VI SA/Wa 334/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-13
Skład orzekający: Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli nie przedłoży wymaganych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli nie wykaże braku środków na poniesienie kosztów postępowania poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów finansowych. Niewykonanie tego obowiązku, nawet jeśli strona twierdzi, że nie była świadoma konsekwencji, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Sąd odrzucił skargę, a spółka wniosła zażalenie wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Po wezwaniu do przedłożenia dokumentów finansowych, spółka nie dostarczyła ich, wskazując na brak świadomości konsekwencji. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a spółka wniosła sprzeciw. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku spółki B. Spółka z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. Spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Postanowieniem z 26 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.
Pismem z [...] maja 2016 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z [...] czerwca 2016 r. przesłano skarżącej urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wypełniony i podpisany przez stronę skarżącą formularz wpłynął do Sądu w dniu [...] lipca 2016 r. Z informacji w nim zawartych wynika, iż skarżąca wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wysokość kapitału zakładowego spółki w 2014 r. wynosi 5 000 złotych, wartość środków trwałych to 0 złotych, a strata za rok 2014 zamknęła się w kwocie 413 388,68 złotych. Wskazała też, że na jej rachunku bankowym znajdują się środki w kwocie 19 złotych.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z [...] lipca 2016 r. wezwano spółkę, do nadesłania w terminie 14 dni:
a) rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2014 i 2015,
b) dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. i w 2016 r.– np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2015 roku oraz koniec czerwca 2016 r.,
c) wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie.
Powyższe wezwanie doręczono stronie skarżącej [...] lipca 2016 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie nadesłała wymaganych dokumentów. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z 7 września 2016 r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pismem z [...] września 2016 r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu podniosła, iż nie wiedziała, że obowiązek ustanowiony w art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, dlatego też nieprzedłożenie we wskazanym terminie wyciągów z rachunków bankowych nastąpiło bez jej winy. Nadmieniła, iż dokonywane na rachunkach bankowych spółki transakcje, są niczym innym jak próbą ratowania spółki, która aby dalej funkcjonować musi otrzymywać pomoc finansową z zewnątrz. Do sprzeciwu nie załączono żadnych dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Jak wynika z akt sprawy postępowanie sądowoadministracyjne, w ramach którego skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zostało wszczęte w dniu [...] lutego 2016 r. wobec tego zastosowania w niniejszej sprawie ma przepis art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658).
Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).
W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku posiadania środków spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (vide: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527).
W niniejszej sprawie, skarżąca pomimo skierowanego do niej wezwania nie przedłożyła wymaganych do rozpoznania wniosku dokumentów. Jak wskazała w sprzeciwie nie była świadoma konsekwencji takiego działania. Do dnia dzisiejszego w aktach sprawy brak jest wymaganych dokumentów.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że starszy referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu zasadnie uznał, że skarżąca – pomimo ciążącego na niej obowiązku, nie wykazała swojego rzeczywistego stanu majątkowego, gdyż nie nadesłała żądanych przez niego dokumentów. Stan majątkowy przedstawiony w nadesłanym do sądu formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr) zasadnie został uznany przez referendarza sądowego za niepełny, a tym samym za niewystarczający do ustalenia czy zachodzą wobec skarżącej przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jednocześnie Sąd ustalił, iż wbrew zarzutowi skarżącej wezwanie z [...] lipca 2016 r. zostało skutecznie doręczone dnia [...] lipca 2016 r., a jego odbiór pokwitował sam Prezes Zarządu, który podpisał obecnie rozpoznawany sprzeciw.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło