VI SA/Wa 373/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-13
Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Małgorzata Grzelak, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezes UKE) prawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne dotyczące wydania decyzji o dostępie telekomunikacyjnym, uznając za zagadnienie wstępne kwestię istnienia lub braku umowy o połączeniu sieci, która ma być rozstrzygnięta przez sąd powszechny?Ratio decidendi
Sąd podzielił pogląd organu, że rozstrzygnięcie dotyczące istnienia lub braku stosunku prawnego łączącego strony w postaci umowy o połączeniu sieci stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Spór o istnienie lub skuteczność wypowiedzenia umowy o charakterze cywilnoprawnym nie leży w kompetencjach Prezesa UKE, a jego rozstrzygnięcie przez sąd powszechny jest niezbędne do merytorycznego rozpoznania wniosku administracyjnego.Stan faktyczny
Spółka D. wniosła skargę na postanowienie Prezesa UKE o zawieszeniu postępowania dotyczącego wydania decyzji o dostępie telekomunikacyjnym. Postępowanie zostało zawieszone z uwagi na toczący się przed sądem powszechnym spór o ustalenie istnienia lub braku umowy o połączeniu sieci oraz skuteczności jej wypowiedzenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 97 k.p.a., twierdząc, że zawarcie aneksu do umowy było warunkiem sine qua non jej rozwiązania, a brak takiego aneksu uniemożliwiał skuteczne wypowiedzenie. Prezes UKE uznał, że spór cywilnoprawny stanowi zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie leży w gestii sądu powszechnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Leszek Kobylski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi D. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę
D Spółka Akcyjna z siedzibą w W. (dalej jako: "DR") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezesa UKE) z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] października 2011 r. o zawieszeniu postępowania wszczętego na wniosek T. S.A. z siedzibą w [...]. (zwanej dalej "T.") w sprawie wydania decyzji o dostępie telekomunikacyjnym regulującej zasady czasowego utrzymania dostępu telekomunikacyjnego przez T. na rzecz D., w zakresie potrzebnym do zapewnienia ochrony interesów abonentów, którym świadczone są usługi telekomunikacyjne dzięki usługom hurtowym dostarczanym przez T. na rzecz D. na podstawie Umowy o połączeniu sieci z dnia [...] października 2002 r. (zwanej dalej "Umową").
Powyższe postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3; art. 97 § 1 pkt 4, art. 141 § 2 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, ze zm. zwanej dalej "Pt").
Do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia 27 maja 2011 r. T. wystąpiła do Prezesa UKE o wydanie decyzji o dostępie telekomunikacyjnym regulującym zasady czasowego utrzymania dostępu telekomunikacyjnego przez T. na rzecz D. w zakresie potrzebnym do zapewnienia ochrony interesów abonentów, którym świadczone są usługi telekomunikacyjne dzięki usługom hurtowym dostarczanym przez T. na rzecz D. na podstawie Umowy z dnia [...] października 2002 o połączeniu sieci. Następnie pismem z dnia 1 czerwca 2011 r. T. zmodyfikowała swój wniosek w ten sposób, iż wniosła o wydanie decyzji zastępującej porozumienie pomiędzy T. a D. T. wyjaśniła również, iż w pozostałym zakresie decyzja winna mieć kształt odpowiadający rozwiązaniom opisanym w pierwotnym wniosku oraz załączonym do niego projekcie aneksu, który aktualnie winien być określany pojęciem porozumienia.
Pismem z dnia 15 czerwca 2011 r. D. przedstawiła stanowisko w sprawie. W ocenie D., nie istnieją podstawy faktyczne ani prawne do wydania przez Prezesa UKE wnioskowanej przez T. decyzji. D. wskazała, iż Umowa w dalszym ciągu obowiązuje i strony są nią związane. Ponadto D. oświadczyła, iż obecnie toczą się pomiędzy stronami postępowania sądowe m.in. z powództwa D. przeciwko T. o ustalenie, iż T. nie przysługuje prawo rozwiązania za wypowiedzeniem Umowy, z przyczyn opisanych w oświadczeniach T. (sygn. akt [...]).
Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] października 2002 r. T. i D. zawarły Umowę.
Zgodnie z § 16 ust. 3 Umowy "Każdej ze Stron przysługuje prawo do rozwiązania Umowy z zachowaniem dwumiesięcznego okresu wypowiedzenia, dokonanego w formie pisemnej pod rygorem nieważności, ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego w przypadku, gdy Strona zalega z płatnościami za dwa kolejne okresy rozliczeniowe (dwa miesiące kalendarzowe)."
Z § 16 ust. 5 Umowy wynika, iż "Przed rozwiązaniem Umowy Strony zobowiązują się uzgodnić w formie aneksu warunki rozwiązania Umowy zapewniające ochronę interesów swoich Abonentów, w szczególności zachowanie ciągłości świadczenia ''usług telekomunikacyjnych o charakterze powszechnym, oraz uwzględniające potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa."
Pismem z dnia 29 marca 2011 r. (doręczonym D. w dniu 30 marca 2011 r.) T. złożyła wobec D. oświadczenie o rozwiązaniu Umowy z dniem 31 maja 2011 r.
Prezes UKE, pismem z dnia 15 września 2011 r. na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. wezwał T. do zajęcia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, aktualnego stanowiska w sprawie poprzez wskazanie, czy T. w dalszym ciągu podtrzymuje swój wniosek o zmianę Umowy, oraz czy sprawa sądowa z powództwa D. o sygn. akt [...], na którą powołuje się D. w piśmie z dnia 15 czerwca 2011 r., dotyczy istnienia bądź nieistnienia Umowy i skuteczności jej wypowiedzenia.
W odpowiedzi na powyższe pismo, T. wskazała, iż podtrzymuje swoje stanowisko prezentowane w sprawie.
T. wskazała również, iż dalsze prowadzenie postępowania okazałoby się zbędne w przypadku dokończenia przez T. i D. procesu migracji usług hurtowych świadczonych przez T. na rzecz D. T. poinformowała, iż podejmuje wszelkie możliwe kroki, aby czynności w tym zakresie zostały zrealizowane w pełni oraz w możliwie najkrótszym terminie. T. wskazała również, iż pomimo podjęcia kroków wykraczających w jej ocenie poza obowiązki umowne i ustawowe mające na celu ochronę abonentów operatorów trzecich, nie może przez kolejne miesiące, bezumownie utrzymywać - nawet w ograniczonym zakresie - dostępu telekomunikacyjnego na rzecz D. Z tych też powodów T. zamierza w dniu 1 grudnia 2011 r. definitywnie zaprzestać świadczenia na rzecz D. jakichkolwiek usług telekomunikacyjnych, "podstawą świadczenia których uprzednio były rozwiązane umowy o połączeniu sieci". T. przytoczyła również żądanie sformułowane przez D. w sprawie o sygn. akt. [...].
Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. Prezes UKE na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 Pt zawiesił przedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o dostępie telekomunikacyjnym uznając, że zagadnieniem wstępnym w niniejszej sprawie jest sprawa sądowa o sygn. akt [...] D. p-ko P. dotyczące ustalenia istnienia bądź nieistnienia Umowy z [...] października 2002 r. i skuteczności jej wypowiedzenia.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy D. zarzuciła w/w postanowieniu naruszenie art. 7, 8, 12, 77 § 1, 80, 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem D., Umowa w dalszym ciągu wiąże strony. T. nie dokonała bowiem jej skutecznego wypowiedzenia. W ocenie D., złożone przez T. oświadczenie o wypowiedzeniu Umowy nie wywarło żadnych skutków prawnych, ponieważ strony nie uzgodniły w formie aneksu warunków jej rozwiązania zapewniających ochronę interesów swoich abonentów, w szczególności zachowania ciągłości świadczenia usług powszechnych w rozumieniu Pt i potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa. Zdaniem D., zawarcie przedmiotowego aneksu jest warunkiem sine qua non dla wypowiedzenia Umowy. D. stanęła na stanowisku, iż Prezes UKE rozpatrując wniosek z dnia 27 maja 2011 r. winien wziąć pod uwagę zapisy Umowy i fakt braku uzgodnienia przedmiotowego aneksu. Zdaniem D., uzasadnia to twierdzenie, iż w niniejszej sprawie nie dokonano wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Natomiast brak uwzględnienia przez Prezesa UKE faktu nie zawarcia przez strony przedmiotowego aneksu oraz brak odniesienia się w tym zakresie w uzasadnieniu do Postanowienia świadczy o dokonaniu przez Prezesa UKE dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego.
D. wskazała, iż powództwo w sprawie [...] został wniesione jedynie w celu ochrony przez bezprawnymi działaniami T. Natomiast Umowa, zdaniem D., w dalszym ciągu obowiązuje. W ocenie D., wobec obiektywnego istnienia przesłanek świadczących o bezskuteczności oświadczeń T. o rozwiązaniu Umowy, nie można obciążać D. negatywnymi skutkami jego wniesienia, przejawiającymi się w odwlekaniu terminu wydania przez Prezesa UKE merytorycznej decyzji co do zasadności wniosku T. Z uwagi na powyższe, w ocenie D., Postanowienie narusza art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
T., pismem z 31 października 2011 r. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie wskazując m.in., iż wykładania umowy dokonana przez D. jest sprzeczna z jej treścią.
Uznając zarzuty D. za niezasadne Prezes UKE, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie.
Prezes UKE podkreślił, że nie jest uprawniony do dokonywania wiążącej wykładni przepisów Umowy. W związku z czym nie jest również uprawiony do rozstrzygnięcia kwestii, czy zawarcie aneksu do Umowy jest warunkiem sine qua non jej rozwiązania, jak twierdzi D., czy też treść aneksu powinna zostać uzgodniona w okresie od złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu Umowy do jej rozwiązania, zaś nieuzgodnienie aneksu nie niweczy skutku w postaci rozwiązania Umowy. Prezes UKE wskazuje, iż rozstrzygnięcie kwestii dotyczącej istnienia bądź nieistnienia Umowy jest niezbędne do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w niniejszej sprawie, tj. w sprawie o wydanie decyzji zmieniającej Umowę, która regulowałaby w ograniczonym przedziale czasowym zasady współpracy pomiędzy T. i D. w sposób analogiczny do zasad określonych w Umowie.
W ocenie organu, z uwagi na zakres wniosku T. z dnia 27 maja 2011 r. konieczne jest ustalenie, czy w obrocie prawnym nadal funkcjonuje Umowa, która mogłaby zostać zmieniona przez Prezesa UKE, dopiero bowiem po ustaleniu przez sąd powszechny czy Umowa została skutecznie wypowiedziana, pomimo nie zawarcia przez strony aneksu do Umowy, możliwe będzie merytoryczne rozpatrzenie wniosku T. Ponadto organ zauważył, iż podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wszczętej z wniosku T. z dnia 27 maja 2011 r., Prezes UKE zobowiązany był jedynie do zbadania, czy występuje przesłanka określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. czy wydanie decyzji w niniejszym postępowaniu jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, którym w przedmiotowej sprawie jest istnienie bądź nieistnienie Umowy. W związku z powyższym, Prezes UKE nie zgadza się z zarzutem D., iż Prezes UKE dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów. Zawieszenie niniejszego postępowania nastąpiło z uwagi na informację zawartą w piśmie D. z dnia 15 czerwca 2011 r., o toczącej się sprawie sądowej w przedmiocie istnienia bądź nieistnienia Umowy i skuteczności jej wypowiedzenia. Zdaniem Prezesa UKE już sam fakt prowadzenia sprawy sądowej w tym przedmiocie, tym bardziej, że sprawa ta została wszczęta z powództwa D., przesądza o istnieniu wątpliwości co do bytu prawnego Umowy. Prezes UKE nie zgadza się również z twierdzeniem D., iż rozpatrując wniosek T. z dnia 27 maja 2011 r. nie dokonano wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu prawnym Postanowienia do § 16 ust. 5 Umowy, którego treść przytoczona została w uzasadnieniu faktycznym Postanowienia. Prezes UKE zaakcentował, iż wniosek z dnia 27 maja 2011 r. nie został jeszcze rozpatrzony przez Prezesa UKE, a niniejsze postępowanie wpadkowe miało na celu ustalenie, czy istnieje jedna z przesłanek określonych w art. 97 § 1 k.p.a. obligujących organ do zawieszenia prowadzonego postępowania.
Ze względu na występowanie w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego istniała konieczność zawieszenia tego postępowania a działanie Prezesa UKE w tym przedmiocie jako narzucone przez obowiązujące przepisy prawa nie może równocześnie zostać uznane za naruszające przepisy k.p.a. i zasady uczciwej konkurencji. Z uwagi na powyższe zarzut D. uznał za niezasadny.
Odnosząc się do zarzutu D., iż Prezes UKE błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie istnieje tzw. zagadnienie wstępne, które winno zostać rozstrzygnięte przez sąd powszechny przez merytorycznym rozpoznaniem wniosku T., Prezes UKE wskazuje, iż zarzut ten należy uznać za chybiony. W ocenie Prezesa UKE, bez rozstrzygnięcia kwestii istnienia bądź nieistnienia Umowy nie jest możliwe wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Prezes UKE zgadza się ze stwierdzeniem D., iż do momentu wydania prawomocnego wyroku nie można z całą pewnością powiedzieć, że D. jest dłużnikiem T., a co za tym idzie stwierdzić, czy nastąpiły umowne przesłanki do złożenia przez T. oświadczenia o wypowiedzeniu Umowy, oraz czy po jego złożeniu nastąpiło jej skuteczne rozwiązanie. Prezes UKE nie ma kompetencji do rozstrzygnięcia takiego sporu, który bez wątpienia ma charakter sporu cywilnego. Z uwagi na powyższe uznał, iż powyższa kwestia stanowi zagadnienie wstępne do którego rozpatrzenia właściwy jest sąd powszechny.
Organ nie zgodził się także z pozostałymi zarzutami wskazując, że nie doszło do naruszenia art. 8 k.p.a., gdyż postępowanie w przedmiocie zmiany umowy z 2004 r. również zostało przez Prezesa UKE zawieszone postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. nr [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu przewlekłości organ stwierdził, że jest to zarzut bezzasadny. Wskazał, iż podjęcie decyzji o zawieszeniu niniejszego postępowania zostało poprzedzone wnikliwą analizą i wyjaśnieniem stanu faktycznego. Niniejsza sprawa ma charakter zawiły, w szczególności ze względu na przeciwstawne stanowiska stron w przedmiocie istnienia bądź nie istnienia Umowy i możliwości jej rozwiązania. Przedłożenie zasady szybkości postępowania w rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy zgodnie z art. 12 k.p.a. nad zasadą wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 7 k.p.a.), uniemożliwiłoby zdaniem organu, pełne wyjaśnienie stanu faktycznego, co w rezultacie mogłoby doprowadzić do naruszenia zasady prawdy obiektywnej (tj. do rażącego naruszenia prawa).
W skardze do Sądu spółka D., reprezentowana przez radcę prawnego ponowiła dotychczasową argumentację.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzuciła:
1. naruszenie art. 97 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż do rozstrzygnięcia sprawy przed Prezesem UKE konieczne jest rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny w postaci stwierdzenia istnienia Umowy;
2. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia nie uwzględniającego interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;
3. naruszenie art. 12 k.p.a. poprzez brak szybkiego załatwienia sprawy polegający na rażącym przedłużaniu terminu rozpoznania wniosku D.;
4. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego polegający na nieuwzględnieniu okoliczności, iż strony nie zawarły aneksów wskazanych w § 16 ust. 5 Umowy;
5. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego polegającego na przyjęciu, iż istnieją wątpliwości co do istnienia Umowy.
Ponadto, wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci pisma D. z dnia 4 kwietnia 2011 r. w przedmiocie bezprawnego rozwiązania umów o połączeniu sieci przez T. SA - na okoliczność ustalenia daty powzięcia przez Prezesa UKE informacji na temat wypowiedzenia Umowy przez T. SA.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a także o oddalenie złożonego wniosku dowodowego jako nie pozostającego w związku z oceną legalności zaskarżonego postanowienia. Wniosek ten bowiem zmierza do wykazania, iż niniejsze postępowanie jest przewlekłe, co nie jest przedmiotem niniejszej skargi.
W piśmie z dnia 6 czerwca 2012 r. T. wniosła o oddalenie skargi a także o oddalenie wniosku dowodowego skarżącej.
Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. Sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, albowiem zaskarżone postanowienie Prezesa UKE z dnia [...] stycznia 2012 r. nie narusza prawa.
Sąd podzielił pogląd organu, że rozstrzygnięcie dotyczące istnienia lub braku stosunku prawnego łączącego strony w postaci umowy o połączeniu sieci stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Jak stanowi przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia i wstępnego przez inny organ lub sąd.
Wprawdzie pojęcie zagadnienia wstępnego użyte w powołanym przepisie jest sporne, niemniej przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. są kwestie (zagadnienia) prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie związane jest z koniecznością uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. W takiej sytuacji mamy do czynienia z koniecznością uprzedniego rozstrzygnięcia przez organ lub sąd zagadnienia wstępnego.
Zdaniem Sądu najbardziej istotnym elementem konstrukcji zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jest istnienie zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej.
Kodeks postępowania administracyjnego nie określa wyraźnie podstaw prawnych analizowanej zależności. Wprawdzie judykatura, jak i doktryna prawa administracyjnego przyjmuje, iż przesądza o tej zależności treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej i w nich nakazuje jej poszukiwać, to - zdaniem Sądu - nie można wykluczyć sytuacji, że także przepisy prawa procesowego będą wyznaczać wyłączną podstawę zależności, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (tak również: G. Łuszczyca, Cz. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom 1. Zakamyczce 2005, s. 809).
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że prawidłowy jest pogląd organu, iż zagadnieniem wstępnym w niniejszej sprawie jest sprawa sądowa tocząca się przed sądem powszechnym z powództwa skarżącej o sygn. akt [...] dotycząca ustalenia istnienia bądź nieistnienia umowy z dnia [...] października 2002 r. i skuteczności jej wypowiedzenia.
Zdaniem Sądu, nie ulega kwestii, że przepisami rozstrzygającymi czy w sprawie administracyjnej, której dotyczy skarga – a mianowicie o wydanie decyzji zmieniającej umowę o połączeniu sieci zawartej między skarżącą i T. z dnia [...] października 2002 r. zmienionej kolejnymi aneksami oraz decyzjami Prezesa UKE, wystąpiło zagadnienie wstępne, rozstrzygają przepisy ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne. Stanowią one bowiem dla Prezesa UKE podstawę prawną do wydania decyzji o dostępie telekomunikacyjnym, w tym decyzji zmieniającej umowę o dostępie telekomunikacyjnym uprzednio zawartą pomiędzy przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca złożyła do organu wniosek o zmianę decyzji zmieniającej umowę o połączeniu sieci w oparciu o przepis art. 27 ust. 2 w zw. z art. 30 oraz 28 ust. 6 w zw. z art. 30 ustawy Prawo telekomunikacyjne.
W postępowaniu administracyjnym wszczętym na skutek wniosku złożonego na podstawie art. 27 ust. 2 w związku z art. 30 ustawy Prawo telekomunikacyjne elementem stanu faktycznego jest ustalenie, czy strony zawarły umowę o dostępie telekomunikacyjnym. Skoro, bowiem przedmiotem postępowania administracyjnego ma być zmiana umowy o dostępie telekomunikacyjnym, to wpierw należy ustalić, czy taka umowa pomiędzy stronami została zawarta, a następnie dopiero, w jakim zakresie strony nie doszły do porozumienia, co do zmiany umowy. Jednakże ta konstatacja nie może prowadzić do nieuprawnionego wniosku, że w sytuacji sporu pomiędzy stronami dotyczącego ustalenia istnienia lub braku stosunku prawnego łączącego strony w postaci umowy o dostępie telekomunikacyjnym, do rozstrzygnięcia tego sporu uprawniony jest Prezes UKE.
Prezes UKE posiada szczególne uprawnienia do kreowania węzłów obligacyjnych w postaci wydawania decyzji o dostępie telekomunikacyjnym na podstawie art. 27 Pt czy też na podstawie art. 30 w związku z art. 27 Pt poprzez wydawanie decyzji o zmianie umowy o połączeniu sieci.
Niewątpliwie część kompetencji dotyczy stosunków cywilnoprawnych, gdzie pierwszoplanową rolę odgrywa wola stron. Działanie organu w takich przypadkach jest wtórne, wkracza on bowiem ze swymi uprawnieniami dopiero w sytuacjach przewidzianych w przepisach prawa materialnego i tylko w ramach kompetencji wyraźnie tam wskazanych. Kompetencji Prezesa UKE do wkraczania w sferę stosunków cywilnoprawnych, nie można interpretować w sposób rozszerzający. Uprawnienia te należy traktować jako wyjątek od zasady swobody zawierania umów.
Umowa o dostępie telekomunikacyjnym ma charakter cywilnoprawny. Spór związany z zawarciem umowy jest sporem z zakresu prawa cywilnego.
Sprawa, w której ma być rozstrzygnięty spór związany z zawarciem umowy jest sprawą cywilną (sprawą ze stosunków z zakresu prawa cywilnego w rozumieniu art. 1 k.p.c.).
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 2 § 1 inprincipio k.p.c., do rozpoznania takiej sprawy właściwa jest droga sądowa, chyba że należy ona do właściwości sądu szczególnego (art. 2 § 1 infine), lub przepisem szczególnym przekazana została do właściwości innego organu (art. 2 § 3).
Zdaniem Sądu, żaden z przepisów ustawy Prawo telekomunikacyjne nie daje podstawy do rozstrzygania omawianego sporu cywilnoprawnego Prezesowi UKE.
Wbrew temu, co twierdzi strona skarżąca, uprawnienie Prezesa UKE do rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu nie wynika z art. 199 ust. 1 i art. 192 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo telekomunikacyjne.
Pierwszy z przywołanych przepisów stanowi, że Prezes UKE jest uprawniony do kontroli przestrzegania przepisów, decyzji oraz postanowień z zakresu telekomunikacji, gospodarki częstotliwości lub spełniania wymagań dotyczących kompatybilności elektromagnetycznej.
Zgodnie z drugim w/w przepisów do zakresu działania Prezesa UKE należy w szczególności rozstrzyganie sporów między przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi w zakresie właściwości Prezesa UKE.
Skarżąca wywodzi, że w oparciu o wymienione przepisy ustawa Prawo telekomunikacyjne przyznaje Prezesowi UKE niezbędne kompetencje do stwierdzenia naruszenia postanowień umowy i w konsekwencji stwierdzenia bezskuteczności jej wypowiedzenia.
W ocenie Sądu wyprowadzony przez skarżącą wniosek jest chybiony.
Jak już wyżej wskazano, niewątpliwie, w zakresie odnoszącym się do dostępu telekomunikacyjnego, Prezes UKE został wyposażony w kompetencję do kształtowania za pomocą decyzji administracyjnej treści stosunków cywilnoprawnych między przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi i decydowania o dopuszczalności istnienia tych stosunków w razie braku zgodnej woli stron w tym przedmiocie. Jednakże sama umowa o dostępie telekomunikacyjnym jak również drugi rodzaj tej umowy tj. umowa o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie połączenia sieci "umowa o połączeniu sieci" jest nazwaną umową cywilnoprawną.
Zatem spór związany z obowiązywaniem przedmiotowej umowy jest sporem z zakresu prawa cywilnego. Nie jest to w żadnym razie kwestia regulacyjna. Prawo do kontroli nie kreuje dla Prezesa UKE prawa do ingerencji w stosunki cywilno-prawne. Należy zatem wykluczyć kierunek wykładni w/w przepisów ustawy Prawo Telekomunikacyjne zaprezentowany w skardze.
Przepisy dopuszczające ingerencję organów administracji publicznej w zakres wolności kontraktowej stron przez kształtowanie w sposób władczy treści stosunków umownych zawarte w ustawie prawo telekomunikacyjne szczegółowo określają ramy takiej ingerencji. Nie mogą być więc interpretowane rozszerzająco. Wobec powyższego brak jest możliwości domagania się rozstrzygnięcia wymienionego sporu przez organ administracji.
Jak już wyżej wywiedziono, ocena czy umowa nadal funkcjonuje w obrocie prawnym należy do sądu powszechnego. Rozstrzygnięcie sądu powszechnego w tym przedmiocie jest niezbędne do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej w niniejszym postępowaniu administracyjnym a więc stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Prezes UKE był zobligowany do wydania zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu postępowania, co czyni zarzut skarżącej naruszenia art. 97 k.p.a. niezasadnym.
Sąd nie podzielił także stanowiska skarżącej odnośnie naruszenia pozostałych przepisów wskazanych w skardze.
Wbrew zarzutom D., organ uwzględnił i rozpatrzył cały materiał dowodowy istotny z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia o charakterze wpadkowym.
Przeciwstawne stanowiska T. oraz D. wskazywały na istnienie wątpliwości, co do obowiązywania przedmiotowej umowy (jej funkcjonowania w obrocie prawnym), a prowadzone postępowanie w sprawie sygn. akt [...] spór między stronami w tym zakresie potwierdza.
Z kolei konieczność zawieszenia niniejszego postępowania administracyjnego powoduje, iż zarzut naruszenia art. 7 oraz 12 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd oddalił wniosek dowodowy skarżącej, gdyż wnioskowany dowód z dokumentu nie pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego postanowienia. Należy bowiem zwrócić uwagę, że wnioskowany dowód pochodzi z 4 kwietnia 2011 r. a więc sprzed wszczęcia niniejszego postępowania administracyjnego (postępowanie wszczęto na skutek wniosku strony w dniu 27 maja 2011 r.). Zatem okoliczność ustalenia daty powzięcia przez Prezesa UKE informacji na temat wypowiedzenia umowy przez T. nie ma znaczenia dla oceny legalności zakwestionowanego rozstrzygnięcia organu.
Z kolei ze względu na przedmiot niniejszej sprawy nie może ten dowód służyć wykazywaniu ewentualnej przewlekłości postępowania.
Odnosząc się do argumentów strony zawartych na stronie 8 skargi (k. 9 akt sądowych) a mianowicie naruszenia przez organ art. 35 k.p.a. należy wskazać, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. wydanym na podstawie art. 36 k.p.a. organ zawiadomił strony o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy (i przyczynach takiego stanu rzeczy) do 24 października 2011 r. Przy czym postanowienie o zawieszeniu postępowania wydał [...] października 2011 r.
Na etapie postępowania odwoławczego, postanowieniem z [...] listopada 2011 r. Prezes UKE wyznaczył termin rozpatrzenia sprawy do 19 grudnia 2011 r., a następnie postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. wyznaczył nowy termin do 18 stycznia 2012 r. Natomiast zaskarżone postanowienie wydał [...] stycznia 2012 r.
Z powyższego wynika, że organ dopełnił obowiązek przewidziany w art. 36 k.p.a.
Ponieważ początkiem biegów terminów załatwienia spraw jest data wszczęcia postępowania (natomiast w postępowaniu odwoławczym z dniem otrzymania odwołania) prawnie obojętna dla oceny naruszenia w/w przepisów jest okoliczność złożenia przez stronę pisma w dniu 4 kwietnia 2011 r. ( a więc przed wszczęciem niniejszego postępowania administracyjnego). Pomijając nawet, że skarżąca nie wykazała w żaden sposób wpływu ewentualnego naruszenia wzmiankowanych przepisów na wynik sprawy zakończonej zaskarżonym postanowieniem.
Z uwagi na to, że zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło