VI SA/Wa 354/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor Piotr Borowiecki WSA Agnieszka Łapieś-Rosińska Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi A.D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ponownego rozpoznania zgłoszenia znaku towarowego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. w zw. z art. 252 oraz art. 244 ust. 2 i art. 223 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. – dalej także p.w.p.) - Urząd Patentowy RP umorzył postępowanie w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy zgłoszenia znaku towarowego [...] dokonanego przez skarżącego A.D. Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] sierpnia 1999 r. skarżący A.D. złożył w Urzędzie Patentowym RP podanie o zarejestrowanie znaku towarowego G., przeznaczonego do reklamy piwa bezalkoholowego Z. Po przeprowadzeniu badania Urząd Patentowy RP – działając na podstawie przepisu art. 6 ust. 1 oraz art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 5, poz. 17 ze zm. – dalej także u.z.t.) w zw. z art. 315 ust. 3 oraz art. 145 ust. 1 p.w.p. – decyzją z dnia [...] maja 2003 r. odmówił udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony przez stronę skarżącą znak towarowy G. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż udzielenie prawa ochronnego na zgłoszony znak towarowy naruszyłoby art. 6 ust. 1 u.z.t., albowiem - w świetle powołanego przepisu ustawy z 1985 r. - rejestracja znaku towarowego może nastąpić na rzecz przedsiębiorstwa i tylko dla towarów/usług będących przedmiotem jego działalności gospodarczej, zaś strona, będąc inwalidą, nie prowadzi takiej działalności. Ponadto Urząd Patentowy RP – powołując się na dyspozycję przepisu art. 8 pkt 1 u.z.t. – stwierdził, iż udzielenie prawa ochronnego na zgłoszony znak towarowy, przeznaczony do reklamowania piwa bezalkoholowego Z., którego producentem jest spółka B. S.A. – byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Decyzja organu z dnia [...] maja 2003 r. została doręczona skarżącemu w dniu 6 czerwca 2003 r., wraz z pouczeniem o dopuszczalności i terminie wniesienia środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w Izbie Odwoławczej Urzędu Patentowego RP. W dniu [...] lipca 2003 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący A.D. wniósł do Urzędu Patentowego pismo z dnia [...] lipca 2003 r., w którym stwierdził, iż hasło G. wyraźnie podkreśla dwuznaczność hasła Z., które dotyczy wyłącznie metody połowu drapieżników rybnych w odniesieniu do "grubych ryb", czyli ewentualnie tych, którzy mają wpływy i pieniądze. W tym kontekście hasło to powstało i jest – zdaniem skarżącego – zbitką słowną, a więc argumentacja organu jest nietrafiona. Jednocześnie skarżący podkreślił w swoim piśmie z dnia [...] lipca 2003 r., iż ponieważ jednak nie ma on sił i pieniędzy, aby dalej z Urzędem Patentowym prowadzić dyskusję, prosi o oddanie pieniędzy, które zostały wpłacone na konto Urzędu Patentowego, wraz z odsetkami za ten okres czasu. Strona skarżąca zastrzegła sobie ponadto prawo do konsultacji z niezależnymi ekspertami na temat tej sprawy i ostrzegła przed wykorzystywaniem przez firmy reklamowe powyższego hasła. Skarżący stwierdził, iż ma nadzieje, że spór trwający 4 lata zostanie pomyślnie zakończony na korzyść pomysłodawcy. W piśmie z dnia [...] września 2003 r. Urząd Patentowy RP – powołując się na przepis art. 261 k.p.a. w zw. z art. 252 i art. 223 ustawy – Prawo własności przemysłowej oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2001 r. w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych (Dz.U. z 2001 r. Nr 90, poz. 1000) – wezwał stronę do uiszczenia opłaty od złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zgłoszenia znaku towarowego [...] w wysokości 40,- złotych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem umorzenia postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy. W piśmie z dnia [...] października 2003 r., skierowanym do Urzędu Patentowego RP - skarżący A.D. stwierdził, iż stanowczo prosi o odpowiedź na swoje pismo z dnia [...] lipca 2003 r. w związku z tym, że nie otrzymał na nie odpowiedzi. Ponadto podniósł, iż ostatnie pismo organu traktuje jako niebyłe. Jednocześnie wskazał, iż: "Zaznaczam dobitnie, że nie zależy mi na rozpatrzeniu ponownym mego wniosku tylko na rzeczowej odpowiedzi na moje pismo z [...].07.2003 r.". W piśmie skarżący dodał także, iż "Poprzednie pismo traktuję (moje pismo) jako propozycję zakończenia sprawy." W dniu [...] października 2003 r. Przewodniczący Izby Odwoławczej Urzędu Patentowego RP skierował do skarżącego pismo, w którym poinformował stronę, iż jego pismo z dnia [...] lipca 2003 r., z którego wynikało niezadowolenie skarżącego z otrzymanej decyzji odmawiającej udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy – uznano za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją. Organ poinformował stronę, iż przedmiotowe pismo należało potraktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (odwołanie) od wydanej decyzji zgodnie z przepisem 128 k.p.a., który nakazuje traktować, jako odwołanie, każde pismo, jeżeli z jego treści wynika niezadowolenie z wydanej decyzji. Urząd Patentowy RP podniósł ponadto, iż warunkiem ponownego rozpatrzenia sprawy jest uiszczenie opłaty od złożonego wniosku, w wysokości 40,- złotych, o którą wezwano stronę. Organ wskazał, iż nieuiszczenie wymaganej opłaty uniemożliwi dalsze postępowanie. Jednocześnie Urząd Patentowy RP poinformował skarżącego A.D., iż opłata od dokonanego zgłoszenia znaku towarowego jest opłatą jednorazową od wniesionego podania i nie podlega zwrotowi niezależnie od dalszych losów podania. W dniu [...] grudnia 2003 r. Urząd Patentowy RP – działając na podstawie art. 104 k.p.a. w zw. z art. 252 oraz art. 244 ust. 2 i art. 223 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej – decyzją nr [...] umorzył postępowanie w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy zgłoszenia znaku towarowego [...] dokonanego przez skarżącego A.D. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż podstawą umorzenia postępowania jest nieuiszczenie przez skarżącego w wyznaczonym terminie opłaty od wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, który wpłynął do Urzędu w dniu [...] lipca 2003 r. W dniu [...] stycznia 2004 r. skarżący A.D. – powołując się na przysługujące mu prawo – wniósł, skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ponownego rozpoznania zgłoszenia znaku towarowego [...]. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ stwierdził, iż zgłaszający nie zastosował się w wyznaczonym terminie do wezwania do wniesienia opłaty za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a wniesienie przedmiotowej opłaty jest warunkiem ponownego rozpatrzenia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także: p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga A.D. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] w sposób rażący naruszyła prawo, poprzez naruszenie prawidłowości postępowania administracyjnego w zakresie jego dwuinstancyjności. Zgodnie z przepisem art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a więc każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Postępowanie odwoławcze uruchamia czynność procesowa strony, jaką jest wniesienie odwołania. W orzecznictwie i piśmiennictwie dotyczącym prawidłowego postępowania odwoławczego podkreśla się, że odwołanie musi odpowiadać wymogom formalnym, w tym w szczególności zawierać wyrażenie niezadowolenia z decyzji (tak np. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz." Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 570-571). Generalnie przyjmuje się w orzecznictwie, iż jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, pismo strony postępowania administracyjnego wniesione do organu odwoławczego w ustawowym terminie do złożenia odwołania, wyrażające niezadowolenie z decyzji nieostatecznej, podlega rozpatrzeniu jako odwołanie od decyzji (tak również Sąd Najwyższy /w:/ wyroku z dnia 20 czerwca 1996 r., III ARN 14/96, OSNP 1997/2/16). Jednocześnie w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się jednakże, iż w razie wątpliwości co do treści, organ administracji publicznej powinien wezwać stronę do dokładnego określenia żądania zawartego w podaniu. Organ administracji publicznej związany jest żądaniem strony i nie może zmieniać jego treści przez uruchomienie według jego oceny właściwego trybu postępowania, lecz zobowiązany jest wyjaśnić rzeczywiste intencje strony (vide: B. Adamiak /w:/ cyt. "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz." s. 571). W wyroku z dnia 6 września 2000 r., sygn. akt V SA 942/99, nie publik., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że jeżeli istnieją jakiekolwiek w tym względzie wątpliwości, nie mogą być one automatycznie przyjęte, jako przemawiające za istnieniem odwołania, bez próby wyjaśnienia wątpliwości w trakcie postępowania dowodowego, uzyskania wyjaśnienia od strony, która stosowny dokument sporządziła. W niniejszej sprawie zachodzi poważna wątpliwość, czy w ogóle pismo skarżącego z dnia [...] lipca 2003 r. kwestionujące decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2003 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, może być zakwalifikowane jako środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. O ile we wspomnianym piśmie skarżącego A.D. z dnia [...] lipca 2003 r. istnieją pewne elementy świadczące o niezadowoleniu z w/w decyzji Urzędu Patentowego RP wyrażonym przez stronę, o tyle z kolejnego pisma skarżącego wyraźnie – zdaniem Sądu – wynika, iż skarżący nie złożył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu z dnia [...] maja 2003 r., a jedynie pragnie odzyskać od organu wpłaconą przez siebie kwotę pieniężną z tytułu opłaty jednorazowej od podania o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy i tym samym wyraża wolę zakończenia sprawy, bez kierowania jej do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy w konsekwencji uznać, iż Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego RP wydając w dniu [...] grudnia 2003 r. decyzję nr [...] umarzającą, na podstawie art. 223 ust. 4 p.w.p., postępowanie w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy zgłoszenia znaku towarowego [...] – rażąco naruszyła prawo, tj. przepis art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 223 ust. 3 p.w.p. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem orzekła w sprawie, pomimo braku wniesienia przez legitymowany podmiot środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wcześniejszą decyzją organu z dnia [...] maja 2003 r. W tej sytuacji zasadne jest stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji administracyjnej z uwagi na jej nieważność w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Takie działanie Urzędu Patentowego RP nie zasługuje na aprobatę sądu administracyjnego, albowiem obowiązek wyjaśniania w sposób precyzyjny wszelkich wątpliwości ciąży bezwzględnie na organie prowadzącym postępowanie w sprawie. Urząd Patentowy RP nie może dowolnie i wbrew intencji strony skarżącej interpretować znaczenie prawne wnoszonych przez stronę pism. Na marginesie tej sprawy należy jedynie podnieść, iż organ w pełni zasadnie poinformował stronę skarżącą, iż wniesiona przez nią opłata od podania o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy jest opłatą jednorazową, która nie podlega zwrotowi w przypadku wydania decyzji odmawiającej udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.