiami pojazdu.
W tej sytuacji nie mogą być skutecznie kwestionowane przez skarżącego odległości pomiędzy poszczególnymi osiami pojazdu tym bardziej, że skarżący przedstawił wydruk ze strony internetowej producenta pojazdu z danymi technicznymi pojazdu marki [...], natomiast przedmiotem kontroli był pojazd marki [...], a nie [...].
Sąd nie podzielił zarzutów i twierdzeń strony skarżącej o naruszeniu w zaskarżonej decyzji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. oraz art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 81 k.p.a. Skarżący miał pełny wgląd do akt sprawy korzystając z praw przysługujących stronie. Organ wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zebrał dowody konieczne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz prawidłowego rozpoznania sprawy. Jednocześnie organ odwoławczy nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącego zawartych w odwołaniu uzasadniając prawidłowo swoje stanowisko. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż przeprowadzenie wnioskowanych dowodów nie ujawniłoby nowych, istotnych okoliczności w sprawie i nie miałoby wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
W świetle powyższych ustaleń podnoszone w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Organ orzekający w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie oraz odpowiednio i obszernie przedstawił motywy swojego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło