VI SA/Wa 346/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-12
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Magdalena Maliszewska, Marzena Milewska - Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości lub terminie, spowodowane oszustwem pracownika spółki, stanowi podstawę do obligatoryjnego nałożenia kary pieniężnej na tę spółkę na podstawie ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości lub terminie, nawet jeśli spowodowane jest oszustwem pracownika, stanowi podstawę do obligatoryjnego nałożenia kary pieniężnej. Ustawa o zapasach nie przewiduje odstępstw od tej zasady ani nie wiąże odpowiedzialności z zasadą winy. Postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary jest niezależne od postępowań karnych czy cywilnych, w których spółka może dochodzić roszczeń.Stan faktyczny
Spółka L. Sp. z o.o. Sp. k. została wpisana do rejestru systemu zapasów interwencyjnych. Prezes Agencji Rezerw Materiałowych określił wysokość opłaty zapasowej za okres styczeń-maj 2015 r. Spółka wpłaciła część należności, jednak nie na prawidłowy rachunek bankowy, co zostało ujawnione podczas kontroli. Spółka twierdziła, że padła ofiarą oszustwa pracownika, który podał fałszywy numer konta. Prezes Agencji nałożył karę pieniężną za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej za styczeń, kwiecień i maj 2015 r. Minister Energii utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o zapasach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Energii z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
L. sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Energii z dnia [...] listopada 2016r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...] w sprawie nałożenia kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł, za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej.
Jako podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji Minister Energii wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U z 2016r. poz. 23 z późn. zm. – dalej: k.p.a.) oraz art. 63 ust.1 pkt 1a i ust. ust.2, art. 64 ust.1 pkt 2 i ust. 2 w związku z art. 21b ust.1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz.U. z 2014r. poz. 1695 z późn. zm – dalej: ustawa o zapasach).
Do powyższego rozstrzygnięcia doszło w oparciu o następujące ustalenia:
W dniu [...] października 2014r. pod nr [...] L. sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w C. (dalej: spółka, skarżąca) została wpisana do rejestru systemu zapasów interwencyjnych prowadzonych przez Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych (dalej Prezes Agencji)
W dniu [...] października 2015r. Prezes Agencji wydał decyzję nr [...], w której określił wysokość opłaty zapasowej za miesiące: styczeń 2015r., luty 2015r., marzec 2015r., kwiecień 2015r. i maj 2015r. Decyzja ta stałą się ostateczna w skutek nie wniesienia w terminie odwołania od tej decyzji.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016r. Prezes Agencji wezwał spółkę w trybie art. 64 ust.2a ustawy o zapasach do uiszczenia zależnej opłaty zapasowej za miesiące: styczeń 2015r., kwiecień 2015r. oraz maj 2015r., w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.
W związku z niewykonaniem wskazanego wyżej wezwania pismem z dnia [...] maja 2016 r., Prezes Agencji zawiadomił spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia należnej opłaty zapasowej za miesiące styczeń 2015 r., kwiecień 2015 r. oraz maj 2015 r.
W dniu [...] czerwca 2016 r. Prezes Agencji wydał decyzję w sprawie nałożenia kary pieniężnej, w której wymierzył skarżącej spółce karę łącznej wysokości [...] zł za nieuiszczenie wymaga opłaty zapasowej za miesiące styczeń 2015r., kwiecień 2015 r oraz maj 2015 r. W uzasadnieniu Prezes wskazał, iż niedopełnienie przez spółkę obowiązku uiszczenia należnej opłaty zapasowej w terminie wynikającym z art. 21b ustawy o zapasach stanowi przesłankę wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 1a tej ustawy. W przedmiotowej sprawie termin do uiszczenia opłaty zapasowej należnej z tytułu przywozu przez spółkę paliwa w styczniu 2015 r., kwietniu 2015 r. i maju 2015 upłynął odpowiednio w dniu [...] lutego 2015 r., [...] maja 2015 r. oraz w dniu [...] czerwca 2015 r. Natomiast z ostatecznej decyzji Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych Nr [...] z dnia [...] października 2015, w której zostały określone wysokości należnej opłaty zapasowej za miesiące: styczeń –maj 2015 r., wynika, jakie kwoty opłaty zapasowej winna uiścić skarżąca spółka. Kwoty te wynoszą odpowiednio:
- [...] zł za styczeń 2015 r.;
-.[...] zł za luty 2015 r.;
- [...] zł za marzec 2015 r.;
- [...] zł za kwiecień 2015 r.;
- [...] zł za maj 2015 r.
W dniu [...] lutego 2015 r. spółka wpłaciła kwotę [...] zł z tytułu opłaty zapasowej za styczeń 2015 r., w dniu [...] marca 2015r. spółka wpłaciła [...] zł z tytułu opłaty zapasowej za luty 2015 r., w dniu [...] kwietnia 2015 r. spółka wpłaciła kwotę [...] zł z tytułu opłaty zapasowej za marzec 2015 r. Mając na uwadze powyższe w dniu wydania zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji nałożył karę pieniężną z tytułu zaległości w wysokości: [...] zł za styczeń 2015 r.; [...] zł za kwiecień 2015 r.; [...] zł za maj 2015 r.
Powyższe kwoty stanowią zaległość w opłacie zapasowej i tym samym podstawę, obliczenia wysokości kary pieniężnej, o której mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1a w związku z art. 63 ust. 2a ustawy o zapasach.
W dniu [...] lipca 2016 r. spółka złożyła, w ustawowym terminie, odwołanie od decyzji Prezesa Agencji z dnia [...] czerwca 2016 r., w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty zapasowej za miesiące: styczeń, kwiecień, maj 2015r. We wskazanych pismach spółka podniosła, że w brew twierdzeniom organu I instancji w toku swej działalności wpłacała opłatę zapasową w należnej wysokości – zbieżnej z wysokością określoną szczegółowo w decyzji Prezesa Agencji z dnia [...] podzięka 2015r., co potwierdzają dołączone do odwołania zestawienie operacji bankowych dokonywanych przez spółkę.
W piśmie z dnia [...] października 2016r., uzupełniającym w/w odwołanie, spółka wyjaśniła, iż działając w dobrej wierze cały czas była w przeświadczeniu, że uiszcza należną opłatę zapasową na odpowiedni rachunek bankowy Bankowego Funduszu Zapasów Agencyjnych w odpowiedniej wysokości i taninie. Wyjaśniła także, że podczas kontroli przeprowadzanej przez Prezesa Agencji trwającej od [...] do [...] września 2016 r., okazało się, że spółka nie dokonuje wpłat z tytułu opłaty zapasowej na prawidłowy rachunek bankowy (indywidualny rachunek bankowy przydzielony spółce w piśmie Prezesa Agencji z dnia. [...] stycznia 2015 roku). Powyższe spowodowało przeprowadzenie przez spółkę wewnętrznego audytu, który ujawnił, że spółka prawdopodobnie padła ofiarą oszustwa jednego ze swoich pracowników, który fałszując pismo Prezesa Agencji wskazał w nim inny rachunek bankowy jako rachunek do wpłaty opłaty zapasowej. W związku z zaistniałą sytuacją spółka jako pokrzywdzona złożyła zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez swojego współpracownika. Ponadto spółka wskazała, że jej celem nie było niedokonanie opłaty zapasowej a jej postępowanie nie wynikało ze złej woli. W ocenie spółki ze względu na w/w okoliczności nie może on ponosić ciężaru dodatkowej kary pieniężnej, której nie będzie w stanie udźwignąć. Zdaniem spółki w świetle przytoczonych okoliczności, nałożona kara jest sprzeczna z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Spółka stoi bowiem na stanowisku, że stawianie jej, z uwagi na zachowanie wynikające ze wskazanych powyżej okoliczności, na równi z innymi podmiotami, które kierując się złą wolą uchybiają obowiązkowi uiszczania opłaty zapasowej w odpowiedniej wysokości i terminie, stanowi naruszenie tej zasady. Zachowanie spółki jest bowiem wynikiem szczególnych okoliczności, które to okoliczności nie powinny być podstawą do wymierzenia spółce kary administracyjnej.
Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] listopada 2016r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji z dnia [...] czerwca 2016r. W uzasadnieniu organ wskazał, że rozpatrzenie sprawy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym również stanowisko skarżącej zawarte w odwołaniu oraz w piśmie uzupełniającym z dnia [...] października 2016r., w ocenie organu odwoławczego zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami k.p.a. oraz przepisami ustawy o zapasach. A zatem organ I instancji prawidłowo wymierzył spółce karę pieniężną w określonej w decyzji wysokości, co oznacza, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia organu I instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że kara pieniężna o której mowa w przepisie art. 63 ust 1a ustawy zapasowej jest wymierzana obligatoryjnie a przesłanką nałożenia tej kary jest niedopełnienie przez zobowiązany podmiot obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości i terminie. Organ wyjaśnił przy tym, że ustawa o zapasach nie przewiduje żadnych dyrektyw wymiaru tej kary, przesłanek wyłączenia tej odpowiedzialności czy odstąpienia od wymierzenia kary. Wyjaśnił również, że sankcje administracyjne przewidziane ustawą o zapasach nie są związane z zasadą winy pojmowaną według reguł prawa karnego czy prawa wykroczeń i nie zależą od stopnia zawinienia. Mają one charakter zobiektywizowany. Wyjaśnił także, że jedyną w istocie okolicznością pozwalającą zmniejszyć wysokość kary – nawet do zera, jest uiszczenie opłaty zapasowej w należnej wysokości (tj. razem z odsetkami za zwłokę), najpóźniej w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o którym mowa w art. 64 ust.2 ustawy o zapasach.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej spray organ wskazał, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że spółka nie uiściła w całości należnej opłaty za styczeń 2015r. oraz na rachunek Funduszu Zapasów Agencyjnych (dalej: Funduszu) nie wpłynęły należne kwoty za miesiąc kwiecień 2015r. i maj 2015r., co wskazuje, że nie dopełniła ona obowiązku ustawowego uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości i terminie na rachunek Funduszu.
Odnosząc się do zarzutów i informacji zawartych w odwołaniu i w dodatkowym piśmie z dnia [...] października 2016r. organ wyjaśnił, że na zasadność wymierzenia kary nie ma wpływu podejrzenie, że spółka mogła paść ofiarą oszustwa ze strony swojego przedstawiciela, który jak twierdzi dokonał sfałszowania numeru konta bankowego Funduszu. Zdaniem organu czyny stanowiące przestępstwo polegające na naruszeniu interesów majątkowych podmiotu gospodarczego, dokonywane przez osoby reprezentujące go zgodnie z prawem, nie mogą mieć wpływu na obowiązki tego podmiotu wynikające z ustawy o zapasach, która zabezpiecza strategiczne interesy państwa dotyczące m. in. ciągłości funkcjonowania rynku paliwowego w Polsce. Wyjaśnił również, że postępowanie dot. wymierzenia w/w kary pieniężnej prowadzone przed organami administracji publicznej jest niezależne od innych ewentualnych postępowań prowadzonych na gruncie prawa karnego oraz cywilnego, w których poszkodowana spółka może dochodzić roszczeń powstałych w skutek przestępstwa.
Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem L. sp. z o.o. sp. komandytowa wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając decyzję Ministra Energii z dnia [...] listopada 2016r. w całości i zarzucając w/w decyzji:
1/ rażące naruszenie prawa, tj. art. 15 k.p.a. polegające na rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy w jednej instancji w uzupełnionym przez organ stanie faktycznym w zasadniczej części, co stanowi kwalifikowaną wadę skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 §1 pkt 2 kpa;
2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 63 ust. 1 pkt 1a ustawy o zapasach, poprzez jego błędną wykładnie polegającą na przyjęciu, że w każdym przypadku nie dopełnia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości albo w terminie, obowiązkiem Prezesa Agencji jest nałożenia kary pieniężnej, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania naruszonego przepisu w sprawie skarżącej;
3/ naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik spraw-, tj. :
- art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 138 ust. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie przez organ I instancji w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie i brak oceny okoliczności faktycznych w oparciu o pełny materiał dowodowy;
- art. 136 k.p.a. poprzez wykroczenie przez organ poza uzupełniający charakter postępowania dowodowego;
- art. 138 ust. art. 138 ust. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezesa Agencji podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia sprawy zakres miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, w związku z czym organ powinien ją uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji na postawie art. 138 § 2 k.p.a.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o: stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości a na wypadek nieuwzględnienia zarzutu nieważności postępowania o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak również uchylenie decyzji organu I instancji oraz o zasadzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W uzasadnieniu skarżąca szczegółowo uzasadniła stawiane w petitum skargi zarzuty w szczególności wskazując, że organ dokonał błędnej interpretacji przepisu art. 63 ust.1 pkt 1a ustawy o zapasach. Zdaniem skarżącej aczkolwiek odpowiedzialność administracyjna jest odpowiedzialnością o charakterze obiektywnym, to jednak zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok z dnia 22 września 2009r. sygn. SK 3/08 i z dnia 4 lipca 2002r. sygn. P 12/01), odpowiedzialność ta nie ma charakteru absolutnego i podmiot naruszający określone przepisy może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wskazanie, iż uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać by do naruszenia przepisów nie dopuścić. Strona skarżąca uczyniła bowiem wszystko, aby nie dopuścić do naruszenia przepisów ustawy o zapasach, gdyż działając w dobrej wierze cały czas była w przeświadczeniu, że jej postepowanie jest jak najbardziej prawidłowe, tj. że w terminie i w odpowiedniej wysokości uiszcza opłatę zapasową na odpowiedni rachunek bankowy Agencji Rezerw Materiałowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie nie narusza bowiem przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji jest przepis art. 63 ust.1 pkt 1a ustawy o zapasach stanowiący, że karze pieniężnej podlega ten kto niedopełnia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości albo w terminie, o którym mowa w art. 21b ust. 12, tj. do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła produkcja lub przywóz paliw. Przy czym jak wynika ze wskazanego przepisu art. 21b ust.12 w związku z art. 28a w/w ustawy uiszczenie opłaty winno nastąpić na rachunek Funduszu Zapasów Interwencyjnych. Dodać również należy, iż w myśl przepisu art.63 ust.2a we wskazanym przypadku kara pieniężna wynosi dwukrotność należnej kwoty opłaty zapasowej albo dwukrotność różnicy pomiędzy uiszczoną kwotą a należną kwotą opłaty zapasowej.
W niniejszej sprawie jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Prezes Agencji Rezerw Materiałowych (dalej: Prezes Agencji) ostateczną decyzją z dnia [...] października 2015r. określił dla spółki wysokość należnej opłaty zapasowej za miesiące: styczeń 2015 – w wys. [...] zł; luty 2015, - w wys. [...] zł; marzec 2015 – w wys. [...] zł; kwiecień 2015,- w wys. [...] zł; maj 2015r. – w wys. [...] zł.
Spółka jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, na prawidłowe konto wskazane przez Prezesa Agencji w piśmie z dnia [...] stycznia 2015r., wpłaciła w dniu [...] lutego 2015r. kwotę [...] zł z tytułu opłaty zapasowej za styczeń 2015r., w dniu [...] marca 2015r. wpłaciła kwotę [...] zł z tytułu opłaty za luty 2015r, w dniu [...] kwietnia 2015r. wpłaciła kwotę [...] zł z tytułu opłaty za marzec 2015r.
Tak więc z ustaleń organu dokonanych w sprawie, czemu skarżąca nie zaprzecza, a co w sposób jednoznaczny wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, na indywidualne konto wskazane skarżącej przez Prezesa Agencji nie wpłynęły stosowne opłaty za miesiąc kwiecień i maj 2015r. Organ nie odnotował również wpływu brakującej kwoty w wys. [...] zł z tytułu opłaty za miesiąc styczeń 2015r.
Z wyjaśnień skarżącej oraz nadesłanych przez nią dokumentów wynika, że dokonała ona wpłat z tytułem opłaty zapasowej za miesiące kwiecień i maj 2015r., lecz nie na rachunek Funduszu Zapasów Agencyjnych (dalej: Fundusz) wskazany przez Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych w piśmie z dnia [...] stycznia 2015r., lecz na inny rachunek. Z wyjaśnień spółki zawartych w piśmie z dnia [...] października 2016r. wynika, że prawdopodobnie padła ona ofiarą oszustwa a tym samym nie powinna ona ponosić konsekwencji w postaci nałożenia kary.
Nieodnotowanie przez organ należnych wpłat za kwiecień i maj 2015r. a także brakującej kwoty za styczeń 2015r. na koncie Funduszu spowodowało, że organ wszczął postępowanie w sprawie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej zgodnie z przepisami o zapasach, bowiem spółka faktycznie nie dopełniła obowiązku ustawowego uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości i terminie na rachunek Funduszu.
Sąd w niniejszej sprawie podziela w całości stanowisko organu. Nie ulega bowiem wątpliwości w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, że na wskazany przez organ rachunek bankowy (konto Funduszu) nie wpłynęły stosowne opłaty zapasowe za miesiąc kwiecień i maj 2015r. oraz nie została uzupełniona wysokość należnej opłaty za miesiąc styczeń 2015r. Tak więc organ zasadnie po uprzednim zastosowaniu przepisu art. 64 ust.2a ustawy zapasowej a zatem wezwaniu do uiszczenia niewniesionej na rachunek Funduszu opłaty (pismo z dnia [...] kwietnia 2016r. – karta [...] akt organu I instancji), nałożył na skarżąca karę pieniężną, gdyż nie został dopełniony przez spółkę obowiązek ustawowy uiszczenia opłaty zapasowej w wysokości i terminie na rachunek Funduszu.
Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w skardze Sąd uznał je za niezasadne. Należy bowiem wskazać, iż :
Ad 1 - w sprawie nie zaistniała przesłanka nieważności, jak twierdzi strona skarżąca. Sprawa nie podlegała bowiem rozstrzygnięciu tylko w jednej instancji, co faktycznie naruszałoby zasadę zawarta w przepisie art. 15 k.p.a. Należy bowiem zauważyć, że w pierwszej instancji sprawa dot. nałożenia kary za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej była rozpoznana zgodnie z kompetencjami przez Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych (art. 64 ust.1 pkt 2 ustawy o zapasach). W drugiej instancji na skutek złożenia przez skarżąca odwołania sprawa w tym samym zakresie (tożsamość przedmiotu) w stosunku do tego samego podmiotu (tożsamość podmiotu) była przedmiotem rozpoznania i wydania stosownego rozstrzygnięcia przez Ministra Energii (zgodnie z zapisem art. 64 ust.2 ustawy o zapasach). Sam fakt, iż strona w postępowaniu odwoławczym podniosła nowe argumenty i złożyła wyjaśnienia z których wynika, że prawdopodobnie padła ofiarą oszustwa, nie powoduje, że organ odwoławczy winien przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia w oparci o przepis art. 138 § 2 k.p.a
Zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie wskazuje się, że do istoty dwuinstancyjności należy dwukrotne merytoryczne rozstrzygniecie tej samej sprawy (pod względem przedmiotowym i podmiotowym) przez dwa różne organy administracji a z taką sytuacją niewątpliwie mieliśmy miejsce w niniejszej sprawie. Stąd zdaniem sądu w sprawie niezaistniała przesłanka rażącego naruszenia art. 15 k.p.a. (przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) i tym samym nie zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.).
Ad 2 –Sąd nie podziela stanowiska spółki, że w niniejszej sprawie organ naruszył przepis art. 63 ust. 1 pkt 1a ustawy o zapasach, poprzez jego błędną wykładnię. Wskazany przepis jest bowiem jednoznaczny w swej treści. Zakłada on poniesienie kary przez każdy podmiot zobowiązany, który niedopełnia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości albo w terminie, o którym mowa w art. 21b ust. 12. Przy czym co istotne ustawa nie przewiduje odstępstw od tej regulacji, może jedynie poza sytuacją, gdy po wezwaniu organu dokonanym w trybie art. 64 ust.2a w/w ustawy należna opłata zostanie uiszczona. Ale z taka sytuacja w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia, bowiem mimo stosownego wezwania przez organ, wezwanie to pozostało bez odzewu ze strony spółki. A zatem skoro należna opłata zapasowa nie została uiszczona w zakreślonym terminie to organ miał obligatoryjny obowiązek wymierzyć karę pieniężną za niedopełnienie tego obowiązku. Tym samym wydając decyzję zgodnie z przepisem art. 63 ust.1 pkt 1a w zw. z art. 63 ust. 2a ustawy o zapasach.
Zauważyć również należy, że ustawa o zapasach nie przewiduje żadnych dyrektyw wymiaru kary, o której mowa w przepisie art. 63 ust.1 pkt 1a ustawy, ani też przesłanek odpowiedzialności czy odstąpienia od wymierzenia kary. Sankcja administracyjna przewidziana we wskazanym przepisie dotyczy obowiązku producentów i handlowców wynikającego z tej ustawy. Obowiązek ten ma charakter zobiektywizowany i nie jest powiązany z zasadą winy pojmowaną według reguł prawa karnego czy prawa wykroczeń i nie zależy od stopnia zawinienia.
Należy w tym miejscu również dodać, podzielając w tym zakresie stanowisko organu, że bez znaczenia dla wydania decyzji wymierzającej karę pieniężną jest podejrzenie, że skarżąca może być ofiarą oszustwa ze strony swego reprezentanta (A. W. pełniącej wówczas funkcję prezesa zarządu spółki, która była uprawniona do podpisywania i składania oświadczeń o charakterze majątkowym), który jak twierdzi skarżąca sfałszował nr konta bankowego Funduszu. Niewątpliwie bowiem czyny przestępne polegające na naruszeniu interesów majątkowych podmiotu gospodarczego, dokonywane przez osoby reprezentujące dany podmiot zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie mają wpływu na obowiązki tego podmiotu wynikające z ustawy o zapasach, która zabezpiecza strategiczne interesy państwa. Odpowiedzialność administracyjna spółki powstała w wyniku działania (zaniechania) jej członków organów (działających w tym charakterze), związana z niedopełnieniem obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej, należy bowiem traktować jako wynikającą z czynu własnego osoby prawnej, a nie czynu cudzego- reprezentanta osoby prawnej.
Ad. 3 – Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania w tym w szczególności wskazywanych przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a. a także art. 136 k.p.a. Postepowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało bowiem w sposób prawidłowy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Sąd wskazuje przy tym mając, na względzie stanowisko skarżącej zawarte w skardze, że organy administracji w przedmiotowej sprawie nie były powołane do ustalania przyczyn dla których podmiot obowiązku wymaganego przez przepisy prawa nie dopełnił. Zadaniem organów było, przy stwierdzeniu niedopełnienia tego obowiązku, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wydanie decyzji w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło