VI SA/Wa 3391/13

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. D. na pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do przedstawienia dokumentów i uiszczenia opłaty za niespełnienie obowiązku p o s t a n a w i a: ustanowić dla skarżącego S. D. adwokata. S. D. (dalej też jako skarżący) pismem z [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] (dalej WSA w [...]) skargę na "instytucję administracyjną pod nazwą Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny" wskazując, że od tego organu otrzymuje od maja 2012 r. nakazy zapłaty. WSA w [...] postanowieniem z [..] stycznia 2013 r. przekazał sprawę według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, mając na uwadze, że przedmiotem skargi są pisma organu, którego siedziba znajduje się w Warszawie, tj. w obrębie właściwości miejscowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarazem postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, któremu niniejszą sprawę przekazano według właściwości, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 roku odrzucił skargę. Skarżący wniósł na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W myśl art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Na gruncie niniejszej sprawy należy zauważyć, iż skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Zważywszy jednak na fakt, iż postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 3 lipca 2013 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, w tym zakresie wniosek nie będzie podlegał rozpoznaniu, jako bezprzedmiotowy. W myśl bowiem art. 59 § 1 i § 3 p.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu, jednakże czynności dokonane w sądzie niewłaściwym pozostają w mocy. W konsekwencji skarżący jest zwolniony od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Należy jednocześnie podkreślić, iż z uwagi na uprzednie zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, wniosek o ustanowienie adwokata, jako skutkujący żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym rozpatrywany będzie w oparciu o przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż z przedstawionych przez skarżącego informacji wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne o pow. 6, 77 hektara, przy czym wskazał, że z uwagi na niską klasę bonitacyjną jego gospodarstwo odpowiada 1, 40 hektara przeliczeniowego. Dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego skarżący oszacował na kwotę 2 600 złotych rocznie. Podstawowym źródłem dochodu dwuosobowej rodziny skarżącego jest emerytura matki skarżącego, sięgająca wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, kwoty 968 zł miesięcznie. Skarżący posiada dom o powierzchni 46 m² nie dysponując żadnymi oszczędnościami. W takiej sytuacji, uwzględniając zwykłe potrzeby życiowe skarżącego i pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym matki oraz związane z nimi wydatki (takie jak żywność, ubranie, opał, leki) w ocenie rozpoznającego wniosek starszego referendarza sądowego, skarżący nie ma możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Podstawowym źródłem utrzymania skarżącego i jego matki jest bowiem jej emerytura wynosząca 968 złotych. Dochód z gospodarstwa rolnego z natury rzeczy jest nieregularny a zważywszy na wielkość i jakość ziemi, także nieznaczny w skali roku. Podkreślić należy, że nie można oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04). Ponadto zgodnie z oświadczeniem skarżącego nie dysponuje on oszczędnościami, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Tym samym uznać należy, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w konsekwencji zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez ustanowienie dla niego adwokata (wobec uprzedniego zwolnienia go od kosztów sądowych). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.