VI SA/Wa 3395/13

WyrokWSA w Warszawie2014-05-09

Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Pamela Kuraś - Dębecka, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym, w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie okazjonalnego przewozu osób samochodem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób dostateczny i wyczerpujący stanu faktycznego sprawy. W szczególności, organy nie przeprowadziły należytej analizy dowodów, takich jak paragon fiskalny, nie rozważyły twierdzeń strony skarżącej dotyczących sposobu organizacji i rozliczeń przewozów okazjonalnych, a także nie dokonały prawidłowej wykładni i subsumpcji przepisów art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym do ustalonego stanu faktycznego. Uzasadnienia decyzji były lakoniczne i nie pozwalały na kontrolę sądową.
Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego dla pojazdów przeznaczonych do przewozu powyżej 7 osób. Organ I instancji nałożył karę pieniężną, opierając się m.in. na raporcie fiskalnym. Organ II instancji uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na błędy organu I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu, organ I instancji ponownie nałożył karę. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny, a pojazd nie spełniał kryteriów. Skarżący kwestionował ustalenia faktyczne, w szczególności dotyczące dowodów z kasy fiskalnej i sposobu organizacji przewozów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2014 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. W dniu [...] sierpnia 2012 r. w W. na ul. [...] przy skrzyżowaniu z ul. [...] funkcjonariusz Policji przeprowadził kontrolę drogową samochodu osobowego marki [...] typ [...], liczba miejsc 5 o nr rej. [...] wykorzystywanego do przewozu osób. Kierowca pojazdu – S. B. (dalej skarżący) okazał do kontroli następujące dokumenty: dowód osobisty, prawo jazdy, dowód rejestracyjny, wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, ważnej do dnia [...] sierpnia 2022 r., udzielonej przedsiębiorcy – skarżącemu, orzeczenie psychologiczne nr [...], orzeczenie lekarskie nr [...], oświadczenie skarżącego o spełnianiu wymagań określonych w ustawie o transporcie drogowym, listę kierowców objętych umową o współpracy z Hotelem [...], wydruk z kasy fiskalnej zarejestrowanej na skarżącego (na kwotę [...]) oraz książkę kasy rejestrującej. Ponadto skarżący (w trakcie kontroli) dostarczył kopię umowy z [...] października 2011 r. o współpracy pomiędzy S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwaną w umowie Hotelem [...]) i Stowarzyszeniem [...] z siedzibą w W. W chwili zatrzymania do kontroli skarżący przewoził ww. pojazdem pasażera (obywatel Rosji) z Hotelu [...] na lotnisko [...] w W. Podczas kontroli stwierdzono wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym. Skarżący podpisał protokół kontroli nr [...] z [...] sierpnia 2012 r. zamieszczając w nim swoje uwagi, w których wskazał m.in., iż dostarczył kopię umowy, o którą prosił funkcjonariusz oraz zarzucił funkcjonariuszowi nieetyczne postępowanie. Natomiast skarżący odmówił podpisania załącznika do tego protokołu zawierającego opis stwierdzonych naruszeń. Skarżący odmówił również przesłuchania w charakterze strony, podnosząc, iż nie zna treści art. 67 § 2 kpa, a przepis ten nie został mu udostępniony. W oparciu o ustalenia protokołu kontroli oraz ustalenia poczynione w toku przeprowadzonego w sprawie postępowania, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej WITD) decyzją z [...] stycznia 2013 r., wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 oraz art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm. (dalej utd), nałożył na S. B. (nazwisko skarżącego to B.) karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za stwierdzone naruszenie z załącznika nr 3 do utd polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b utd. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że kontrola została udokumentowana protokołem kontroli nr [...] z [...] sierpnia 2012 r. (w aktach administracyjnych sprawy znajduje się protokół kontroli nr [...] z [...] sierpnia 2012 r.), a w dokumentacji znajduje się kopia dobowego raportu fiskalnego, z którego wynika, że kasa zarejestrowała obrót na kwotę [...] (tymczasem w aktach administracyjnych sprawy znajduje się kopia paragonu fiskalnego obejmującego kwotę [...]). W treści omawianej decyzji znajduje się też fragment dotyczący świadczenia pojazdem przez K. K. usługi reklamy na rzecz spółki "B.". Zachowując termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, wytykając w nim ww. omyłki organu I instancji. Decyzją z [...] kwietnia 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD), mając za podstawę art. 138 § 2 kpa, art. 4 pkt 22, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1, 2 i 6 utd oraz lp. 2.10. załącznika nr 3 do utd, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji GITD, ustosunkowując się do wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji WITD, wskazał, że w niniejszej sprawie należało zastosować tryb odwoławczy, a nie tryb nadzwyczajny, czyli wydać decyzję organu II instancji w oparciu o przepisy rozdziału 10 kpa. W dalszej kolejności organ odwoławczy podniósł, że WITD naruszył art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 kpa, bowiem w decyzji pierwszoinstancyjnej znalazł się szereg nieprawdziwych informacji, niemających związku z przedmiotową sprawą. O ile część z nich można by uznać za omyłki pisarskie, o tyle ich ilość oraz wpływ na treść uzasadnienia jest tak duża, że w takim kształcie decyzja nie może funkcjonować w obrocie prawnym. Ponadto organ I instancji nie przeanalizował w sposób należyty przesłanek z art. 18 ust. 4b utd i nie wykazał, że wyłączenie spod obowiązku wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą nie miało w omawianym przypadku miejsca. WITD powinien też przeanalizować stan faktyczny pod kątem ewentualnego zaistnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 i 2 utd (zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ). Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z [...] lipca 2013 r. WITD nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za stwierdzone naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a (w zw. z lp.2.10. załącznika nr 3 do utd), z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b utd. W ocenie organu skarżący w dniu kontroli wykonywał usługę okazjonalnego przewozu osób; z zabezpieczonej w trakcie kontroli kopii dobowego raportu fiskalnego, wydrukowanego z kasy rejestrującej znajdującej się w pojeździe, wynika bowiem zarejestrowanie obrotu na kwotę [...]. W sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek z art. 18 ust. 4b utd, nadto w toku postępowania skarżący "nie ustosunkował się do przesłanek zawartych w art. 18 ust. 4b". W terminie otwartym do wniesienia odwołania skarżący ponownie złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, który organ II instancji potraktował jako odwołanie. W piśmie tym skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie nieprawdziwych przesłanek. Zaakcentował, iż podpisał protokół kontroli obejmujący wyłącznie jego dane osobowe oraz dane firmy, zaś odmówił podpisania opisu stwierdzonych naruszeń. Dodał też, że organ posiada wydruk z kasy fiskalnej wystawiony na prośbę kontrolującego (w celu potwierdzenia danych przedsiębiorcy posługującego się tą kasą), natomiast nie dysponuje kopią dobowego raportu fiskalnego, o którym mowa zarówno w decyzji WITD z [...] stycznia 2013 r., jak i z [...] lipca 2013 r. Po rozpatrzeniu odwołania, GITD decyzją z [...] września 2013 r., mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 4 pkt 22, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1, 2 i 6 utd oraz lp. 2.10. załącznika nr 3 do utd, utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy nie uwzględnił argumentacji skarżącego. Z okazanej do kontroli umowy o współpracy zawartej między S. Sp. z o.o. i Stowarzyszeniem [...] wynika, że strony zobowiązały się do współpracy w zakresie organizowania przewozów pasażerów i pracowników Hotelu [...]. Według listy kierowców objętych ww. umową, skarżący jest jednym z kierowców wykonujących przewozy w ramach tej umowy. W ocenie GITD, zatrzymany pojazd faktycznie posiadał cechy, które upodobniały go do taksówki, jednak taksówką nie był. Przewoźnik nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką, co ustalono na podstawie informacji z Urzędu Miasta [...] (pismo z dnia [...] grudnia 2012 r. w aktach administracyjnych sprawy), a zatem pojazd nie posiadał oznaczeń w postaci herbu miasta, stosownych oznaczeń graficznych oraz numeru bocznego. Nadto w dowodzie rejestracyjnym pojazdu brak było wpisu, że pojazd ten jest taksówką. Kierujący pojazdem przedłożył wypis z licencji na wykonywanie transportu drogowego osób, a "z okazanego do kontroli paragonu fiskalnego wynika bezspornie", iż [...] sierpnia 2012 r. skarżący wykonywał okazjonalny transport drogowy taksówką. Nie budzi też wątpliwości, że kontrolowany pojazd nie był technicznie przystosowany do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast materiał zdjęciowy, jak również dowód rejestracyjny wskazuje, że kontrolowany pojazd jest przystosowany do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. Na powyższą decyzję GITD z [...] września 2013 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi, że w sposób lekceważący odnosi się do jego wyjaśnień. Ponownie podkreślił, iż podczas kontroli nie został zabezpieczony dobowy paragon fiskalny, lecz (niedobowy) wydruk potwierdzający właściciela kasy fiskalnej niemający nic wspólnego z wykroczeniem, o którym mowa w decyzji. Zakwestionował twierdzenie organu, że podpisał protokół kontroli, zaznaczając, iż odmówił podpisania opisu stwierdzonych naruszeń. Zdaniem skarżącego, dowody w sprawie jednoznacznie wskazują, że wypełnia przesłanki z art. 18 ust. 4b utd, co czyni bezzasadnym zarzut wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skardze nie można odmówić słuszności; jej argumentacja sprowadza się do zakwestionowania faktycznych podstaw podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, a te w ocenie Sądu nie zostały w sposób dostateczny/wyczerpujący wyjaśnione, dodatkowo są niepełne i niekonsekwentne, jeżeli chodzi o porównanie treści uzasadnienia decyzji organu I instancji i decyzji odwoławczej. W szczególności, podczas gdy w decyzji pierwszoinstancyjnej ustalenie wykonywania przez skarżącego usługi okazjonalnego przewozu osób organ oparł na zabezpieczonej "w trakcie kontroli drogowej kopii dobowego raportu fiskalnego wydrukowanego z kasy rejestrującej znajdującej się w pojeździe (...), z której wynika jednoznacznie, że kasa zarejestrowała obrót na kwotę [...]" złotych, w decyzji odwoławczej GITD wywiódł to ustalenie z "okazanego do kontroli paragonu fiskalnego", nie rozwijając przy tym tego stwierdzenia żadnymi dodatkowymi wyjaśnieniami co do okoliczności leżących u jego podstaw. Jest to o tyle istotne, że skarżący konsekwentnie w sprawie zaprzecza (por. treść odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej i skargi do Sądu), żeby podczas kontroli zabezpieczono dobowy raport fiskalny. Wskazuje natomiast w tym kontekście na wydruk (paragon) z kasy fiskalnej "wystawiony na prośbę kontrolującego" (por. treść wzmiankowanego odwołania i skargi). Kopia tego wydruku znajduje się (w przeciwieństwie do wzmiankowanego raportu dobowego) w aktach administracyjnych sprawy. Na wydruku tym widnieją dane skarżącego, skwitowana kwota [...] oraz data [...] sierpnia 2012 r. (dzień kontroli). Jednak na bazie tego wydruku organ odwoławczy nie poczynił żadnych bliższych ustaleń i analiz (tak samo zresztą jak wcześniej nie zrobił tego organ I instancji na tle ww. dobowego raportu fiskalnego), mimo że połączył ten wydruk / okazany do kontroli paragon fiskalny z wykonywaniem przez skarżącego usługi okazjonalnego przewozu osób, jako zresztą jedyny de facto na to dowód. Bez tych ustaleń i analiz odnotował – w tej sytuacji arbitralnie – że "strona w dniu [...] sierpnia 2012 r. wykonała usługę przewozu osób za kwotę [...]" (por. str. [...] decyzji odwoławczej). Tymczasem w okolicznościach zarysowanego w decyzji stanu faktycznego sprawy chodzi o wyjaśnienie, czy wymieniona na paragonie kwota [...] to uiszczony przez pasażera koszt usługi, a jeżeli tak to na jakiej podstawie, gdzie i jak doszło do zapłaty tej kwoty, przede wszystkim, czy kwotę tę wręczył skarżącemu pasażer pojazdu za przewóz, a skarżący wydrukował paragon na zasadzie pokwitowania, czy też jak utrzymywał w toku sprawy (por. odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej i skargę do Sądu) oraz wskazał na rozprawie przed Sądem (por. protokół rozprawy), wydruk paragonu wykonał na polecenie kontrolującego, a widniejąca na nim kwota [...] nie dotyczy realizowanego przewozu, tylko jest wynikiem symulacji na potrzeby uruchomienia kasy fiskalnej i wykonania wydruku, który miał potwierdzić dane przedsiębiorcy / skarżącego posługującego się kasą. Wątpliwości Sądu w tym zakresie ustaleń faktycznych wynikają również z samej wysokości tejże kwoty [...] – zatem stosunkowo, a w istocie niewspółmiernie, niskiej jak na zapłatę za komercyjny przewóz samochodem osobowym w warunkach [...] – nawet na krótkim odcinku tego przewozu. Może to z kolei prowadzić do wniosku o braku związku tej kwoty z zapłatą za kontrolowany przewóz. W tych okolicznościach rozważenia wymaga, czy ww. wydruk paragonu fiskalnego na kwotę [...] może być dowodem – jak przyjęto w tej sprawie – na wykonywanie przez skarżącego przewozu okazjonalnego w rozumieniu przepisów art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym (utd) oraz z naruszeniem tych przepisów, w szczególności zawartych w pkt b) i c) ust. 4b tego artykułu, dopuszczających przewóz okazjonalny pojazdami samochodowymi osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a (a więc pojazdami przeznaczonymi do przewozu mniej niż 7 osób) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa – pkt b) ust. 4b oraz określających zasady płatności za taki przewóz – pkt c) ust. 4b. Przyjmując, że wydruk ten jest takim dowodem organ odwoławczy (a wcześniej organ I instancji ) nie przeprowadził na tle tego ustalenia żadnych analiz w nawiązaniu z jednej strony do okoliczności faktycznych skontrolowanego przewozu, a z drugiej do przepisów art. 18 ust. 4b utd, czyli nie rozważył tego dowodu stosownie do podstawowych zasad procedury administracyjnej przewidzianych w art. 7 i 77 § 1 i 80 kpa, z których wynika obowiązek organów administracji m.in. podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i rozważenia stanu faktycznego sprawy, co oczywiście winno nastąpić w świetle mających zastosowanie do tego stanu przepisów prawa materialnego. Rozważenie dowodu to jego wszechstronna analiza; nie wystarcza zatem odnotowanie pozostawania dowodu w aktach sprawy bez przypisania mu mocy i wiarygodności dowodowej, co następuje w wyniku jego analizy. Żeby to uzyskać organ w analizie tej obowiązany jest ustosunkować się do dowodu co najmniej poprzez wykazanie czy i dlaczego dowód jest relewantny dla sprawy i przeciwstawia się go innym dowodom oraz argumentacji strony postępowania. Stwierdzenia organu w tym względzie nie mogą być lakoniczne, skrótowe i ogólnikowe. Powinny zawierać bowiem oceny i wnioski wysoce zindywidualizowane. W tej sprawie natomiast organ ograniczył się do stwierdzenia (na podstawie ww. paragonu) wykonywania przez skarżącego usługi "przewozu osób za kwotę [...]" i uznał w związku z tym, że "strona wykonywała okazjonalny transport drogowy osób", a czyniąc to pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu 5 osób (wraz z kierowcą), działała z naruszeniem ww. przepisów art. 18 ust. 4a i ust. 4b ustawy o transporcie drogowym (utd), co obwarowane zostało w tej ustawie karą pieniężną w wysokości 8000 zł. Jednak podejmując rozstrzygnięcie o tej karze organy zaniechały podania interpretacji tych przepisów w sensie przełożenia ich na okoliczności stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim zaś nie oceniły – zdaniem Sądu – czy istniejący w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający, żeby na jego podstawie, rozpatrując sprawę w kategoriach tychże przepisów, móc w niej wyciągać wnioski skutkujące podjętym rozstrzygnięciem. Należy przy tym pamiętać o obowiązku organów administracji ustanowienia z urzędu zakresu postępowania wyjaśniającego i środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy – faktycznego i prawnego. Wskazana kwestia zastosowania przepisów ustawy, w szczególności art. 18 ust. 4b utd, do oceny stanu faktycznego sprawy, a więc problematyka subsumpcji tych przepisów, w tym również ich wykładni na użytek zastosowania w tej sprawie, w ogóle nie została rozważona przez organ I instancji ani w postępowaniu odwoławczym. Tym samym zaskarżona decyzja nie zawiera stanowiska organu odnośnie prawnej oceny stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia sprawy – poza wymienieniem i przytoczeniem treści przepisów, na których rozstrzygnięcie to zostało oparte. Jednak ograniczenie się w decyzji do wymienienia i przytoczenia treści przepisów bez gruntownego odniesienia ich do okoliczności stanu faktycznego sprawy, dodatkowo dotkniętego ww. sprzecznością ustaleń co do paragonu (ustalenie organu odwoławczego) i dobowego raportu fiskalnego (ustalenie organu I instancji), luką w kwestii ustalenia przebiegu procesu zamówienia i wykonania przewozu (w tym zapłaty za usługę) oraz niesprecyzowaniem celowości stwierdzenia o upodobnieniu pojazdu skarżącego do taksówki, w sytuacji gdy z fotografii pojazdu nie wynikają żadne oznaczenia sugerujące taksówkowy charakter, pozbawia Sąd możliwości kontroli tej decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Samo przytoczenie treści przepisów nie zastępuje bowiem opisu toku operacji logicznej organu, której rezultatem jest przyjęty przez organ konkretny kierunek interpretacji i zastosowania przepisów w okolicznościach stanu faktycznego sprawy. Tymczasem ocena sądowa zaskarżonej decyzji obejmuje swoim zakresem kontrolę rekonstrukcji przez organ norm materialnoprawnych stanowiących płaszczyznę realizacji przezeń prawnych wymogów ustalenia w sprawie stanu faktycznego, jak również kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tego stanu, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia, w tym do wykładni zastosowanych przepisów prawa. Jeżeli natomiast skarżący, dowodząc w sprawie swego stanowiska obliczonego na zakwestionowanie prawidłowości zastosowania tych przepisów, wspiera to stanowisko konkretnymi argumentami – tu wskazuje na brak związku ww. wydruku paragonu fiskalnego, na którym oparto rozstrzygnięcie w sprawie, z wykonywanym przejazdem, to okoliczność tę organ powinien uczynić przedmiotem weryfikacji i dać temu wyraz w szczegółowym co do tego uzasadnieniu decyzji. W szczególności organ powinien rozważyć wykonywaną przez skarżącego działalność przewozową osób posiadanym pojazdem w formule przewozów okazjonalnych, w kontekście okazanej w toku kontroli i przedłożonej do akt ww. umowy o współpracy z [...] października 2011 r. pomiędzy S. Sp. z o.o. (Hotel [...]) a Stowarzyszeniem [...] i odpowiedzieć na podstawie poczynionych w tym zakresie ustaleń, czy sposób organizacji / wykonywania tej umowy przez skarżącego jako przedsiębiorcy, którego umowa ta dotyczy, gdyż został wymieniony na liście kierowców objętych tą umową i wykonuje przewozy w ramach tej umowy, istotnie odbywa się z naruszeniem / nie odpowiada przesłankom uregulowania art. 18 ust. 4b utd. W tym zakresie niezbędne jest zajęcie przez organ stanowiska co do sposobu rozumienia zrealizowania przez stronę / przewożącego przesłanki zawarcia umowy (w okolicznościach tej akurat sprawy) wymienionej w art. 18 ust. 4b pkt b) w postaci wykonywania przewozu "na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa". W tej sprawie organy nie podały jak rozumieją praktykę stosowania tego przepisu, mimo że już w ww. decyzji z [...] kwietnia 2013 r. GITD uchylając decyzję organu I instancji z [...] stycznia 2013 r. zarzucił mu nieprzeanalizowanie przesłanek z art. 18 ust. 4b i niewykazanie, że wyłączenie spod obowiązku wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą nie miało w omawianym przypadku miejsca. Z akt administracyjnych nie wynika, żeby organ odwoławczy (a wcześniej organ I instancji), opierając podjęte w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie na wykonanym w dniu kontroli tj. [...] sierpnia 2012 r. ww. wydruku paragonu z kasy fiskalnej skarżącego, podejmował w sprawie czynności obliczone na ustalenie, czy doszło w niej do zawarcia umowy o jakiej stanowi art. 18 ust. 4b pkt b) utd, przy założeniu - przykładowo – że realizację takiej umowy mogłaby potwierdzić zapłata pokwitowana tymże paragonem. Żadne ustalenia na ten temat nie wynikają z protokołu kontroli, co jest jego mankamentem. Organ nie wykazał też jednoznacznych podstaw do stwierdzenia, że paragon potwierdzał jedynie wręczenie skarżącemu kwoty [...] przez przewożonego pasażera – bez umowy pisemnej. Oświadczenie w tej kwestii nie zostało odebrane od pasażera. Skarżący natomiast na rozprawie przed Sądem w dniu 9 maja br. przedstawił sposób / organizację rozliczeń z pasażerami z tytułu wykonywanych na bazie ww. umowy o współpracy z [...] października 2011 r. przewozów okazjonalnych, co nie było brane pod uwagę przez organy rozstrzygające sprawę, jednak celem pełnego wyjaśnienia winno być w niej uwzględnione i ocenione w kontekście wszystkich przesłanek dozwolonego przewozu okazjonalnego pojazdem samochodowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a art. 18 utd, przewidzianych w ust. 4b art. 18 utd. Niewątpliwie do braku stanowiska organów w tym względzie mógł przyczynić się sam skarżący, który w sprawie nie złożył na ten temat odpowiednich wyjaśnień i nie przedstawił, będąc niewątpliwie obowiązany do wskazania faktów, z których wywodzi dla siebie skutki prawne, na czym polega prowadzona przezeń działalność przewozowa, w tym zawieranie umów i rozliczanie się z pasażerami, jednak nie zwalniało to – w myśl zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (por. art. 7 kpa) – organów administracji z obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym przeprowadzenia służących temu celowi dowodów z urzędu. Organ administracji jest bowiem "gospodarzem postępowania" i to on określa kierunek jego prowadzenia, a także określa jakie dowody w danym postępowaniu są niezbędne do prawidłowego załatwienia sprawy. W związku z powyższym organ administracji obowiązany będzie w tej sprawie podjąć czynności i wyjaśnić w prawnoprocesowych formach postępowania administracyjnego wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, w tym przede wszystkim ustalić formułę rozliczania się skarżącego z pasażerami – obowiązującą i stosowaną również w dacie ww. kontroli. Dopiero w następstwie wyczerpująco ustalonego stanu faktycznego sprawy organ będzie mógł ten stan ocenić w świetle mających do niego zastosowanie przepisów prawa, a to w szczególności przepisów art. 18 ust. 4a i ust. 4b utd, dokonując przy tym odpowiedniej – na użytek tego zastosowania - ich wykładni. W uzasadnieniu decyzji administracyjnej szczególne znaczenie ma bowiem nie tylko wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ale również jej wyjaśnienie w kontekście okoliczności ustalonego stanu faktycznego sprawy. Innymi słowy za podanymi przepisami podążać powinna dokonana przez organ analiza całej sprawy w sensie faktycznoprawnych jej uwarunkowań w systemie obowiązującego prawa, tak aby można było skontrolować proces subsumcji / zastosowania przepisów przez organ. Ogólnikowe uzasadnienie decyzji nie będzie czynić temu zadość, tak jak nie czyni temu zadość uzasadnienie zaskarżonej decyzji - niewyczerpujące i lakoniczne w treści odnoszącej się do ustaleń faktycznych oraz niezawierające analizy zastosowania przepisów prawa, na podstawie których rozstrzygnięto sprawę. Dlatego nie spełnia warunków uznania go za prawidłowe, przez co nie poddaje się kontroli sądowej. Wskazany deficyt argumentacyjny uzasadnienia, gdy chodzi o wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia, wiązać należy – w myśl powyższych wywodów – z tym jego aspektem, który odnosi się w szczególności do pominięcia przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji oceny zasadności zarzutu skarżącego, który kwestionując w odwołaniu prawdziwość przesłanek leżących u podstaw decyzji pierwszoinstancyjnej wskazał, że ww. wydruk / paragon z kasy fiskalnej został wystawiony na prośbę kontrolującego w celu potwierdzenia danych przedsiębiorcy, jak również do nieocenienia i niewyciągnięcia żadnych wniosków z faktu niepodpisania przez skarżącego ww. załącznika do protokołu zawierającego opis stwierdzonych w toku kontroli naruszeń oraz z faktu powołania się przez niego w zastrzeżeniu do protokołu kontroli na dostarczenie ww. umowy o współpracy z [...] października 2011 r. To ostatnie nie było też wcześniej analizowane przez organ I instancji, który dodatkowo nie wykonał dyspozycji organu odwoławczego z ww. decyzji z [...] kwietnia 2013 r. nakazującej (oprócz wzmiankowanego już wyżej przeanalizowania przesłanek z art. 18 ust. 4b utd) przeanalizowanie stanu faktycznego sprawy pod kątem przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 i 2 utd (por. część wstępną niniejszego uzasadnienia). Przede wszystkim jednak ustalając, że skarżący świadczył w sprawie odpłatną usługę przewozu okazjonalnego organy nie ustaliły w sposób szczegółowy kwestii tej odpłatności, a szerzej nie wykazały, czy działalność ta odpowiada (bądź nie) przesłankom z art. 18 ust. 4b utd. Dlatego w sytuacji ponownego rozpoznawania tej sprawy organ prowadzący postępowanie administracyjne winien dostosować je do ww. uwag i wskazań Sądu, tak żeby wyjaśnić wszystkie istotne dla końcowego rozstrzygnięcia okoliczności faktycznoprawne w sposób wykluczający jakiekolwiek wątpliwości co do ich zakresu i prawnej oceny. Z tych wszystkich powodów Sąd na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270 j.t.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło