VI SA/Wa 3450/14
PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-29
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdy strona została już prawomocnie zwolniona od tych kosztów, podlega umorzeniu jako zbędny?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona została już prawomocnie zwolniona od tych kosztów, ponieważ rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu podlega merytorycznemu rozpoznaniu, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca K. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wcześniej została już prawomocnie zwolniona od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała brak dochodów i utrzymywanie się dzięki wsparciu bliskich, posiadając jednocześnie znaczący majątek w postaci praw do lokalu mieszkalnego i garażu. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącej K. S. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej K. S. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. S. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie skreślenia z listy radców prawnych p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącej K. S. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej K. S. radcę prawnego.
W niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z 30 marca 2015 r. skarżąca K. S. została zwolniona od kosztów sądowych. Wyrokiem z 27 sierpnia 2015 r. Sąd oddalił w całości jej skargę na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie skreślenia z listy radców prawnych. Pismem z [...] sierpnia 2015 r. skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku, którego odpis (wraz z odpisem sentencji wyroku) został jej doręczony [...] listopada 2015 r.
W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej do akt sprawy wpłynęło pismo skarżącej z [...] grudnia 2015 r., w którym zażądała ustanowienia radcy prawnego, wskazując, że postanowieniem z 30 marca 2015 r. została zwolniona od kosztów sądowych, a jej sytuacja materialna nie uległa poprawie. Jednakże w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF (złożonym w wykonaniu wezwania referendarza sądowego w dniu [...] stycznia 2016 r. – data stempla pocztowego) skarżąca wskazała, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego (vide rubryki 4.1. i 4.2. formularza PPF [...]). W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na brak środków finansowych i podała, że żyje dzięki wsparciu bliskich. Oświadczyła również, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie osiąga żadnych dochodów, a na jej majątek składają się spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 81 m kw (o wartości ok. 250.000 zł) oraz spółdzielcze własnościowe prawo do garażu o powierzchni 30 m kw (o wartości ok. 20.000 zł). Natomiast do miesięcznych wydatków zaliczyła: wyżywienie – ok. 300 zł, opłatę za telefon – ok. 30 zł – 50 zł, odzież i środki czystości – ok. 100 zł, opłatę za energię elektryczną – ok. 100 zł, opłatę za Internet i telewizję – ok. 100 zł, materiały biurowe i opłaty pocztowe – ok. 50 zł oraz koszty zakupu leków – ok. 50 zł.
Do formularza wniosku PPF skarżąca załączyła wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (stan na [...] sierpnia 2015 r.), z którego wynika, że z dniem [...] lipca 2013 r. skarżąca została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej (działalność prawnicza).
W piśmie z [...] lutego 2016 r. (w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego) skarżąca wyjaśniła, iż korzysta z pomocy bliskich, nie jest zarejestrowana w ewidencji osób bezrobotnych i nie posiada rachunków bankowych, lokat ani kont dewizowych. Jednocześnie zwróciła się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego K. B., która reprezentuje skarżącą przed tutejszym Sądem w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1752/15. Do ww. pisma załączyła kserokopię zeznania podatkowego (złożonego w Urzędzie Skarbowym w S. w dniu [...] stycznia 2016 r.), z którego wynika, że w roku 2015 zarówno dochód, jak i przychód skarżącej wyniósł 0 zł.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast w myśl art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Jak już wskazano na wstępie, w niniejszej sprawie skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z 30 marca 2015 r. Nie ma zatem obowiązku uiszczania jakichkolwiek kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i stosownie do treści art. 249a p.p.s.a. podlega umorzeniu, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia.
Natomiast merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sytuacji, gdy skarżąca została uprzednio w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych. Dlatego niniejszy wniosek skarżącej będzie podlegał rozpoznaniu w świetle przesłanki, której spełnienie warunkuje przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze okoliczność, iż skarżąca nie uzyskuje żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu bliskich osób, uznać należy, że spełnia przesłankę z wyż. cyt. przepisu, tj. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dlatego zasadnym będzie przyznanie jej prawa pomocy również w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika - radcy prawnego.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło