VI SA/Wa 35/19

WyrokWSA w Warszawie2019-06-06

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Dorota Dziedzic-Chojnacka, Jakub Linkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik towarów niebezpiecznych ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenia przepisów dotyczących mocowania ładunku i stanu opakowań, jeśli kierowca nie miał możliwości ich sprawdzenia z powodu opakowania zbiorczego, a sam kierowca został ukarany mandatem?
Ratio decidendi
Przewoźnik towarów niebezpiecznych ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenia przepisów dotyczących mocowania ładunku i stanu opakowań, nawet jeśli kierowca nie miał możliwości ich sprawdzenia z powodu opakowania zbiorczego. Zakaz otwierania sztuk przesyłki przez kierowcę nie uniemożliwia mu wykonania obowiązków kontrolnych, a odpowiedzialność kierowcy z tytułu mandatu karnego nie wyklucza odpowiedzialności administracyjnej przewoźnika. Przewoźnik nie wykazał zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych z art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4000 zł. Kara została nałożona za niewłaściwe zabezpieczenie ładunku oraz użycie opakowań niespełniających wymogów ADR (przekroczony termin używania, nieszczelność). Skarżąca argumentowała, że kierowca nie miał możliwości sprawdzenia stanu opakowań z powodu opakowania zbiorczego i że nie miała wpływu na stwierdzone naruszenia, a kierowca został ukarany mandatem. GITD uznał, że przewoźnik miał możliwość weryfikacji stanu opakowań i ponosi odpowiedzialność za naruszenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. spraw ze skargi K. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę K. C. (dalej: skarżąca, strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydaną przez Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy) decyzję z dnia [...] października 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] października 2018 r. GITD po rozpatrzeniu odwołania z dnia 13 sierpnia 2018 r. złożonego przez skarżącą od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] lipca 2018 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 4000 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), art. 4, art. 11, art. 59 oraz art. 107 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (tekst jedn. Dz. U z 2018 r., poz. 169 ze zm., dalej: u.p.t.n.), przepisów 1.1.3.6.2, 1.1.3.6.3, 1.4.1.1, 1.4.2.2.1, 4.1.1.1, 4.1.1.15, 4.1.4.1, 6.1.3.1, 7.5.7.1 załącznika A do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych, sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1119, dalej: umowa ADR) oraz lp. 2.5 i lp. 4.2 załącznika do u.p.t.n. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu odwoławczego stanowiły: 1. załadunek lub przewóz towaru niebezpiecznego z naruszeniem przepisów dotyczących rozmieszczenia i mocowania ładunków; 2. zapakowanie, nadanie, załadunek lub przewóz towarów niebezpiecznych w opakowaniu, które nie spełnia wymagań odpowiednio ADR, RID lub ADN, odrębnie dla każdego numeru UN lub rodzaju opakowania; tj. naruszenia, o których mowa w lp. 2.5 i lp. 4.1 załącznika do u.p.t.n. Zgodnie z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, naruszenia te zostały ujawnione podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2018 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] w trakcie której zatrzymano samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował S. R.. Kontrolowanym pojazdem strona wykonywała przewóz drogowy w sztukach przesyłki następujących towarów niebezpiecznych: - UN 2031 KWAS AZOTOWY, II grupy pakowania, w ilości 1200 kg (48 kanistrów po 20 litrów) - 2 kategoria transportowa; - UN 1791 PODCHLORYN, ROZTWÓR. II grupa pakowania, w ilości 1280 kg (1 DPPL) - 2 kategoria transportowa; - UN 1824 WODOROTLENEK SODU, ROZTWÓR. II grupa pakowania, w ilości 1580 kg (1 DPPL) - 2 kategoria transportowa; - próżne nieoczyszczone opakowanie po towarze niebezpiecznym klasy 8. W swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w wyniku kontroli ładowni pojazdu stwierdzono poniższe uchybienia: 1) niewłaściwe zabezpieczenie przewożonego ładunku, a mianowicie w części przedniej ładowni został ustawiony