VI SA/Wa 3413/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-05

Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz, Ewa Frąckiewicz, Jolanta Królikowska-Przewłoka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia utrzymująca w mocy negatywny wynik z egzaminu radcowskiego, oparta na ocenie niedostatecznej z części dotyczącej prawa gospodarczego, jest zgodna z prawem, jeśli skarżący kwestionuje tę ocenę, wskazując na błędy formalne i merytoryczne w pracy egzaminacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia prawidłowo utrzymała w mocy negatywny wynik z egzaminu radcowskiego. Zidentyfikowane przez Komisję błędy w sporządzonej przez skarżącego umowie spółki jawnej, w tym niezachowanie wymaganej formy aktu notarialnego (choć uznane za nie dyskwalifikujące samo w sobie), nieprawidłowe określenie firmy spółki oraz wadliwa reprezentacja, były na tyle istotne, że uzasadniały ocenę niedostateczną z prawa gospodarczego. Ocena ta, zgodnie z art. 366 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, skutkowała negatywnym wynikiem całego egzaminu.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. uzyskał negatywny wynik z egzaminu radcowskiego, co zostało potwierdzone uchwałą Komisji Egzaminacyjnej II stopnia. Negatywna ocena wynikała z oceny niedostatecznej z czwartej części egzaminu (prawo gospodarcze), dotyczącej sporządzenia umowy spółki jawnej. Skarżący w odwołaniu i skardze do sądu administracyjnego kwestionował tę ocenę, wskazując na drobne błędy formalne i merytoryczne, które jego zdaniem nie powinny skutkować oceną negatywną. Komisja Egzaminacyjna II stopnia utrzymała w mocy uchwałę pierwszej instancji, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach [...]-[...] marca 2013 r. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę Komisja Egzaminacyjna II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 19-22 marca 2013r. (zwana dalej "Komisją Egzaminacyjną II Stopnia") uchwałą z dnia [...] października 2013r. utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej w [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013r. (zwaną dalej "Komisją egzaminacyjną") z dnia [...] kwietnia 2013r. w której, na podstawie art. 366 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010r. Nr 10, poz. 65 ze zm., zwanej dalej "u.o.r.p."), stwierdzono, że M. S. (zwany dalej "Skarżącym") uzyskał wynik negatywny z egzaminu radcowskiego. Powyższe uchwały zapadły w następującym stanie faktycznym. W dniach od 19 do 22 marca 2013r. Skarżący przystąpił do egzaminu radcowskiego na podstawie art. 361 ust. 1 u.o.r.p. przed Komisją egzaminacyjną powołaną zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2012r. [...]. Komisja egzaminacyjna uchwałą z dnia [...] kwietnia 2013r. stwierdziła, że Skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu radcowskiego. Uzasadniając rozstrzygnięcie Komisja egzaminacyjna wskazała, że Skarżący z części pierwszej egzaminu otrzymał ocenę dostateczną, z drugiej części egzaminu ocenę dostateczną, z trzeciej części egzaminu ocenę dostateczną, z czwartej części egzaminu ocenę niedostateczną, zaś z piątej części egzaminu ocenę dostateczną. Powołując się na treść przepisu art. 366 ust. 1 u.o.r.p., który to przepis określa, że pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną, stwierdziła, że z uwagi na powyższe należało uznać, że Skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu radcowskiego. W odwołaniu od powyższej uchwały Skarżący wniósł o zmianę oceny cząstkowej z czwartej części egzaminu radcowskiego z zakresu prawa gospodarczego z oceny negatywnej na ocenę pozytywną, a co za tym idzie uchylenie uchwały z dnia [...] kwietnia 2013r. i podjęcie uchwały stwierdzającej pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego. Ww. uchwale zarzucił: 1) niewłaściwe określenie oceny niedostatecznej z prawa gospodarczego na podstawie wskazanych w uzasadnieniu ocen cząstkowych błędów, które - zdaniem Skarżącego - nie uzasadniały wystawienia takiej oceny w pięciostopniowej skali ocen; 2) naruszenie art. 365 ust 2 u.o.r.p. polegające na stwierdzeniu negatywnego wyniku egzaminu radcowskiego w sytuacji, gdy przyjęte rozwiązanie zadania z części czwartej - zachowuje wymagania formalne, dowodzi właściwego zastosowania przepisów prawa i wskazuje na umiejętność ich interpretacji, co za tym idzie zaproponowany przez Skarżącego sposób rozstrzygnięcia problemu jest co do zasady poprawny i uwzględnia interes strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentował. W uzasadnieniu podniósł, iż przez przeoczenie nie uwzględnił w nazwie spółki jawnej zwrotu "spółka z o.o". Zdaniem Skarżącego nie oznaczało to naruszenia zasady ustalania i rejestracji firmy. Wskazał, iż na etapie rejestracji firmy niedokładność w oznaczeniu spółki jawnej jest bowiem brakiem usuwalnym. Odnosząc się do zarzutów wniesienia do spółki wkładu niepieniężnego w postaci przedsiębiorstwa bez zachowania formy pisemnej z podpisem wspólnika notarialnie poświadczonym, podniósł, że zawarty w § 3 umowy zwrot: "wnosi do spółki przedsiębiorstwo" należało rozumieć jako określenie rodzaju wkładu. Wkłady natomiast, muszą być określone w umowie spółki, ale nie muszą być wniesione do momentu jej zarejestrowania. Powołał się na pogląd doktryny, iż dopiero po zarejestrowaniu umowy spółki odrębną umową dokonuje się wniesienia do spółki określonego wkładu ze wskazaniem celu jakiemu ma służyć w związku z zawartą umową spółki. Dodał, że świadome pominięcie, pod podpisami wszystkich wspólników, wzmianki o poświadczeniu notarialnym tychże, wskazywało jednoznacznie, że sporządzając umowę spółki jawnej nie dokonał założenia, że przedsiębiorstwo do spółki przeniesione zostało celem jego zbycia (art. 75 § 1 K.c.). Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem egzaminatorów o braku wskazania w treści umowy, aby osoba ją podpisująca w imieniu spółki z o.o. była też członkiem jej zarządu. W załączniku do umowy wskazał na aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynika kto jest uprawniony do reprezentowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W ocenie Skarżącego mankamenty występujące w treści sporządzonej umowy nie uzasadniały wystawienia oceny niedostatecznej z tej części egzaminu. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia uchwałą z dnia [...] października 2013r. utrzymała w mocy powyższą uchwałę Komisji egzaminacyjnej. Komisja wskazała na wstępie, że zgodnie z art. 364 ust. 1 u.o.r.p., egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. W myśl art. 365 ust. 2 ww. ustawy, oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna - jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi zaś spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Określone w ww. przepisie kryteria muszą być spełnione łącznie, bo tylko wtedy uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. W ocenie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia za trafne należy uznać stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że opis istotnych zagadnień nie może stanowić kryterium ocen. Określony bowiem w art. 36 ust. 12 u.o.r.p. zakres upoważnienia dla Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia nie uprawniał do uregulowania w akcie wykonawczym kryteriów ocen zadań pisemnych części drugiej do piątej. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia wskazała, że Skarżący kwestionował ocenę uzyskaną z pracy z zakresu prawa gospodarczego, to jest w zakresie sporządzenia umowy spółki. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia nie zgadzając się z zarzutami zawartymi w odwołaniu wskazała, że Skarżący sporządził umowę spółki jawnej zawierającą kilka poważnych błędów. Jednym z istotnych błędów było niezachowanie przez Skarżącego wymaganej formy w postaci aktu notarialnego umowy spółki jawnej, do której wnoszony jest wkład w postaci nieruchomości. W istocie, jak stwierdziła Komisja, wobec różnic zdań w doktrynie, nie można było uznać tego błędu za wystarczającego do dyskwalifikacji zadania, lecz jedynie jako jeden z istotnych elementów oceny w kontekście pozostałych elementów umowy. W ocenie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, Skarżący nieprawidłowo określił firmę spółki jawnej. Zgodnie z zadaniem egzaminacyjnym spółka miała działać pod firmą zawierającą firmę spółki z o.o. Skarżący określił natomiast we wstępie umowy, że "spółka działać będzie pod firmą "Kolorex" spółka jawna", pomijając firmę spółki z o.o. Prawidłowe oznaczenie spółki powinno "Kolorex spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" lub w dopuszczalnej skróconej wersji "Kolorex Sp. z o.o." z dodatkowym oznaczeniem "spółka jawna". Takie oznaczenie firmy wynika z art. 435 K.c. oraz art. 24 § 1 K.s.h. Komisja nie uznała argumentu Skarżącego, iż błąd ten był nieistotny ze względu na możliwość jego wyeliminowania w toku postępowania rejestrowego przez stosowne wezwanie do zmiany umowy. Ponadto za istotne uznano uchybienie w postaci wadliwej reprezentacji wspólnika "Kolorex" spółki z o.o. Zdaniem Komisji przedmiotowa spółka jako spółka kapitałowa, będąca osobą prawną, powinna być reprezentowana przez zarząd. Jednakże Skarżący zastrzegł z umowie, że spółka jest reprezentowana jednoosobowo przez Jana Kowalskiego jako jednego wspólnika wykonującego wszystkie uprawnienia przysługujące zgromadzeniu wspólników, działającego na podstawie aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 15 marca 2013 r., stanowiącego załącznik nr 1 do niniejszej umowy. W ocenie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, Skarżący nie poczynił w umowie ani w wykazie założeń, iż pełnomocnik zgromadzenia jest zarazem członkiem zarządu spółki uprawnionym do jednoosobowej reprezentacji. Zasadnie oceniono również powołanie się w umowie na wyciąg z KRS jako nie wystarczające, bowiem nie wskazano jaką okoliczność ma on stwierdzać. Wskazano również na zastrzeżenia dotyczące katalogu czynności przekraczających zakres zwykłych czynności spółki, do których Skarżący zaliczył wyłącznie wszelkie zmiany umowy spółki oraz nowe uzgodnienia zasad wnoszenia wkładów (§ 5 pkt 5 umowy). W istocie nie są to czynności spółki, ale samych wspólników. Dodatkowo wskazano, że kwestie zakazu konkurencji, przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika oraz wstąpienia spadkobierców zawarte w umowie stanowiły w istocie powtórzenia zapisów ustawy. W konsekwencji oceniono takie działania jako mało kreatywne, nie zapewniające najpełniejszego uregulowania stosunków między wspólnikami w celu zapobieżenia ewentualnym sporom na przyszłość. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia, dokonując oceny pracy egzaminowanej, zgodziła się z ocenami egzaminatorów o wystawionej ocenie niedostatecznej z tej części egzaminu. Według Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia oceniana praca nie spełniała wszystkich założeń zadania. Ponadto ujęcie zagadnień, które postawiono przed zdającym nie było wystarczające. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie w całości uchwały Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia z dnia [...] października 2013r., zarzucając naruszenie: - art. 365 ust. 2 u.o.r.p. polegające na stwierdzeniu negatywnego wyniku egzaminu radcowskiego, w sytuacji gdy zaproponowany sposób rozwiązania zadania z prawa gospodarczego wskazywał na umiejętności interpretacji przepisów, zaś zaproponowany sposób rozstrzygnięcia problemu był poprawny i uwzględniał interes strony. - art. 7, art. 77 § 1, art. 8, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 36 u.o.r.p., przez brak wszechstronnej i obiektywnej oceny pracy oraz niewyczerpujące rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym oparcie uchwały jedynie na uchybieniach zawartych w pracy z pominięciem pozytywnych elementów pracy. W ocenie Skarżącego, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia nie odniosła się do wpływu na ocenę końcową niedochowania w umowie spółki formy przewidzianej prawem. Skarżący zaznaczył, iż przeoczył w nazwie spółki zwrot "spółka z o.o." usprawiedliwiając go stresem związanym z egzaminem. Odnośnie wadliwości reprezentacji wspólnika spółki wyjaśnił, że osoba wymieniona jako jedyny wspólnik spółki z o.o., jednoosobowo zgłoszonej do sądu rejestrowego – reprezentował spółkę, stanowiąc jej zarząd. Uchybieniem był brak poczynienia w umowie oraz w wykazie do założeń odniesienia, iż pełnomocnik zgromadzenia był zarazem członkiem zarządu spółki uprawnionym do jednoosobowej reprezentacji. W zakresie zarzutu braku kreatywności stwierdził, iż dopiero zdobywał doświadczenie w sporządzaniu umów. W konsekwencji, zdaniem Skarżącego, wszystkie wskazane błędy nie wskazywały na brak umiejętności i znajomości przepisów prawa, dyskwalifikujące jego pracę, skutkujące wystawieniem oceny negatywnej. W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II Stopnia wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2014 r. Skarżący wskazał, iż odpowiedź na skargę stwierdzała niezasadność zarzutów skargi G. L., co poddawało w wątpliwość wyjaśnienia w niej zawarte. Skarżący podtrzymał zarzuty skargi i wskazał na surową ocenę swojej pracy oraz pominięcie pozytywnych jej aspektów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną uchwałę z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Kontrolując zaskarżoną uchwałę pod kątem powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy wydawaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do naruszenia przez Komisję Egzaminacyjną II Stopnia przepisów prawa. Szczegółowy tryb składania egzaminu radcowskiego został uregulowany w art. od 36 do 369 u.o.r.p. oraz w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzania egzaminu radcowskiego (Dz. U. Nr 163 poz. 1302), wydanym na podstawie art. 361 ust. 16 ww. ustawy. Wynik egzaminu radcowskiego ustalany jest w drodze uchwały Komisji Egzaminacyjnej (art. 366 ust. 2 tej ustawy), od której przysługuje zdającemu odwołanie do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości (komisji odwoławczej) w terminie 14 dni od dnia otrzymania zaskarżonej uchwały (art. 368 ust. 1 ustawy). Z kolei od uchwały komisji odwoławczej służy skarga do sądu administracyjnego (art. 368 ust. 11 u.o.r.p.). W myśl art. 368 ust. 12 u.o.r.p. do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w sprawie znajduje odpowiednio zastosowanie art. 138 K.p.a., według którego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 3 K.p.a. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę (patrz m.in. wyrok NSA z 22 marca 1996 r., sygn. SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, Nr 1, poz. 35, wyrok NSA z 14 sierpnia 1987 r., sygn. IV SA 385/87). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 czerwca 2013 r. sygn. akt II GSK 319/12 stwierdził, że kontrolując uchwałę komisji egzaminacyjnej w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, o której mowa w art. 366 ust. 2 w związku z art. 364 ust. 1 u.o.r.p., sąd administracyjny czyni to według kryterium zgodności z prawem, kwalifikując tę uchwałę do grupy decyzji związanych, nie zaś według uznania administracyjnego. Z uzasadnienia uchwały Komisji II Stopnia wynika, że zdający z części pierwszej egzaminu (test) otrzymał ocenę dostateczną, z drugiej części egzaminu (prawo karne) ocenę dostateczną, z trzeciej części egzaminu (prawo cywilne) ocenę dostateczną, z czwartej części egzaminu (prawo gospodarcze) ocenę niedostateczną, zaś z piątej części egzaminu (prawo administracyjne) ocenę dostateczną. Powołując się na treść przepisu art. 366 ust. 1 u.o.r.p., który to przepis określa, że pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną Komisja Egzaminacyjna II Stopnia wskazała, iż zdający uzyskał wynik negatywny z egzaminu radcowskiego. Zatem o ostatecznym negatywnym wyniku egzaminu radcowskiego zadecydowała ocena niedostateczna z prawa gospodarczego. Art. 364 ust. 1 u.o.r.p. stanowi, iż w ramach egzaminu radcowskiego sprawdzeniu poddawana jest, między innymi, wiedza zdającego z zakresu prawa i umiejętność jej praktycznego zastosowania z zakresu materialnego i procesowego prawa gospodarczego. Zgodnie natomiast z art. 364 ust. 7 u.o.r.p. czwarta część egzaminu radcowskiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa gospodarczego polegającego na przygotowaniu umowy albo pozwu lub wniosku albo apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny. Przedmiotem zadania z zakresu prawa gospodarczego było sporządzenie, na zlecenie wszystkich przyszłych wspólników, umowy spółki osobowej uregulowanej w Kodeksie spółek handlowych, w której każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia, całym swoim majątkiem, solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką, a odpowiedzialność wspólników ma charakter subsydiarny. Wspólnicy nie wykonują wolnych zawodów. Postanowienia umowy spółki winny zapewniać stabilne działanie spółki i eliminować płaszczyzny konfliktów między wspólnikami, przy czym pozycja poszczególnych wspólników w spółce nie musi być tożsama. Jednym z założeń stanu faktycznego przedstawionego w zadaniu egzaminacyjnym było to, że spółka będzie działać pod firmą zawierającą firmę spółki z o.o. Ponadto w założeniach do zadania podano, że umowa powinna określać sposób reprezentowania spółki, a także, że umowa powinna określać czynności, które uznaje się za przekraczające zakres zwykłych czynności spółki, sposób podejmowania wewnętrznych rozstrzygnięć w spółce, ustanawiać zakaz konkurencji i ew. sposób zwolnienia z zakazu przez pozostałych wspólników oraz zawierać zasady przeniesienia ogółu praw i obowiązków majątkowych wspólnika na inną osobę. Prawidłowe rozwiązanie kazusu egzaminacyjnego sprowadzało się zatem do sporządzenia umowy spółki jawnej z uwzględnieniem wskazanych w zadaniu egzaminacyjnym założeń. Skarżący sporządził umowę spólki jawnej. Zgodnie z art. 365 ust. 2 u.o.r.p. ocena rozwiązań każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego dokonywana jest niezależnie od siebie przez dwóch egzaminatorów z dziedzin prawa, której dotyczy praca pisemna, a egzaminatorzy mają brać "pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji oraz poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu, z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje". Odnosząc powyższe kryteria do pracy Skarżącego należy zauważyć, że Komisja Egzaminacyjna II Stopnia do najistotniejszych uchybień oraz braków sporządzonej przez Skarżącego umowy zaliczyła niezachowanie przez Skarżącego wymaganej formy w postaci aktu notarialnego umowy spółki jawnej, do której wnoszony jest wkład w postaci nieruchomości, nieprawidłowe określenie firmy spółki jawnej oraz wadliwą reprezentację wspólnika "Kolorex" spółki z o.o. Wskazano również na zastrzeżenia dotyczące katalogu czynności przekraczających zakres zwykłych czynności spółki, kwestie zakazu konkurencji, przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika oraz wstąpienia spadkobierców. Co do błędu dotyczącego niezachowania wymaganej formy spółki jawnej (formy aktu notarialnego), z uwagi na rozbieżność poglądów doktryny w tej kwestii, Komisja stwierdziła, że tego błędu nie można było uznać za wystarczający do dyskwalifikacji zadania, lecz jedynie jako jeden z istotnych elementów oceny w kontekście pozostałych elementów umowy. Według Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia oceniana praca nie spełniała wszystkich założeń zadania. Ponadto ujęcie zagadnień, które postawiono przed zdającym nie było wystarczające, oceniono je jako mało kreatywne, nie zapewniające najpełniejszego uregulowania stosunków między wspólnikami w celu zapobieżenia ewentualnym sporom na przyszłość. Ponadto, w ocenie Komisji II Stopnia, ocena pracy egzaminacyjnej sporządzanej w trakcie egzaminu radcowskiego musi uwzględniać oczekiwany poziom fachowości i profesjonalizmu zdającego. Wskazane uchybienia w pełni uzasadniają, zdaniem Komisji II Stopnia, stanowisko obu egzaminatorów, iż sporządzone przez Skarżącego opracowanie wskazywało na brak wystarczającej znajomości stosownych przepisów prawa, co uzasadniało wystawienie oceny niedostatecznej. Sąd podziela powyższe stanowisko Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, uznając, że wskazane przez egzaminatorów i potwierdzone przez organy wady sporządzonej umowy są istotne. W konsekwencji, zdaniem Sądu, prawidłowo uznano, że rozwiązanie zadania egzaminacyjnego zaproponowane przez Skarżącego nie spełnia oczekiwań stawianych profesjonalnemu pełnomocnikowi. Wobec powyższego Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 7, 8, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 368 u.o.r.p. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały zawiera bowiem wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 K.p.a., a postępowanie w sprawie było prowadzone zgodnie ze wskazaniami zawartymi w art. 8 K.p.a. Zdaniem Sądu, niezasadne są także zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego tj. art. 365 ust. 2 u.o.r.p. Oceny wystawione przez obu egzaminatorów, zdaniem Sądu, zostały w sposób prawidłowy uzasadnione i następnie w całości podzielone przez organ drugiej instancji. Komisja II Stopnia w sposób obszerny, szczegółowy i konkretny wyjaśniła, dlaczego rozwiązanie zaproponowane przez Skarżącego jest nieprawidłowe. W tej sytuacji ocenę tę należy uznać za kompleksową. Biorąc pod uwagę kryteria oceniania wyszczególnione w ustawie o radcach prawnych Komisja Egzaminacyjna II Stopnia słusznie uznała, iż umowa nie mogła zostać oceniona pozytywnie. Oceny powyższej nie zmienia także przywołanie w odpowiedzi na skargę imienia i nazwiska innej osoby, a nie Skarżącego, gdyż wywody zawarte w tym piśmie w sposób nie budzący wątpliwości dotyczą niniejszej sprawy. Ponadto Sąd zauważa, że kontroli Sądu poddana jest uchwala Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, a nie odpowiedź na skargę. Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło