VI SA/Wa 352/18
WyrokWSA w Warszawie2018-04-11
Skład orzekający: Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz, Jakub Linkowski, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy szyld reklamowy umieszczony na elewacji budynku, który częściowo wkracza w pas drogowy, stanowi reklamę w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i czy jego umieszczenie bez zezwolenia zarządcy drogi uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że szyld reklamowy umieszczony na elewacji budynku, który wkracza w przestrzeń pasa drogowego, stanowi reklamę w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Umieszczenie takiej reklamy bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi jest podstawą do wymierzenia kary pieniężnej zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych i właściwą uchwałą rady gminy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na bank za umieszczenie reklam i szyldu w pasie drogowym bez wymaganego zezwolenia. Organ I instancji (Prezydent Miasta) nałożył karę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy. Bank kwestionował nałożenie kary, argumentując m.in., że szyld jest integralną częścią elewacji, znajduje się na niej od lat i nie stanowi reklamy w rozumieniu przepisów o opłatach lokalnych. Sąd I instancji pierwotnie stwierdził nieważność decyzji, jednak NSA uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W ponownym postępowaniu WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi B. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oddala skargę
Decyzją z dnia [...] września 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej "SKO w [...]"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej "k.p.a.", art. 4 pkt 1 i 23. art. 40 ust. 12 pkt 1, ust. 13, w związku z ust. 6 i art. 40d ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j.: Dz.U. z 2016 r. poz.1440), zwanej dalej "ustawą" oraz uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dz. Urz. Województwa Mazowieckiego z 2009 r. Nr 210, poz.6503), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej B. w O. (dalej "skarżąca", "bank") za umieszczenie w przestrzeni pasa drogowego reklam bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi.
Z akt sprawy wynikało, że Zarządca Dróg w mieście O. podczas kontroli pasa drogowego ulicy J. stwierdził, iż na budynku nr [...] umieszczono reklamy B. Po weryfikacji zezwoleń na zajęcie pasa drogowego, stwierdzono, że przedmiotowa reklama została umieszczona tam bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi. W związku z czym organ z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zajęcia pasa drogowego drogi powiatowej - ulicy J. w O. poprzez umieszczenie reklam B.
Następnie w dniu [...] kwietnia 2016 r. odbyły się ustalone oględziny, z których sporządzono protokół potwierdzający umieszczenie przedmiotowej reklamy na budynku nr [...]. Zarządca drogi wystąpił również do Wydziału Geodezji i Kartografii Urzędu Miasta [...] o wydanie mapy zasadniczej w skali 1:100 i informację dotyczącą przebiegu pasa drogowego ulicy J. w O., a także zlecił dokonanie, przez uprawnionego geodetę, inwentaryzacji istniejących reklam w znajdujących się na budynkach nr [...] przy ulicy J.
W tym stanie rzeczy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 roku Prezydent Miasta [...] wymierzył B. w O., ul. [...], karę pieniężną w wysokości 2621,70 zł za samowolne umieszczenie w przestrzeni pasa drogowego drogi powiatowej - ulicy J. w O. 4 szt. reklam banku: 1 szt. reklama dwustronna biała z napisem B. o wym. 0,65 m x 1,0 m o pow. 0,65 m2; 1 szt. reklama dwustronna z napisem W. o wym. 0,20 m x 0,60 m o pow. 0,12 m2; 1 szt. reklama dwustronna z napisem B. o wym. 0,40 m x 1,0 m o pow. 0,40 m2 w terminie od dnia 18 lutego 2016 r. do dnia 25 maja 2016 r.; 1 szt. reklama jednostronna o wym. 3,20 m x 0,80 m o pow. 2,56 m2 w terminie od dnia 18 lutego 2016 r. do dnia 4 lipca 2016 r., bez zezwolenia zarządcy drogi.
W uzasadnieniu organ podkreślił, iż przedłożona inwentaryzacja geodezyjna pokazała dokładnie, iż część budynku nr [...], na którym zamontowane są reklamy B. wgrodzona jest w pas drogowy od 15 do 26 cm, wobec powyższego nie ma żadnych wątpliwości, że przedmiotowe reklamy zajmują pas drogowy ulicy J. w O. Organ wyjaśnił również, że w niniejszej sprawie art. 38 ustawy o drogach publicznych nie ma zastosowania. Podkreślił też, że obecnie nieobowiązujące przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej, obligowały podmiot gospodarczy do umieszczenia na zewnątrz siedziby szyldu, który w zwięzły sposób określał zakres prowadzenia działalności, jednakże nie zwalniały z obowiązku uzyskania zgody właściciela terenu (na bądź nad którym szyld umieszczono) oraz z ponoszenia opłat za umieszczenie szyldu np. w pasie drogowym. Organ wyjaśnił też, że przedmiotem postępowania jest nałożenie kary za zajęcie pasa drogowego, a nie nałożenie opłaty reklamowej.
Przy ustaleniu wysokości nałożonej kary Prezydent wziął pod uwagę, iż wysokość opłat za zajęcie pasa drogowego określa uchwała Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych, których zarządcą jest Prezydent Miasta [...] na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dz. Urz. Województwa Mazowieckiego z 2009 r., Nr 210, poz. 6503). Zgodnie z § 1 pkt 3 oraz z § 4, ust 1 lp. 5 w tabeli ww. uchwały oplata za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia reklamy dla dróg powiatowych wynosi 0,45 zł za 1 m2 powierzchni reklamy za jeden dzień.
Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, w którym zaskarżyła ww. decyzję w części kary za szyld B. w wysokości 1.589,76 zł i wniosła o jej uchylenie w zaskarżonym zakresie. W uzasadnieniu podkreśliła, iż znajdujący się przed wejściem do budynku przy ul. [...] szyld z napisem "B." umieszczony jest płasko na elewacji i nie wystaje poza obrys budynku. Znajduje się w tej samej linii co parapety okienne oraz schody. Ponadto budynek, w którym funkcjonuje B., wybudowany został w latach siedemdziesiątych i od początku oznaczony był został szyldem, z uwagi na wykonanie ustawowego obowiązku, jako podmiot użyteczności publicznej. W ocenie B., skoro szyld znajduje się na budynku od ponad trzydziestu lat i nie jest reklamą, to podciąganie tego istnienia pod aktualnie obowiązujące przepisy jest żenującą farsą ze strony organu administracji. Zwróciła również uwagę, że organy nadzoru budowlanego nie kwestionowały w czasie budowy i po wybudowaniu obiektu jego usytuowania w granicach drogi publicznej.
W tych okolicznościach została wydana wymieniona na wstępie decyzja administracyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje wystarczającą podstawę do wymierzenia stronie skarżącej kary pieniężnej w takiej wysokości, jaką określoną w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał na legalną definicją pasa drogowego, reklamy, a także przytoczył treść art. 40 ustawy o drogach publicznych. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy, na podstawie którego organ I instancji był zobligowany wymierzyć karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego.
W ocenie organu odwoławczego, nie budzi również żadnych wątpliwości wysokość wymierzonej kary pieniężnej. W ocenie organu odwoławczego, zarzut odwołania odnoszący się do szyldu B. należy uznać za niezasadny, jest on bowiem reklamą w rozumieniu cyt. wyżej przepisu art. 4 pkt 23 ustawy i jest umieszczony na elewacji budynku, która zajmuje pas drogowy, wobec czego i szyld znajduje się już w przestrzeni pasa drogowego.
Od wymienionej na wstępie decyzji B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, wnosząc o uchylenie decyzji w zaskarżonym zakresie oraz obciążenie SKO w [...] kosztami postępowania. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż sprawa dotyczy jedynie szyldu B., który to, jako instytucja użyteczności publicznej zobowiązany jest do umieszczenia na zewnątrz budynku, w którym prowadzona jest jego działalność. Przedmiotowy szyld jest wmontowany w ścianę budynku i stanowi element nierozerwalnie z nią związany.
W ocenie skarżącego SKO w O. nie uwzględniło oraz nie ustosunkowało się w swojej decyzji do zarzutów odwołania w zakresie nabycia przez B. współwłasności działki przy ul. [...] w drodze zasiedzenia, które to rozciąga się na cały teren, wraz z budynkiem posadowionym w granicach tej działki, którego front w stosunku do sąsiednich posesji jest wklęśnięty, a nie wystający. Również pominięta została podniesiona przez skarżącą argumentacja iż że gdyby budynek był posadowiony w pasie ulicy tonie zostałby odebrany przez nadzór budowlany, a odcinek aktualnie uznany za ulicę został zasiedzony zgodnie z powyższym postanowieniem. B. zwrócił też uwagę na pominięcie okoliczności, iż znajdujący się na elewacji szyld nierozerwalnie związaną ze ścianą budynku, nie wystaje poza jego parapety i schody a umieszczony został w czasie przed wejściem w życie obowiązujących przepisów, a także nie jest reklamą, na którą B. winien uzyskać zezwolenie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie omawiając niezasadność zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 marca 2017 r., wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
SKO w O. złożyło od powyższego skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, względnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 21 listopada 2017 r. w sprawie o sygn. II GSK 2377/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że Sąd I instancji, dopatrując się w zaskarżonej decyzji rażącego naruszenia prawa nie wskazał w ogóle przepisu (przepisów) prawa, które zostały w ten sposób naruszone. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził jedynie, że organ odwoławczy był związany granicami środka zaskarżenia i nie miał podstaw do orzekania w części, której odwołanie nie dotyczyło, do czego brak jest podstaw prawnych uzasadniających to stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.")
W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
W przedmiotowej sprawie przede wszystkim wskazać jednak należy, iż zgodnie z art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej NSA mają moc wiążącą, zaś odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.
Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo). Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.
Mając na względzie powyższe zauważyć trzeba, iż w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. akt. II GSK 2377/17.
Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem obie zaskarżone decyzje nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Na wstępie przypomnieć należy, że przepisy ustawy o drogach publicznych, regulując kwestie związane z korzystaniem z dróg publicznych różnych kategorii i zarządzaniem nimi, mają służyć ochronie samych dróg i urządzeń z drogą związanych oraz stworzeniu warunków optymalnie bezpiecznego i wygodnego ruchu drogowego.
Ochronę drogi, rozumianą, jako opisane w art. 4 pkt 21 u.d.p. działania, mające na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia drogi, obniżenia klasy drogi, ograniczenia jej funkcji, niewłaściwego jej użytkowania oraz pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu, sprawuje - zgodnie z art. 20 pkt 10 i 12 u.d.p., zarządca drogi. Do niego też należy wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (art. 20 pkt 8 u.d.p.).
Jak stanowi art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Z kolei ust. 2 cytowanego przepisu mówi, iż zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 dotyczy:
1) prowadzenia robót w pasie drogowym;
2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;
3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;
4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.
Decyzja organu I instancji wymierzająca B. karę pieniężną w wysokości 2621,70 zł za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia została wydana na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. W myśl tego przepisu, za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Zgodnie zaś z ust. 3 ww. przepisu za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. Wysokość tych opłat w obrębie miasta O. określa uchwała Nr [...] Rady Miasta O. z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych, których zarządcą jest Prezydent Miasta O. na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dz. Urz. Województwa Mazowieckiego z 2009 r., Nr 210, poz. 6503). Zgodnie z § 1 pkt 3 oraz z § 4, ust 1 lp. 5 w tabeli ww. uchwały oplata za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia reklamy dla dróg powiatowych wynosi 0,45 zł za 1 m2 powierzchni reklamy za jeden dzień.
W tym miejscu należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. akt. II GSK 2377/17, którym rozpoznający niniejszą sprawę Sąd jest związany, stwierdził że "organ rozpoznawał jedną sprawę administracyjną zakończoną wydaniem jednej decyzji wymierzającej jedną karę pieniężną. Okoliczność, że stwierdzono zajęcie pasa drogowego przez kilka obiektów nie oznacza, że w istocie prowadzono kilka odrębnych postępowań zakończonych wydaniem decyzji wymierzających kary pieniężne odrębnie za każde zajęcie", a także, iż "w konsekwencji organ odwoławczy był zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wynikającą z art. 15 k.p.a." Wobec powyższego za nieuprawnione należy uznać twierdzenie skarżącego, iż sprawa dotyczy jedynie szyldu Banku, gdyż w pozostałym zakresie nie została zaskarżona. Zgodnie z wynikającą z art. 15 k.p.a., zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy, wraz z wniesieniem odwołania powstaje obowiązek traktowania postępowania przed organem II instancji jako powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy, która to powinna być tożsama ze sprawą rozpatrzoną przez organ I instancji zarówno w znaczeniu przedmiotowym jak i podmiotowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w istocie zobowiązane było zatem ponownie rozpoznać przedmiotową sprawę w całości, nie jedynie w zakresie zaskarżenia jej przez odwołującego się, co w niniejszej sprawie bez wątpienia uczyniło.
W istocie w rozpoznawanej sprawie, okoliczność, iż trzy z czterech przedmiotowych reklam znajdowały się w pasie drogowym ul. J. w O. nie jest sporna. Bank nie kwestionował na żadnym etapie postępowania faktu ich umieszczenia w tym miejscu, wskazując ponadto, że zostały one usunięte, a nałożona za ich umieszczenie kara zapłacona. Zakwestionował natomiast ustalenia organu w zakresie czwartej z reklam oraz w części kary w wysokości 1.589,76 zł za szyld B. z napisem "B." umieszczony jak wskazała: "płasko na elewacji, (który) nie wystaje poza obrys budynku". Wobec powyższego stwierdzając prawidłowość rozstrzygnięcia w zakresie pozostałych 3 reklam, należy przystąpić do analizy zarzutu skarżącego w powyższym zakresie.
B. w skardze powołuje się m.in. na nabycie w współwłasności działki położonej przy ul. [...] w drodze zasiedzenia, co zostało potwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia 25 lipca 2005 r. sygn. I NS 466/04. Kopia tego orzeczenia została załączona przez B. do odwołania znajdującego się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy. Z treści postanowienia wynika, że B. w O. nabył przez zasiedzenie z dniem 10 lutego 1998 r. udział w wysokości 27,22 % w nieruchomości położonej w O. przy ul. [...]o pow. 435 m2 oznaczonej nr [...].
Dokładne umieszczenie przedmiotowego szyldu reklamowego potwierdzają pomiary dokonane przez uprawnionego geodetę (k. 7 i 11 akt administracyjnych). Wskazano w nich, że granica pasa drogowego przebiega po obrysie budynku oraz, że wszystkie 4 reklamy, w tym przedmiotowa reklama jednostronna (szyld), wystają poza tę granicę. Ponadto w piśmie przewodnim skierowanym przez Wydział Geodezji i Kartografii Urzędu Miasta [...] wskazano, iż od momentu założenia ewidencji gruntów m. [...] tj. od 1972 r. przebieg ul. J. nie uległ zmianie.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że faktycznie skarżący nabył udział w nieruchomości położonej w O. oznaczonej nr [...]. Nie stał się on jednak właścicielem sąsiadującego z przedmiotową działką kawałka pasa drogowego ul. K., nad którym zgodnie z ww. mapami geodezyjnymi znajduje się przedmiotowy szyld. Jak wskazuje się w doktrynie prawa cywilnego "przykładem naruszenia prawa własności części gruntu jest np. zbudowanie balkonu lub innego występu przekraczającego linię graniczną nad powierzchnią ziemi." (za A. Sylwestrzak, Komentarz do art. 143 Kodeksu cywilnego, WK 2014, LEX 172197), analogicznie zatem szyld reklamowy znajdujący się w przestrzeni powietrznej sąsiedniego gruntu, stanowi w istocie wspomniany powyżej "występ". Umieszczenie go bez zgody właściciela gruntu sąsiedniego stanowiłoby naruszenie prawa własności w rozumieniu prawa cywilnego. Przekładając powyższe rozważania na grunt postępowania administracyjnego, należy zwrócić uwagę, że w istocie podobnie dochodzi do naruszenia – zajęcia sąsiadującego z nieruchomością pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi poprzez wiszący przed wejściem do placówki banku szyld reklamowy. W istocie bowiem z art. 143 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459) wynika wprost, iż w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. Granice gruntów potwierdzają zgromadzone w aktach administracyjnych dokumenty i mapy geodezyjne wykonane przez uprawnionego geodetę. Skoro zatem z nich wynika, że w przestrzeni powietrznej nad gruntem znajduje się przedmiotowy szyld, a na umieszczenie go tam skarżący B. nie uzyskał zezwolenia, to wyczerpuje to dyspozycję art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. Skarżący zdaje się nie zauważać, że granica podziału gruntu należącego w ułamkowej części do B. od pasa drogowego przebiega na granicy nieruchomości budynkowej. W pasie drogowym nie znajduje się przedmiotowy budynek, a jedynie zamontowana na nim reklama. Nie będąca jego częścią składową.
Za niezasadny należy uznać również podniesiony w skardze zarzut błędnego zakwalifikowania szyldu jako reklamy, gdyż z uwagi na art. 17a pkt 1 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych opłaty reklamowej nie pobiera się jeżeli tablice lub urządzenia reklamowe stanowią szyld. W tym zakresie słusznie organ I instancji zauważył, że przedmiotowe postępowanie nie odnosi się do nałożenia opłaty reklamowej, a zostało wszczęte z uwagi na stwierdzenie zajęcia pasa drogowego. Inny jest zatem przedmiot prowadzonego postępowania administracyjnego, a kara za zajęcie pasa drogowego nie jest tożsama z opłatą reklamową. Wobec powyższego nieuprawnione jest twierdzenie, szyld ten nie jest reklamą, a B. nie musiał uzyskać zezwolenia na jego umieszczenie.
Ponadto jak trafnie przyjmuje się w doktrynie, zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych reklamą jest każdy nośnik informacji wizualnej, której forma nie została w żaden sposób ograniczona, a jedynym warunkiem jest materialny charakter reklamy. (...) "Zgodnie z przepisami ustawy reklama jest bryłą, na którą składają się następujące elementy: zmaterializowany nośnik informacji wizualnej, elementy konstrukcyjne i zamocowania umieszczone w zasięgu widocznym dla użytkowników drogi." (za: R. Strachowska Ustawa o drogach publicznych. Komentarz. ABC, 2012, LEX 116630). Usytuowanie zatem przedmiotowego szyldu jako zmaterializowanego nośnika informacji wizualnej informującej o siedzibie B., w granicach przestrzeni powietrznej sąsiadującego z nieruchomością skarżącego pasa drogowego ul. J. stanowi o umieszczeniu przez B. reklamy w pasie drogowym, bez zezwolenia zarządcy drogi.
Podobnie argument dotyczący prawidłowości odebrania przez nadzór budowlany przedmiotowej nieruchomości budowlanej nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, nie jest ona bowiem prowadzona przed organami nadzoru budowlanego, a także nie stanowi to przedmiotu kontrolowanego postępowania.
Sąd stwierdza, że SKO w O. dokonało prawidłowego wywodu prawnego co do sposobu ustalania wymaganego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oraz wymierzyło w sposób prawidłowy karę za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, w wysokości określonej przepisami ustawy o drogach publicznych oraz uchwały nr [...] Rady Miasta O. z dnia [...] listopada 2009 r. Kara pieniężna w spornej wysokości, za szyld jednostronny B. o wym. 3,20 m x 0,80 m o pow. 2,56 m2, została prawidłowo wyliczona jako iloczyn powierzchni: 2,56 m2 razy ilość dni: 138, razy stawka określona ww. Uchwałą Rady Miasta O.: 0,45 zł, razy 10 krotność ustalonej wartości na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p., co dało wynik 1589,76 zł. W sposób prawidłowy została również wyznaczona kara za pozostałe reklamy umieszczone w pasie drogowym, na łącznej kwocie 1031,94 zł , co po zsumowaniu daje kwotę 2621,70 zł.
W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że organy obu instancji w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 80 k.p.a.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło