VI SA/Wa 3589/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogi gminnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] Warszawy z dnia [...] stycznia 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego S. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Prezydent W., na podstawie art. 36, art. 39 i art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych nakazał S.G. przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi gminnej - dz. ew. nr [...] z obrębu [...] (ulica [...] w W.-W.) poprzez usunięcie z drogi zapory uniemożliwiającej przejazd tą ulicą, ustawionej bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że S.G. ustawił samowolnie na jezdni drogi gminnej - dz. ew. nr [...] z obrębu [...] zaporę z profili i rur stalowych, uniemożliwiającą przejazd ulicą [...]. Fakt umieszczenia zapory wynika z protokołów wizji w terenie przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2011r oraz [...] stycznia 2012r przez przedstawicieli Urzędu Dzielnicy W. Prezydent W. powołując się na art. 36 ustawy o drogach publicznych wskazał, że w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządy drogi właściwy zarządca drogi orzeka w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania S.G., decyzją z dnia [...] października 2013 r. znak: [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2012 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. 2013 poz. 260) w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego. Przepisu tego nie stosuje się w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, wymagającego podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Działania w pasie drogowym wymagające od inwestora zezwolenia właściwego zarządcy określa także art. 40 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Mając na uwadze ten przepis oraz art. 36 ustawy o drogach publicznych, zarządca drogi zobowiązany jest nakazać przywrócenie stanu poprzedniego, jeżeli stwierdzi nielegalne: 1) prowadzenie robót w pasie drogowym, 2) umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, 3) umieszczenia w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam. Powołane wyżej wyliczenie traktować należy jako przykładowe. Zajęcie pasa może nastąpić w wyniku przeprowadzenia innych nieuprawnionych zezwoleniem działań. Organ odwoławczy wskazał, że usytuowanie przez S.G. zapory z profili i rur stalowych, uniemożliwiających przejazd ulicą [...], należy w niniejszej sprawie do okoliczności bezspornych. Skarżący zakwestionował natomiast, iż grunt na którym posadowiono urządzenie stanowi pas drogi publicznej. Organ odwoławczy wyjaśnił iż charakter prawny drogi stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] wynika jednoznacznie z ustaleń dokonanych przez organ I instancji, który słusznie przyjął, że ulica ta została zaliczona do kategorii dróg gminnych na mocy uchwały nr XXXVII/846/2994 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 16 września 2004 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg w m.st. Warszawie do kategorii dróg gminnych. Wskazał, że zarówno z informacji z rejestru gruntów jak i z treści księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla W. XV Wydział Ksiąg Wieczystych nr [...] obejmującej między innymi działkę o numerze ewidencyjnym [...] wynika, że właścicielem jest Miasto W. Zatem, mając na uwadze art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) uznał że prawo własności nieruchomości przysługuje Miastu W. Wskazał, że organy administracji nie są władne do dokonywania oceny materialnoprawnych aspektów zgodności wpisów w księdze wieczystej czy też ujawnionych informacji w ewidencji gruntów z rzeczywistym stanem prawnym. Są to zagadnienia należące do prawa cywilnego i tylko w trybie i na zasadach określonych w tej gałęzi prawa mogą być rozstrzygane. W konsekwencji, dopiero po przeprowadzeniu w ww. trybie właściwego postępowania może obalić powołaną zasadę domniemania wiarygodności ksiąg wieczystych. Podniósł, że skarżący, poza ogólnymi twierdzeniami i powoływaniem się na bliżej nieokreślone rozstrzygnięcia sądu, Prezydenta W. oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie wykazał, aby toczyło się postępowanie dotyczące prawa własności nieruchomości. Z tych względów uznał, że S.G. posadowił zaporę z profili i rur stalowych uniemożliwiającą przejazd ulicą [...] bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi. W takim stanie rzeczy organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji organu I instancji i orzekł o utrzymaniu jej w mocy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2013 r. wniósł S.G. W uzasadnieniu wskazał na nieprawidłowości w sporządzaniu dokumentacji dotyczących ksiąg wieczystych nieruchomości. Zdaniem skarżącego organ I instancji przekroczył uprawnienia nakazując przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi gminnej poprzez usunięcie z drogi zapory. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do regulacji art. 134 § 1 Ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W., którą nakazano skarżącemu przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi gminnej (ulicy [...] w W.-W.) poprzez usunięcie z drogi zapory ustawionej bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi i uniemożliwiającej przejazd tą drogą. Podstawę materialno prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 36 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. 2013 poz. 260) zgodnie z którym - w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego. Przepisu tego nie stosuje się w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, wymagającego podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Nakazując skarżącemu przywrócenie pasa drogowego drogi gminnej do stanu poprzedniego organy uznały, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na skarżącego jako osobę, która postawiła samowolnie zaporę z profili i rur stalowych uniemożliwiającą przejazd ulicą [...]. Tymczasem w aktach sprawy brak jest dowodów świadczących o tym, że to właśnie skarżący postawił samowolnie zaporę. W protokołach oględzin pasa drogowego powołano się na notatkę Straży Miejskiej W. z dnia [...].05.2011r z której wynika, że sprawcą samowolnego zajęcia pasa drogowego jest skarżący. Jednak akta sprawy nie zawierają wskazanej notatki. Na rozprawie skarżący zaprzeczył, aby stawiał przedmiotową zaporę na ulicy [...]. Skarżący wyjaśnił, że wykonała to firma działająca na zlecenie okolicznych mieszkańców. Skarżący zarzucił także organowi wadliwe prowadzenie postępowania polegające na braku poinformowania o wszczęciu postępowania oraz nie zawiadomieniu o przeprowadzonych oględzinach w sprawie zajęcia pasa drogowego. Skarżący wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zajęcia pasa drogowego prowadzone przez organ nadzoru budowlanego zostało umorzone. Podzielić należy zarzuty skarżącego dotyczące wadliwie prowadzonego postępowania bowiem w aktach sprawy brak jest zawiadomienia o wszczęciu postępowania i poinformowania o tym skarżącego, a także zawiadomienia o przeprowadzonych oględzinach, które odbyły się bez udziału skarżącego. Akta sprawy nie zawierają również notatki Straży Miejskiej W. z dnia [...].05.2011r z której wynika, że sprawcą samowolnego zajęcia pasa drogowego jest skarżący. Konsekwencją wskazanej wadliwości postępowania był brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w rozumieniu art. 7 k.p.a. oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ponownie rozpatrując sprawę organ powinien poinformować skarżącego o przysługujących mu prawach i umożliwić udział w prowadzonych czynnościach poprzez zawiadomienie o ich przeprowadzeniu. Kluczową sprawą wymagającą wyjaśnienia jest ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości sprawcy samowoli polegającej na postawieniu zapory na pasie drogowym, uniemożliwiającej przejazd ulicą [...]. Obowiązek wynikający z art. 36 ustawy o drogach publicznych jest bowiem nakładany na sprawcę samowolnie zajętego pasa drogowego. Prezydent W. powinien także ustalić, czy sprawa zajęcia pasa drogowego była przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego i w jaki sposób się zakończyła. Ustalenie tej okoliczności jest istotne w świetle art. 36 ustawy o drogach publicznych z którego wynika, że przepisu tego nie stosuje się w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, wymagającego podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. organ ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ocenie sądu kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło z naruszeniem wskazanych przepisów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.