VI SA/Wa 372/06
WyrokWSA w Warszawie2006-04-20
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Magdalena Bosakirska, Andrzej Kuna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ drugiej instancji rażąco naruszył prawo, rozpoznając merytorycznie odwołanie wniesione po terminie, bez wniosku o przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Organ drugiej instancji rażąco naruszył prawo, rozpoznając merytorycznie odwołanie wniesione po terminie, bez wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 134 KPA, w takiej sytuacji organ powinien stwierdzić uchybienie terminu. Rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA, co skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Głównego Policji utrzymującej w mocy decyzję cofającą E. K. pozwolenie na broń palną gazową z powodu niedopełnienia obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym. E. K. wniósł odwołanie po upływie 14-dniowego terminu od doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, bez wniosku o przywrócenie terminu. Komendant Główny Policji rozpoznał odwołanie merytorycznie. E. K. wniósł skargę do WSA, podnosząc zarzuty merytoryczne. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, a w innym punkcie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z powodu merytorycznego rozpoznania odwołania wniesionego z uchybieniem terminu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i orzekł, że unieważniona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że unieważniona decyzja nie podlega wykonaniu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] Komendant Główny Policji, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2005r. cofającą E. K. pozwolenie na broń palną gazową z powodu niedopełnienia obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz nieprzedstawienie stosownych orzeczeń w tym względzie.
Decyzja I instancji z dnia [...] sierpnia 2005r. została doręczona stronie dnia [...] sierpnia 2005r., zaś odwołanie od niej datowane [...] listopada 2005r. E. K. i wniósł dnia [...] listopada 2005r. tj. po upływie 14 dni, od doręczenia decyzji. W odwołaniu nie został zamieszczony wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Komendant Główny Policji rozpoznał odwołanie i decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. utrzymał w mocy decyzję I instancji.
Skargę na tą decyzję wniósł E. K. podnosząc w stosunku do niej zarzuty merytoryczne.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł w p.1 o oddalenie skargi, a w p.2 odpowiedzi - o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z powodu merytorycznego rozpoznania odwołania wniesionego z uchybieniem terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując w powyższy sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że rażąco narusza ona prawo, choć z przyczyn innych, niż podniesione przez skarżącego, zatem skarga zasługuje na uwzględnienie, w tym sensie, że zaskarżona decyzja musi być usunięta z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu Postępowania Administracyjnego /dalej KPA/ odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie. Termin ten jest terminem ustawowym, co wywołuje m.in. ten skutek, że ani organ ani strona nie może go zmieniać. W razie uchybienia, termin ustawowy może zostać przywrócony na wniosek strony, przy zachowaniu stosownej procedury przewidzianej przepisami prawa. W przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania i niezłożenia wniosku o jego przywrócenie, organ ma obowiązek płynący z art.134 KPA stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania i nie może rozpoznawać odwołania merytorycznie, bowiem wraz z upływem terminu do wniesienia odwołania, orzeczenie staje się prawomocne, a rozpoznanie odwołania oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości wynikającej z art.16 § 1 KPA.
W sprawie niniejszej 14 dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji, prawidłowo doręczonej i zawierającej prawidłowe pouczenie o sposobie zaskarżenia, upływał 2 września 2005r., zaś odwołanie zostało wniesione [...] listopada 2005r. i nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu ani żadnego usprawiedliwienia opóźnienia. W tej sytuacji organ II instancji był zobowiązany poprzestać na stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania zgodnie z dyspozycją art.134 KPA. Rozpoznanie merytoryczne odwołania wniesionego z uchybieniem terminu stanowi rażące naruszenie prawa o jakim mowa w art.156 § 1 p.2 KPA. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał tą kwestię np. w orzeczeniu z 12 października 1998r, sygn.akt OPS11/98 ONSA 1999 /1,poz.4/ wskazał, że "Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art.156 § 1 p.2 KPA". Tezę tą powtórzył NSA w wyroku z dnia 10 września 2001r. sygn.akt III SA 1866/00. Jest to teza oczywiście słuszna, gdyż rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu stanowi naruszenie przepisu prawnego /art.134 KPA/, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, a naruszenie to prowadzi do wzruszenia w postępowaniu odwoławczym decyzji prawomocnej.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że organ, nie dostrzegając uchybienia terminu i rozpoznając sprawę merytorycznie, rażąco naruszył prawo, co powoduje konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i usunięcie jej z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu odwołania organ rozważy terminowość jego wniesienia i zastosuje właściwe procedury, mając na względzie treść art.134 KPA.
Zważywszy powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art.145 § 1 p.2 p.p.s.a. w związku z art.156 § 1 p.2 KPA stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
O niewykonaniu zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art.152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło