VI SA/Wa 375/04

WyrokWSA w Warszawie2005-01-25

Skład orzekający: Sędzia spr. Sędziowie, Sędzia WSA Piotr Kaczmarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie właściwości instancyjnej przez organ II instancji (Wojewodę zamiast Samorządowego Kolegium Odwoławczego) przy rozpatrywaniu odwołania od decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego skutkuje nieważnością tej decyzji?
Ratio decidendi
Naruszenie właściwości instancyjnej przez organ II instancji, polegające na rozpoznaniu odwołania przez Wojewodę zamiast przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, naruszenie właściwości każdego rodzaju, w tym właściwości instancyjnej, powoduje nieważność decyzji administracyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza umarzającą postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości. Burmistrz umorzył postępowanie z uwagi na zawartą przed geodetą ugodę. Wojewoda uznał umorzenie za prawidłowe. Skarżący zarzucił obrazę przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz kodeksu cywilnego, wskazując na uchylenie się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu i wystąpienie o przekazanie sprawy na drogę sądową. Sąd administracyjny stwierdził nieważność decyzji Wojewody z powodu naruszenia właściwości instancyjnej.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia spr. Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005r. sprawy ze skargi A. K. na Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości      1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku znak [...], wydaną z upoważnienia Wojewody [...] utrzymana została w mocy decyzja Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2000 roku znak [...] umarzająca jako bezprzedmiotowe postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości nr [...], zapisanej w KW [...], położonej we wsi [...], gm. [...], stanowiącej własność A. K. z nieruchomością nr [...], zapisaną w KW [...], położoną we wsi [...], gmina [...], stanowiącą własność W. i M. małż. D. wobec zawartej przed geodetą w dniu [...] marca 1999 roku ugody likwidującej spór graniczny. Organ II instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądań A. K., zawartych w jego odwołaniu od decyzji, wydanej w I instancji i uznał, że umorzenie postępowania o rozgraniczenie było prawidłowe, bowiem strony zawarły przed geodetą ugodę, która w myśl art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późń. zm.) ma moc ugody sądowej i wszelkich roszczeń dotyczących skutków ugody strony mogą dochodzić tylko na drodze postępowania sądowego. Na decyzję wydaną z upoważnienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 roku A. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2000 roku. Skarżący zarzucił, iż umorzenie postępowania o rozgraniczenie dotknięte jest obrazą art. 33 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późń. zm.) i art. 84 kc, albowiem dnia [...] kwietnia 1999 roku uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli, złożonego pod wpływem błędu w czasie zawierania ugody o rozgraniczenie nieruchomości zaś w dniu [...] grudnia 1999 roku wystąpił do Burmistrza Gminy i miasta [...] o przekazanie sprawy zgodnie z art. 33 pkt 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego jako spornej na drogę sądową. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) nie będąc związany granicami skargi stwierdził, iż decyzja, wydana z upoważnienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003r roku została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086) "Wójtowie (Burmistrzowie, Prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony". Zatem w myśl tego przepisu organem I instancji w niniejszej sprawie prawidłowo był Burmistrz Gminy i Miasta [...], który zgodnie z art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 roku Nr 142, poz. 1591 ze zm.) jest organem gminy, będącej podstawową jednostką samorządu terytorialnego w Polsce. W tym stanie rzeczy organem wyższego stopnia w rozumieniu kpa w stosunku do burmistrza jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze, o czym stanowi art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 roku Nr 79, poz. 856 z późn. zm.). I ten właśnie organ, a nie wojewoda był organem właściwym do rozpatrzenia odwołania A. K. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2000 roku umarzającej postępowanie rozgraniczające. Naruszenie przepisów postępowania o właściwości nastąpiło na etapie rozpoznania odwołania w II instancji. Zgodnie z orzeczeniem SN z dnia 27 marca 2002 roku III RN 225/01 (niepublikowane) "naruszenie przy wydawaniu decyzji przez organ administracji publicznej każdego rodzaju właściwości w tym także właściwości instancyjnej, powoduje jej nieważność". Mając powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w wyroku. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 cyt. wyżej ustawy. Ustosunkowując się zaś do zarzutów skargi A. K. należy wskazać, iż są one nietrafne. Tryb rozgraniczenia nieruchomości, uregulowany w ustawie z 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późń. zm.) składa się z reguły z dwóch stadiów: administracyjnego i sądowego. Postępowanie administracyjne jest wszczynane na wniosek lub z urzędu. W postępowaniu administracyjnym koniecznych czynności dokonuje geodeta. Postępowanie administracyjne kończy wydanie decyzji o rozgraniczeniu (art. 33 ust. 1) lub umarzającej postępowanie w przypadku, gdy zostanie zawarta ugoda, która ma moc ugody sądowej. Wyjątek stanowi rozgraniczenie jako przesłanki rozstrzygnięcia sporu o właściwość lub wydanie nieruchomości (art. 36). W sprawach podlegających trybowi administracyjnemu przewidziane zostały sytuacje, w których otwiera się droga sądowa (art. 33 ust. 3 i art. 34 ust. 2 ustawy). Przekazanie sprawy administracyjnej do rozpoznania sądowi następuje z urzędu, jeżeli nie było podstaw do wydania decyzji, a strony nie zawarły ugody albo na wniosek, jeżeli strona jest niezadowolona z decyzji o rozgraniczeniu. W przypadku zaś zawarcia ugody wobec geodety, jej ważność jako czynności prawnej rodzącej skutki cywilnoprawne może być podważona w trybie procesu przed sądem powszechnym (szczególna podstawa uchylenia się od jej skutków została odrębnie uregulowana w art. 918 kc). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, dlatego też A. K. dalszych roszczeń związanych z naruszeniem ugody winien dochodzić przed sądem powszechnym. Przedstawiony wyżej pogląd znalazł odzwierciedlenie w postanowieniu SN z 7 kwietnia 1998r. II CKN 664/97 OSNC 1998/11/183.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło