VI SA/Wa 344/12
WyrokWSA w Warszawie2012-05-18
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Małgorzata Grzelak, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca wadę partii produktu rolno-spożywczego, wydana na podstawie kontroli przeprowadzonej u detalisty, może być uznana za nieważną z powodu naruszenia przepisów o właściwości lub rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja stwierdzająca wadę partii produktu rolno-spożywczego, wydana na podstawie kontroli przeprowadzonej u producenta, nie jest dotknięta wadą nieważności. Kontrola u producenta, nawet jeśli próbki pobrano w magazynie detalisty, była właściwa, a interpretacja przepisów dotyczących handlu detalicznego nie stanowiła rażącego naruszenia prawa. Ponadto, decyzja została prawidłowo skierowana do producenta, a informacja o sprzedaży detalicznej nie czyniła jej nieważną.Stan faktyczny
Skarżący P. J. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z marca 2006 r., która stwierdziła wadę partii masła i ustaliła stopień pogorszenia jakości. Skarżący twierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, ponieważ kontrola została przeprowadzona u detalisty, a nie u producenta. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa ani naruszenia właściwości. Skarżący złożył skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące niewłaściwej kontroli i błędnej wykładni przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie jakości produktu oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJHARS) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2011 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] marca 2006 r., znak [...] stwierdzającej wadę partii 300 kg produktu "Masło Ekstra", oznaczenie partii 702E6D z uwagi na zawartość tłuszczu niemlecznego i ustalającej stopień pogorszenia jakości produktu na poziomie 51 %.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia 24 lutego 2011 r. (wpływ do organu 3 marca 2011 r.) P. J., skarżący w niniejszej sprawie, reprezentowany przez radcę prawnego złożył do Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], którą do decyzją, z uwagi na zawartość tłuszczu niemlecznego stwierdzono wadę partii 300 kg produktu o nazwie "Masło Extra" wyprodukowanego w Firmie Handlowo – Usługowej "M." P. J. ul. [...],[...] W., oznaczenie partii: 702E6D, oraz ustalono stopień pogorszenia jakości produktu na 51 %.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że przy wydaniu kwestionowanej decyzji zostały naruszone przepisy art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. Nr 97, poz. 1050, z późn. zm.) oraz art. 17 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych, ponieważ przedmiotowa decyzja została wydana po przeprowadzeniu kontroli przez [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS w P. Sp. z o.o. w G., [...],[...] P.
Zdaniem skarżącego, skontrolowany podmiot jest detalistą, a organy IJHARS nie sprawują nadzoru nad jakością handlową w handlu detalicznym. Taką kontrole sprawuje Inspekcja Handlowa. Z tego względu w niniejszej sprawie zaszła przesłanka stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skarżący wskazał, że z kolei przedmiotem kontroli w jego firmie w dniach [...],[...],[...],[...][...],[...],[...] marca 2006 r. było konfekcjonowanie i sprzedaż P. Sp. z o.o. partii "Masła Extra" z udziałem tłuszczy obcych innych niż tłuszcz mleczny, a nie ustalenie stopnia wad lub uszkodzenie produktu (co niezgodnie z przepisami było przedmiotem kontroli WIJHARS w P. Sp. z o.o.) W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, sprawozdanie z badań nr [...] nie mogło być podstawą do wydania decyzji z [...] marca 2006 r., a w szczególności do przyjęcia zawartości tłuszczów obcych oraz ustalenie stopnia pogorszenia jakości na poziomie 51 %.
Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJARS) znak [...] na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 1-7 oraz art. 157 § 1 k.p.a., w związku z art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.), odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] marca 2006 r.
W uzasadnieniu organ podkreślił, że jako podstawa prawna przedmiotowej decyzji został wskazany art. 11 ust. 4 ustawy cenach. Stosownie do treści tego przepisu, w brzmieniu, które obowiązywało w dacie wydania decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS, organ nadzoru, stwierdzając w wyniku przeprowadzonej kontroli wady lub uszkodzenia, o których mowa w art. 11 ust. 1 oraz jednoczesny brak odpowiedniej obniżki ceny, określa ich rodzaj i stopień w formie decyzji, od której przysługuje odwołanie na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Zdaniem organu pomimo, że decyzja zawiera stwierdzenie "ustalić stopień pogorszenia jakości na poziomie 51 %", to nie ma wątpliwości, iż jest to ustalenie stopnia wad przedmiotowego produktu na poziomie 51 %.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o cenach, przedsiębiorca będący producentem ma obowiązek obniżyć cenę m. in. w przypadku, gdy towar nie posiada wymaganych cech jakościowych. W niniejszej sprawie wadliwość towaru polegała na obecności tłuszczów niemlecznych w produkcie deklarowanym jako masło. Z tego względu przedmiotowy artykuł rolno-spożywczy nie spełniał wymagań jakości handlowej. Decyzja została wydana po stwierdzeniu wad produktu i przeprowadzeniu kontroli u producenta, tak jak stanowił art. 11 ust. 1 ustawy o cenach. Zdaniem organu nawet gdyby przyjąć pogląd strony, że przy wydawaniu decyzji naruszono przepisy prawa, to z pewnością nie byłoby to "rażące naruszenie prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Organ wskazał, że kwestionowana decyzja zawiera niezbędne elementy, w tym m. in. wskazanie wady produktu, tj., że produkt nie spełnia wymagań jakości handlowej z uwagi na stwierdzoną zawartość tłuszczów obcych, wskazuje podstawę prawną i nie można uznać, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym wniosek skarżącego nie ma uzasadnionych podstaw.
Skarżący pismem z 3 października 2011 r. (wpływ do organu 10 października 2011r.) złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym wskazując na argumenty jak we wniosku o stwierdzenie nieważności. Decyzji GIJHARS z [...] września 2011 r. zarzucił naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki i w konsekwencji brak stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości;
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki oraz jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w stanie faktycznym sprawy nie ziściła się przesłanka rażącego naruszenia prawa;
- art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach w związku z art. 17 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż organem nadzoru nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych w obrocie detalicznym jest Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych,
- § 4 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno-spożywczych poprzez brak pobrania i zabezpieczenia tzw. wtórnika próbki, a poprzez powyższe również uniemożliwienie stronie skutecznej obrony swoich praw.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 5 § 2 pkt 4, art. 127 § 3, art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 21 ustawy z dnia o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi wyliczonymi w art. 156 § 1 kpa. Przytaczając orzecznictwo zaakcentował, iż przedmiotem postępowania jest ustalenie czy ostateczna decyzja administracyjna jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Wskazał również na rozumienie pojęcia rażącego naruszenia prawa zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie.
Organ stwierdził, iż nie doszło do naruszenia § 4 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno-spożywczych, bowiem jak wynika z protokołu z pobrania próbek nr [...], przygotowane zostały dwie próbki: 1 szt. próbki do badań laboratoryjnych i 1 szt. wtórnika, którą pozostawiono w jednostce kontrolowanej. Ponadto skarżący przedsiębiorca otrzymał sprawozdanie z badań laboratoryjnych i nie kwestionował ich wyników na etapie prowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w związku z naruszeniem art. 11 ust. 4 ustawy o cenach oraz art. 17 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, organ zaznaczył, że przedmiotowa decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS z dnia [...] marca 2006 r., została wydana po kontroli w Firmie Handlowo-Usługowej "M." P. J. ul. [...],[...] W. i adresatem decyzji był również producent. Jako podstawa prawna ww. decyzji został wskazany art. 11 ust. 4 ustawy o cenach. W ocenie Głównego Inspektora JHARS przedmiotowa decyzja zawiera prawidłową podstawę prawną, a przez jej wydanie nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Decyzja ta została wydana po stwierdzeniu wad produktu i przeprowadzeniu kontroli u producenta, tak jak stanowił art. 11 ust. 4 ustawy o cenach. W tej sytuacji brak jest podstaw do stwierdzenia, że zostały naruszone przepisy dotyczące właściwości przez organ administracji.
Zdaniem organu, nie doszło także do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o cenach oraz art. 17 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, poprzez wydanie decyzji po przeprowadzeniu kontroli w podmiocie będącym detalistą. W niniejszej sprawie przeprowadzone były dwie kontrole. Pierwsza w dniu [...] stycznia 2006 r. w magazynie wyrobów P. Sp. z o.o., a druga w dniach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] marca 2006 r. w Firmie Handlowo - Usługowej M. P.J. Przedmiotem obu kontroli była jakość wyrobów produkowanych przez firmę skarżącego. Organ podkreślił, że próbki przedmiotowego artykułu pobrane były w magazynie P.
Przytaczając definicję "handlu detalicznego", o której mowa w art. 3 pkt 7 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. WE L 02.31.1, z ze zm.; Dz. U. UE-sp. 15-6- 463, z póżn. zm.) organ stwierdził, iż poza zakresem tej definicji znajdują się magazyny w supermarketach.
W konsekwencji organ uznał, iż w ustalonym stanie faktycznym i prawnym brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia
[...] marca 2006 r.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
-art. 156 § 1 pkt. 1 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki i w konsekwencji brak stwierdzenia przez organ II instancji nieważności decyzji wydanej przez organ z naruszeniem przepisów o właściwości.;
- art. 3 ust. 7 Rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż poza zakresem definicji handlu detalicznego (omyłkowo wskazano w skardze "zagranicznego") znajdują się magazyny w supermarketach.
- art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki oraz jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w sytuacji wydania decyzji wobec dwóch adresatów (producenta i detalisty), w wypadku gdy jeden z nich – P. Sp. z o.o. nie może być jej adresatem, jako podmiot nie podlegający kognicji ani kontroli Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w B., nie ziściła się przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji.;
- art. 11 ust. 4 oraz art. 3 ust. 2 pkt. 3 ustawy o cenach w związku z art. 17 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż organem nadzoru nad jakością handlową artykułów rolno - spożywczych w obrocie detalicznym jest Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych.;
- art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki, a zaskarżona decyzja obarczona jest licznymi rażącymi wadami prawnymi wskazanymi w pkt. I - IV powyżej oraz naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o cenach poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przesłanką jego zastosowania jest ocena dołożenia należytej staranności w stosunkach handlowych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, m.in., iż zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej Artykułów Rolno Spożywczych (dalej ustawa o IHARS), nadzór nad jakością handlową artykułów rolno - spożywczych w obrocie detalicznym sprawuje Inspekcja Handlowa. Ze sprawozdania z badań nr [...] wynika, że kontrola w przedmiocie pogorszenia jakości na poziomie 51 % została przeprowadzona u detalisty tj. P. Sp. z o. o. Na tej podstawie wszczęto postępowanie w niniejszej sprawie. Już po jego wszczęciu wobec skarżącego WIJHARS przeprowadził dodatkową kontrolę doraźną w siedzibie skarżącego, co oznacza, iż podstawą wydania decyzji z dnia [...] marca 2006 r. była kontrola przeprowadzona u detalisty. Dodatkowa kontrola przeprowadzona u producenta miała jedynie charakter uzupełniający. W związku z powyższym WIJHARS w B. nie był organem właściwym dla prowadzenia postępowania wobec producenta, skoro przedmiotem kontroli była działalność sprzedawcy detalicznego.
Skarżący podkreślił, iż WIJHARS wydając decyzję z dnia [...] marca 2006 r. oparł się wyłącznie na materiale dowodowym zebranym podczas kontroli u detalisty, uniemożliwiając mu złożenie wniosku o przeprowadzenie dowodów z badań próbki kontrolnej oraz zeznań świadków na okoliczność właściwej jakości handlowej kwestionowanego produktu. W konsekwencji skarżący został pozbawiony prawa do obrony. Skarżący stwierdził również, iż sporna decyzja została wydana przez organ nieuprawniony do jej wydania. Tym samym została spełniona przesłanka skutkująca stwierdzeniem nieważności przedmiotowej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt. 1 k.p.a. Nadto decyzja została skierowana do dwóch adresatów: P. Sp. z o.o. jako detalisty oraz skarżącego jako producenta.
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem GIJHARS, iż definicja handlu detalicznego obejmuje jedynie centra dystrybucji w supermarketach, natomiast poza zakresem definicji handlu znajdują się magazyny w supermarketach. Tak wyciągnięty przez GIJHARS wniosek jest niezasadny albowiem dokonana w ten sposób wykładnia art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołując Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności sprowadza się do przyjęcia możliwości przeniesienia i ulokowania wszystkich produktów które mają być poddane kontroli przez Inspekcję Handlową do magazynu detalisty, po to tylko by organ nie mógł przeprowadzić w tym magazynie kontroli.
Zdaniem skarżącego art. 17 ust. 3 ustawy o JHARS wyłącza z zakresu kompetencji WIJHARS nadzór na jakością handlową artykułów rolno-spożywczych w obrocie detalicznym, który to nadzór sprawuje Inspekcja Handlowa. W konsekwencji tylko i wyłącznie Inspekcja Handlowa mogła prowadzić kontrolę w P. Sp. z o.o., oraz tylko i wyłącznie Inspekcja Handlowa mogła prowadzić ewentualne postępowania administracyjne wobec P. Sp. z o.o. i wydać decyzję administracyjną. WIJHARS nie miał prawa wchodzić w kompetencje Inspekcji Handlowej, prowadzić postępowania oraz wydawać decyzji w sprawie.
Skarżący wskazał, iż organem nadzoru w myśl art. 11 ust. 4 ustawy o cenach w związku z art. 17 ust. 3 ustawy o JHARS w odniesieniu do niniejszej sprawy jest organ Inspekcji Handlowej, a nie WIJHARS. Z decyzji nie wynika by organ
przeprowadził w Firmie Handlowo - Usługowej "M." kontrolę mającą na celu stwierdzenie wady lub uszkodzeń w kwestionowanym produkcie, które to przesłanki są niezbędne dla zastosowania art. 11 ust. 4 ustawy o cenach. Przedmiotem kontroli była bowiem ocena czy firma skarżącego dołożyła należytej staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży, co nie stanowi z kolei przesłanki zastosowania art. 11 ust. 4 ustawy o cenach.
Skarżący podniósł, że w toku kontroli w siedzibie jego firmy nie pobrano próbki kwestionowanego produktu do badań, których następstwem było sporządzenie sprawozdań z badań. Kontrola w tym zakresie została przeprowadzona przez WIJHARS w B. u detalisty.
Zdaniem skarżącego, wydanie decyzji z dnia [...] marca 2006 r. na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy o cenach, który to artykuł nie powinien mieć zastosowania w niniejszej sprawie, a ponadto wskazanie w niej dwóch adresatów, kwalifikuje ją jako decyzję obarczoną istotną wadą, powodującą stwierdzenie jej nieważności.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Artykułów Rolno- Spożywczych wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] marca 2006 r. jest decyzją ostateczną.
Stosownie do art. 16 § 1 kpa statuującego zasadę trwałości decyzji ostatecznych - wzruszenie takich decyzji może nastąpić tylko w trybach szczególnych przewidzianych w kpa i w przypadkach przewidzianych w przepisach. Zasada trwałości decyzji administracyjnych zawarta w art. 16 § 1 kpa jest związana z ochroną porządku prawnego oraz z konstytucyjną zasadą ochrony praw słusznie nabytych i stanowi element konstrukcji demokratycznego państwa prawnego. Przesłanki zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności takich decyzji nie mogą być poddane wykładni rozszerzającej przeciwnie- muszą być interpretowane dosłownie a nawet ścieśniająco. Tak, więc zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wymaga ścisłego przestrzegania granic rozpoznania sprawy dla konkretnego, przewidzianego przez kpa trybu eliminacji z obrotu prawnego ostatecznej decyzji.
W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zapadły w postępowaniu nieważnościowym, które rządzi się własnymi prawami.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 kpa.
Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji pod kątek kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa., przy czym taka ocena dokonywana jest w oparciu o stan faktyczny i prawny z daty wydania kwestionowanej decyzji a organ dokonujący nadzoru nie jest uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego.
Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że stanowisko organu odnośnie braku kwalifikowanych wad w decyzji z dnia [...] marca 2006 r. jest prawidłowe.
Zgodnie z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Skarżący zarzucił, że przedmiotowa decyzja (z [...] marca 2006 r.) została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 kpa uznając, że WIJHARS w B. nie był organem właściwym dla prowadzenia postępowania administracyjnego, skoro – jak podkreśla strona – przedmiotem kontroli była działalność sprzedawcy detalicznego tj. P.
Zdaniem Sądu podniesiony zarzut nie jest zasadny.
Nie ulega kwestii, że w trakcie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z [...] marca 2006 r. przeprowadzono kontrolę u skarżącego, będącego producentem spornego masła. W toku tej kontroli poczyniono ustalenia, które wespół z innymi dowodami zebranymi w sprawie stanowiły podstawę do wydania w/w decyzji w oparciu o art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 2011r. o cenach w związku z art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
Stosownie do treści art. 11 ust. 4 ustawy o cenach obowiązującej w dniu wydania decyzji, organ nadzoru, stwierdzając w wyniku przeprowadzonej kontroli wady lub uszkodzenia, o których mowa w art. 11 ust. 1 oraz jednoczesny brak odpowiedniej obniżki ceny, określa ich rodzaj i stopień w formie decyzji, od której przysługuje odwołanie na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Przez organ nadzoru – rozumie się organ Inspekcji Handlowej, Inspekcji Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych, Inspekcji Farmaceutycznej, Inspekcji Sanitarnej lub Inspekcji Weterynaryjnej, w myśl art. 3 ust. 2 pkt. 3 ustawy o cenach.
Zgodnie z art. 46a pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, ilekroć w przepisach odrębnych jest mowa o Inspekcji Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych – należy przez to rozumieć Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.
Biorąc pod uwagę powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych był organem właściwym miejscowo i rzeczowo do wydania w/w decyzji z [...] marca 2006 r. nr [...].
Skarżący zarzuca również naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o cenach oraz art. 17 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, przez przyjęcie, iż organem nadzoru nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych w obrocie detalicznym jest Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.
Zdaniem strony, nadzór nad jakością artykułów rolno – spożywczych w handlu detalicznym sprawuje Inspekcja Handlowa, co oznacza w jego ocenie, że inspektorzy WIHJARS nie posiadali uprawnień do przeprowadzenia kontroli w P., skutkiem czego również poczynione w toku tamtej kontroli ustalenia nie mogły stanowić podstawy dla podjętego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych rozstrzygnięcia.
Odpierając powyższy zarzut jako nieusprawiedliwiony należy wskazać, że
Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U.UE.L.02.31.1 ze zm.) w art. 3 pkt. 7 podaje definicję handlu detalicznego – "handel detaliczny oznacza obsługę i/lub przetwarzanie żywności i jej przechowywanie w punkcie sprzedaży lub w punkcie dostaw dla konsumenta finalnego; określenie to obejmuje terminale dystrybucyjne, działalność cateringową, stołówki zakładowe, catering instytucjonalny, restauracje i podobne działania związane z usługami żywnościowymi, sklepy, centra dystrybucji w supermarketach i hurtownie".
Przepisy przywołanego Rozporządzenia ani definicje legalne wynikające z tego aktu bądź aktów, do których odsyła to rozporządzenie nie wyjaśniają pojęcia "centra dystrybucji w supermarketach". Organ słusznie więc dokonał wykładni tego pojęcia i stwierdził, że definicja handlu detalicznego w przypadku supermarketów obejmuje jedynie centra dystrybucji w supermarketach (sale sprzedaży) zaś poza jej zakresem znajdują się magazyny w supermarketach.
Należy bowiem zwrócić uwagę, że w w/w Rozporządzeniu nie wskazano iż określenie "handel detaliczny" obejmuje ogólnie rzecz ujmując: "supermarkety" i "hurtownie" ale wyodrębnił, że gdy chodzi o supermarkety określenie to obejmuje wyłącznie "centra dystrybucji", a więc miejsce w którym dostarcza się żywność konsumentowi finalnemu.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że organ inspekcji IHARS był uprawniony do przeprowadzenia kontroli i pobrania próbek w magazynie supermarketach P.
Niezależnie od powyższego zaznaczyć trzeba, że rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Naruszenie takie musi być przy tym oczywiste i wyraźne. Można mówić o nim tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Nie chodzi tu zatem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Tym samym, o rażącym naruszeniu prawa nie można mówić w przypadku wybrania jednej z rozbieżnych wykładni niejednoznacznego przepisu prawa, nawet jeśli później uznana została ona za nieprawidłową.
Tak więc rozbieżność odnośnie interpretacji przepisu art. 3 pkt 7 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. w związku z art. 17 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych pomiędzy skarżącym a organem, nie może w żaden sposób stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa.
Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia § 4 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno-spożywczych albowiem, jak wynika z akt administracyjnych przygotowane zostały dwie próbki: I szt. próbki do badań laboratoryjnych i 1 szt. próbki do celów archiwalnych (wtórnik), którą pozostawiono w jednostce kontrolowanej.
Zauważyć również należy, że skarżący w toku pierwotnego postępowania przed [...] Wojewódzkim IJHARS udzielał organowi wyjaśnień i przedstawiał swe wnioski, jednakże w ogóle nie wypowiadał się w powyższej tematyce. Z kolei postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, i nie mogło być postępowanie o charakterze merytorycznym, do czego głównie sprowadzały się podnoszone przez skarżącego zarzuty.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 kpa w związku ze skierowaniem decyzji z dnia [...] marca 2006 r., jak podaje skarżący, do dwóch adresatów: P. Sp. z o.o. jako detalisty oraz skarżącego jako producenta.
Jak wynika z akt sprawy adresatem decyzji z dnia [...] marca 2006 r. jest skarżący P. J. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo –Usługowa "M." P. J.
Podanie w tej decyzji informacji, gdzie została sprzedana przedmiotowa partia masła w żadnym razie nie może być poczytana za określenie kolejnego adresata rozstrzygnięcia organu.
Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalić jako, że nie zawierała usprawiedliwiających podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło