VI SA/Wa 3368/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia zmienić postanowienie referendarza sądowego z 15 kwietnia 2016 r. i przyznać H. N. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych W dniu [...] lutego 2015 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawidłowo sporządzony na urzędowym formularzu wniosek H. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną. Skarżący od roku pozostaje bez pracy bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, żona pobiera emeryturę w wysokości 905 zł netto miesięcznie. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzeniem referendarza sądowego z [...] lutego 2016 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a. zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, b. dokumentu potwierdzającego podaną w rubryce 8 formularza PPF wysokość świadczenia emerytalnego małżonki skarżącego, np. kserokopia ostatniej decyzji organu rentowego ustalającej wysokość tego świadczenia, odcinek ostatniego przekazu pocztowego emerytury lub wydruk z wyciągu bankowego obejmujący ostatni przelew tego świadczenia, c. oświadczenia czy skarżący i jego żona posiadają rachunki bankowe (w tym lokaty i konta dewizowe), a w razie twierdzącej odpowiedzi – zobowiązać do przedłożenia wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie transakcje dokonane w tym okresie, d. dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń (np. koszty zakupów leków, kredyty, pożyczki). W wykonaniu wezwania referendarza sądowego skarżący w dniu [...] marca 2016 r. przesłał do Sądu: - dowody opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, za dostarczanie wody i wywóz śmieci, za prąd, za gaz, - kopię decyzji Prezesa KRUS potwierdzającą pobieranie przez żonę skarżącego emerytury rolniczej w kwocie 905,23 zł netto miesięcznie, - wydany przez Powiatowy Urząd Pracy [...] W. dokument potwierdzający wypłatę skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych w okresie styczeń-marzec 2015 r., - PIT-11 za rok 2015, z którego wynika iż skarżący z tytułu pobierania zasiłku dla bezrobotnych uzyskał w 2015 r. dochód w wysokości 1827, 30 zł. Skarżący nie przedłożył natomiast oświadczenia czy on i jego żona posiadają rachunki bankowe oraz aktualnego zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy. Z uwagi na powyższe, postanowieniem z 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 3368/15 referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu [...] maja 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła, nadana prze skarżącego, korespondencja zawierająca kserokopię decyzji Powiatowego Urzędu Pracy [...] W. z [...] kwietnia 2016 r. o uznaniu skarżącego z dniem [...] kwietnia 2016 r. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku oraz zaświadczenie wydane przez Bank Spółdzielczy w K. o posiadaniu przez żonę skarżącego rachunku bankowego o nr [...] z potwierdzeniem wpłat z tytułu świadczenia emerytalnego małżonki skarżącego. W wykonaniu zarządzenia Sądu wezwano skarżącego do udzielenia informacji, czy w związku z nadesłaniem ww. dokumentów intencją strony było wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z [...] kwietnia 2016 r. W odpowiedzi na powyższe, pismem z [...] czerwca 2016 r., skarżący poinformował Sąd, iż działał z zamiarem wniesienia sprzeciwu. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Natomiast według art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 4 p.p.s.a. obejmującym zwolnienie od opłat lub wydatków, które może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej) jest wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zasługiwał na uwzględnienie. Z zebranej w sprawie dokumentacji wynika bowiem, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (potwierdzone decyzją właściwego Powiatowego Urzędu Pracy), żona skarżącego pobiera emeryturę rolniczą w kwocie 915,72 zł. W aktach sprawy znajdują się ponadto dokumenty potwierdzające ponoszenie miesięcznych wydatków, których wysokość skarżący określił na kwotę 156 zł (energia elektryczna, woda, ścieki, gaz itp.). Skoro zatem stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania, a ciężar wykazania przesłanek, o których mowa wyżej spoczywa na stronie skarżącej., w ocenie Sadu należało uznać, iż skarżący w sposób wystarczający wykazał, iż nie posiada środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych. Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego a jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 § 1 P.p.s.a., należało zatem orzec jak w sentencji