VI SA/Wa 3733/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2015 r. sprawy ze skargi G. w D. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej G. w D. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 59 § 2, w związku z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a." oraz w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", po rozpatrzeniu wniosku G., dalej "skarżąca", postanowieniem z dnia [...].08.2014r. (nr [...]) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...]z dnia [...] kwietnia 2014 r., wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, w przedmiocie podlegania M. C. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Do podjęcia powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] pismem z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o wydanie decyzji w sprawie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego Pana M.C., z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej nazwanej umową o dzieło, zawartej z G. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpoznaniu ww. wniosku wydał decyzję nr [...]z dnia [...] kwietnia 2014 r. stwierdzającą, iż Pan M. C. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umów cywilnoprawnych zawartych z G. w następujących okresach: - od dnia 1 kwietnia 2011 r. do dnia 30 kwietnia 2011 r. (na podstawie umowy nr 12/11 z dnia 1 kwietnia 2011 r.); - od dnia 15 czerwca 2011 r. do dnia 30 czerwca 2011 r. (na podstawie umowy nr 25/11 z dnia 15 czerwca 2011 r.); - od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 30 lipca 2011 r. (na podstawie umowy nr 33/11 z dnia 1 lipca 2011 r.); - od dnia 2 listopada 2011 r. do dnia 30 listopada 2011 r. (na podstawie umowy nr 69/11 z dnia 2 listopada 2011 r.); - od 2 kwietnia 2012 r. do dnia 11 maja 2012 r. (na podstawie umowy nr 10/12 z dnia 2 kwietnia 2012 r.); - od dnia 11 czerwca 2012 r. do dnia 11 lipca 2012 r. (na podstawie umowy nr 24/12 z dnia 11 czerwca 2012 r.); - od dnia 12 lipca 2012 r. do dnia 10 sierpnia 2012 r. (na podstawie umowy nr 29/12 z dnia 12 lipca 2012 r.); - od dnia 11 sierpnia 2012 r. do dnia 11 września 2012 r. (na podstawie umowy ni 41/12 z dnia 11 sierpnia 2012 r.). G. w dniu 14 maja 2014 r. złożyła do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, z uwagi na jej nieprawidłowe doręczenie. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazano, iż G. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, bowiem nie została Spółce doręczona decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia. Wcześniej w toku postępowania spółka nie była zawiadamiana o żadnych czynnościach w sprawie. Pierwszą czynnością z jaką spółka się zapoznała, była zaskarżona decyzja przekazana w dniu 8 maja 2014 r. informacja o wydanej decyzji została spółce przekazana przez gminę [...] w dniu 8 maja 2014 r., wobec czego zachowany został 7- dniowy termin na złożenie ww. wniosku. Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ II instancji wskazał na treść art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. i warunki, których spełnienie jest konieczne do wydania postanowienia przywracającego termin do wniesienia odwołania. Stosownie do powołanego przepisu organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin, gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, zainteresowany dopełnił czynności dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Organ wskazał, iż w doktrynie postępowania administracyjnego przyjmuje się przy ocenie braku winy, że organ powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (M. Jędrzejewska (w:) komentarz do k.p.c., 1999, s. 274). Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Istnienie choćby winy nieumyślnej czy niedbalstwa po stronie zobowiązanego stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania czynności na zasadzie art. 58 § 1 k.p.a. Na poparcie swojego stanowiska organ zacytował orzecznictwo sądów administracyjnych. Odnosząc się do wskazanych przez skarżącą okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ II instancji zauważył, iż [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia zawiadomieniem z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] poinformował strony postępowania, w tym G. o wszczęciu postępowania w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone G. w dniu 25 marca 2014 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru. Natomiast decyzja dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia została doręczona G. w dniu 25 kwietnia 2014 r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Z uwagi na powyższe Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uznał zarzuty skarżącej za chybione. Na postanowienie Prezesa NFZ z dnia [...].08.2014 r. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż nie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na niezawinione przez stronę uchybienie terminu, 2. art. 126 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu imiennie osób, które dokonały w imieniu spółki odbioru korespondencji, które to doręczenie organ uznał za skuteczne, co uniemożliwia weryfikację prawidłowości rozstrzygnięcia organu, Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, 2. zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż w przedmiotowej sprawie nie miały miejsca skuteczne doręczenia. Pod adresem, na który organ doręczał skarżącej spółce korespondencję mieści się również Urząd Gminy [...]i to pracownica tego Urzędu odebrała korespondencję, wśród innej, nie zwracając uwagi na nieprawidłowo oznaczonego adresata. Pracownica ww. organu przekazała skarżącej tę decyzję dopiero w dniu 8 maja 2014 r. Z uwagi na powyższą okoliczność, w ocenie skarżącej, nie można przyjąć, że doręczenie było prawidłowe na podstawie art. 40 § 1 k.p.a., ani na podstawie art. 43 k.p.a. Osoba odbierająca korespondencję nie działała w imieniu skarżącej spółki, lecz w imieniu Urzędu Gminy. Mimo tego samego adresu budynku, spółka wodna nie działa w tym samym miejscu (pokoju) co Urząd Gminy. Skarżąca podkreśliła, że nigdy wcześniej nie miała problemów z doręczaniem jej korespondencji i nie można nakładać na nią obowiązku sprawdzania, czy inne podmioty nie otrzymały adresowanej do niej korespondencji, jak również nie można wyciągać negatywnych konsekwencji dla spółki wodnej z pomyłki listonosza, pracownicy Urzędu lub nieprawidłowego zaadresowania przesyłki przez organ. Brak winy po stronie skarżącej spółki potwierdza dodatkowo okoliczność, iż ten sam sposób doręczenia zastosowany został przy pierwszym piśmie w sprawie, tj. przy zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Spółka nie mogła więc spodziewać się korespondencji i podjąć w związku z tym "poszukiwań" przesyłki, ponieważ nie miała w ogóle wiedzy o toczącym się postępowaniu. Ponadto skarżąca wskazała, że art. 43 k.p.a. nie znajduje w tym przypadku zastosowania, ponieważ pod prawidłowym adresem była obecna osoba reprezentująca adresata, tj. spółkę wodną, nie można więc przyjąć, że osoba, której doręczono przesyłkę podjęła się oddania jej adresatowi. Ponadto o doręczeniu pisma sąsiadowi należy zawiadomić adresata, co również nie miało miejsca w niniejszej sprawie, a organ mógł ustalić tę okoliczność na podstawie akt sprawy. W ocenie skarżącej uchybieniem organu, które skutkowało wydaniem zaskarżonego postanowienia był brak weryfikacji prawidłowości doręczenia, mimo podnoszenia przez spółkę wodną we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności związanych z nieprawidłowym doręczeniem. Zarówno organ I instancji w toku postępowania, jak i Prezes NFZ wydając zaskarżone postanowienie uznali za wystarczające, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się czyjś podpis, zaś skarżąca nie wiedząc o toczącym się postępowaniu, nie miała możliwości interwencji. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skarżącej odnośnie braku skutecznego doręczenia decyzji administracyjnej Prezes NFZ podkreślił, iż [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia zawiadomieniem z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...]poinformował strony postępowania, w tym G. o wszczęciu postępowania w trybie art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zawiadomienie w tej sprawie zostało wysłane na adres G. i zostało doręczone w dniu 25 marca 2014 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru. Decyzja dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia została wysłana na ww. adres i została doręczona w dniu 25 kwietnia 2014 r., co również potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Organ wskazał także, że na obydwu zwrotnych potwierdzeniach odbioru zaznaczono, iż przesyłki doręczono pełnoletniemu pracownikowi działającemu jako pełnomocnik (pełnomocnictwo nr 2) do odbioru korespondencji kierowanej do G. Prezes NFZ nie zgodził się z argumentacją skarżącej, iż to "pracownica Urzędu Gminy odebrała korespondencję, wśród innej, nie zwracając uwagi na nieprawidłowo oznaczonego adresata". Podkreślił, że pod tym samym adresem mieści się także siedziba Urzędu Gminy oraz skarżącej, która jest spółką gminną, jednakże skarżąca nie odniosła się do wskazanego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. pełnomocnictwa i nie przedstawiła jego treści, w związku z czym nie można stwierdzić, jaki jest jego zakres i czy nie jest nim objęte dokonywanie odbioru pism również dla skarżącej przez pracownika, który jest upoważniony do odbioru wszelkiej korespondencji, kierowanej na adres: [...]. Z uwagi na powyższe, w ocenie Prezesa NFZ fakt przekazania spółce decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dopiero w dniu 8 maja 2014 r. przez osobę upoważnioną do odbioru pism, nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Tym samym nie zostały przez skarżącą uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na niezawinione uchybienie terminu. Jednocześnie pismem z dnia [...]marca 2015 r. Prezes NFZ wniósł o dołączenie do akt niniejszej sprawy poświadczonych za zgodność z oryginałem pism dotyczących korespondencji organów Funduszu oraz Poczty Polskiej S.A. Region Sieci [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Na wstępie wskazać trzeba, iż ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonych uchwałach. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 p.p.s.a). Dokonując w przypadku badanej sprawy oceny zgodności działań organu administracji z przepisami prawa należało stwierdzić, iż skarżone postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...]odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji narusza prawo w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania, w związku z czym konieczne było jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Powyższa konstatacja ma związek z pismem Poczty Polskiej S.A. Region Sieci [...]z dnia [...] lutego 2015 r., znak [...], stanowiącego załącznik do wspomnianego pisma procesowego Prezesa NFZ z dnia [...] marca 2015r. (s. 18 akt sądowych). Z pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 13 lutego 2015 r. (s.22 akt sądowych) jednoznacznie wynika, iż decyzja dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2014 r. nie została doręczona skarżącej, w związku z czym nie mogła ona w przewidzianym prawem terminie wnieść od niej odwołania. Zatem wniosek o przywrócenie tego terminu okazał się zasadny, zaś strona spełniła inne ustawowe warunki, o których mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Sąd uznał, iż przedstawiony stan faktyczny sprawy spełnia hipotezę art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a., gdyż skarżąca – z uwagi na brak doręczenia ww. decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2014 r., jak i zawiadomienia organu I instancji z dnia [...] marca 2014 r. (znak: [...]) o wszczęciu postępowania w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach - bez własnej winy nie mogła brać udziału w toczącym się w tej sprawie postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.