DPPL zawierający roztwór podchlorynu a bezpośrednio na nim opakowanie zbiorcze w postaci palety zawierającej owinięte folią kurczliwą kanistry z tworzywa sztucznego zawierające również roztwór podchlorynu w liczbie 10 kanistrów po 20 litrów. Paleta opakowania zbiorczego została położona na DPPL-u w taki sposób, że jej jeden bok opierał się o górną część naczynia wewnętrznego DPPL, a nie na zewnętrznej klatce stalowej, zaś z drugiej strony paleta wystawała poza obrys DPPL-a w taki sposób, ze nie była zabezpieczona przed zsunięciem się w kierunku do boku. Opakowanie zbiorcze nie zostało zamocowane w żaden inny sposób, ani nie zostało zaparte o żaden stabilny element ładowni; 2) jednym z przewożonych towarów niebezpiecznych był kwas azotowy o stężeniu 55,3% zapakowany do 48 kanistrów z tworzywa sztucznego umieszczonych na dwóch paletach; 3) wśród kanistrów użytych do przewozu towaru niebezpiecznego stwierdzono następujące nieprawidłowości: a. data produkcji jednego z kanistrów to luty 2009 r., co oznacza, że został przekroczony maksymalny dwuletni okres użytkowania tego opakowania przewidziany w ADR; b. data produkcji jednego z kanistrów to styczeń 2013 r., co oznacza, że został przekroczony maksymalny dwuletni okres użytkowania tego opakowania przewidziany w ADR; c. kanister wyprodukowany w lutym 2009 r. (wymieniony pod lit. a) przeciekał, wyciek miał miejsce pod nakrętką; d. wśród pozostałych kanistrów stwierdzono obecność jeszcze 9 sztuk wyprodukowanych w 2015 r., co oznacza, że został przekroczony maksymalny dwuletni okres użytkowania tego opakowania przewidziany w ADR. W związku z powyższym organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 4000 złotych z tytułu załadunku lub przewozu towaru niebezpiecznego z naruszeniem przepisów dotyczących rozmieszczenia i mocowania ładunków (1000 zł) oraz zapakowania, nadania, załadunku lub przewozu towarów niebezpiecznych w opakowaniu, które nie spełnia wymagań ADR odrębnie dla każdego numeru UN lub rodzaju opakowania (3000 zł). Strona złożyła odwołanie od tej decyzji, zaskarżając ją w całości. W odwołaniu skarżąca podniosła, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu. Strona argumentowała, że kierowca nie miał możliwość dokonać kontroli jakości sztuk przesyłki, ponieważ znajdowały się one w opakowaniu zbiorczym obciągniętym folią termokurczliwą, co czyniło sprawdzenie ich stanu niemożliwym. Strona wskazała również na treść przepisu 8.3.3 umowy ADR, zgodnie z którym kierowcy zabrania się otwierania sztuk przesyłki. W zakresie naruszenia z lp. 2.5 załącznika do u.p.t.n. skarżąca argumentowała, że kierowca został już ukarany mandatem karnym za to uchybienie, na którego powstanie ona nie miała żadnego wpływu. Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania strony. Powoławszy się na przepisy 7.5.7.1, 4.1.1.1, 4.1.1.15 oraz 6.1.3.1 umowy ADR, GITD powołał się na protokół z dnia 25 czerwca 2018 r., z którego jednoznacznie wynikają naruszenia prawa dokonane przez skarżącą. Organ odwoławczy wskazał również, że powyższe ustalenia, zarówno w kwestii naruszenia z l.p. 2.5 oraz l.p. 4.1 załącznika do u.p.t.n. potwierdza dokumentacja fotograficzna. W związku z powyższym, niewątpliwym jest, zdaniem organu odwoławczego, że doszło do przedmiotowego naruszenia z l.p. 2.5 oraz l.p. 4.1 załącznika do u.p.t.n., za które przepisy przewidują karę pieniężną w wysokości odpowiednio 1000 i 3000 zł. Organ wskazał, że zgodnie z art. 107 ust. 1 w zw. z art. 110 u.p.t.n. suma kar pieniężnych nałożonych na uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 zł. Natomiast suma kar z tytułu stwierdzonych naruszeń w niniejszej sprawie wyniosła 4000 zł. W ocenie GITD zastosowania w przedmiotowej sprawie nie znajdywał art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n. W odpowiedzi na argument strony, że kierowca nie miał możliwości sprawdzenia sztuk przesyłki, a skarżąca nie miała wpływu na stwierdzone uchybienie, organ wskazał, że w myśl przepisu 1.4.2.2.1. lit. e umowy ADR strona była zobowiązana do sprawdzenia, czy opakowania z towarami niebezpiecznymi są szczelne, czy nie upłynęły okresy ich używania do przewozu materiałów niebezpiecznych oraz skontrolować, w jaki sposób sztuki przesyłki zostały rozmieszczone i zabezpieczone przed przesunięciem się na przestrzeni ładunkowej pojazdu, czego zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym nie uczyniła. Zdaniem organu odwoławczego strona miała zatem wpływ na stwierdzone naruszenie. Ponadto, organ zwrócił uwagę, że paleta z kanistrami obciągnięta folią termokurczliwą nie stanowi sztuki przesyłki w rozumieniu umowy ADR, a opakowanie zbiorcze, czyli opakowanie użyte w celu umieszczenia w nim jednej lub większej liczby sztuk przesyłek, zgrupowanych w jednostkę łatwiejszą do manipulowania i układania podczas przewozu, dlatego przewoźnik miał faktycznie możliwość weryfikacji, czy opakowania wchodzące w skład opakowania zbiorczego są odpowiednie do przewozu konkretnego towaru niebezpiecznego. Organ odwoławczy podkreślił również, że odpowiedzialność pracodawcy za działania swoich pracowników kształtowana jest na gruncie przepisów prawa pracy. Pracodawca jest odpowiedzialny za dobór pracowników i ponosi jego konsekwencje. W ocenie GITD, to przewoźnik ponosił odpowiedzialność za zaistniałe naruszenia, a odpowiedzialność wykroczeniowa kierowcy pozostawała bez znaczenia dla odpowiedzialności administracyjnej skarżącej. Ponadto GITD wskazał, iż nie można utożsamiać zaniedbania kierowcy z "działaniem osób trzecich", o którym mówi art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n., ponieważ kwestia właściwego doboru pracowników (tzw. ryzyko osobowe) nie mieści się w definicji pojęcia naruszenia, na które uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie miał wpływu. Na powyższą decyzję GITD odwoławczą strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie: 1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, zaniechanie zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, nieuwzględnienie zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zbadania okoliczności sprawy podnoszonej przez stronę, a mianowicie, że przewoźnik nie miał wpływu na stwierdzone przez kontrolę naruszenia, czyli w istocie przyjęcie, że przewoźnik odpowiada również za zdarzenia, na które nie może mieć wpływu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 3) art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności uzasadniających odstąpienie od nakładania kar pieniężnych na stronę, 4) art. 107 ust. 1 w zw. z ust. 2 u.p.t.n., poprzez jego nieprawidłowe niezastosowanie i nałożenie na stronę kara pieniężnych, podczas gdy odpowiedzialność przedsiębiorcy nie jest absolutna, 5) art. 92c ustawy o transporcie drogowym, w konsekwencji nieuwzględnienie ratio legis tej ustawy, prowadzącej do ograniczenia odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji, gdy nie ma on wpływu na powstanie naruszenia, 6) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy. Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca wniosła także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła argumenty tożsame z argumentami przedstawionymi w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ odwoławczy podkreślił brak jakichkolwiek wątpliwości co do popełnienia stwierdzonych naruszeń, które zostały kompleksowo udokumentowane, m.in. protokołem kontroli oraz protokołem przesłuchania kontrolowanego kierowcy, które to zostały przez niego podpisane. Organ powołał się również na wypowiedź kierowcy, który pod rygorem odpowiedzialności karnej za składnia fałszywych zeznań, przyznał: "Sprawdzałem wzrokowo, obejrzałem ładownię, ale nie otwierałem opakowań zbiorczych i nie sprawdzałem oznakowania na opakowaniach". Zdaniem organu odwoławczego twierdzenia skarżącej, że kierowca nie miał możliwości sprawdzenia sztuk przesyłek ze względu na umieszczeni ich w opakowaniu zbiorczym, były bezpodstawne, ponieważ nie można uznać otwarcia opakowania zbiorczego, którego sztuki przesyłki są zawartością, za ingerencję kierowcy w rozumieniu przepisu 8.3.3 ADR, czyli otwarcie sztuk przesyłki. W kwestii zarzutu naruszenia art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n. GITD wskazał, że to na stronie ciążył obowiązek udowodnienia okoliczności, mogących zwolnić ją z odpowiedzialności. Organ stwierdził, że strona miała możliwość wypowiedzenia się co do poczynionych ustaleń, składania dodatkowych wyjaśnień i uzupełniania materiału dowodowego, o czym została przez organ poinformowana, ale z możliwości tej w toku postępowania nie skorzystała. Skarżąca nie przedstawiła dodatkowego materiału dowodowego, ograniczając się jedynie do subiektywnych stwierdzeń, że nie miała wpływu na powstanie przedmiotowych naruszeń. Powołując się ma przepisy k.p.a., organ odwoławczy podkreślił, że organ administracji publicznej jest obowiązany zebrać i ocenić dowody na okoliczności faktyczne, które w jego ocenie są istotne dla sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu, który jest jednakże związany w tej mierze przepisami prawa materialnego, stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia. Ponadto, w jego ocenia zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. jest niezasadny, ponieważ uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne zawierało wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018, poz. 1302), zwaną dalej: "P.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) stwierdza, że w działaniu organu nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak w procesie subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja GITD utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na skarżącą. Jak wskazał GITD, podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), art. 4, art. 11, art. 59 oraz art. 107 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (tekst jedn. Dz. U z 2018 r., poz. 169 ze zm., dalej: u.p.t.n.), przepisów 1.1.3.6.2, 1.1.3.6.3, 1.4.1.1, 1.4.2.2.1, 4.1.1.1, 4.1.1.15, 4.1.4.1, 6.1.3.1, 7.5.7.1 załącznika A do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych, sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1119, dalej: umowa ADR) oraz lp. 2.5 i lp. 4.2 załącznika do u.p.t.n. Kara pieniężna w skarżonej decyzji została nałożona za: 1. załadunek lub przewóz towaru niebezpiecznego z naruszeniem przepisów dotyczących rozmieszczenia i mocowania ładunków; 2. zapakowanie, nadanie, załadunek lub przewóz towarów niebezpiecznych w opakowaniu, które nie spełnia wymagań odpowiednio ADR, RID lub ADN, odrębnie dla każdego numeru UN lub rodzaju opakowania; tj. naruszenia, o których mowa w lp. 2.5 i lp. 4.1 załącznika do u.p.t.n. Naruszenia te zostały ujawnione podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2018 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...], w trakcie której zatrzymano samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował S. R.. Kontrolowanym pojazdem strona wykonywała przewóz drogowy w sztukach przesyłki następujących towarów niebezpiecznych: - UN 2031 KWAS AZOTOWY, II grupy pakowania, w ilości 1200 kg (48 kanistrów po 20 litrów) - 2 kategoria transportowa; - UN 1791 PODCHLORYN, ROZTWÓR. II grupa pakowania, w ilości 1280 kg (1 DPPL) - 2 kategoria transportowa; - UN 1824 WODOROTLENEK SODU, ROZTWÓR. II grupa pakowania, w ilości 1580 kg (1 DPPL) - 2 kategoria transportowa; - próżne nieoczyszczone opakowanie po towarze niebezpiecznym klasy 8. Jak stwierdził zarówno organ pierwszej instancji, jak i GITD, w wyniku kontroli ładowni pojazdu stwierdzono poniższe uchybienia: 1) niewłaściwe zabezpieczenie przewożonego ładunku, a mianowicie w części przedniej ładowni został ustawiony DPPL zawierający roztwór podchlorynu, a bezpośrednio na nim opakowanie zbiorcze w postaci palety zawierającej owinięte folią kurczliwą kanistry z tworzywa sztucznego zawierające również roztwór podchlorynu w liczbie 10 kanistrów po 20 litrów. Paleta opakowania zbiorczego została położona na DPPL-u w taki sposób, że jej jeden bok opierał się o górną część naczynia wewnętrznego DPPL, a nie na zewnętrznej klatce stalowej, zaś z drugiej strony paleta wystawała poza obrys DPPL-a w taki sposób, ze nie była zabezpieczona przed zsunięciem się w kierunku do boku. Opakowanie zbiorcze nie zostało zamocowane w żaden inny sposób, ani nie zostało zaparte o żaden stabilny element ładowni; 2) jednym z przewożonych towarów niebezpiecznych był kwas azotowy o stężeniu 55,3% zapakowany do 48 kanistrów z tworzywa sztucznego umieszczonych na dwóch paletach; 3) wśród kanistrów użytych do przewozu towaru niebezpiecznego stwierdzono następujące nieprawidłowości: a. data produkcji jednego z kanistrów to luty 2009 r., co oznacza, że został przekroczony maksymalny dwuletni okres użytkowania tego opakowania przewidziany w ADR; b. data produkcji jednego z kanistrów to styczeń 2013 r., co oznacza, że został przekroczony maksymalny dwuletni okres użytkowania tego opakowania przewidziany w ADR; c. kanister wyprodukowany w lutym 2009 r. (wymieniony pod lit. a) przeciekał, wyciek miał miejsce pod nakrętką; d. wśród pozostałych kanistrów stwierdzono obecność jeszcze 9 sztuk wyprodukowanych w 2015 r., co oznacza, że został przekroczony maksymalny dwuletni okres użytkowania tego opakowania przewidziany w ADR. W związku z powyższym organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 4000 złotych z tytułu załadunku lub przewozu towaru niebezpiecznego z naruszeniem przepisów dotyczących rozmieszczenia i mocowania ładunków (1000 zł) oraz zapakowania, nadania, załadunku lub przewozu towarów niebezpiecznych w opakowaniu, które nie spełnia wymagań ADR odrębnie dla każdego numeru UN lub rodzaju opakowania (3000 zł). Podkreślić przy tym należy, iż strona nie kwestionuje, iż wskazane powyżej naruszenia miały miejsce. Skarżąca podnosi jedynie, iż: a. kierowca dokonujący przewozu nie miał możliwości sprawdzenia jakości sztuk przesyłki. Strona powołuje się przy tym na przepis art. 8.3.3 umowy ADR, zgodnie z którym kierowcy zabrania się otwierania sztuk przesyłki; b. kierowca został ukarany za to przewinienie mandatem; c. na powyżej wskazane naruszenia skarżąca nie miała wpływu; d. odpowiedzialność przewoźnika nie jest absolutna; e. nie uwzględniono przewidzianych w art. 109 ust. 1 u.p.t.n. okoliczności uzasadniających odstąpienie od nakładania kar pieniężnych na stronę; f. GITD nie uwzględnił ratio legis ustawy o transporcie drogowym, w tym jej art. 92c, prowadzącej do ograniczenia odpowiedzialności przedsiębiorcy. Końcowo skarżąca zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie przez GITD decyzji organu pierwszej instancji w mocy. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd stwierdza, iż są one bezzasadne. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 4 u.p.t.n. "W sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą do przewozu towarów niebezpiecznych, w tym do środków transportu i urządzeń transportowych, stosuje się odpowiednio ADR, RID lub ADN". W myśl zaś art. 11 u.p.t.n. obowiązki uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych określają odpowiednio umowa ADR, RID lub ADN oraz przepisy ustawy. Nie jest sporne między stronami, iż skarżąca przewoziła towary niebezpieczne, a zatem podlegała powyższym regulacjom prawnym. Art. 59 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych stanowi, iż środki transportu przewożące towary niebezpieczne powinny być przystosowane, wyposażone i oznakowane, zgodnie z ADR, RID lub ADN, z wyłączeniem pojazdów należących do sił zbrojnych wykonujących krajowy przewóz towarów niebezpiecznych. Odnosząc treść powyżej zacytowanych przepisów prawa do zarzutu zawiązanego z naruszeniem pkt 8.3.3 umowy ADR, wskazać należy, iż zgodnie z tym przepisem: "8.3.3 Zakaz otwierania sztuk przesyłek Zabrania się kierowcy i jego pomocnikowi otwierania sztuk przesyłek zawierających towary niebezpieczne". W myśl zaś przepisu 1.4.1.1 umowy ADR, uczestnicy przewozu towarów niebezpiecznych powinni podejmować środki bezpieczeństwa odpowiednie do natury i zakresu dających się przewidzieć zagrożeń, w celu zapobieżenia szkodom i urazom oraz, jeżeli jest to wskazane, w celu zminimalizowania ich skutków. Uczestnicy przewozu powinni, w każdym przypadku, stosować się do odpowiednich wymagań ADR. Stosownie do przepisu 1.4.2.2.1 umowy ADR, odpowiednio do zakresu podanego w 1.4.1, przewoźnik powinien w szczególności: (a) upewnić się, że towary niebezpieczne przeznaczone do przewozu są dopuszczone do przewozu zgodnie z ADR; (b) upewnić się, że wszystkie informacje wymagane w ADR, dotyczące towarów niebezpiecznych przeznaczonych do przewozu, zostały przed jego rozpoczęciem dostarczone przez nadawcę, że wymagana dokumentacja znajduje się w jednostce transportowej, a w przypadku użycia zamiast dokumentacji papierowej technik elektronicznego przetwarzania danych (EDP) lub elektronicznej wymiany danych (EDI), że zapewniona jest dostępność do tych danych podczas przewozu w stopniu co najmniej równoważnym dokumentacji papierowej; (c) upewnić się wzrokowo, czy pojazdy i ładunek nie mają oczywistych wad oraz czy nie występują wycieki lub nieszczelności, braki w wyposażeniu, itp.; (d) upewnić się. że nie upłynął nieprzekraczalny termin następnego badania dla pojazdów-cystern, pojazdów-baterii, cystern odejmowalnych, cystern przenośnych, kontenerów-cystern i MEGC; UWAGA: Cysterny, pojazdy-baterie oraz MEGC mogą być używane po upływie tego nieprzekraczalnego terminu, pod warunkiem spelnienia wymagań zawartych w 4.1.6.10 (w przypadku pojazdów-baterii i MEGC zawierających urządzenia ciśnieniowe). 4.2.4.4, 4.3.2.3. 7. 4.3.2.4.4, 6. 7.2.19.6, 6. 7.3.15.6 lub 6. 7.4.14.6 (e) sprawdzić. czy pojazdy nie są nadmiernie załadowane; (f) upewnić się, że na pojazdach umieszczone zostały wymagane nalepki ostrzegawcze, znaki i tablice barwy pomarańczowej, wskazane w dziale 5.3; (g) upewnić się, że w jednostce transportowej znajduje się wyposażenie wymagane w ADR dla jednostki transportowej, załogi pojazdu i określonych nalepek ostrzegawczych. Czynności powyższe powinny być wykonane odpowiednio w oparciu o dokumenty przewozowe i dokumenty towarzyszące oraz sprawdzenie wzrokowe pojazdu lub kontenerów i, w razie potrzeby, ładunku. Z kolei zakaz przewidziany w pkcie 8.3.3 umowy ADR dotyczy wyłącznie otwierania przez kierowcę i jego pomocnika sztuk przesyłek zawierających towary niebezpieczne. Zakaz ten nie dotyczy zatem otwierania takich stworzonych przez nadawcę opakowań zbiorczych jak w przedmiotowej sprawie. Przyjęcie argumentacji przedstawionej przez skarżącą oznaczałoby, że np. samo owinięcie folią termokurczliwą po kilka sztuk przesyłek przez nadawcę i tym samym stworzenie "opakowań zbiorczych" zwalnia kierowcę w przewidzianego prawem obowiązku upewnienia się wzrokowo, czy pojazdy i ładunek nie mają oczywistych wad oraz czy nie występują wycieki lub nieszczelności, braki w wyposażeniu, itp. Kierowca nie mógłby w takiej sytuacji także sprawdzić dat ważności kanistrów użytych do transportu towarów niebezpiecznych. Argumentacja skarżącej jest zatem niewłaściwa. Celem zakazu przewidzianego w pkcie 8.3.3 umowy ADR jest nieotwieranie sztuki przesyłki przez kierowcę, tj. nienaruszanie jej integralności, ale nie uniemożliwienie kierowcy wykonania jego obowiązków. Tym samym zarzut związany z naruszeniem pktu 8.3.3 umowy ADR nie zasługuje na uwzględnienie. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, zaniechanie zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, nieuwzględnienie zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, iż stan faktyczny, tj. zaistniałe naruszenia nie są w sprawie przez stronę kwestionowane. Skarżąca kwestionuje tylko swoją odpowiedzialność prawną jako przewoźnika za zaistniałe naruszenia. Dlatego też nie można wywodzić, iż organy nienależycie wyjaśniły stan faktyczny sprawy lub zaniechały zebrania materiału dowodowego. Zresztą sama skarżąca nie wskazuje, jakiego to materiału dowodowego zabrakło w sprawie. Nie można także podzielić zarzutu skarżącej, iż decyzja nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia. Uzasadnienie to jest, a fakt, iż strona się z nim nie zgadza, nie oznacza jego wadliwości. Organy nie naruszyły także zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej. Zarzuty skarżącej w tej mierze są zresztą na tyle ogólne, iż trudno się do nich ustosunkować. Wskazać zatem należy, iż interes społeczny przemawia za tym, iż przewóz towarów niebezpiecznych winien odbywać się w możliwie najbardziej bezpieczny sposób i taki jest główny cel przepisów prawa w tym zakresie, a nie uniknięcie odpowiedzialności prawnej przez przewoźnika tych towarów. Niezasadne są także zarzuty dotyczące naruszenia: a. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zbadania okoliczności sprawy podnoszonej przez stronę, a mianowicie, że przewoźnik nie miał wpływu na stwierdzone przez kontrolę naruszenia, czyli w istocie przyjęcie, że przewoźnik odpowiada również za zdarzenia, na które nie może mieć wpływu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz b. art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności uzasadniających odstąpienie od nakładania kar pieniężnych na stronę, Należy bowiem podnieść, że z treści art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n. wynika, że nie nakłada się kary pieniężnej, o której mowa w art. 107, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że odpowiednio uczestnik przewozu lub podmiot prowadzący kursy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec. Ocena zaistnienia przesłanek wyłączających możliwość nałożenia kary pieniężnej za opisane wyżej naruszenia może być dokonana w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowody. Okoliczności, o których mowa w ww. przepisie prawa, w zasadzie odnoszą się do sytuacji i zdarzeń nieoczekiwanych, nadzwyczajnych, których nie można przewidzieć, którym nie można zapobiec. Z akt sprawy nie wynika, aby strona przedstawiła dowody, które wskazywałyby na zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n. Taką okolicznością nie jest wina kierowcy, czyli pracownika strony, ani tym bardziej fakt ukarania kierowcy mandatem karnym. Czym innym jest bowiem delikt administracyjny przewoźnika, a czym innym odpowiedzialność karna kierowcy. Zastosowanie jednej z sankcji (np. karnej) nie wyklucza drugiej. W tym stanie rzeczy brak jest także podstaw do twierdzenia, że organy nieprawidłowo prowadziły postępowanie dowodowe w tym zakresie czy też że wyciągnęły z niego niewłaściwe wnioski. Niezasadny był także zarzut naruszenia art. 107 ust. 1 i 2 u.p.t.n. Zgodnie z brzmieniem art. 107 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.n. uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych, który narusza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 10.000 zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ww. ustawy. Kary pieniężne nakłada w drodze decyzji administracyjnej wojewódzki inspektor transportu drogowego. Odpowiedzialność ta nie jest absolutna, jednakże w przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych wynikających w szczególności z art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n. Dlatego też zarzut ten uznać należy za bezzasadny. Odpowiadając na zarzut skargi w zakresie niezastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 92c u.t.d. Sąd wskazuje, że kara pieniężna została nałożona w związku z naruszeniem przepisów u.p.t.n., która w reguluje w swej treści przesłanki, na podstawie których podmiot może uwolnić się od odpowiedzialności. Sąd pragnie w tym kontekście powołać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1430/15, w uzasadnieniu którego wskazano, iż: "Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że zaskarżona decyzja została prawidłowo wydana na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. W analizowanej sprawie nie znajdowały bowiem zastosowania przepisy ustawy o transporcie drogowym, w tym jej art. 92c i art. 93 ust. 1. Przepisy te w sposób wyraźny w swej treści odsyłają do kar pieniężnych, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., a nie ustawy o transporcie towarów niebezpiecznych. Zauważyć jednocześnie w tym miejscu należy, że w myśl art. 92 ust. 6 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Podkreślenia przy tym wymaga. że w załączniku tym nie znalazły się obowiązki i warunki oraz odpowiadające im kary za naruszenie obowiązków związanych z przewozem towarów niebezpiecznych, gdyż obowiązki te i katy zostały określone w załączniku do odrębnej ustawy, jaką jest ustawa o przewozie towarów niebezpiecznych". Mimo iż to orzeczenie zostało wydane w oparciu o przepisy u.t.d. sprzed nowelizacji, tezy jego są jednak nadal aktualne. Dlatego też zarzut naruszenia art. 92c u.t.d. jest bezzasadny. Bezzasadny także jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy. Skoro GITD uznał prawidłowość skarżonej decyzji organu pierwszej instancji, to jedynym prawnie dopuszczalnym rozstrzygnięciem było utrzymanie tejże decyzji w mocy. W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło