VI SA/Wa 335/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2014 r. sprawy ze skargi D.G. i K. T. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych i ustalenia opłaty za ich użytkowanie oddala skargę VI SA/Wa 335/13 UZASADNIENIE Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728, ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz 1071, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez wspólniczki Spółki D. s c K. T., D. G. z siedzibą w B., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] nakazującej rejestrację używanego odbiornika radiofonicznego oraz odbiornika telewizyjnego i ustalającej opłatę za używanie jednego niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego i jednego niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego w kwocie 555,00 zł . W uzasadnieniu Minister Administracji i Cyfryzacji podał, że w dniu [...] marca 2012 r. przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przy ul. G. w B., zajmowanym przez Spółkę D. s.c. K. T., D. G. z siedzibą w B. Kontrolę przeprowadzono w obecności pracownika B. Z. W wyniku kontroli ujawniono w lokalu odbiornik radiowy marki K. oraz telewizyjny marki D., będące w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór informacji, używanych od 12 miesięcy. W trakcie kontroli nie przedstawiono dowodu zarejestrowania odbiorników. Stwierdzono, że zarówno odbiornik radiowy (był włączony podczas kontroli) jak i odbiornik telewizyjny (który został włączony przez B. Z.) były sprawne. Odbiorniki były techniczne dostosowane do odbioru programów radiowych i telewizyjnych. Protokół kontroli został podpisany przez kontrolerów, natomiast B. Z., jako pracownik spółki, odmówiła podpisu protokołu z powodu braku stosownego upoważnienia. Wobec stwierdzonych nieprawidłowości, organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz radiofonicznych, informując jednocześnie o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] września 2012 r. nakazał stronie rejestrację używanego odbiornika telewizyjnego i odbiornika radiofonicznego oraz ustalił opłatę za używanie jednego odbiornika telewizyjnego i jednego odbiornika radiofonicznego w wysokości 555,00 zł. Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie protokołu z przeprowadzonej w dniu [...] marca 2012 r. kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV. Pismem z dnia [...] października 2012 r. wspólniczki Spółki D. s.c. z siedzibą w B. wniosły odwołanie od decyzji z dnia [...] września 2012 r., w uzasadnieniu którego podały, że protokół kontroli nie został podpisany przez panią B. Z. z uwagi na brak zdolności do działania w imieniu strony. Ponadto organ zaniechał ustalenia czy inne odbiorniki znajdujące się w lokalu są zarejestrowanie oraz czy uiszczany jest za nie abonament. W ocenie strony organ zaniechał także zgromadzenia materiału dowodowego i niedostateczne wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy. Ponadto, strona nie została zawiadomiona o zamiarze wszczęcia kontroli. Minister Administracji i Cyfryzacji w wyniku rozpatrzenia odwołania nie znalazł podstaw do uwzględnienia zawartych w nim zarzutów. W uzasadnieniu decyzji Minister Administracji i Cyfryzacji powołał się na przepis art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, zgodnie z którym za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. W myśl art. 2 ust. 2 ww. ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Oznacza to, że zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a z tego wynika obowiązek posiadacza do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę uiszcza się za każdy odbiornik, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 ustawy. Organ odnosząc się do zarzutu skarżącej spółki wskazał, że kontrola wykazała, że ujawnione odbiorniki są zdolne do natychmiastowego odbioru programu. Kontrola została przeprowadzona w obecności B. Z., która oświadczyła, że jest pracownikiem spółki. Powyższe oświadczenie nie zostało zakwestionowane. Organ odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6,7,8,10,11,77 § 1, 79, 80 i 126 Kpa wskazał, że z przepisów ustawy o opłatach abonamentowych wynika obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych oraz obowiązek wydania przez kierownika jednostki operatora publicznego decyzji w zakresie nakazania rejestracji odbiornika oraz ustalenia opłaty w sytuacji używania niezarejestrowanego odbiornika. Organ zaznaczył, że przeprowadził postepowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zapewnił stronie udział we wszystkich etapach postępowania. Materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 77 kpa. Organ zaznaczył, że nie miał obowiązku powiadamiania strony o terminie przeprowadzenia kontroli, ponieważ taki obowiązek nie wynika z ustawy i byłby sprzeczny z istotą kontroli. Ponadto organ powołał się na treść art. 7 ust. 6 i 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] listopada 2012 r., wniosła D. s c i zarzucając naruszenie: 1) art. 7, art. 77 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kpa poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, co w konsekwencji prowadziło do przyjęcia, iż skarżąca nie wykonała obowiązku wynikającego z § 1 i 2 ust.1 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342) skutkującym niesłusznym nakazaniem rejestracji odbiorników i ustaleniem opłaty za ich używanie w kwocie 555,00 zł. 2) art. 8, 11 oraz 80 Kpa poprzez przyjęcie, iż stwierdzone okoliczności zgromadzone w sprawie pozwalały na zastosowanie domniemania określonego w art. 2 ww. ustawy o opłatach abonamentowych a w konsekwencji uznania, że skarżąca używa odbiorników w sytuacji, gdy w dniu [...] czerwca 2012 r. (dzień przed kontrolą) wyrejestrowano i zaprzestano używania przedmiotowych odbiorników, 3) art. 6, 7 oraz 9 Kpa poprzez niedokonanie wyczerpującej kontroli merytorycznej decyzji nr [...] z dnia [...] września 2012 r., a w konsekwencji utrzymanie w mocy wadliwej decyzji administracyjnej, z uwagi na nie wskazanie w niej podstawy prawnej nakazu uiszczenia opłaty w terminie 14 dni liczonych od dnia doręczenia decyzji, 4) art. 107 § 1 w zw. z art. 11 Kpa poprzez naruszenie wymagań formalnych przewidzianych dla decyzji administracyjnych, polegające na braku oznaczenia w treści decyzji strony oraz jej miejsca zamieszkania, który stanowi obligatoryjny element każdej decyzji wydawanej przez organ administracji publicznej. Wskazując na powyższe zarzuty domagała się uwzględnienia skargi w trybie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Ppsa poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżąca spółka w uzasadnieniu skargi wskazała, że nie zgadza się ze stwierdzeniem organu, że nie dopełniła obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych naruszając tym samym § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Zaznaczyła przy tym, że posiadała zarejestrowane odbiorniki, które zostały wyrejestrowane z dniem [...] czerwca 2012r. Podniosła, iż indywidualny numer identyfikacyjny na formularzu zgłoszenia zmiany danych świadczy o tym, że odbiorniki były zarejestrowane. Zdaniem skarżącej organ nie dopełnił wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy o czym świadczy brak żądania skierowanego do spółki dotyczącego wniosku o rejestrację odbiorników, zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi a ponadto nie wezwano strony skarżącej do złożenia wyjaśnień w sprawie. Skarżąca podniosła, że organ rozpoznając sprawę oparł się jedynie na treści protokołu z dnia [...] czerwca 2012 r. sporządzonego w obecności pracownika nieuprawnionego do składania oświadczeń. Skarżąca wskazała, że zasada oficjalności wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej aktywnie podejmowały wszelkie kroki niezbędnego wyjaśnienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. W niniejszym postępowaniu poprzestano jedynie na protokole kontroli i oświadczeniu nieupoważnionego pracownika. Zdaniem skarżącej organ I instancji w wydanej decyzji nie wskazał podstawy prawnej, na podstawie której nałożono na stronę obowiązek uiszczenia opłaty w terminie 14 dni. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, opubl. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., nazywanej dalej "p.p.s.a."). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, analizowana pod tym kątem skarga spółki D. s.c. z siedzibą w B. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji, jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] września 2012 r., nie naruszają przepisów prawa. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., jako organ właściwy rzeczowo, został na mocy art. 5 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 i ust. 2 cyt. ustawy zobowiązany do kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych a w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, do wydania - na podstawie art. art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych - decyzji, w której nakaże rejestrację odbiornika i ustali, zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 3 ustawy, opłatę za jego używanie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Posiadanie w rozumieniu ustawy o opłatach abonamentowych zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, przy czym dla nałożenia stosownych obowiązków na pracodawcę określonych w art. 7 ust. 6 cyt. ustawy wystarczające jest wykazanie, że odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowym zajmowanym przez jego firmę. W sprawie niniejszej ustalono, iż w skontrolowanej spółce znajdował się niezarejestrowany odbiornik radiofoniczny oraz odbiornik telewizyjny, który był w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a zatem organ, na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy – zasadnie przyjął, że odbiornik był używany w miejscu kontroli. Zdaniem Sądu, strona skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania jakichkolwiek jednoznacznych dowodów, które świadczyłyby, iż sporny odbiornik telewizyjny i radiofoniczny był zarejestrowany. Skarżąca spółka nie wykazała również, że uiszczony został abonament z tytułu użytkowania odbiornika. W opinii Sądu, odpowiedzialność za sprawy organizacyjne związane z miejscem pracy ponosi pracodawca - w tym przypadku skarżąca spółka - i na nim to spoczywa obowiązek zarejestrowania wszystkich używanych w tym miejscu odbiorników, albo zakazania pracownikom używania niezarejestrowanych odbiorników i bezwzględnego egzekwowania tego zakazu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, iż - wbrew twierdzeniom strony skarżącej – organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej wyrażonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 8, 11, 77 i 80 k.p.a.). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych wynika z przepisów prawa. Jednocześnie prawo nakłada na kierownika jednostki operatora publicznego obowiązek wydania decyzji w zakresie nakazania rejestracji odbiornika oraz ustalenia opłaty w sytuacji używania odbiornika bez jego zarejestrowania (ustawa o opłatach abonamentowych). Poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżąca posiadała w lokalu przy ul. G. w B. odbiornik telewizyjny oraz odbiornik radiofoniczny. Były one w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Powyższe ustalenia zostały stwierdzone na podstawie na podstawie bezpośredniego sprawdzenia w lokalu skarżącej i w obecności jej pracownika. Sposób w jaki dokonano ustaleń nie naruszał żadnych przepisów postępowania administracyjnego. Stwierdzone w ten sposób okoliczności upoważniały organ do przyjęcia domniemania, że odbiorniki są używane. Postepowanie dowodowe przeprowadzone przez organ dotyczyło wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Skarżąca miała zapewniony czynny udział we wszystkich istotnych etapach postępowania. Zgromadzony materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 77 Kpa). Wziął przy tym pod uwagę wszelkie argumenty podnoszone przez skarżącą, dokonał logicznej reasumpcji stwierdzonych faktów i podjął rozstrzygnięcie w formie decyzji. Powyższe oznacza, o czym już wyżej była mowa, że działanie organu było zgodne z zasadami wyrażonymi w art. 6, 7, 8, 11, 75 i 77 Kpa. zaś stwierdzone okoliczności pozwalały na zastosowanie domniemania z art. 2 ust. 2 powołanej ustawy o opłatach abonamentowych. W przedmiotowej sprawie protokół został sporządzony i podpisany przez kontrolerów, obecny przy kontroli pracownik spółki – B. Z. odmówiła podpisania protokołu kontroli z powodu barku upoważnienia. W opinii Sądu decyzja organu odwoławczego zawierała wszystkie składniki określone w art. 107 § 1 w zw. z art. 11 Kpa - oznaczenie organu administracji publicznej, który ją wydał, datę, oznaczenie strony, podstawę prawną, a także uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji - stąd też podnoszony przez skarżącą zarzut nie jest trafny. Odnosząc się do zarzutów skargi zważyć należy, że skarżąca posiadała odbiorniki i były one w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu (odbiornik radiowy był nawet włączony podczas przeprowadzania kontroli), a w związku z tym, zostały spełnione przesłanki do zastosowania domniemania o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy. Zgodnie z przepisami ustawy nie ma znaczenia okoliczność, iż funkcja radia lub telewizji nie była wykorzystywana. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.