VI SA/Wa 37/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. J. na czynność Sekretarza Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do Spraw Doradztwa Podatkowego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty egzaminacyjnej p o s t a n a w i a: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu P. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z [...] października 2017 r. nr [...] Sekretarz Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do Spraw Doradztwa Podatkowego (dalej też: "organ", "Sekretarz Komisji"), mając za podstawę § 7 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 listopada 2010 r. w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do Spraw Doradztwa Podatkowego i przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1972; dalej: "rozporządzenie"), odmówił P. J. (dalej: skarżący") dokonania zwrotu opłaty za egzamin na doradcę podatkowego. Organ wskazał, powołując się na treść § 14 ust. 2 rozporządzenia, że dwukrotnie wysyłał skarżącemu zaproszenie na egzamin wraz z wszelkimi pouczeniami m.in. dotyczącymi niestawiennictwa na egzaminie w wyznaczonym terminie (vide pismo organu z 28 lipca 2017 r.). Pierwsza korespondencja nie została podjęta przez skarżącego i po powtórnym awizowaniu wróciła do organu. Natomiast ponownie organ przesłał skarżącemu listem zwykłym zaproszenie na egzamin. Powołane na wstępie pismo organu z [...] października 2017 r. doręczono skarżącemu 10 listopada 2017 r. W dniu 11 grudnia 2017 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zawartą w ww. piśmie odmowę zwrotu opłaty egzaminacyjnej, wnosząc o uchylenie ww. rozstrzygnięcia i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi jako nienależącej do właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "k.p.a." (§ 2a omawianego przepisu), oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 omawianego przepisu). Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest czynność Sekretarza Komisji polegająca na odmowie zwrotu opłaty za egzamin na doradcę podatkowego, o czym skarżący został poinformowany pismem organu z [...] października 2017 r. W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 794 ze zm.; dalej: "ustawa") za egzamin pobiera się opłatę, która stanowi dochód budżetu państwa. W myśl art. 25 ust. 1a ustawy, jeżeli egzamin nie dojdzie do skutku z przyczyn nieleżących po stronie kandydata opłata podlega zwrotowi. Opłata może zostać zwrócona, jeżeli kandydat z przyczyn przez siebie niezawinionych nie mógł przystąpić do egzaminu. Według § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie wysokości opłaty za egzamin na doradcę podatkowego (Dz. U. Nr 228, poz. 1493; wydanego na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy), opłata za egzamin na doradcę podatkowego wynosi 900 zł. Z kolei na mocy art. 26 ustawy Minister Finansów wydał wzmiankowane na wstępie rozporządzenie, którego przepis § 13 stanowi, że opłatę egzaminacyjną, w wysokości określonej w odrębnych przepisach, wnosi się na rachunek bankowy urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych w terminach, o których mowa w § 10 ust. 1, § 11 ust. 1 i § 11a ust. 1. Natomiast tryb zwrotu opłaty normują przepisy § 14 ust. 1 – 4 rozporządzenia: "1. Opłata egzaminacyjna za egzamin, który nie dojdzie do skutku z przyczyn nieleżących po stronie kandydata, jest zwracana na pisemny wniosek kandydata. 2. Opłata egzaminacyjna może zostać zwrócona na pisemny wniosek kandydata, który z przyczyn przez siebie niezawinionych nie mógł przystąpić do części pisemnej egzaminu. Warunkiem zwrotu opłaty egzaminacyjnej jest załączenie do wniosku o zwrot opłaty dokumentów potwierdzających niemożność przystąpienia do egzaminu. 3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wniosek o zwrot opłaty egzaminacyjnej składany jest do sekretarza Komisji Egzaminacyjnej, nie później niż w terminie 14 dni od dnia wyznaczonego terminu egzaminu. 4. Złożenie wniosku o zwrot opłaty, w przypadku, o którym mowa w ust. 2, jest równoznaczne z rezygnacją z przystępowania do egzaminu na doradcę podatkowego". W ocenie Sądu, pismo Sekretarza Komisji z [...] października 2017 r. o odmowie zwrotu opłaty egzaminacyjnej nie jest ani decyzją administracyjną ani postanowieniem, lecz należy do "innych, niż określone w pkt 1 - 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej". Odmowa zwrotu uiszczonej opłaty za egzamin podjęta została przez organ administracji publicznej - Sekretarza Komisji i odnosi się do obowiązku publicznoprawnego. Pismo zawierające stanowisko tego organu mieści się w ramach administracji publicznej. Zatem spełnione są wszystkie niezbędne przesłanki uznania zaskarżonego aktu za czynność materialno-techniczną unormowaną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W konsekwencji na tego rodzaju czynność przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Analogiczny pogląd wyraził tut. Sąd w postanowieniu z 17 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 190/06 (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie Naczelnego Sądu Administracyjnego: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobne stanowisko zaprezentował również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 11 grudnia 1997 r., sygn. akt II SA 1060/97, wydanym na gruncie ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm.), w odniesieniu do zwrotu nienależnej opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, o której mowa w art. 111 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz. 230 ze zm. - obecnie: Dz. U. z 2016 r., poz. 487 ze zm.). W ww. orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż ochrona interesów podmiotu spełniającego nienależne świadczenie publicznoprawne polega na możliwości żądania od organu właściwego do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej zajęcia stanowiska w sprawie. Będzie ono polegało na zarządzeniu zwrotu nienależnej opłaty albo odmowy zwrotu, a więc będzie czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uznania albo odmowy uznania uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, czyli czynnością, o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Mimo, że przedmiot skargi mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, to niniejsza skarga podlega odrzuceniu. Skarżący uchybił bowiem trzydziestodniowemu terminowi, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Termin ten, liczony od doręczenia skarżącemu pisma z 24 października 2017 r. (tj. od 10 listopada 2017 r.) upływał 10 grudnia 2017 r., zaś skarżący nadał skargę do tut. Sądu (za pośrednictwem organu) w dniu 11 grudnia 2017 r. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. O zwrocie kwoty 100 zł, uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi, orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.