VI SA/Wa 356/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-07

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Ewa Frąckiewicz, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niezaliczenie kolokwium sprawdzającego wiedzę aplikanta komorniczego po pierwszym roku aplikacji, jak również kolokwium poprawkowego, może stanowić podstawę do skreślenia aplikanta z listy aplikantów komorniczych na podstawie art. 30b ust. 1 pkt 5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, jako rażące naruszenie obowiązków aplikanta?
Ratio decidendi
Niezaliczenie kolokwium sprawdzającego wiedzę aplikanta komorniczego po pierwszym roku aplikacji, jak również kolokwium poprawkowego, samo w sobie nie stanowi rażącego naruszenia obowiązków aplikanta w rozumieniu art. 30b ust. 1 pkt 5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, a tym samym nie może być podstawą do skreślenia z listy aplikantów. Organy administracji nie zbadały wyczerpująco wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, nie ustosunkowały się do wszystkich zarzutów strony, a ich uzasadnienie nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto, w sytuacji gdy inny aplikant z tym samym wynikiem kolokwium poprawkowego nie został skreślony, podjęcie odmiennych rozstrzygnięć wobec skarżącego stanowi naruszenie zasady równego traktowania.
Stan faktyczny
Skarżący został skreślony z listy aplikantów komorniczych przez Radę Izby Komorniczej z powodu niezaliczenia kolokwium sprawdzającego wiedzę po pierwszym roku aplikacji oraz kolokwium poprawkowego. Krajowa Rada Komornicza utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze do WSA podniósł m.in. zarzut, że niezaliczenie kolokwium nie stanowi rażącego naruszenia obowiązków aplikanta, a także zarzuty dotyczące zmiany formuły kolokwium, braku określenia systemu ocen, nierównego traktowania w porównaniu do innego aplikanta z tym samym wynikiem oraz wadliwości podpisu pod uchwałą.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną uchwałę Krajowej Rady Komorniczej i poprzedzającą ją uchwałę Rady Izby Komorniczej w S. oraz zasądził od Krajowej Rady Komorniczej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Krajowej Rady Komorniczej z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów komorniczych 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. zasądza od Krajowej Rady Komorniczej na rzecz skarżącego M. S.kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Krajowa Rada Komornicza (zwana dalej Organem) Uchwałą (zwaną dalej Uchwałą) z dnia [...] listopada 2014 roku nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy M. S. (zwanego dalej Skarżącym) od Uchwały Rady Izby Komorniczej w S. (zwanej dalej Organem I instancji) z dnia [...] maja 2014 roku nr [...] utrzymała zaskarżoną Uchwałę w mocy. Skarżący został wpisany na listę aplikantów komorniczych Rady Izby Komorniczej w S. uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Organ I instancji zorganizował kolokwium sprawdzające wiedzę aplikantów komorniczych po I roku aplikacji. Z kolokwium tego skarżący, uzyskał 3 punkty na 20 możliwych, tj. otrzymał wynik negatywny. Dnia 29 marca 2014 r. organ I instancji przeprowadził kolokwium poprawkowe, z którego skarżący uzyskał 8,5 pkt na 20 pkt, tj. otrzymał wynik negatywny. Wobec niezaliczenia zarówno kolokwium po I roku aplikacji jak również kolokwium poprawkowego, organ I instancji dnia 27 maja 2014 roku wezwał skarżącego do stawienia się w siedzibie Rady Izby w celu wysłuchania w trybie art 30b ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. 2011 r. Nr 231, poz. 1376 j .t., zwanej dalej u.k.s.e.) W opinii organu I instancji, rażąco słabe wyniki skarżącego z przeprowadzonych kolokwiów, będących jedyną formą weryfikacji merytorycznej wiedzy aplikanta oraz stopień opanowania materiału po pierwszym roku aplikacji stanowią rażące naruszenie obowiązków aplikanta, który swoją postawą nie daje gwarancji należytego wykonywania obowiązków aplikanta i złożenia egzaminu z wynikiem pozytywnym. Organ I instancji, działając na podstawie art. 30b ust. 1 pkt 5 u.k.s.e. uchwałą z dnia [...] maja 2014 roku nr [...] r. skreślił skarżącego z listy aplikantów. W odwołaniu od ww. uchwały Skarżący, zarzucił organowi I instancji naruszenie prawa materialnego tj. art. 30b ust. 1 pkt 5 u.k.s.e. poprzez uznanie, iż niezaliczenie kolokwium sprawdzającego wiedzę aplikantów komorniczych po I roku aplikacji, jak również kolokwium poprawkowego stanowi rażące naruszenie obowiązków aplikanta. W swoim odwołaniu Odwołujący wskazał ponadto, że organ I instancji nie poinformowała wszystkich aplikantów I roku o zmianie dotychczasowej formuły przeprowadzanych kolokwiów (ograniczono pytania teoretyczne z 7 do 3 jak również wprowadzono nową w postaci kazusu), co jego zdaniem świadczyć musi o nierównym traktowaniu aplikantów przez organ I instancji. Wskazał ponadto na fakt, iż zgodnie z informacją uzyskaną od organu I instancji fakt zaliczenia lub niezaliczenia kolokwium miał nie mieć żadnego wpływu na dalszy przebieg aplikacyjnego szkolenia. Podniósł, że brak wiedzy aplikantów w przedmiocie zastosowanej przez organ I instancji punktacji (kryterium oceny) kolokwium. Odnosząc się do zarzutu braku aktywowania dostępu do programu "Lex dla Aplikanta" jako przesłanki braku wykazania przez skarżącego inicjatywy do samodzielnego pogłębiania wiedzy merytorycznej w trakcie szkolenia wskazał, że aktualnie posiada dostęp do rozbudowanej wersji programu "Lex Polonica Omega" poprzez kancelarię komorniczą swojego patrona, i tym samym aplikacja oferowana z ramienia Rady Izby Komorniczej w S. jest mu zbędna. Jego zdaniem przeprowadzane w trakcie aplikacji kolokwia i sprawdziany mają na celu informowanie samego aplikanta o stanie zaawansowania nabytej w trakcie szkolenia aplikacyjnego a nie stanowią podstawy do skreślenia z listy aplikantów. Jego zdaniem końcowy egzamin komorniczy będzie ostatecznym weryfikatorem stanu wiedzy aplikanta. Podniósł, że art. 30b ust. 1 pkt 5 u.k.s.e. nie zawiera sankcji powodującej skreślenie z listy aplikanta za niezaliczenie kolokwium. Wskazał, że jego zachowanie prywatne jak i profesjonalne w trakcie odbywania aplikacji nie budziło żadnych zastrzeżeń, m.in. uczestniczył on w zajęciach szkoleniowych przeprowadzanych przez organ I instancji. Wskazał, że jego dotychczasowa praca w kancelarii patrona [...] Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. jest bez zarzutów. Podniósł naruszenie przez organ I instancji § 2 ust. 2 Kodeksu Etyki Zawodowej Komorników Sądowych (tekst jednolity - opublikowany uchwałą KRI nr 909/IV z dnia 08 lutego 2012 r.) poprzez niezastosowanie jednakowej sankcji w postaci skreślenia z listy aplikantów komorniczych wobec aplikantów, którzy nie zdali kolokwium poprawkowego. Organ utrzymał w mocy zaskarżonej uchwałę z dnia [...] maja 2014 r., w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy aplikantów. Wskazał, że określenie przesłanek skreślenia aplikanta komorniczego z listy aplikantów stanowi materię ustawową, w istotny sposób wpływającą na prawa i obowiązki osób przygotowujących się do wykonywania zawodu komornika sądowego. Wskazał, że przesłanki skreślenia aplikanta komorniczego z listy aplikantów komorniczych wyliczone zostały enumeratywnie w art. 30b ust 1 u.k.s.e. (tzw. przesłanki obligatoryjne) oraz w art. 30b ust. 2 u.k.s.e. (tzw. przesłanki fakultatywne). Jej zdaniem brak jest podstaw do stosowania ich wykładni rozszerzającej. Wskazał, że zgodnie z art. 30b ust 1 u.k.s.e. rada izby komorniczej skreśla aplikanta komorniczego z listy aplikantów komorniczych, jeżeli aplikant komorniczy: zrezygnował z odbywania aplikacji komorniczej (pkt 1); został uznany za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków aplikanta komorniczego (pkt 2); został prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe (pkt 3); został ubezwłasnowolniony częściowo bądź całkowicie (pkt 4) oraz rażąco narusza obowiązki aplikanta komorniczego lub w sposób rażący uchybił godności aplikanta (pkt 5). Jej zdaniem ostatnia z wymienionych przesłanek odwołuje się do klauzuli generalnej, której istota polega na swoistym posłużeniu się przez ustawodawcę zwrotem niedookreślonym, podlegającym ad casum wykładni i mającym na celu osiągnięcie pewnej elastyczności normy w celu umożliwienia jej właściwego i skutecznego zastosowania w praktyce. Podniosła, że organy samorządowe dysponują swobodą w zakresie dokonywania oceny czy w konkretnej sprawie, w danym stanie faktycznym ma miejsce rażące naruszenie obowiązków aplikanta względnie czy nastąpiło rażące uchybienie jego godności. Biorąc pod uwagę ustalenia Organu I instancji wskazano, że wyczerpująco ustalono na przesłanki podjęcia uchwały. Uznano, że wskazane zostało konkretne działanie w postaci zaniechania skarżącego, braku nabycia po odbyciu 1 roku aplikacji elementarnej wiedzy merytorycznej, a co za tym idzie, podstawowych umiejętności w celu właściwego przygotowania do samodzielnego wykonywania zawodu jakim jest zawód komornika sądowego. W opinii organu, organ I instancji, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzyła materiał dowodowy w sprawie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wyczerpujące wskazanie dowodów, które organ I instancji uznał za najbardziej wiarygodne w sprawie. Wskazał, że organ I instancji, uznał za najbardziej wiarygodne w sprawie brak zaliczenia przeprowadzonych po pierwszym roku szkolenia przez skarżącego dwóch kolokwiów przeprowadzonych w dniach 25 stycznia oraz 29 marca 2014 r. tj. dwukrotnego sprawdzenia stanu merytorycznej wiedzy nabytej przez aplikanta w trakcie szkolenia aplikacyjnego. Podniesono, że zasadność skreślenia skarżącego z listy aplikantów potwierdziło również uprzednie Jego wysłuchanie przez organ I instancji w trybie art. 30b ust. 3 u.k.s.e. Zdaniem organu dysponując swoistą elastycznością (nie dobrowolnością) przy stosowaniu przepisu prawa, zawierającego niedookreśloną dyspozycję prawną (patrz: art. 30b ust. 1 pkt 5 u.k.s.e.), skutecznie i właściwie zastosował w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego. W tym stanie rzeczy uznał uchwałę za prawidłową. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucam jej naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 29 k, art. 30b 1 pkt 5, ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. 201 lr. Nr 231, poz. 1376 j.t.) oraz § 9 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2007 (Dz.U. 2007r. Nr 244 poz. 1804) w sprawie organizacji i przebiegu aplikacji komorniczej, 2) Przepisów prawa procesowego art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013, poz. 267 t.j.) k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów przez organy i zastosowanie dowolności oceny zebranego materiału dowodowego, 3) Przepisów prawa procesowego art. 12§ 1, art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013, poz. 267 t.j.) poprzez naruszenie terminów załatwienia sprawy, 4) Przepisów prawa procesowego art. 107§ 1. ustawy z dnia 14 czerwca 1960. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013, poz. 267 t.j.) poprzez brak podpisów pod uchwalą nr [...] z dnia [...] listopada 2014r . wszystkich członków Krajowej Rady Komorniczej. i wnosił o: 1) uchylenie zaskarżonej uchwały nr [...] Krajowej Rady Komorniczej z dnia [...] listopada 2014 r. oraz uchylenie poprzedzającej ją uchwalę nr [...] z dnia [...] maja 2014r. wydanej przez Radę Izby Komorniczej w S. dotyczącej skreślenia z listy aplikantów komorniczych w całości, 2) zasądzenie na rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych oraz orzeczenie, że zaskarżona uchwala nie może być wykonywana. Wskazał, że w żadnym z przepisów nie uznano niezdania kolokwium rocznego za rażące naruszenie obowiązków aplikanta. W artykule 29k u.k.s.e. uznano, że obowiązkiem aplikanta jest uczestniczenie w przewidzianych programem aplikacji zajęciach, seminariach i praktykach, samodzielne pogłębianie wiedzy prawniczej i praktycznych umiejętności niezbędnych do zajmowania stanowiska komornika oraz przystąpienie do sprawdzianów wiedzy oraz kolokwium przewidzianych w trakcie aplikacji, a także egzaminu komorniczego. Jego zdaniem zgodnie z przepisami u.k.s.e. w trakcie trwania aplikacji kolokwia i sprawdziany mają na celu informowanie samego aplikanta o tym, ile pracy powinien jeszcze włożyć w pogłębianie swojej wiedzy. Powołując się na komentarz Zenona Knypla i Zbigniewa Merchela do niniejszego przepisu wskazał, że "niezaliczenie sprawdzianu lub kolokwium nie rodzi żadnych konsekwencji dla aplikanta". Wobec tego uznał, że nie są to podstawy do skreślenia z listy aplikantów. Wskazał, że niezaliczenie pierwszego jak i drugiego kolokwium nie niesie negatywnych konsekwencji dla aplikanta. Jego zdaniem przepisy u.k.s.e. nie stają na przeszkodzie, aby przeprowadzić trzecie bądź czwarte kolokwium sprawdzające. Powołał się na zdanie Ministra Sprawiedliwości w skardze na Uchwałę Rady Izby Komorniczej w S. z dnia 13 stycznia 2013 r. w sprawie skreślenia aplikanta z listy za niezaliczenie kolokwium. "Zdaniem Ministra Sprawiedliwości sankcje takie nie są przewidziane w ustawie o komornikach sądowych, a więc są sprzeczne z prawem." Wobec tej opinii i zaskarżenia uchwały do Sądu Najwyższego Rada Izby Komorniczej uchyliła uchwałę, a Sąd Najwyższy umorzył niniejsze postępowanie. Sygnatura akt III ZS 11/13 z 13 sierpnia 2013r. Także przytoczony art. 30b ust.l pkt. 5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. 201 lr. Nr 231, poz. 1376 j.t.) oraz § 9 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2007r. (Dz.U 2007r. Nr 244 poz. 1804) w sprawie organizacji i przebiegu aplikacji komorniczej, nie przewidują sankcji za niezaliczenie kolokwium. Podniósł, że kara przewidziana w artykule 72a ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. 201 lr. Nr 231, poz. 1376 j.t.) jest niewspółmierna i rażąco wysoka. Zabrania ona przystępowania do egzaminu konkursowego nie wcześniej niż 3 lata od uprawomocnienia się orzeczenia skreślającego aplikanta z listy. Wysokość kary i jej charakter podkreśla, że w zamyśle ustawodawcy niezdanie kolokwium nie powoduje skreślenia z listy aplikantów gdyż ustanowiłby takie sankcje, które zmuszą aplikanta do intensyfikacji nauki, a nie wykluczenia go z aplikacji i to na kilka lat. Aplikacja komornicza nie przewiduje powtarzania roku gdyż trwa zaledwie dwa lata. W związku z powyższym usunięcie aplikanta z uwagi na niezdanie kolokwium po pierwszym roku nie jest przewidziane w przytoczonych przepisach. Podniósł, że sam sposób przeprowadzenia kolokwiów sprawdzających wiedzę aplikantów komorniczych zdobytą po I roku aplikacji budził wiele kontrowersji i zastrzeżeń. Po pierwsze po otrzymaniu pytań okazało się, że uległa zmianie forma kolokwium. Kolokwium odbiegało od tej przyjętej w poprzednich latach ponieważ ograniczono pytania teoretyczne z siedmiu do trzech oraz wprowadzono kazus, który nigdy nie został omówiony na zajęciach. Po drugie nie został określony system ocen prac, za poszczególne zadania, jak również nie otrzymaliśmy żadnej możliwości odwołania się od zastosowanej względem nas punktacji. Dopiero z informacji o wynikach dowiedział się, że wynik jest negatywny. Wskazał, że kolokwium poprawkowego nie zdały cztery osoby. Dwie, które uzyskały wynik 6 punktów, przeniosły się do Izby P., gdzie nie zostały skreślone z listy aplikantów, a on oraz M. W. otrzymali wynik 8,5 punktu. W dniu 27 maja 2014r w S. odbyło się spotkanie z organem I instancji podczas, którego odbyło się wysłuchanie na które został zaproszony osobiście. Wskazał, że Organ I instancji podjął w stosunku do dwóch aplikantów tzn. do niego i p. M. W. odmienne uchwały skreślające jednego, a pozostawiając drugiego aplikanta bez żadnych konsekwencji w sytuacji, gdy obaj otrzymali równy wynik z kolokwium poprawkowego tj. 8,5 punktu. Jego zdaniem jest to naruszenie art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013, poz. 267 t.j.) ponieważ organ I instancji posłużył się dowolnością oceny zebranego materiału i rażącym łamaniem prawa do równego traktowania osób posiadających taką samą wiedzę bazując na wynikach kolokwium. Ponadto w przypadku M. W., który otrzymał wynik 8,5 punkta nie stwierdzono rażącego naruszenie obowiązków i godności aplikanta, a co za tym idzie uznano jego wynik jako pozytywny. Wskazał, że jego praca kolokwialna została sprawdzona przez osobę, która nie uczestniczyła w kolokwium. W jego ocenie ma to znaczenie na wpływ na wysokość punktacji ponieważ podczas kolokwium poprawkowego osoby, które je przeprowadzały zwolniły aplikantów z obowiązku stworzenia chociażby okładki do akt w kazusie. Odnośnie zarzutu nieaktywowania programu komputerowego podtrzymał swoje wyjaśnienia i wskazał na powody nie korzystania z uwagi na problemy z logowaniem oraz fakt, że w pracy posiada elektroniczny dostęp do bardziej rozbudowanej wersji programu- "Lex Polonica Omega", z którego korzysta na co dzień. Co do obowiązku odebrania książkowego komentarza do kodeksu postępowania cywilnego, który jak ustalił organ I instancji był także rażącym naruszeniem obowiązków aplikanta dowiedział się niespełna tydzień przed odebraniem od starosty grupy. Wskazał, że brak było informacji o obowiązku odebrania niniejszego komentarza a odebranie wiązało się to z koniecznością przejechania około 230 km z G. do siedzimy Izby Komorniczej w S. i z powrotem. Wskazał, że odbierając niniejszy komentarz w dniu 27 maja był jednym z pierwszych aplikantów, którzy go odebrali. Wobec powyższego wnosi jak na wstępie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone uchwały nie naruszają prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi jest Uchwała Krajowej Rady Komorniczej z dnia [...] listopada 2014 roku nr [...] utrzymująca w mocy Uchwałę Rady Izby Komorniczej w S. z dnia [...] maja 2014 roku nr [...]. W ocenie sądu wobec wątpliwości co do stanu faktycznego nie można uznać, iż argumentacja przedstawiona przez organy jest zasadna. Sąd administracyjny nie czyni w sprawie własnych ustaleń faktycznoprawnych, a jedynie, kontroluje zaskarżony akt pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Jednak taka merytoryczna kontrola może dojść do skutku w warunkach wyczerpujących istotę zagadnienia ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozpatrujący sprawę oraz odpowiedniego (tj. zgodnego z art. 107 § 3 k.p.a.) uzasadnienia decyzji. Inaczej Sąd uchyla decyzję z powodu naruszenia formalnoprawnych zasad prowadzenia postępowania, gdy mogło to rzutować na wynik sprawy, a Sądowi uniemożliwia prześledzenie przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasad pogłębiania zaufania obywateli do Państwa (art.8 k.p.a.). Zasady wyrażonej w art.8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Nadto należy zauważyć, że organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 kpa. Z przyczyn podanych wyżej nie można oczekiwać, że zrobi to za niego Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję, sprawuje w myśl powołanych wyżej przepisów, kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i nie może zastępować organu w działaniach do których ten jest ustawowo zobowiązany i uzasadniać zań podjętych rozstrzygnięć. Kontrolując zaskarżoną decyzję należy także podkreślić, że kodeksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne, wynikająca z art. 80 k.p.a., wyłącza zasadniczo możliwość odmiennej oceny przez sąd administracyjny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. akt III SA 5203/98; LEX nr 44809). Sąd administracyjny nic jest bowiem organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór, w ramach realizacji zasady swobodnej (a nie dowolnej) oceny dowodów, jest słuszny, gdyż Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1998 r., sygn. akt l SA/Kr 36/97; LEX nr 34108). Innymi słowy, jeżeli postępowanie dowodowo- wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to nie narusza prawa wybór przez organ administracji publicznej jednej z dwóch wchodzących w grę możliwości, np. istnienia podobieństwa między przeciwstawnymi znakami towarowymi. Wówczas Sąd, w ramach kontroli orzeczniczej organu administracji publicznej, nie może zakwestionować takiego rozstrzygnięcia, gdyż, jak to wyżej wskazano, sprawuje on kontrolę tylko pod kątem legalności orzeczenia, nie zaś jego słuszności. Przesłanki skreślenia aplikanta komorniczego z listy aplikantów komorniczych wyliczone zostały enumeratywnie w art. 30b ust 1 u.k.s.e. (tzw. przesłanki obligatoryjne) oraz w art. 30b ust. 2 u.k.s.e. (tzw. przesłanki fakultatywne). Zgodnie z art. 30b ust 1 u.k.s.e. rada izby komorniczej skreśla aplikanta komorniczego z listy aplikantów komorniczych, jeżeli aplikant komorniczy: zrezygnował z odbywania aplikacji komorniczej (pkt 1); został uznany za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków aplikanta komorniczego (pkt 2); został prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe (pkt 3); został ubezwłasnowolniony częściowo bądź całkowicie (pkt 4) oraz rażąco narusza obowiązki aplikanta komorniczego lub w sposób rażący uchybił godności aplikanta (pkt 5). Zdaniem Organu w przedmiotowej sprawie zaistniała ta ostatnia z wymienionych przesłane, która odwołuje się do klauzuli generalnej. Jej istota polega na swoistym posłużeniu się przez ustawodawcę zwrotem niedookreślonym, podlegającym ad casum wykładni i mającym na celu osiągnięcie pewnej elastyczności normy w celu umożliwienia jej właściwego i skutecznego zastosowania w praktyce. Podniosła, że organy samorządowe dysponują swobodą w zakresie dokonywania oceny czy w konkretnej sprawie, w danym stanie faktycznym ma miejsce rażące naruszenie obowiązków aplikanta względnie czy nastąpiło rażące uchybienie jego godności. Biorąc pod uwagę ustalenia Organu I instancji Organ wskazał, że wyczerpująco ustalono na przesłanki podjęcia uchwały. Uznano, że zostało wskazane konkretne działanie w postaci zaniechania skarżącego, braku nabycia po odbyciu 1 roku aplikacji elementarnej wiedzy merytorycznej, a co za tym idzie, podstawowych umiejętności w celu właściwego przygotowania do samodzielnego wykonywania zawodu jakim jest zawód komornika sądowego. Zgodnie z art. 29k u.k.s.e. obowiązkiem aplikanta jest uczestniczenie w przewidzianych programem aplikacji zajęciach, seminariach i praktykach, samodzielne pogłębianie wiedzy prawniczej i praktycznych umiejętności niezbędnych do zajmowania stanowiska komornika oraz przystąpienie do sprawdzianów wiedzy oraz kolokwium przewidzianych w trakcie aplikacji, a także egzaminu komorniczego. Organ wskazał, że w trakcie trwania aplikacji kolokwia i sprawdziany mają decydujące znaczenie dla dalszej kariery zawodowej aplikanta. Należy zauważyć, że argumentacja organu nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Przepis art. 30b ust.l pkt. 5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. 201 lr. Nr 231, poz. 1376 j.t.) oraz § 9 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2007r. (Dz.U 2007r. Nr 244 poz. 1804) w sprawie organizacji i przebiegu aplikacji komorniczej, nie przewidują sankcji za niezaliczenie kolokwium. Skarżący powołuje się na komentarz Zenona Knypla i Zbigniewa Merchela do niniejszego przepisu wskazuje, że "niezaliczenie sprawdzianu lub kolokwium nie rodzi żadnych konsekwencji dla aplikanta". Organ nie wskazując innych poglądów i arbitralnie uznaje, że doszło do rażącego naruszenia obowiązków aplikanta komorniczego lub że w sposób rażący uchybił on godności aplikanta poprzez konkretne działanie w postaci zaniechania skarżącego, braku nabycia po odbyciu 1 roku aplikacji elementarnej wiedzy merytorycznej. Zdaniem Organu Skarżący nie nabył podstawowych umiejętności w celu właściwego przygotowania do samodzielnego wykonywania zawodu jakim jest zawód komornika sądowego. W sytuacji gdy obecność aplikanta na zajęciach nie budzi żadnych zastrzeżeń - co potwierdzone jest listami obecności, także zastrzeżeń nie budzi jego praca w kancelarii patrona winna być ona brana pod uwagę przez Organy. Organy posłużył się dowolnością oceny zebranego materiału oraz łamaniem prawa do równego traktowania osób posiadających taką samą wiedzę bazując na wynikach kolokwium. W przypadku innego aplikanta, który otrzymał wynik 8,5 punktu nie stwierdzono rażącego naruszenie obowiązków i godności aplikanta, a co za tym idzie uznano jego wynik jako pozytywny. W tym stanie rzeczy podjęcie różnych rozstrzygnięć w ocenie Sądu nie jest zasadne. Organ nie zajął stanowiska co podnoszonej przez Skarżącego zmiany formy kolokwium i braku określenia systemu ocen prac, za poszczególne zadania. Ponadto brak stanowiska Organu co oświadczenia osób wyznaczonych do przeprowadzenia egzaminu, że "negatywny wynik kolokwium nie niesie za sobą żadnych konsekwencji i nie wpłynie negatywnie na dalszy przebieg aplikacji". Brak stanowiska Organu co do zasadności zarzutów Skrzącego, jego praca kolokwialna została sprawdzona przez osobę, która nic uczestniczyła w kolokwium. W sytuacji dokonywanych podczas kolokwium poprawkowego ustaleń przez osoby, które je przeprowadzały jest argumentem do którego należy się odnieść, bowiem ustalenia mogą mieć znaczenie na wpływ na wysokość punktacji. Zgodnie z przepisem art. 84 ust. 1 u.k.s.e. Prezes Krajowej Rady Komorniczej reprezentuje ją na zewnątrz, kieruje jej pracami i przewodniczy na posiedzeniach. W razie nieobecności Prezesa jego obowiązki wykonuje wiceprezes. Ust. 2 tego przepisu wskazuje, że Uchwały Krajowej Rady Komorniczej są wykonywane przez Prezesa lub wyznaczonych jej członków. W tym stanie rzeczy należy uznać, że Prezes Krajowej Rady Komorniczej wykonuje uchwały Krajowej Rady Komorniczej, a także reprezentuje Radę na zewnątrz. Pełni on w strukturach Rady kilka funkcji - przewodniczy posiedzeniom Rady, będąc tym samym odpowiedzialnym m.in. za realizację porządku obrad (skutkiem jest określenie Prezesa także mianem Przewodniczącego Krajowej Rady Komorniczej). Prezes wykonuje również uchwały Rady oraz inne obowiązki wynikające z dokonanego podziału czynności między poszczególnych członków Rady. Należy zauważyć, że Uchwała została podpisana wyłącznie przez Prezesa Krajowej Rady Komorniczej, a jak wskazano wyżej z uwagi na fakt, że jest organ kolegialny powinna być podjęta przez ten Organ. W tym stanie rzeczy ponownie rozpoznając sprawę Organ weźmie pod uwagę rozważania sądu. Zdaniem Sądu należy uznać, iż organy obu instancji nie zbadały wyczerpująco wszystkich istotnych okoliczności faktyczne związanych z niniejszą sprawą zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę – nie uzasadniły swojego stanowiska w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów uchwała jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, podejmująca takie rozstrzygnięcie, musi być ono oparte na obowiązującym przepisie prawa i zgodne z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej uchwały. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 o ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło