VI SA/Wa 3529/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. z siedzibą w B. na postanowienie Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] Minister Sportu i Turystyki (dalej Minister) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3, w związku z art. 144 i art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 – dalej kpa) oraz art. 21 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. utrzymał w mocy postanowienie nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji Ministra nr [...] z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia zmian statutu A., uchwalonych przez Walne Zgromadzenie Delegatów A. w dniu [...] czerwca 2013 r. w W., z uwzględnieniem zmian dokonanych przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Delegatów A. uchwałą nr [...] w dniu [...] września 2013 r. w W.. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: A. (zwany dalej skarżącym) złożył do Ministra Sportu i Turystyki wniosek, w którym zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] października 2013 r. nr [...], ZNAK: [...] zatwierdzającą zmiany statutu polskiego związku sportowego – A.. Jako podstawę wniesionego żądania skarżący wskazał zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 4 kpa, tj. twierdzenia, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe oraz uznanie, że skarżący bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji. Mając powyższe na uwadze, Minister w dniu [...] lipca 2014 r. wydał postanowienie nr [...], w którym odmówił wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji Ministra nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Podstawą wydania powyższego postanowienia było stwierdzenie braku interesu prawnego w sprawie i w konsekwencji brak legitymacji skarżącego do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją. W dniu [...] lipca 2014 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem ww. postanowienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż w jego opinii przysługiwał mu status strony postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie zatwierdzenia zmian statutu A., które zakończyło się wydaniem ww. decyzji Ministra z dnia [...] października 2013 r. Powołał się ponownie na przesłankę wznowienia postępowania wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołując się na sytuację brania udziału w postępowaniu, błędnie wskazano art. 145 § 1 pkt 1 kpa zamiast art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Skarżący argumentował, iż czynił starania, aby uzyskać członkostwo w polskim związku sportowym – A., co w jego ocenie, miało przesądzać, o tym, że powinien posiadać status strony w postępowaniu o zatwierdzenie zmian statutu A.. Powołał się również na treść art. 8 ust. 1 ustawy o sporcie stosownie do którego: członkiem polskiego związku sportowego może być klub sportowy, związek sportowy oraz inna osoba prawna, której statut, umowa albo akt założycielski przewiduje prowadzenie działalności w danym sporcie. Minister Sportu i Turystyki, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3, w związku z art. 144 i art. 149 § 3 kpa oraz art. 21 ustawy o sporcie, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji Ministra Sportu i Turystyki nr [...] z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie zatwierdzenia zmian statutu A. (zwanego dalej skarżącym), uchwalonych przez Walne Zgromadzenie Delegatów A. w dniu [...] czerwca 2013 r. w W., z uwzględnieniem zmian dokonanych przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Delegatów A. uchwałą nr [...] w dniu [...] września 2013 r. w W.. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Minister wskazał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest zasadny. Podniósł, że skarżący tj. A. jest związkiem stowarzyszeń wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego, rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej – nr KRS [...], natomiast A., którego dotyczyła decyzja Ministra wydana w postępowaniu, które miało zostać wznowione, jest polskim związkiem sportowym, osobnym podmiotem od skarżącego. Minister przywołał treść art. 28 kpa stosownie do którego stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W odróżnieniu od stanu faktycznego, z interesem prawnym mamy do czynienia gdy dany podmiot wskaże konkretny przepis prawa materialnego, z którego wynika jego stosunek prawny do przedmiotu postępowania administracyjnego. Ponadto, źródło uprawnienia lub obowiązku, o którym mowa w art. 28 kpa, musi dotyczyć bezpośrednio podmiotu domagającego się czynności organu. Wskazał, iż takim przepisem nie jest powołany przez skarżącego art. 8 ustawy o sporcie, który jest przepisem ogólnym i określa krąg podmiotów, które mogą być członkami polskich związków sportowych oraz ustanawia obowiązek uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez ten związek, którego adresatami są kluby sportowe posiadające status członka związku (ust. 2). Natomiast powołane we wniosku okoliczności faktyczne dotyczące starania się skarżącego o status członka polskiego związku sportowego – A., nie są związane z przedmiotem sprawy o zatwierdzenie zmian w statucie tego związku sportowego, nie kreują również interesu prawnego po stronie skarżącego. Minister wyjaśnił ponadto, iż postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia zmian statutu danego polskiego związku sportowego, o którym mowa w art. 21 ustawy o sporcie, sprowadza się do oceny zapisów statutu wnioskodawcy tj. danego polskiego związku sportowego pod kątem ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującymi. Statut jest dokumentem wewnętrznym, regulującym strukturę organizacyjną i sposób działania danej organizacji. Z uwagi na wewnętrzny charakter statutu, należy zatem uznać, że podmioty inne niż te których struktury organizacyjnej i sposobu działania statut ten dotyczy, nie legitymują się interesem prawnym uprawniającym je do udziału w tym postępowaniu. W takim przypadku nie występuje przepis prawa materialnego, na podstawie którego te podmioty mogłyby skutecznie żądać od organu wszczęcia i prowadzenia postępowania regulującego wewnętrzny ustrój innego podmiotu. Na powyższe postanowienie skarżący A. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając mu rażące naruszenie art. 145 § 1 pkt.1 kpa, który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podniósł, iż Minister Sportu i Turystyki pomimo, iż w postępowaniu, którego dotyczył jego wniosek o wznowienie postępowania przysługiwał mu status strony oraz pomimo, iż nie ze swojej winy nie brał udziału w tym postępowaniu, powołując się na nieprawdziwe i niezasadne argumenty odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał m. in., że A. zgodnie ze statutem prowadzi działalność w dziedzinie sportu lotniczego. W tej samej dziedzinie sportu lotniczego swoją działalność statutową prowadzi również organizacja A., - w ocenie skarżącego - bezprawnie I niezgodnie ze stanem rzeczywistym podająca się za "polski związek sportowy" oraz niezgodnie z prawem i niezgodnie ze stanem rzeczywistym potraktowana przez Ministra Sportu i Turystyki jako organizacja, której rzekomo także w poprzednim stanie prawnym przysługiwał status "polskiego związku sportowego", i która zdaniem Ministra rzekomo "przekształciła się" w "polski związek sportowy" na mocy art.82 ust.1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857 ze zm.). Skarżący powołując się na treść § 4 ust. 2 aktualnego statutu A. oraz treść zaświadczenia wystawionego w dniu [...] marca 2013 r. przez Ministra Sportu i Turystyki wskazał, iż A. z siedzibą w W. będący "polskim związkiem sportowym" między innymi "ma wyłączne prawo" do organizowania i prowadzenia współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski w danym sporcie, powołania kadry narodowej i reprezentowania tego sportu w międzynarodowych organizacjach sportowych podniósł, iż on jako organizacja działająca w tej samej dziadzienie sportu lotniczego co A., i że względu na przytoczony zapis w statucie w/w stowarzyszenia znacznie ograniczający zakres jego uprawnień - w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatwierdzenia statutu w/w organizacji przysługuje i przysługiwał mu status strony. Niestety Minister Sportu i Turystki nie dopuścił go do udziału w w/w postępowaniu i następnie wbrew obowiązującym przepisom prawa zatwierdził statut, który nie został uchwalony przez podmioty do tego uprawnione. Przywołując art. 8 ust. 1 ustawy o sporcie, zgodnie z którym "członkiem polskiego związku sportowego może być klub sportowy, związek sportowy oraz inna osoba prawna, której statut, umowa albo akt założycielski przewiduje prowadzenie działalności w danym sporcie", podniósł, iż A. przed wejściem w życie ww. ustawy nie posiadał ani nie mógł posiadać statusu "polskiego związku sportowego", ponieważ nie spełniał ówczesnych ustawowych warunków wymaganych od takiego podmiotu. Ponadto A. wbrew stanowisku Ministra, nie dostosował swojej działalności do nowych przepisów prawa, które weszły w życie w dniu 16 października 2010 r. Wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym zmienionej ustawą z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie członkiem polskiego związku sportowego mogły być kluby sportowe oraz związki sportowe działające w dyscyplinie sportu, w której funkcjonuje dany polski związek sportowy, a także, o ile statut to przewiduje, inne osoby prawne i fizyczne. A. zarówno przed wejściem w życie ustawy o sporcie, jak i po jej wejściu w życie utworzony został i jest tworzony nadal przez osoby fizyczne, a nie jak wymagały tego poprzednie przepisy przez "kluby sportowe oraz ich związki sportowe", ani jak tego wymaga obecne prawo – przez co najmniej trzy osoby prawne. Podniósł, iż A. nieprawdziwie swoje jednostki terenowe, o których mowa w § 39 ust. 1 aktualnego statutu, zgłosił do Ministra i do sądu rejestrowego, jako odrębne osoby prawne (tzw. A. Regionalne), tworzące polski związek sportowy pod nazwą A.. Tzw. "A. Regionalne" jako jedynie jednostki terenowe w/w organizacji głównej, nie były założycielami tej organizacji ani pierwotnie (tj. przed wejściem w życie ustawy o sporcie), ani później. Oznacza to, że aktualny statut A. z 2013 r. został uchwalony niezgodnie z prawem i wbrew swojej treści – nie przez podmioty do tego uprawnione (tzn. nie przez minimum trzy odrębne osoby prawne). Ponadto skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Ministra, iż wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania jako podmiot niezwiązany z A.. Wskazał, iż pismem z dnia [...] maja 2013 r. zgłosił A. akces swojej organizacji do A., informując jednocześnie w tym piśmie o zmianie nazwy z L. na A.. Możliwość zgłoszenia przez niego swojego akcesu i przystąpienia do A. gwarantowały mu przepisy prawa. To, że A. nie nadał jak dotychczas jego zgłoszeniu odpowiedniego biegu - nie może go pozbawić prawa do udziału w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia statutu w/w organizacji. Odnosząc się natomiast do stanowiska Ministra, iż we wniosku o wszczęcie postępowania przedstawił jedynie okoliczności faktyczne, nie przedstawiając podstaw prawnych potwierdzających posiadanie przez niego interesu prawnego w dopuszczeniu do udziału w postępowaniu. Podniósł, iż wykazał, że przedstawił dokumentami, iż przed wszczęciem spornego postępowania administracyjnego zgłosił swoje członkostwo do A. zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o sporcie. Do zgłoszenia członkostwa A. formalnie się nie ustosunkował, ale nie zajął też stanowiska odmownego, z czego skarżący wywodzi, iż jest członkiem ww. organizacji. Ponadto skarżący wskazał, iż – w jego ocenie – status strony postępowania przysługuje mu również dlatego, że zapisy statutu A. ingerują i ograniczają także działalność jego organizacji poprzez zapis "A. ma wyłączne prawo do organizowania i prowadzenia współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski w danym sporcie, powołania kadry narodowej i reprezentowania tego sportu w międzynarodowych organizacjach sportowych. W odpowiedzi na skargę Minister Sportu i Turystyki wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zaznaczyć także należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie wznowieniowe jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego służącym do wzruszania decyzji ostatecznych. Może być ono wszczęte z urzędu bądź na wniosek strony (art. 147 k.p.a.). W odróżnieniu od wszczynanego na wniosek strony postępowania zwykłego, żądanie wznowienia postępowania rodzi po stronie organu obowiązek wydania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. postanowienia o wznowieniu postępowania, ale tylko wówczas, gdy nie zachodzą przesłanki podmiotowe i przedmiotowe do wydania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia odmawiającego jego wznowienia. Powyższe powoduje, że w ramach uruchamianego żądaniem strony postępowania wznowieniowego wyodrębnić można dwie jego fazy. W pierwszej fazie (wstępnej) organ administracji publicznej bada czy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od podmiotu będącego stroną w sprawie, czy osoba występująca z takim żądaniem posiada zdolność do czynności prawnych oraz czy podanie zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Jedynie pozytywne ustalenie w powyższym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ustalenie na etapie poprzedzającym formalne wszczęcie postępowania, iż wniosek nie pochodzi od strony zakończonego ostatecznie postępowania bądź złożony został po upływie terminu wskazanego w art. 148 k.p.a. skutkuje wydaniem na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sprawie z powodu jego niedopuszczalności. W niniejszej sprawie organ naczelny odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra nr [...] z dnia [...] października 2013 r., w przedmiocie zatwierdzenia zmian statutu A. z uwagi na niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych. Podstawą wydania powyższego postanowienia było stwierdzenie braku po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w sprawie i w konsekwencji brak legitymacji skarżącego do wystąpienia ze skutecznym żądaniem wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją. Podstawowym zatem zagadnieniem istotnym z punktu widzenia oceny legalności podjętych przez organ naczelny rozstrzygnięć jest ustalenie, czy wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra nr [...] z dnia [...] października 2013 r., w przedmiocie zatwierdzenia zmian statutu A. pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., czy też nie. Stroną stosownie do ww. przepisu jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi być wywiedziony zatem z konkretnego przepisu prawa materialnego. Innymi słowy mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mogącego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok NSA z dnia 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98, opubl. Lex nr 47898). Sąd stwierdza, że organ naczelny zasadnie uznał, że źródło uprawnienia lub obowiązku, o którym mowa w art. 28 kpa, musi dotyczyć bezpośrednio podmiotu domagającego się czynności organu. Za przepis taki nie może zostać uznany powołany przez skarżącego art. 8 ustawy o sporcie, który jest przepisem ogólnym i określa krąg podmiotów, które mogą być członkami polskich związków sportowych oraz ustanawia obowiązek uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez ten związek, którego adresatami są kluby sportowe posiadające status członka związku (ust. 2). Natomiast powołane we wniosku okoliczności faktyczne dotyczące starania się skarżącego o status członka polskiego związku sportowego – A., nie są związane z przedmiotem sprawy o zatwierdzenie zmian w statucie tego polskiego związku sportowego, nie kreują również interesu prawnego po stronie skarżącego. Należy także zauważyć, że postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia zmian statutu danego polskiego związku sportowego, o którym mowa w art. 21 ustawy o sporcie, sprowadza się do oceny zapisów statutu konkretnego związku sportowego pod kątem ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującymi. Statut jest dokumentem wewnętrznym, regulującym strukturę organizacyjną i sposób działania danej organizacji. Sąd stwierdza, że z uwagi na wewnętrzny charakter statutu, należy uznać, że podmioty inne niż te których struktury organizacyjnej i sposobu działania statut ten dotyczy, nie legitymują się interesem prawnym uprawniającym je do udziału w tym postępowaniu. W takim przypadku nie występuje przepis prawa materialnego, na podstawie którego te podmioty mogłyby skutecznie żądać od organu wszczęcia i prowadzenia postępowania regulującego wewnętrzny ustrój innego podmiotu. Sytuacji w niniejszej sprawie nie zmienia fakt, że skarżący ubiegał się o członkostwo w A.. Ponieważ A. nie jest członkiem A. nie można uznać, że ma on interes prawny w postępowaniu zakończonym decyzją Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] października 2013 r., w przedmiocie zatwierdzenia zmian statutu A. Należy także dodać, że Sąd w składzie rozpatrującym przedmiotową sprawę stoi na stanowisku, że jeżeli brak przymiotu strony jest oczywisty, bez konieczności przeprowadzania analizy prawnej (a taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie), ocena taka może się odbyć we wstępnej fazie, przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. W tym stanie rzeczy złożone przez skarżącego, jako podmiot nieuprawniony żądanie wznowienia postępowania skutkować musiało wydaniem przez organ na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia odmawiającego wznowienia, a to oznacza, że zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z 17 lipca 2014r. nie naruszają prawa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Natomiast o ewentualnym wznowieniu postępowania z urzędu decyduje wyłącznie uprawniony do tego organ. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji.