VI SA/Wa 3441/24
WyrokWSA w Warszawie2025-04-03
Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Sławomir Kozik, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o podleganiu przez stronę obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnika spółki komandytowej jest prawidłowa, jeśli w sentencji decyzji wskazano spółkę komandytową, podczas gdy uzasadnienie i materiał dowodowy dotyczyły spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a ponadto organ nie rozpatrzył dowodu sprzedaży udziałów w tej spółce?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Prezesa NFZ została uchylona z powodu istotnych naruszeń proceduralnych. Sąd stwierdził rozbieżność między sentencją decyzji (dotyczącą spółki komandytowej) a jej uzasadnieniem i materiałem dowodowym (dotyczącym spółki z o.o.), co uniemożliwiło kontrolę sądową. Ponadto, organ pominął istotny dowód w postaci umowy sprzedaży udziałów, nie rozpatrując go w sposób wyczerpujący, co naruszyło zasady postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa NFZ ustalającej, że D.S. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik spółki komandytowej od 2004 r. Skarżąca twierdziła, że sprzedała udziały w spółce z o.o. w 2015 r. i nie posiada udziałów w spółce komandytowej wskazanej w decyzji. Organ NFZ oparł się na danych z KRS wskazujących na posiadanie udziałów w spółce z o.o. i nie uwzględnił przedstawionej przez skarżącą umowy sprzedaży udziałów, błędnie wskazując w sentencji spółkę komandytową.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant sekr. sąd. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 9 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego uchyla zaskarżoną decyzję
Zaskarżoną decyzją z 9 września 2024 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ", "organ"), działając na podstawie art. 109 ust. 1 i ust. 4, art. 5 pkt 21, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 16, art. 69 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, dalej: "ustawa o świadczeniach"), art. 5 pkt 18, art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 15, art. 12 ust. 1 i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2003 r. Nr 45, poz. 391, z późn. zm.) oraz art. 8 ust. 6 pkt 4 i art. 13 pkt 4a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, dalej: "ustawa systemowa" ), ustalił, że D. S. (dalej: "Strona", "Skarżąca"), podlega od 1 czerwca 2004 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność będąca wspólnikiem spółki komandytowej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości J..
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ wyjaśnił, że pismem z 5 czerwca 2024 r. (znak: [...]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w Warszawie Inspektorat w P. zwrócił się do Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji w zakresie objęcia Strony obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – [...] Sp. z o.o. od 1 czerwca 2004 r. Jednocześnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że z informacji zawartych w Rejestrze Przedsiębiorców KRS Strona figuruje jako wspólnik ww. spółki od 24 marca 2004 r. Organ dokładnie opisał wyjaśnienia ZUS oraz przesłane przez ZUS dokumenty.
Prezes NFZ po przytoczeniu mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa, wyjaśnił, że zawiadomił Stronę, iż toczy się postępowanie w sprawie wydania decyzji dotyczącej podlegania przez Stronę obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i w konsekwencji ma ona możliwość zapoznania się z dokumentami oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień mających wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Organ wskazał, że pismem z 25 czerwca 2024 r. pełnomocnik Strony poinformował, że 17 kwietnia 2015 r. Strona sprzedała udziały w spółce - "[...]" Sp. z o.o. i od tego dnia nie jest jedynym wspólnikiem ww. spółki.
Prezes NFZ wskazał następnie, że pismem z 10 lipca 2024 r. zwrócił się z prośbą do Strony o przedstawienie umowy sprzedaży udziałów w spółce - "[...]Sp. z o.o. wraz z podpisami poświadczonymi notarialnie, jednakże pismo pozostało bez odpowiedzi.
Organ dodał, że jednocześnie pismem z 10 lipca 2024 r., zwrócił się z prośbą do Sądu Rejonowego dla [...] w [...] Sądu Gospodarczego KRS o przekazanie kopii dokumentacji, z której wynika kiedy Strona przestała być jedynym wspólnikiem powyższej spółki np. kopię umowy sprzedaży udziałów wraz z podpisami poświadczonymi notarialnie. W odpowiedzi na powyższe pismem z 26 sierpnia 2024 r. ww. Sąd poinformował, że zgodnie z rejestrem Strona posiada całości udziałów w spółce [...] Sp. z o.o., a dokumenty rejestrowe nie zawierają w swojej treści umowy zbycia udziałów przez wskazaną osobę.
Organ wskazał następnie, że z odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców KRS dostępnego poprzez stronę internetową Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że Strona od 24 marca 2004 r. figuruje jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - [...] Sp. z o.o., który posiada 100 % udziałów w kapitale zakładowym tej spółki. Dodał, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że Strona od 1 czerwca 2004 r. figuruje jako jedyny wspólnik spółki – [...] Sp. z o.o., który posiadał całość udziałów w kapitale zakładowym tej spółki.
Prezes NFZ wskazał dalej, że Strona twierdzi, iż 17 kwietnia 2015 r. sprzedała udziały w spółce – [...]" Sp. z o.o. i od tego dnia nie jest jedynym wspólnikiem ww. spółki. Jednakże Sąd Rejonowy [..] w [...] Sąd Gospodarczy KRS poinformował, że zgodnie z rejestrem Strona posiada całości udziałów w spółce [...]" Sp. z o.o., a dokumenty rejestrowe nie zawierają w swojej treści umowy zbycia udziałów przez wskazaną osobę. Strona również nie przedstawiła umowy sprzedaży udziałów w ww. spółce. Dlatego Prezes NFZ stwierdził, że Strona podlega od 1 czerwca 2004 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z powyższego tytułu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca zaskarżyła decyzję Prezesa NFZ z 9 września 2024 r., wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła:
1) błędne ustalenia stanu faktycznego poprzez nie wzięcie pod uwagę przy wydawaniu skarżonej decyzji umowy sprzedaży udziałów z 17 kwietnia 2015 r., którą Skarżąca załączyła do skargi, sporządzonej pomiędzy Skarżącą a A.W. w przewidzianej prawem formie,
2) naruszenie prawa materialnego - art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. a) i c) oraz pkt. 16 , art. 69 usr. 1 i art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 8 ust.6 pkt. 1 i 4 i art. 13 pkt. 4 i 4a ustawy systemowej, poprzez błędne przyjęcie, iż pomimo ważnej umowy wzmiankowanej w pkt 1 jak wyżej od 1 czerwca 2004 r., Skarżąca jest jedynym wspólnikiem [...] sp. z o.o. w W. podlegającym od tego dnia obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniosła ponadto, że treść skarżonej decyzji nie dotyczy podmiotu, w którym Skarżąca posiada większość udziałów, tj. [...] sp. z o.o. w W.. Decyzja dotyczy "spółki komandytowej [...] sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości J.". Skarżąca podniosła, że w takim podmiocie nie posiada żadnych udziałów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W przedmiotowej sprawie Prezes NFZ uznał, że Skarżąca podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od 1 czerwca 2004 r., jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność będąca wspólnikiem spółki komandytowej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości J.. Skarżąca w skardze podniosła, że w takim podmiocie – w spółce komandytowej [...] z siedzibą w miejscowości J.– nie posiada żadnych udziałów, posiada natomiast udziały w spółce [...] sp. z o.o. z siedzibą w W..
Analiza treści rozstrzygnięcia i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje na rozbieżność występującą w tych elementach zaskarżonej decyzji, dotyczącą przedmiotu pozarolniczej działalności prowadzonej przez Skarżącą. Sentencja decyzji, jak zostało to już wskazane, dotyczy spółki komandytowej, rozważania zawarte w uzasadnieniu tej decyzji odnoszą się do spółki [...] sp. z o.o. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy dotyczy spółki [..]sp. z o.o., brak jest natomiast jakichkolwiek dowodów na posiadanie przez Skarżącą udziałów w spółce komandytowej [...] z siedzibą w miejscowości J..
Sąd stwierdza, że w tych okolicznościach, rozbieżność pomiędzy rozstrzygnięciem zawartym w sentencji zaskarżonej decyzji a treścią jej uzasadnienia skutkuje tym, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowej, naruszając w istotny sposób art. 107 § 1 pkt 5 i pkt 6 oraz § 3 K.p.a. Analizując bowiem treść uzasadnienia faktycznego oraz prawnego decyzji, a także materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy, Sąd nie jest w stanie zweryfikować prawidłowość rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, organ nie zawarł bowiem w uzasadnieniu decyzji żadnych rozważań, jak również nie zgromadził w aktach administracyjnych sprawy, żadnych dowodów odnośnie posiadania przez Skarżącą udziałów w spółce komandytowej, co skutkowałoby podleganiem Skarżącej obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach w związku z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej.
Niezależnie od powyższego, należy zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ stwierdził, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że Skarżąca od 1 czerwca 2004 r. figuruje jako jedyny wspólnik spółki - "[...] Sp. z o.o., który posiadał całość udziałów w kapitale zakładowym tej spółki. Organ dodał, że Sąd Rejonowy dla [...] w [...] Sąd Gospodarczy KRS poinformował, że zgodnie z rejestrem Skarżąca posiada całości udziałów w spółce "[...] Sp. z o.o., a dokumenty rejestrowe nie zawierają w swojej treści umowy zbycia udziałów przez Skarżącą. Organ stwierdził, że Skarżąca podniosła, że 17 kwietnia 2015 r. sprzedała udziały w spółce - "[...] Sp. z o.o. i od tego dnia nie jest jedynym wspólnikiem ww. spółki, jednakże nie przedstawiła umowy sprzedaży udziałów w ww. spółce.
Sąd jednak zauważa, że Prezes NFZ, w związku z twierdzeniem Skarżącej, zawartym w piśmie z 25 czerwca 2024 r., że 17 kwietnia 2015 r. sprzedała udziały w spółce - "[...]. Sp. z o.o. i od tego dnia nie jest jedynym wspólnikiem ww. spółki, wystąpił do Skarżącej pismem z 10 lipca 2024 r., o przedstawienie umowy sprzedaży udziałów w spółce - "[...] Sp. z o.o. wraz z podpisami poświadczonymi notarialnie. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy Skarżąca przesłała wnioskowaną przez organ umowę. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismo Skarżącej wraz z umową wpłynęło do Kancelarii Mazowieckiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia 19 sierpnia 2024 r., a więc przed wydaniem przez organ zaskarżonej decyzji z 9 września 2024 r. Organ pominął powyższy dokument stanowiący istotny materiał dowodowy w niniejszej sprawie nie poddając go żadnej analizie, stwierdzając w uzasadnieniu skargi oraz w odpowiedzi na skargę, że Skarżąca pozostawiła bez odpowiedzi pismo organu z 10 lipca 2024 r. zawierające wezwanie do przedstawienia przez Skarżącą umowy sprzedaży udziałów w spółce - "[...] Sp. z o.o. wraz z podpisami poświadczonymi notarialnie.
Sąd stwierdza, że z powyższych względów Prezes NFZ naruszył również art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zgodnie bowiem z art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, osobą prowadzącą działalność pozarolniczą, jest osoba, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej. Jak natomiast wynika z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Tymczasem Skarżąca, w toku postępowania administracyjnego przedstawiła dowód mający wykazać, że od 17 kwietnia 2015 r. Skarżąca przestała być jedynym wspólnikiem w spółce - "[...] Sp. z o.o.
Zgodnie z art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jak wynika z art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W świetle natomiast art. 80 K.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Organ realizując powyższe reguły procesowe, dążąc do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, powinien rozpatrzyć cały materiał dowodowy, w tym przesłaną przez Skarżącą umowę z 17 kwietnia 2015 r. dotyczącą sprzedaży przez Skarżącą udziału w kapitale zakładowym spółki "[...]" Sp. z o.o., aby ustalić czy i w jakim okresie Skarżącą podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności będąc wspólniczką jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni powyższe rozważania Sądu dotyczące niespójności rozstrzygnięcia i uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak również mankamentów w zakresie rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Wobec zasadności skargi, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło