VI SA/Wa 3648/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.M., o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi W.M., na działania Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przedmiocie urządzenia radiokomunikacyjnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej W.M., przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Postanowieniem z [...] marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W.M., na działania Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przedmiocie urządzenia radiokomunikacyjnego, uznając skargę za niedopuszczalną. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca złożyła (na urzędowym formularzu PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy, żądając zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika – doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z informacji podanych w formularzu wniosku wynika, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jej jedyny dochód stanowi wynagrodzenie za pracę w wysokości 3.432 zł miesięcznie. W rubryce formularza PPF nr 7.1. zatytułowanej Nieruchomości – Mieszkanie (wielkość m²) skarżąca powołała się na akt notarialny rep. [...] , nie wskazując powierzchni lokalu. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z [...] czerwca 2014 r., skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (w przypadku jeśli takie rachunki posiada, a jeżeli skarżąca nie posiada rachunków bankowych - zobowiązano ją do złożenia stosownego oświadczenia), b) dokumentu wskazującego wysokość otrzymywanego wynagrodzenia (np. zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, wydruk z rachunku bankowego zawierający wysokość wynagrodzenia, kopia aktualnej umowy o pracę), c) określenie wysokości koniecznych wydatków ponoszonych przez skarżącą, przykładowo związanych z zamieszkaniem (np. czynsz oraz opłaty za media). Powyższe wezwanie doręczono skarżącej [...] lipca 2014 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca przedłożyła kserokopię zaświadczenia pracodawcy z [...] lipca 2014 r., z którego wynika, iż jej wynagrodzenie za pracę w miesiącu lipcu br. wynosi 3.780 zł. Natomiast skarżąca nie nadesłała wyciągów z rachunków bankowych (jak również nie złożyła oświadczenia o braku takich rachunków), a także nie określiła skali miesięcznych wydatków. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie natomiast do treści art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym jej odpowiedź jest niepełna. Jak już wyżej wskazano, skarżąca nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych. Jednocześnie nie oświadczyła, iż nie posiada żadnych rachunków bankowych. Nie jest zatem wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, czy skarżąca dysponuje rachunkami bankowymi, a jeżeli tak, to jakie operacje były wykonywane na tych rachunkach oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca nie określiła również – mimo wezwania Sądu – wysokości miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania. Tymczasem bez ustalenia wysokości miesięcznych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem nie można dokonać prawidłowej oceny możliwości płatniczych strony. W tym miejscu podkreślić należy, iż to sprawą strony skarżącej jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, a Sąd (referendarz sądowy) nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącej nie są znane. Zawarte w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt l OZ 895/09, LEX nr 612997). Skoro skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych informacji oraz dokumentów (w zakresie dotyczącym kwestii posiadania przez nią rachunków bankowych oraz skali miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania), to nie można ustalić, czy wypełnia ona przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zauważyć również wypada, iż skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się – obok zwolnienia od kosztów sądowych – ustanowienia w charakterze pełnomocnika doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, czyli osób, które ze względu na przedmiot niniejszej sprawy (działania Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej odnośnie urządzeń radiokomunikacyjnych), nie mogą skarżącej reprezentować. Zgodnie bowiem z treścią art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r., Nr 41, poz. 213 ze zm.), doradca podatkowy jest uprawniony do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych dotyczących spraw podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Natomiast w myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r., Nr 155, poz. 925 ze zm.), rzecznik patentowy występuje w charakterze pełnomocnika w postępowaniu przed Urzędem Patentowym, sądami i organami orzekającymi w sprawach własności przemysłowej, z wyjątkiem występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu karnym i postępowaniu karnym skarbowym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.