VI SA/Wa 372/12

WyrokWSA w Warszawie2012-06-13

Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Małgorzata Grzelak, Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej prawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne dotyczące zmiany umowy o połączeniu sieci, uznając istnienie umowy za zagadnienie wstępne wymagające rozstrzygnięcia przez sąd powszechny?
Ratio decidendi
Sąd podzielił pogląd organu, że rozstrzygnięcie dotyczące istnienia lub braku stosunku prawnego łączącego strony w postaci umowy o połączeniu sieci stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Umowa o dostępie telekomunikacyjnym ma charakter cywilnoprawny, a spór związany z jej zawarciem lub rozwiązaniem należy do właściwości sądów powszechnych. Prezes UKE nie posiada kompetencji do rozstrzygania takich sporów cywilnoprawnych, a zatem był zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez sąd powszechny.
Stan faktyczny
Spółka D. S.A. wniosła o wydanie decyzji zmieniającej umowę o połączeniu sieci z T. S.A. T. S.A. złożyła oświadczenie o rozwiązaniu tej umowy. Prezes UKE zawiesił postępowanie administracyjne, uznając istnienie umowy za zagadnienie wstępne wymagające rozstrzygnięcia przez sąd powszechny. D. S.A. zaskarżyła postanowienie o zawieszeniu, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i brak kompetencji organu do zawieszenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Leszek Kobylski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi D. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszym postępowaniu jest ocena legalności postanowienia Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej powoływanego jako: "Prezes UKE") z dnia [...] stycznia 2012r. Nr [...] wydanego na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 w związku z art. 97 § 1 pkt 4, art. 101 § 3, art. 141 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (zwanej dalej "kpa"), w związku z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, ze zm., zwanej dalej "Pt"), utrzymującego w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] października 2011 r. o zawieszeniu postępowania wszczętego na wniosek spółki akcyjnej D. z siedzibą w W. (dalej " D.") w sprawie wydania decyzji zmieniającej Umowę o połączeniu sieci z dnia [...] października 2002 r. (zwanej dalej "Umową"), zawartą pomiędzy T. S.A. z siedzibą w W. (zwaną dalej "T.") a D. w zakresie dodania postanowień dotyczących wprowadzenia Modelu Realizacji procesów dla cesji, zgodnie z postanowieniami skierowanego [rzez D. do T. projektu porozumienia. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 11 maja 2011 r. D. wystąpiła do Prezesa UKE o wydanie decyzji zmieniającej Umowę o połączeniu sieci z dnia [...] października 2002 r. zawartą pomiędzy T. i D., zmienioną kolejnymi aneksami oraz decyzjami Prezesa UKE, w zakresie postanowień dotyczących wprowadzenia Modelu Realizacji Procesów dla cesji, zgodnie z postanowieniami skierowanego przez D. do T. projektu porozumienia. Jak stanowi § 16 ust. 3 Umowy "Każdej ze Stron przysługuje prawo do rozwiązania Umowy z zachowaniem dwumiesięcznego okresu wypowiedzenia dokonanego w formie pisemnej pod rygorem nieważności, ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego, w przypadku gdy druga Strona zalega z płatnościami za dwa kolejne okresy rozliczeniowe(dwa miesiące kalendarzowe)". Z § 16 ust. 5 Umowy wynika iż "Przed rozwiązaniem Umowy Strony zobowiązują się uzgodnić w formie aneksu warunki rozwiązania Umowy zapewniające ochronę interesów swoich Abonentów, w szczególności zachowanie ciągłości świadczenia usług telekomunikacyjnych o charakterze powszechnym, oraz uwzględniające potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa". Pismem z dnia 29 marca 2011 r. (doręczonym do D. w dniu 30 marca 2011r.) T. złożyła wobec D. oświadczenie o rozwiązaniu Umowy z dniem 31 maja 2011 r. Prezes UKE, pismem z dnia 12 maja 2011 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego o wydanie decyzji zmieniającej Umowę w zakresie dodania postanowień dotyczących wprowadzenia Modelu Realizacji Procesów dla cesji, zgodnie z załączonym projektem Aneksu oraz zwrócił się do T. na podstawie art. 27 ust. 4 Pt o przedstawienie stanowiska w przedmiocie wniosku D. w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie, z pismem z dnia 27 maja 2011 r. (data wpływu do Urzędu Komunikacji Elektronicznej dnia 31 maja 2011 r.) T. oświadczyła, iż na skutek oświadczenia złożonego D., Umowa w dniu 31 maja 2011 r. uległa rozwiązaniu, wobec czego w ocenie T., brak jest podstaw do wydania decyzji o dostępie telekomunikacyjnym zmieniającej Umowę. Prezes UKE pismem z dnia 29 września 2011 r. na podstawie art. 50 § 1 kpa wezwał D. do zajęcia, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, aktualnego stanowiska w sprawie poprzez wskazanie, czy D. w dalszym ciągu podtrzymuje swój wniosek o zmianę Umowy oraz czy sprawa sądowa z powództwa D. o sygn. akt [...], na którą powołuje się D. w piśmie z dnia 15 czerwca 2011 r. złożonym w postępowaniu nr [...], dotyczy istnienia bądź nieistnienia Umowy i skuteczności jej wypowiedzenia. W odpowiedzi D. wskazała, iż sprawa sądowa z powództwa D. o sygn. akt [...] dotyczy istnienia bądź nieistnienia Umowy i skuteczności jej wypowiedzenia oraz, że w dalszym ciągu popiera swój wniosek z dnia 11 maja 2011 r. o zmianę Umowy. Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. Prezes UKE zawiesił postępowanie wszczęte z wniosku D. z dnia 11 maja 2011 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 206 ust 1 Pt uznając, że zagadnieniem wstępnym jest sprawa sądowa o sygn. akt [...]. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy D. zarzuciła w/w postępowaniu: 1. naruszenie art. 7 kpa, poprzez wydanie postanowienia nie uwzględniającego interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, 2. naruszenie art. 8 kpa, poprzez podważenie zaufania obywateli do organów państwa oraz ujemny wpływ na świadomość i kulturę prawną do organów polegające na zawieszeniu postępowania i wszczęciu postępowania konsultacyjnego dotyczącego projektu decyzji Prezesa UKE zmieniającej Umowę w zakresie zakańczania połączeń do Biura Numer ([...]) w sprawie z wniosku T. z dnia 9 października 2009 r. (znak [...]) wobec identycznego stanu prawnego, 3. naruszenie art. 12 kpa poprzez brak szybkiego załatwienia sprawy polegający na przedłużaniu terminu rozpatrywania przedmiotowego wniosku D. i w konsekwencji zawieszenie go po czterech miesiącach od dnia złożenia wniosku D. w niniejszej sprawie, 4. naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego polegający na nieuwzględnieniu okoliczności, iż Strony nie zawarły aneksów wskazanych w §16 ust. 5 Umowy, 5. naruszenie art. 80 kpa poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego polegającego na przyjęciu, iż istnieją wątpliwości co do "istnienia" Umowy, 6. naruszenie art. 97 kpa poprzez przyjęcie, iż ustalenie przez sąd powszechny "istnienia" Umowy jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu i zawieszenie na tej podstawie niniejszego postępowania, 7. naruszenie art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez zawieszenie postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek D. oraz kontynuację postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku T. z dnia 9 października 2009 r. (znak [...]) o wydanie przez Prezesa UKE decyzji administracji w przedmiocie zmiany Umowy o świadczenie usług w zakresie ruchu strefowego (bez wykorzystania numeru [...]) od i do Abonentów D. z dnia [...] stycznia 2004 r. zawartą pomiędzy T. a D. (zwanej dalej "Umową 2004") przy identycznych stanach faktycznych i prawnych. Wskazując powyższe zarzuty D. wniosła o uchylenie Postanowienia oraz o wydanie przez Prezesa UKE decyzji zmieniającej Umowę zgodnie z wnioskiem D. Pismem z dnia 14 listopada 2011 r. T. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. Wskazała m.in., że z treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy można wywieść, iż D. nie kwestionuje poglądu organu, zgodnie z którym brak jest możliwości wydania decyzji o zmianie umowy w sytuacji, gdy umowa nie obowiązuje. Zakwestionowała również wykładnię przedmiotowej umowy dokonaną przez D. Uznając argumenty podniesione przez D. za nietrafne Prezes UKE, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że nie jest uprawniony do dokonywania wiążącej wykładni przepisów Umowy. W związku z tym nie jest również uprawniony do rozstrzygnięcia kwestii, czy zawarcie aneksu do Umowy jest warunkiem sine qua non jej rozwiązania, jak twierdzi D., czy też treść aneksu powinna zostać uzgodniona w okresie od złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu Umowy do jej rozwiązania, zaś nieuzgodnienie aneksu nie niweczy skutku w postaci rozwiązania Umowy. Prezes UKE zaakcentował, iż rozstrzygnięcie kwestii dotyczącej istnienia bądź nieistnienia Umowy jest niezbędne do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w niniejszej sprawie z uwagi na to, że D. zawnioskowała o wydanie decyzji zmieniającej Umowę, w zakresie dodania postanowień dotyczących wprowadzenia Modelu Realizacji Procesów dla cesji, zgodnie z postanowieniami skierowanego przez D. do T. projektu porozumienia. W ocenie organu uwzględniając powyższe, konieczne jest ustalenie, czy w obrocie prawnym funkcjonuje nadal Umowa, dopiero bowiem po ustaleniu przez sąd powszechny czy Umowa została skutecznie wypowiedziana możliwe będzie merytoryczne rozpatrzenie wniosku D. z dnia 11 maja 2011 r. przez Prezesa UKE. Ponadto zauważył, iż podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wszczętej z wniosku D. z dnia 11 maja 2011 r., Prezes UKE zobowiązany był jedynie do zbadania, czy występuje przesłanka określona w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, tj. czy wydanie decyzji w niniejszym postępowaniu jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, którym w przedmiotowej sprawie jest istnienie bądź nieistnienie Umowy. Biorąc powyższe pod uwagę Prezes UKE nie zgodził się z zarzutem D., iż organ dokonał dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że istnieją wątpliwości co do istnienia Umowy. Organ podkreślił, że zawieszenie niniejszego postępowania nastąpiło z uwagi na informację, zawartą w piśmie D. z dnia 15 czerwca 2011 r., złożonym w postępowaniu prowadzonym pod nr [...], o toczącej się sprawie sądowej w przedmiocie istnienia bądź nieistnienia Umowy i skuteczności jej wypowiedzenia. Zdaniem Prezesa UKE, już sam fakt prowadzenia sprawy sądowej w tym przedmiocie tym bardziej, że sprawa ta została wszczęta z powództwa D., przesądza o istnieniu wątpliwości co do bytu prawnego Umowy. Prezes UKE nie zgadza się również z stwierdzeniem D., iż rozpatrując wniosek D. z dnia 11 maja 2011 r. nie dokonano wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego z uwagi na nie odniesienie się w uzasadnieniu prawnym Postanowienia do § 16 ust. 3 i 5 Umowy. Wniosek D. z dnia 11 maja 2011 r. nie został jeszcze rozpatrzony merytorycznie przez Prezesa UKE, a postępowanie wpadkowe miało na celu ustalenie, czy istnieje jedna z przesłanek określonych w art. 97 § 1 kpa, obligująca Prezesa UKE do zawieszenia postępowania. Treść powyższego paragrafu Umowy została natomiast wskazana w uzasadnieniu faktycznym Postanowienia w celu podkreślenia, iż Prezes UKE ustalił, że w Umowie istnieją zapisy umożliwiające jej rozwiązanie w przypadku zalegania przez Stronę Umowy z płatnościami. Organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 77 § 1 kpa poprzez dokonanie swobodnej oceny materiału dowodowego polegającego na nieuwzględnieniu okoliczności, iż Strony nie zawarły aneksów wskazanych w § 16 ust. 3 i 5 Umowy. Powyższa kwestia jest bowiem ściśle związana z zagadnieniem wstępnym do którego rozwiązania właściwy jest sąd powszechny. Prezes UKE zakwestionował także zarzut D. zgodnie z którym bezpodstawne zawieszenie postępowania wprowadza dla aktualnych i potencjalnych klientów stan niepewności, co do dalszego świadczenia usług na ich rzecz, co jest niezgodne z art. 7 kpa oraz umacnia pozycję T. poprzez pogwałcenie zasady uczciwej konkurencji. Prezes UKE wskazał, iż z uwagi na występowanie w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego był zobowiązany do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zatem działanie organu w tym przedmiocie jako narzucone przez obowiązujące przepisy prawa i nie może równocześnie zostać uznane za naruszające przepisy kpa i zasady uczciwej konkurencji. Prezes UKE za chybiony uznał zarzut błędnego przyjęcia istnienia zagadnienia wstępnego. Bez rozstrzygnięcia kwestii istnienia bądź nieistnienia Umowy nie jest bowiem możliwe wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Możliwość wydania decyzji zmieniającej umowę istnieje bowiem jedynie w momencie "istnienia" samej umowy. Prezes UKE zgadza się natomiast ze stwierdzeniem D., iż do momentu wydania prawomocnego wyroku nie można z całą pewnością powiedzieć, że D. jest dłużnikiem T., a co za tym idzie stwierdzić, czy nastąpiły umowne przesłanki do złożenia przez T. oświadczenia o wypowiedzeniu Umowy oraz czy po jego złożeniu nastąpiło jej skuteczne rozwiązanie. Prezes UKE nie ma jednak kompetencji do rozstrzygnięcia takiego sporu, który bez wątpienia ma charakter sporu cywilnego. Z uwagi na powyższe uznał, iż powyższa kwestia stanowi zagadnienie wstępne do którego rozpatrzenia właściwy jest sąd powszechny. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 8 kpa organ stwierdził, że nie jest prawdą, iż na tle co do zasady tych samych stanów faktycznych wyraził dwie odmienne opinie co do istnienia Umowy i Umowy 2004. Postępowanie w przedmiocie zmiany Umowy 2004 zostało również zawieszone, postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. nr [...]. Prezes UKE wskazuje, że w obu powyższych sprawach uznał, że kwestia istnienia i nieistnienia Umowy i Umowy 2004 stanowi "zagadnienie wstępne", które powinno zostać rozstrzygnięte przez sąd powszechny. Z uwagi na powyższe za niezasadny uznał również zarzut podważenia zaufania obywateli do organów państwa oraz ujemny wpływ postanowienia na świadomość i kulturę prawną obywateli poprzez podejmowanie różnych rozstrzygnięć w analogicznym stanie faktycznym. Zdaniem Prezesa UKE, bez znaczenia pozostaje fakt przeprowadzania postępowania konsultacyjnego w sprawie o zmianę Umowy 2004, gdyż Prezes UKE w obu w/w sprawach wyraził analogiczne stanowisko, zgodnie z którym istnieje potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci istnienia bądź nieistnienia Umowy i Umowy 2004 przez sąd powszechny. Za bezzasadny uznał organ zarzut przewlekłości postępowania podnosząc, że podjęcie zaskarżonego postępowania zostało poprzedzone wnikliwą analizą i wyjaśnieniem stanu faktycznego a zawiły charakter sprawy wynika z przeciwstawnych stanowisk stron w przedmiocie istnienia bądź nieistnienia umowy i możliwości jej rozwiązania. Odnosząc się z kolei do stanowiska T. zawartego w piśmie z 14 listopada 2011 r. Prezes UKE ponownie wskazał, że nie jest uprawniony do rozstrzygania kwestii istnienia bądź nieistnienia Umowy. Jedynie sąd powszechny może rozstrzygnąć prawidłowość wykładni zapisów umowy zaprezentowanej przez każdą ze stron. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. spółka akcyjna D., reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie zakwestionowanego rozstrzygnięcia, zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie art. 97 kpa poprzez przyjęcie, iż rozstrzygnięcie sprawy przed Prezesem UKE konieczne jest rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny w postaci stwierdzenia istnienia Umowy; 2. naruszenie art. 7 kpa poprzez wydanie postanowienia nie uwzględniającego interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; 3. naruszenie art. 12 kpa poprzez brak szybkiego załatwienia sprawy polegający na rażącym przedłużaniu terminu rozpoznania wniosku D. SA; 4. naruszenie art. 77 kpa poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego polegający na nieuwzględnieniu okoliczności, iż strony nie zawarły aneksów wskazanych w § 16 ust. 5 Umowy; 5. naruszenie art. 80 kpa poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego polegającego na przyjęciu, iż istnieją wątpliwości co do istnienia Umowy. Ponadto wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci pisma D. SA z dnia 4 kwietnia 2011 r. w przedmiocie bezprawnego rozwiązania umów o połączeniu sieci przez T. SA – na okoliczność ustalenia daty powzięcia przez Prezesa UKE informacji na temat wypowiedzenia Umowy przez T SA. Zdaniem strony, organ miał wszelkie informacje potrzebne do wydania decyzji już 4 kwietnia 2011 r. czyli przed złożeniem wniosku w tej sprawie przez D. W ocenie strony, organ naruszył art. 35 § 3 kpa oraz art. 12 kpa. W uzasadnieniu skargi ponowiono dotychczasową argumentację. Jeszcze raz zaakcentowano, że w niniejszej sprawie istotnie mamy do czynienia ze wstępnym zagadnieniem prawnym a mianowicie przed wydaniem decyzji zmieniającej Umowę w zakresie dodania postanowień dotyczących wprowadzenia modelu Realizacji Procesów dla cesji, należy ustalić, czy przedmiotowa Umowa istnieje w obrocie prawnym. Jednakże, zdaniem strony, kompetencje do stwierdzenia czy Umowa ta obowiązuje czy też nie obowiązuje posiada Prezes UKE. W takiej sytuacji zawieszenie postępowania w celu rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez inny podmiot jest zbędne, prowadzi jedynie do przedłużenia postępowania oraz jest niczym innym, jak uchylaniem się od praw i obowiązków organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wniósł także o oddalenie wniosku dowodowego skarżącej, podnosząc, że dowód z przedmiotowego dokumentu nie pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego postępowania, ale zmierza do wykazania przewlekłości niniejszego postępowania administracyjnego, co nie jest przedmiotem niniejszej skargi. W piśmie z dnia 6 czerwca 2012 r. T. SA wniosła o oddalenie skargi oraz w/w wniosku dowodowego skarżącej. Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012r. Sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw albowiem zaskarżone postanowienie Prezesa UKE z dnia [...] stycznia 2012 r. nie narusza prawa. Sąd podzielił pogląd organu, że rozstrzygnięcie dotyczące istnienia lub braku stosunku prawnego łączącego strony w postaci umowy o połączeniu sieci stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jak stanowi przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organ lub sąd. Wprawdzie pojęcie zagadnienia wstępnego użyte w powołanym przepisie jest sporne, niemniej przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. są kwestie (zagadnienia) prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie związane jest z koniecznością uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. W takiej sytuacji mamy do czynienia z koniecznością uprzedniego rozstrzygnięcia przez organ lub sąd zagadnienia wstępnego. Zdaniem Sądu najbardziej istotnym elementem konstrukcji zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jest istnienie zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej. Kodeks postępowania administracyjnego nie określa wyraźnie podstaw prawnych analizowanej zależności. Wprawdzie judykatura, jak i doktryna prawa administracyjnego przyjmuje, iż przesądza o tej zależności treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej i w nich nakazuje jej poszukiwać, to - zdaniem Sądu – nie można wykluczyć sytuacji, że także przepisy prawa procesowego będą wyznaczać wyłączną podstawę zależności, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (tak również: g. Łaszczyca, cz. Marzysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, Zakamycze 2005, s. 809). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że prawidłowy jest pogląd organu, iż zagadnieniem wstępnym w niniejszej sprawie jest sprawa sądowa tocząca się przed sądem powszechnym z powództwa skarżącej o sygn. akt [...] dotycząca ustalenia istnienia bądź nieistnienia umowy z dnia [...] października 2002 r. i skuteczności jej wypowiedzenia. Zdaniem Sądu, nie ulega kwestii, że przepisami rozstrzygającymi czy w sprawie administracyjnej, której dotyczy skarga – a mianowicie o wydanie decyzji zmieniającej umowę o połączeniu sieci zawartej pomiędzy skarżącą i T. z dnia [...] października 2002 r. zmienionej kolejnymi aneksami oraz decyzjami Prezesa UKE, wystąpiło zagadnienie wstępne, rozstrzygają przepisy ustawy z dnia 15 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne. Stanowią one bowiem dla Prezesa UKE podstawę prawną do wydania decyzji o dostępie telekomunikacyjnym, w tym decyzji zmieniającej umowę o dostępie telekomunikacyjnym uprzednio zawartą pomiędzy przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi. Jak wynika z akt sprawy skarżąca złożyła do organu wniosek o zmianę decyzji zmieniającej umowę o połączeniu sieci w oparciu o przepis art. 27 ust. 2 w zw. z art. 30 oraz art. 28 ust. 6 w zw. z art. 30 ustawy prawo telekomunikacyjne. W postępowaniu administracyjnym wszczętym na skutek wniosku złożonego na podstawie art. 27 ust. 2 w związku z art. 30 ustawy Prawo telekomunikacyjne elementem stanu faktycznego jest ustalenie, czy strony zawarły umowę o dostępie telekomunikacyjnym. Skoro bowiem przedmiotem postępowania administracyjnego ma być zmiana umowy o dostępie telekomunikacyjnym, to wpierw należy ustalić, czy taka umowa pomiędzy stronami została zawarta, a następnie dopiero, w jakim zakresie strony nie doszły do porozumienia, co do zmiany umowy. Jednakże ta konstatacja nie może prowadzić do nieuprawnionego wniosku, że w sytuacji sporu pomiędzy stronami dotyczącego ustalenia istnienia lub braku stosunku prawnego łączącego strony w postaci umowy o dostępie telekomunikacyjnym, do rozstrzygnięcia tego sporu uprawniony jest Prezes UKE. Prezes UKE posiada szczególne uprawnienia do kreowania węzłów obligacyjnych w postaci wydawania decyzji o dostępie telekomunikacyjnym na podstawie art. 27 Pt czy też na podstawie art. 30 w związku z art. 27 Pt poprzez wydawanie decyzji o zmianie umowy o połączeniu sieci. Niewątpliwie część kompetencji dotyczy stosunków cywilnoprawnych, gdzie pierwszoplanową rolę odgrywa wola stron. Działanie organu w takich przypadkach jest wtórne, wkracza on bowiem ze swymi uprawnieniami dopiero w sytuacjach przewidzianych w przepisach prawa materialnego i tylko w ramach kompetencji wyraźnie tam wskazanych. Kompetencji Prezesa UKE do wkraczania w sferę stosunków cywilnoprawnych nie można interpretować w sposób rozszerzający. Uprawnienia te należy traktować jako wyjątek od zasady swobody umów. Umowa o dostępie telekomunikacyjnym ma charakter cywilnoprawny. Spór związany z zawarciem umowy jest sporem z zakresu prawa cywilnego. Sprawa, w której ma być rozstrzygnięty spór związany z zawarciem umowy jest sprawą cywilną (sprawą ze stosunków z zakresu prawa cywilnego w rozumieniu art. 1 k.p.c.). Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 2 § 1 inprincipio kpc, do rozpoznania takiej sprawy właściwa jest droga sądowa, chyba że należy ona do właściwości sądu szczególnego (art. 2 § 1 infine), lub przepisem szczególnym przekazana została do właściwości innego organu (art. 2 § 3). Zdaniem Sądu, żaden z przepisów ustawy Prawo telekomunikacyjne nie daje podstawy do rozstrzygania omawianego sporu cywilnoprawnego Prezesowi UKE. Wbrew temu, co twierdzi strona skarżąca, uprawnienie Prezesa UKE do rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu nie wynika z art. 199 ust. 1 i art. 192 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo telekomunikacyjne. Pierwszy z przywołanych przepisów stanowi, że Prezes UKE jest uprawniony do kontroli przestrzegania przepisów, decyzji oraz postanowień z zakresu telekomunikacji, gospodarki częstotliwościami lub spełniania wymagań dotyczących kompatybilności elektromagnetycznej. Zgodnie z drugim z w/w przepisów do zakresu działania Prezesa UKE należy w szczególności rozstrzyganie sporów między przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi w zakresie właściwości Prezesa UKE. Skarżąca wywodzi, że w oparciu o wymienione przepisy, że ustawa Prawo telekomunikacyjne przyznaje Prezesowi UKE niezbędne kompetencje do stwierdzenia naruszenia postanowień umowy i w konsekwencji stwierdzenia bezskuteczności jej wypowiedzenia. W ocenie Sądu wyprowadzony przez skarżącą wniosek jest chybiony. Jak już wyżej wskazano, niewątpliwe w zakresie odnoszącym się do dostępu telekomunikacyjnego Prezes UKE został wyposażony w kompetencję do kształtowania za pomocą decyzji administracyjnej treści stosunków cywilnoprawnych między przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi i decydowania o dopuszczalności istnienia tych stosunków w razie braku zgodnej woli stron w tym przedmiocie. Jednakże sama umowa o dostępie telekomunikacyjnym, jak również drugi rodzaj tej umowy tj. umowa o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie połączenia sieci – "umowa o połączeniu sieci" jest nazwaną umową cywilnoprawną. Zatem spór związany z obowiązywaniem przedmiotowej umowy jest sporem z zakresu prawa cywilnego. Nie jest to w żadnym razie kwestia regulacyjna. Prawo do kontroli nie kreuje dla Prezesa UKE prawa do ingerencji w stosunki cywilno-prawne. Należy zatem wykluczyć kierunek wykładni w/w przepisów ustawy Prawo telekomunikacyjne zaprezentowany w skardze. Przepisy dopuszczające ingerencję organów administracji publicznej w zakres wolności kontraktowej stron przez kształtowanie w sposób władczy treści stosunków umownych zawarte w ustawie Prawo telekomunikacyjne szczegółowo określają ramy takiej ingerencji. Nie mogą być więc interpretowane rozszerzająco. Wobec powyższego brak jest możliwości domagania się rozstrzygnięcia wymienionego sporu przez organ administracji. Jak już wyżej wywiedziono, ocena czy umowa nadal funkcjonuje w obrocie prawnym należy do sądu powszechnego. Rozstrzygnięcie sądu powszechnego w tym przedmiocie jest niezbędne do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej w niniejszym postępowaniu administracyjnym a więc stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.. W tym stanie rzeczy Prezes UKE był zobligowany do wydania zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu postępowania, co czyni zarzut skarżącej naruszenia art. 97 k.p.a. niezasadnym. Sąd nie podzielił także stanowiska skarżącej odnośnie naruszenia pozostałych przepisów wskazanych w skardze. Wbrew zarzutom D., organ uwzględnił i rozpatrzył cały materiał dowodowy istotny z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia o charakterze wpadkowym. Przeciwstawne stanowiska T. oraz D. wskazywały na istnienie wątpliwości, co do obowiązywania przedmiotowej umowy (jej funkcjonowania w obrocie prawnym), a prowadzone postępowanie w sprawie [...] sygn. akt [...] spór między stronami w tym zakresie potwierdza. Z kolei konieczność zawieszenia niniejszego postępowania administracyjnego powoduje, że zarzut naruszenia art. 7 oraz art. 12 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie Sąd oddalił wniosek dowodowy skarżącej, gdyż wnioskowany dowód z dokumentu nie pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego postanowienia. Należy bowiem zwrócić uwagę, że wnioskowany dowód pochodzi z 4 kwietnia 2011 r. a więc sprzed wszczęcia niniejszego postępowania administracyjnego (postępowanie wszczęto na skutek wniosku strony w dniu 11 maja 2011 r.). Zatem okoliczność ustalenia daty powzięcia przez Prezesa UKE informacji na temat wypowiedzenia umowy przez T. nie ma znaczenia dla oceny legalności zakwestionowanego rozstrzygnięcia organu. Z kolei ze względu na przedmiot niniejszej sprawy nie może ten dowód służyć wykazywaniu ewentualnej przewlekłości postępowania. Odnosząc się do argumentów strony zawartych na stronie 8 skargi (k. 9 akt sądowych) a mianowicie naruszenia przez organ art. 35 k.p.a. należy wskazać, że postanowieniami z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz [...] października 2011 r. wydanymi na podstawie art. 36 k.p.a. organ zawiadomił strony o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy (i przyczynach takiego stanu rzeczy) kolejno do 8 października 2011 r., następnie do 7 grudnia 2011 r. Przy czym postanowienie o zawieszeniu postępowania wydał [...] października 2011 r. Na etapie postępowania odwoławczego, postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. Prezes UKE wyznaczył termin rozpatrzenia sprawy do 5 lutego 2012 r. Natomiast zaskarżone postanowienie wydał [...] stycznia 2012 r. Z powyższego wynika, że organ dopełnił obowiązek przewidziany w art. 36 k.p.a. Ponieważ początkiem biegów terminów załatwienia spraw jest data wszczęcia postępowania (natomiast w postępowaniu odwoławczym z dniem otrzymania odwołania) prawnie obojętna dla oceny naruszenia w/w przepisów jest okoliczność złożenia przez stronę pisma w dniu 4 kwietnia 2011 r. (a więc przed wszczęciem niniejszego postępowania administracyjnego). Pomijając nawet, że skarżąca nie wykazała w żaden sposób wpływu ewentualnego naruszenia wzmiankowanych przepisów na wynik sprawy zakończonej zaskarżonym postanowieniem. Z uwagi na to, że zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło