VI SA/Wa 362/19

WyrokWSA w Warszawie2019-05-07

Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Ewa Frąckiewicz, Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, utrzymująca w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej I stopnia o negatywnym wyniku z egzaminu radcowskiego, została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności w kontekście oceny pracy egzaminacyjnej z zakresu prawa administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia prawidłowo oceniła pracę zdającej z zakresu prawa administracyjnego, stwierdzając jej negatywny wynik. Sąd podzielił stanowisko organu, że zdająca nie wykazała się wystarczającą wiedzą i umiejętnościami w zakresie interpretacji przepisów prawa materialnego i procesowego, co uzasadniało negatywną ocenę. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Stan faktyczny
Skarżąca J. B. uzyskała negatywny wynik z egzaminu radcowskiego, co zostało potwierdzone uchwałą Komisji Egzaminacyjnej I stopnia. Odwołanie od tej uchwały zostało rozpatrzone przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia, która utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym wadliwą ocenę pracy z zakresu prawa administracyjnego oraz brak należytego uzasadnienia uchwały odwoławczej. Skarżąca podniosła również zarzut nieważności uchwały z powodu braku podpisu egzaminatora.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant st. ref. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2019 r. sprawy ze skargi J. B. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 20-23 marca 2018 r. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę Komisja Egzaminacyjna Nr 3 do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2018 r. z siedzibą w P. uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. stwierdziła, że J. B., córka W. i E., uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego. Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że zdająca z zadania z zakresu prawa karnego otrzymała ocenę dostateczną, z zadania z zakresu prawa cywilnego ocenę dobrą, z zadania z zakresu prawa gospodarczego ocenę dostateczną, z zadania z zakresu prawa administracyjnego ocenę niedostateczną, zaś z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki ocenę dostateczną. Powołując się na treść przepisu art. 366 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, który to przepis określa, że pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną. Komisja wskazała, że J. B. uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego. Odwołanie od w/w uchwały wniosła J. B. Uchwale tej zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - przepisów ustawy o radcach prawnych przez wadliwe zastosowanie kryteriów oceny i przyjęcie, że praca pisemna odwołującej z czwartej części egzaminu radcowskiego nie spełnia warunków, o których mowa w przywołanym przepisie, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że zdająca nie wykonała poprawnie zadania z części czwartej egzaminu radcowskiego, co skutkowało oceną negatywną z tej części egzaminu oraz negatywnym wynikiem końcowym z egzaminu radcowskiego, - art. 364 ust. 1 ustawy o radcach prawnych przez błędne uznanie, że zdająca nie wykazała się należytym przygotowaniem prawniczym, w zakresie części czwartej egzaminu, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, - art. 364 ust. 10 ustawy o radcach prawnych przez nieuwzględnienie skali ocen przewidzianych dla rozstrzygania przy analizie egzaminu radcowskiego, 2. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie: - art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 368 ust. 12 ustawy o radcach prawnych przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy oraz dowolną, a nie swobodną ocenę sporządzonej skargi kasacyjnej skutkujące błędną oceną pracy egzaminacyjnej oraz w konsekwencji przyznanie oceny niedostatecznej, podczas gdy organ administracyjny kierując się zasadą prawdy obiektywnej obowiązany jest zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, wyjaśnić wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, uwzględniając słuszny interes strony, co gdyby uwzględniono przy podjęciu zaskarżonej uchwały, powinno doprowadzić do ustalenia, że skarga kasacyjna sporządzona jest w sposób zasługujący na ocenę pozytywną, - art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 368 ust. 12 ustawy o radcach prawnych przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej uchwały polegające na niewyjaśnieniu przyczyn przyznania oceny niedostatecznej z czwartej części egzaminu radcowskiego w oparciu o wadliwie sporządzone uzasadnienie ocen cząstkowych, które nie odnosi się w swej treści do argumentów przemawiających za poprawnością sporządzonej przez odwołującego skargi kasacyjnej, lecz ogranicza się do przedstawienia w szczególności przez Egzaminatora M. C. własnego stanowiska mającego uzasadniać uznanie skargi kasacyjnej, co do zasady, za nieprawidłową. W związku z powyższym zdająca wniosła o zmianę ocen cząstkowych zadania z zakresu prawa administracyjnego (IV część egzaminu radcowskiego) na oceny dostateczne i uchylenie uchwały nr [...] z dnia [...] maja 2018 roku Komisji Egzaminacyjnej nr 3 do przeprowadzania egzaminu radcowskiego w 2018 r. z siedzibą w [...], podjęcie uchwały w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego złożonego w 2018r. przez zdającą, stwierdzającej pozytywny wynik z tego egzaminu. Uchwałą z dnia [...] listopada 2018r. Komisja Egzaminacyjna II stopnia Nr 3 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach [...] marca 2018 działając na podstawie art. 36 s ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2115) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096). po rozpatrzeniu odwołania J. B. od uchwały nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. Komisji Egzaminacyjnej nr 3 do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2018 r. z siedzibą w P. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. Rozpatrując odwołanie Komisja Egzaminacyjna II stopnia Nr 3 przy Ministrze Sprawiedliwości wyjaśniła, że egzaminatorzy ocenili jednolicie opracowane przez zdającą rozwiązanie zadania z zakresu prawa administracyjnego w kontekście przesłanek przewidzianych przez art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, na ocenę niedostateczną. Celem zadania z prawa administracyjnego było sprawdzenie wiedzy zdających z zakresu postępowania administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego oraz ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz. U. z 2017r.poz. 489 ze zm.), dalej jako u.o.p.u.a. Zdający, analizując treść zadania egzaminacyjnego, powinni byli dokonać oceny pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego czynności procesowych podejmowanych przez organy orzekające w sprawie oraz oceny poprawności pod względem materialnoprawnym podjętych przez nie decyzji na gruncie u.o.p.u.a. Następnie, występując w roli pełnomocnika organu odwoławczego, w konkretnej sprawie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., winni byli rozważyć, czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 22 lutego 2018r., którym uchylono decyzje organów obu instancji i zasądzono na rzecz strony skarżącej od organu kwotę 680 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania, jest zgodny z prawem czy też nie i w zależności od wyników dokonanej analizy przygotować skargę kasacyjną od wyroku albo opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdający powinni byli zauważyć, że decyzje organów orzekających w sprawie nie naruszały przepisów prawa procesowego ani prawa materialnego. Zgodnie z art. 5 ust. 5 w zw. z art. 5 ust. 3b pkt 2 u.o.p.u.a. w sytuacji, gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika zobowiązany jest w przypadku ustalenia, że dłużnik posiada prawo jazdy, skierować do starosty wniosek o zatrzymanie prawa jazdy. Na podstawie tego wniosku starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Starosta nie jest uprawiony do oceny zasadności decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Związany jest treścią decyzji wydanej przez organ właściwy dłużnika. Sąd w wydanym wyroku błędnie uznał, że organy powinny przeprowadzić postępowanie dowodowe na okoliczności dotyczące stanu zdrowia żony dłużnika alimentacyjnego, konieczności wożenia jej do lekarza, wożenia dzieci do szkoły oraz możliwości zarobkowych dłużnika w przypadku zatrzymania prawa jazdy. Wyłączną podstawą zatrzymania prawa jazdy, na podstawie w.w. przepisów prawa materialnego, jest ostateczna decyzja o uznaniu dłużnika za uchylającego się od alimentów. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Wyrok WSA w Szczecinie, został zatem podjęty z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Sąd dokonał błędnej wykładni art. 5 ust. 5 w zw. z art. 5 ust. 3b pkt 2 u.o.p.u.a. W rezultacie bezpodstawnie przyjął, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niepełny i postawił organom nieuprawniony zarzut naruszenia art. 7 i art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a. Dodatkowo błędnie wywiódł, że organy powinny rozpoznać wniosek strony o umorzenie postępowania i orzec o odmowie umorzenia w treści decyzji. Ponadto, sąd orzekł o zasądzeniu kosztów procesu od organu na rzecz skarżącego, pomimo braku zgłoszenia w tym przedmiocie wniosku przez zawodowego pełnomocnika reprezentującego stronę, czym naruszył art. 210 § 1 p.p.s.a. Zdający powinni zatem sformułować skargę kasacyjną spełniającą wymagania określone w art. 176 § 1 i 2 p.p.s.a., opartą na obu podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a. podnosząc zarzuty: - naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. p.p.s.a.. w zw. z art. 5 ust. 5 w zw. z art. 5 ust. 3b pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez błędną wykładnię; - naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a.; - naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 2 k.p.a.; - naruszenia art. 210 § 1 p.p.s.a. Formułując powyższe zarzuty zdający winni wnioskować : - na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, - na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. o zasądzenie od skarżącego A. S. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Oceniając zasadność odwołania w pozostałym zakresie organ przyjął, że sporządzona przez Zdającą praca egzaminacyjna nie spełnia wymagań pozwalających na wystawienie oceny pozytywnej. Zdaniem organu odwoławczego Komisja Egzaminacyjna z siedzibą w [...] podejmując zaskarżoną uchwałę, nie dopuściła się naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa. Wymienione przepisy nie miały bowiem zastosowania w postępowaniu przed tą Komisją. W przygotowanej skardze kasacyjnej sformułowany został tylko zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez błędna wykładnię i uznanie: po pierwsze, że starosta po złożeniu przez organ właściwy wniosku o zatrzymanie prawa jazdy wraz z odpisem decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, nie może wydać innej decyzji, jak tylko o zatrzymaniu prawa jazdy i po drugie, że organ właściwy do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, przed wydaniem tej decyzji winien szczególnie starannie przeprowadzić postępowanie dowodowe i wyjaśnić, czy zatrzymanie prawa jazdy jest uzasadnione. Uzasadniając tak sformułowany zarzut, zdająca przytoczyła treść art. 5 ust. 3b pkt 2 oraz art. 5 ust. 5 powołanej wyżej ustawy i odwołując się do orzecznictwa wywiodła, że po otrzymaniu stosownego wniosku, organy nie mogły wydać innej decyzji, niż decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy. Z tego też powodu nie można podzielić poglądu sądu I instancji, że przed wydaniem decyzji, organ powinien był szczególnie starannie przeprowadzić postępowanie dowodowe i wyjaśnić, czy zatrzymanie prawa jazdy jest uzasadnione. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy była wydana we właściwym trybie i nie istniały podstawy do jej uchylenia. Powyższe dało podstawę do zarzucenia zaskarżonemu wyrokowi naruszenia prawa materialnego i stanowi podstawę do jego zmiany. Porównując treść sformułowanego zarzutu z jego uzasadnieniem należy zwrócić uwagę na brak spójności. W zarzucie, zdająca wskazując na błędną wykładnię wskazanego przepisu przez sąd stwierdza, że polegała ona między innymi na uznaniu, że starosta po złożeniu przez organ właściwy wniosku o zatrzymanie prawa jazdy wraz z odpisem decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, nie może wydać innej decyzji, jak tylko o zatrzymaniu prawa jazdy. Oznacza to, że prawidłowa wykładnia przepisu powinna doprowadzić do konstatacji, że starosta po otrzymaniu stosownego wniosku może wydać inną decyzję niż o zatrzymaniu prawa jazdy. W uzasadnieniu tego zarzutu. Zdająca z treści przepisów i orzecznictwa wyprowadziła jednak odmienny wniosek. Trafnie zwrócił uwagę jeden z egzaminatorów, że trudno zrozumieć sens wypowiedzi zawartej w sformułowanym zarzucie. Należy zauważyć, że w stanie faktycznym przedstawionym w sprawie, sąd I instancji dopuścił się przede wszystkim błędnej wykładni art. 5 ust. 3b pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W przepisie tym są bowiem sformułowane przesłanki do podjęcia przez starostę decyzji na podstawie art. 5 ust. 5 powołanej ustawy. Są nimi ostateczna decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i informacja z centralnej ewidencji kierowców; że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienia do kierowania pojazdami. Zaistnienie wymienionych przesłanek obliguje organ właściwy dłużnika do skierowania do starosty wniosku o zatrzymanie prawa jazdy. Starosta badając ten wniosek, po sprawdzeniu, że wymienione przesłanki są spełnione zobligowany jest wydać na podstawie art. 5 ust. 5 w zw. z art. 5 ust. 3b pkt 2 powołanej ustawy decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Błędna wykładnia wskazanych przepisów przez sąd I instancji, polegała na tym, że uznał on, iż poza zaistnieniem przesłanek z art. 5 ust 3b pkt 2 powołanej wyżej ustawy, organy powinny ustalić i ocenić okoliczności dotyczące sytuacji osobistej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego. Zdająca na stronie 4 uzasadnienia, wskazała jakie przesłanki powinny być badane w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy, jak również, że nie ma potrzeby badania sytuacji materialnej i osobistej dłużnika alimentacyjnego. Wnioski takie wywiodła z treści wskazanych orzeczeń sądów. Nie wiązała ich z naruszeniem art. 5 ust 3b pkt 2 ustawy. Sformułowanie w powyższy sposób zarzutu naruszenia prawa materialnego i jego uzasadnienie, nie pozwalają uznać, by zdająca w pełni prawidłowo zidentyfikowała problem naruszenia prawa materialnego przedstawiony w zadaniu egzaminacyjnym i poprawnie go rozwiązała. Naruszenie wymienionych przepisów prawa materialnego powinno być też powiązane z zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Wskazany przepis procedury sądowoadministracyjnej został naruszony, bowiem nie było przesłanek do jego zastosowania, jako podstawy prawnej orzeczenia sądu z uwagi na to, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, co niezasadnie zarzucono organom w uzasadnieniu wyroku. Zdająca w uzasadnieniu skargi wskazała art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. stwierdzając, że żadna z przesłanek uchylenia wyroku wymieniona w tych przepisach nie wystąpiła. Nie napisała jednak czy w tym przedmiocie formułuje jakiś zarzut czy też nie. Odnośnie art. 105 § 2 k.p.a. stwierdziła w uzasadnieniu, ze niezasadne było wydanie decyzji o odmowie umorzenia postępowania. W myśl tego przepisu organ może umorzyć postępowanie jeżeli wystąpi o to strona, na żądanie której wszczęto postępowanie. W sprawie, postępowanie nie zostało wszczęte na wniosek A. S. i powołany artykuł nie daje podstaw do umorzenia postępowania na jego wniosek. Wywód ten jakkolwiek właściwy, dowodzi, że zdająca nie dostrzegła zasadniczego problemu związanego z wadliwym poglądem wyrażonym w wyroku sądu I instancji. Otóż sąd ten, w uzasadnieniu wyroku powołując art. 105 § 1 k.p.a. wywiódł, że skoro umorzenie postępowania następuje w drodze decyzji, to rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania powinno znaleźć się w decyzji organu I instancji, czego nie dostrzegł organ odwoławczy a tym samym doszło do naruszenia powołanego przepisu prawa. Zdająca powinna była, mając odpowiednią wiedzę z zakresu procedury administracyjnej, zauważyć przede wszystkim, że w procedurze tej brak jest podstawy prawnej do podjęcia decyzji o odmowie umorzenia postępowania. W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów naruszenia art. 7, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a., które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Powołanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. bez powiązania naruszenia tego przepisu z naruszeniami wskazanych przepisów k.p.a. jest wadliwe. W skardze kasacyjnej, należy podnosić zarzuty naruszenia przepisów procedury sądowoadministracyjnej. kwestionując prawidłowość przeprowadzonej kontroli i trafność podjętego przez sąd orzeczenia, wskazując jednocześnie, zastosowanie których przepisów procedury administracyjnej, zdaniem skarżącego kasacyjnie, zostało wadliwie skontrolowane. W stanie faktycznym przedstawionym w zadaniu egzaminacyjnym, zdający powinni postawić zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z konkretnie oznaczonymi przepisami k.p.a. Wymieniony przepis jest przepisem o tzw. charakterze wynikowym. Jego naruszenie zależy od wykazania, które przepisy procedury administracyjnej zostały naruszone. W pracy nie dostrzeżono też naruszenia art. 210 § 1 p.p.s.a. Zdaniem organu także wnioski procesowe zgłoszone w skardze kasacyjnej nie zostały w pełni prawidłowo sformułowane. Powołując art. 188 p.p.s.a. zdająca wnioskowała o uchylenie zaskarżonego wyroku. Żaden przepis procesowy, nie przewiduje możliwości podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcia, w którym orzeknie wyłącznie o uchyleniu zaskarżonego wyroku. Zwłaszcza nie jest to możliwe w przypadku zastosowania art. 188 p.p.s.a. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego jest właściwy, z tym że nie wskazano jego podstawy prawnej. Mając na uwadze powyższe oraz uznając zarzuty skarżącej w najistotniejszym zakresie za chybione, Komisja odwoławcza uznała, że brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania. Pismem z dnia 9 stycznia 2019 r. J. B. wniosła do WSA skargę na powyższą uchwałę, zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy nieistniejącej uchwały co stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością zaskarżonej uchwały. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: - uchwały nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr 3 do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2018 w Poznaniu w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego - na okoliczność ustalenia braku podpisu egzaminatora M. C.. - oceny cząstkowej zadania z zakresu prawa administracyjnego egzaminatora M. C. - na okoliczność wyglądu podpisu M. C. - oceny cząstkowej zadania z zakresu prawa gospodarczego egzaminatora M. O. na okoliczność wyglądu podpisu M. O., którego podpis znajduje bezpośrednio pod podpisem M. C., a jego drugi człon zachodzi na rubrykę gdzie winien być umieszczony podpis egzaminatora M. C. - na okoliczność ustalenia braku podpisu egzaminatora M. C.. Skarżąca wskazała, że przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a jednocześnie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skarżąca wniosła również o zobowiązanie przez sąd Komisji Egzaminacyjnej nr 3 do przeprowadzania egzaminu radcowskiego w 2018 r. z siedzibą w P. do wydania uchwały, że J. B. uzyskała pozytywny wynik egzaminu radcowskiego, w terminie zakreślonym przez sąd. stosownie do art. 286 § 2 p.p.s.a. oraz organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W razie nieuwzględnienia przez Sąd zarzutu nieważności i uznanie, że zaskarżona uchwała została podjęta w prawidłowym trybie, bowiem uchwała nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr 3 do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2018 w Poznaniu w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego spełniała wymogi przewidziane dla decyzji administracyjnej w art. 107 k.p.a., skarżąca zaskarżonej uchwale zarzuciła: I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 364 ust. 1 ustawy o radcach prawnych przez błędne uznanie, że odwołująca nie wykazała się należytym przygotowaniem prawniczym, w zakresie części czwartej egzaminu, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, b) art. 364 ust. 10 ustawy o radcach prawnych przez nieuwzględnienie skali ocen przewidzianych dla rozstrzygania przy analizie egzaminu radcowskiego, c) art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, przez wadliwe zastosowanie kryteriów oceny i przyjęcie, że praca pisemna odwołującej z czwartej części egzaminu radcowskiego nie spełnia warunków, o których mowa w przywołanym przepisie, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że odwołująca nie wykonała poprawnie zadania z części czwartej egzaminu radcowskiego, co skutkowało oceną negatywną z tej części egzaminu oraz negatywnym wynikiem końcowym z egzaminu radcowskiego, II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie: a) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. w związku z art. 368 ust. 12 ustawy o radcach prawnych przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy oraz dowolną, a nie swobodną ocenę sporządzonej skargi kasacyjnej skutkujące błędną oceną pracy egzaminacyjnej oraz w konsekwencji przyznanie oceny niedostatecznej, podczas gdy organ administracyjny kierując się zasadą prawdy obiektywnej obowiązany jest zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, wyjaśnić wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, uwzględniając słuszny interes strony, co gdyby uwzględniono przy podjęciu zaskarżonej uchwały, powinno doprowadzić do ustalenia, że skarga kasacyjna sporządzona jest w sposób zasługujący na ocenę pozytywną, b) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia treści podjętej uchwały, w szczególności pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały rozważenia większości zarzutów podniesionych w odwołaniu, podczas gdy decyzja organu odwoławczego - Komisji Egzaminacyjnej II stopnia powinna być wydana po rozważeniu (i uzewnętrznieniu tego faktu w jej uzasadnieniu) wszystkich twierdzeń i zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i może utrzymywać zaskarżoną uchwałę w mocy jedynie w razie uznania i szczegółowego uzasadnienia stanowiska, że żaden z zarzutów podniesionych w odwołaniu nie może prowadzić do podważenia zaskarżonej decyzji, c) art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy uchwały organu I instancji podczas gdy zachodziły podstawy do jej uchylenia i orzeczenia, że zdająca otrzymała pozytywny wynik egzaminu radcowskiego, d) § 5 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września w 2009r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (Dz. U. 2016r. poz.100.) poprzez brak odniesienia się przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu. Wobec podniesionych powyżej zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej zaskarżaną uchwałę, uchwały nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. Komisji Egzaminacyjnej nr 3 do przeprowadzania egzaminu radcowskiego w 2018 r. z siedzibą w P. i zobowiązanie przez sąd Komisji Egzaminacyjnej nr 3 do przeprowadzania egzaminu radcowskiego w 2018 r. z siedzibą w P. do wydania uchwały, że J. B. uzyskała pozytywny wynik egzaminu radcowskiego, w terminie zakreślonym przez sąd, stosownie do art. 286 § 2 p.p.s.a., a także zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że doręczona jej uchwała nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. Komisji Egzaminacyjnej nr 3 do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2018 r z siedzibą w P. nie została właściwie podpisana. Powyższe skutkuje w ocenie skarżącej wydaniem zaskarżonej uchwały z rażącym naruszeniem prawa o którym mowa w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Podniosła, że brak podpisu na uchwale został przeze nią dostrzeżony dopiero na obecnym etapie postępowania. Brak podpisu został dostrzeżony po dogłębnej analizie podpisu egzaminatorów na uchwale oraz porównaniu podpisów egzaminatora M. C. oraz M. O.. Do tej pory drugi człon podpisu egzaminatora M. O. uznawała za podpis egzaminatora M. i C.. Niezależnie od powyższego skarżąca wskazała, że egzaminatorzy sprawdzający pracę oraz Komisja odwoławcza zgodnie uznali, że sporządzona przez nią skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne. W ocenie skarżącej wniosek skargi kasacyjnej, został przeze nią prawidłowo oparty na art. 188 p.p.s.a. Wnosiła o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 lutego 2018 r., uznała, iż istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona i nie kwestionowała stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku. Ponadto w petitum skargi kasacyjnej, powołując się na art. 174 § 1 p.p.s.a. podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 5 ust.5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 192, poz.1378). Skarżąca wskazała też, że naruszenie tego przepisu polega na błędnej wykładni. Komisja odwoławcza w zaskarżanej uchwale wskazała, że w skardze skarżąca sformułowała tylko zarzut naruszenia prawa materialnego art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez błędną wykładnię. Skarżąca wyjaśniła, że formułując zrzut w petitum skargi wskazała jaki przepis został naruszony i na czym owo naruszenie polega. Artykuł 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów odsyła w swej treści do art. 5 ust. 3b tej ustawy. Zdaniem skarżącej nie ma zatem wątpliwości jakiego przepisu dotyczy zarzucane w skardze naruszenie. Co przy tym istotne w uzasadnieniu skargi kasacyjnej opisując przedstawiony na wstępie zarzut przywołała również art. 5 ust. 3b pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez co sąd nie musiałby nawet rekonstruować złożonego zarzutu bowiem uważna lektura całej skargi jednoznacznie wskazuje na zarzuty przedstawiane przez autora skargi. Skarżąca wyjaśniła również, że do pracy wkradła się oczywista omyłka pisarska polegająca na umieszczeniu w zarzucie w petitum skargi, po słowach: "uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych..." słowa "nie". W treści uzasadnienia zarzutu, wyjaśniłam jednak szczegółowo i w sposób nie pozostawiający wątpliwości treść zarzutu dotyczącego prawa materialnego. Podkreśliła, że w treści zarzutu w petitum skargi kasacyjnej mogłaby ograniczyć się jedynie do powołania przepisu oraz wskazania na czym polegało naruszenie (błędna wykładnia czy niewłaściwe zastosowanie), a uzasadnienie zarzutu zawrzeć dopiero w dalszej części skargi. Jego wstępne skrótowe opisanie na wstępie ma zatem jedynie charakter pomocniczy. W dalszej części uzasadnienia wskazała również, na naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 1 pkt a i c p.p.s.a. oraz art. 105 § 2 k.p.a. wyjaśniając na czym one polegały. Zdaniem skarżącej sporządzona przeze nią skarga kasacyjna spełnia również kryterium poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. W zadaniu z zakresu prawa administracyjnego trafnie bowiem przyjęła, że celowym jest sporządzenie skargi kasacyjnej oraz rozpoznałam błąd poczyniony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Sposób rozwiązania przyjęty przez skarżącą powinien odpowiadać wymogom przepisów prawa, aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym jako środek skuteczny, możliwie najlepiej zabezpieczając interesy strony reprezentowanej zgodnie z treścią zadania egzaminacyjnego. Powyższe przesądza w ocenie skarżącej, że sporządzając na egzaminie radcowskim skargę kasacyjną wykazała się należytym przygotowaniem prawniczym, w zakresie części czwartej egzaminu radcowskiego, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego zgodnie z art. 364 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Niezależnie od powyższego skarżąca stwierdziła, że Komisja odwoławcza rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji zobowiązany była zatem zgodnie z treścią cytowanych art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego oraz do uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., a stanowisko Komisji odwoławczej, po przeprowadzaniu koniecznych czynności procesowych powinno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu uchwały, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018, poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Szczegółowy tryb składania egzaminu radcowskiego został uregulowany w art. od 36 do 369 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2018, poz. 2115 ze zm.). Zgodnie art. 36⁴ ust. 1 urp, egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do tego egzaminu (zdającego) do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Zasady i sposób oceny wiedzy zdającego określono w art. 36⁵. Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego. Ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu radcowskiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów. Pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną (art. 36⁶ ). Wynik egzaminu radcowskiego ustalany jest w drodze uchwały Komisji Egzaminacyjnej (art. 36⁶ ust. 2 ustawy), od której przysługuje zdającemu odwołanie do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości (komisji odwoławczej) w terminie 14 dnia od dnia otrzymania zaskarżonej uchwały (art. 36⁸ ust. 1 ustawy o radcach prawnych). Natomiast od uchwały komisji odwoławczej służy skarga do sądu administracyjnego (art. 36 ⁸ ust. 11 ustawy o radcach prawnych). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie II GSK 392/11 oraz z dnia 14 grudnia 2011 r. w sprawie II GSK 489/11), postępowanie odwoławcze przed komisją odwoławczą jest postępowaniem szczególnym, którego zakres określa strona w odwołaniu. Komisja kontroluje tylko tę część egzaminu, która została zakwestionowana przez stronę i tylko pod kątem zarzutów podniesionych przez stronę. Nie jest to zatem drugoinstancyjne postępowanie administracyjne w rozumieniu k.p.a., tylko szczególne postępowanie odwoławcze, które ma na celu rozpatrzenie zasadności zarzutów odwołania, nie zaś skontrolowanie całego przebiegu egzaminu ani też ponowne sprawdzenie prac egzaminacyjnych. Zgodnie z art. 36⁸ ust. 14 pkt 4 ustawy o radcach prawnych Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia m.in. tryb i sposób działania komisji odwoławczej. W oparciu o tę delegację ustawową Minister Sprawiedliwości wydał Rozporządzenie z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej lI stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (Dz. U. z 2016 poz. 100 ze zm.) Zgodnie z § 5 pkt 3 tegoż rozporządzenia przewodniczący lub członek komisji odwoławczej, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, sporządza pisemną opinię dotyczącą zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu wraz ze stanowiskiem. Głosowanie jest jawne. W pierwszej kolejności komisja odwoławcza głosuje nad ostateczną oceną testu lub pracy pisemnej z tej części egzaminu radcowskiego, która została zakwestionowana w odwołaniu, następnie komisja odwoławcza głosuje w sprawie uchwały komisji egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego o wyniku egzaminu radcowskiego. Odwołanie od uchwały pierwszoinstancyjnej jest więc zawsze przedmiotem opinii dotyczącej zasadności zarzutów odwołania, którą sporządza wyznaczony członek komisji, ale jej przyjęcie jest wynikiem głosowania wszystkich członków, poprzedzonego dyskusją. Tryb ten gwarantuje pełne rozpoznanie wszystkich zarzutów odwołania i należytą ich ocenę. Uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w świetle wymienionych przepisów, w tym określających charakter i warunki zdania egzaminu radcowskiego, egzaminatorzy i komisje podejmujące uchwały, w ramach posiadanej profesjonalnej wiedzy ustalają wyniki zdających przy zachowaniu pewnego luzu decyzyjnego który związany jest z oceną stanu faktycznego i tylko jawne wyjście poza jego granice może stanowić podstawę do przyjęcia, że naruszenie prawa miało charakter rażący. Sąd nie zastępuje organów powołanych przez Ministra Sprawiedliwości w ich kompetencjach oceny zakwestionowanej pracy. W niniejszej sprawie Komisja Egzaminacyjna II stopnia odniosła się do w sposób wystarczający do zarzutów podnoszonych w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w P., uzasadniając swoją opinię, co do poprawności oceny Komisji i wykazując nietrafność podniesionych zarzutów. Komisja II Stopnia opisała pracę skarżącej wskazując na uchybienia, które w jej ocenie, tak jak w ocenie egzaminatorów, nie kwalifikowały tego zadania na ocenę pozytywną. Zdaniem Sądu materiał dowodowy sprawy – praca pisemna skarżącej z części egzaminu radcowskiego obejmującej zadanie z zakresu prawa administracyjnego oceniona stosownie do mających zastosowanie w objętych nią kwestiach faktycznoprawnych przepisów prawa - został prawidłowo uwzględniony i rozpatrzony w ustaleniach organu, zgodnie z regułami postępowania administracyjnego wyrażonymi w przepisach art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., służąc wyjaśnieniu stanu faktycznego w zakresie uzasadniającym zaskarżoną uchwałę. Celem zadania z prawa administracyjnego było sprawdzenie wiedzy zdających z zakresu postępowania administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego oraz ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz. U. z 2017r.poz. 489 ze zm.), dalej jako u.o.p.u.a. Zdający, analizując treść zadania egzaminacyjnego, powinni byli dokonać oceny pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego czynności procesowych podejmowanych przez organy orzekające w sprawie oraz oceny poprawności pod względem materialnoprawnym podjętych przez nie decyzji na gruncie u.o.p.u.a. Następnie, występując w roli pełnomocnika organu odwoławczego, w konkretnej sprawie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., winni byli rozważyć, czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 lutego 2018r., którym uchylono decyzje organów obu instancji i zasądzono na rzecz strony skarżącej od organu kwotę 680 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania, jest zgodny z prawem czy też nie i w zależności od wyników dokonanej analizy przygotować skargę kasacyjną od wyroku albo opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdający powinni byli zauważyć, że decyzje organów orzekających w sprawie nie naruszały przepisów prawa procesowego ani prawa materialnego. Zgodnie z art. 5 ust. 5 w zw. z art. 5 ust. 3b pkt 2 u.o.p.u.a. w sytuacji, gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika zobowiązany jest w przypadku ustalenia, że dłużnik posiada prawo jazdy, skierować do starosty wniosek o zatrzymanie prawa jazdy. Na podstawie tego wniosku starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Starosta nie jest uprawiony do oceny zasadności decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Związany jest treścią decyzji wydanej przez organ właściwy dłużnika. Sąd w wydanym wyroku błędnie uznał, że organy powinny przeprowadzić postępowanie dowodowe na okoliczności dotyczące stanu zdrowia żony dłużnika alimentacyjnego, konieczności wożenia jej do lekarza, wożenia dzieci do szkoły oraz możliwości zarobkowych dłużnika w przypadku zatrzymania prawa jazdy. Wyłączną podstawą zatrzymania prawa jazdy, na podstawie ww. przepisów prawa materialnego, jest ostateczna decyzja o uznaniu dłużnika za uchylającego się od alimentów. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Wyrok WSA w Szczecinie, został zatem podjęty z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Sąd dokonał błędnej wykładni art. 5 ust. 5 w zw. z art. 5 ust. 3b pkt 2 u.o.p.u.a. W rezultacie bezpodstawnie przyjął, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niepełny i postawił organom nieuprawniony zarzut naruszenia art. 7 i art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a. Dodatkowo błędnie wywiódł, że organy powinny rozpoznać wniosek strony o umorzenie postępowania i orzec o odmowie umorzenia w treści decyzji. Ponadto, sąd orzekł o zasądzeniu kosztów procesu od organu na rzecz skarżącego, pomimo braku zgłoszenia w tym przedmiocie wniosku przez zawodowego pełnomocnika reprezentującego stronę, czym naruszy! art. 210 § 1 p.p.s.a. Zdający powinni zatem sformułować skargę kasacyjną spełniającą wymagania określone w art. 176 § I i 2 p.p.s.a., opartą na obu podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a. podnosząc zarzuty: - naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. p.p.s.a.. w zw. z art. 5 ust. 5 w zw. z art. 5 ust. 3b pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez błędną wykładnię; - naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a.; - naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 2 k.p.a.; - naruszenia art. 210 § 1 p.p.s.a. Formułując powyższe zarzuty zdający winni wnioskować : - na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, - na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. o zasądzenie od skarżącego A. S. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zdaniem sądu praca skarżącej w świetle powyższych ustaleń nie spełnia wymagań pozwalających na wystawienie oceny pozytywnej. Podzielić należy stanowisko organu, że zdająca częściowo poprawnie zidentyfikowała problem związany z naruszeniem prawa materialnego. Sformułowany zarzut i jego uzasadnienie wskazują jednak, że nie posiada ona odpowiedniej wiedzy w zakresie umiejętności prawidłowej interpretacji przepisów prawa materialnego. Zgodzić się należy, że skarżącą że przygotowana przez nią skarga kasacyjna spełnia wymagania formalne oraz, że decyzja o jej wniesieniu była w interesie reprezentowanej strony, dla uzyskania pozytywnej oceny pracy nie wystarczy jednak wyłącznie przygotowanie pisma procesowego spełniającego wymogi formalne, w którym wskazane zostaną jakieś naruszenia przepisów prawa, co doprowadzi w rezultacie do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Należy pamiętać, że celem egzaminu zawodowego jest sprawdzenie wiedzy zdającego z zakresu procedury administracyjnej, procedury sądowoadministracyjnej oraz konkretnej ustawy prawa materialnego, w szczególności pod kątem zachowania wymogów formalnych przygotowanego pisma, poprawności zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji oraz trafności zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Okoliczność spełniania przez skargę wymogów formalnych, wskazanie poprawnie części przepisów prawa, które zostały naruszone, bez poprawnej identyfikacji większości problemów prawnych występujących w zadaniu i odniesienia się do nich poprzez właściwe sformułowanie zarzutów skargi i ich uzasadnienie w kontekście okoliczności faktycznych sprawy przesądza, że oceny egzaminatorów nie mogą być skutecznie zakwestionowane. W ocenie sądu na uwzględnienie nie zasługują zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Organ szczegółowo rozpatrzył sprawę, sporządzona została opinia dotycząca odwołania, która była przedmiotem analizy przez Komisję i poddana głosowaniu. Uzasadnienie uchwały w sposób merytoryczny wyjaśnia motywy i przesłanki rozstrzygnięcia. Wszystkie te zagadnienia zostały szczegółowo i precyzyjnie opisane w uchwale. W ocenie Sądu trudno odnieść się do twierdzeń skarżącej dotyczących braku podpisu na uchwale komisji I stopnia. W aktach sprawy znajdują się uchwały podpisane przez wszystkich członków komisji. Wymaga podkreślenia, celem egzaminu radcowskiego jest przede wszystkim sprawdzenie umiejętności stosowania przepisów prawa w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego, stanowiącego zadanie egzaminacyjne. Skarżąca wykazując się wiedzą prawniczą, powinna także wykazać się właściwym przygotowaniem do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Należy w tym miejscu odnotować, że wiedza w zakresie prawidłowego i zupełnego zastosowania odpowiednich przepisów prawa jest gwarantem właściwego wykonywania zawodu. Egzamin radcowski jest dla predestynującego do zawodu radcy prawnego ostatnim sprawdzianem jego umiejętności. Zdaniem Sądu, skoro więc zdanie egzaminu ma uprawniać do wykonywania zawodu radcy prawnego, to sporządzany na tym egzaminie projekt winien odpowiadać wymogom przepisów prawa, aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym, jako środek skuteczny oraz należycie chroniący interesy strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika. Tym samym zdający powinien w toku egzaminu wykazać się zdobytą wiedzą i nabytymi umiejętnościami w zakresie poprawnego formułowania pism procesowych i stosowania poszczególnych instytucji prawnych. Ocenie egzaminatorów muszą zatem podlegać wszystkie elementy projektu pisma procesowego sporządzanego przez zdającego na pisemnym egzaminie radcowskim, a stwierdzone uchybienia i błędy stanowią podstawę do obniżenia oceny w tym również do poziomu oceny negatywnej. W ocenie Sądu, sposób sprawdzenia wiedzy skarżącej został dokonany prawidłowo zgodnie z obowiązującymi przepisami, ocenę rozwiązania każdego z zadań dokonało dwóch egzaminatorów z dziedzin prawa, których dotyczyła praca pisemna i niezależnie od siebie, a wynik egzaminu radcowskiego ustalany jest na podstawie uzyskanych wyników cząstkowych. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło