VI SA/Wa 38/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 8 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Urzędu Patentowego RP dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu A. Z. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy. Do skargi załączył sporządzony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z przedmiotowej skargi. Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący wskazał, iż posiada [...] części kamienicy, w której zajmuje mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz pomieszczenie gospodarcze o powierzchni [...] m2.Podniósł, że posiadana przez niego nieruchomość jest obciążona z tytułu zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jak tez wynikających z eksploatacji budynku na łączna kwotę 25.000 zł. W latach 1998-2008 był poważnie chory, obecnie podjął działalność gospodarczą, jednak uzyskany dochód nie wystarcza na pokrycie kosztów prowadzenia sprawy. Utrzymuje się dzięki pomocy rodziny i przyjaciół. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] marca 2011 r. wezwano skarżącego do nadesłania w terminie 14 dni: a/ dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiągniętego w 2010 r. z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej – np. odpisu ostatniej złożonej deklaracji o wysokości dochodu (straty) z prowadzonej działalności gospodarczej osiągniętego od początku 2010 r., ewentualnie odpisu z księgi przychodów i rozchodów na koniec 2010 r. (w przypadku, jeżeli skarżący w 2010 r. prowadził działalność gospodarczą, skarżący nie wskazał bowiem we wniosku momentu rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej), b/ dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiągniętego w 2011 r. z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej – np. odpisu ostatniej złożonej deklaracji o wysokości dochodu (straty) z prowadzonej działalności gospodarczej osiągniętego od początku 2011 r., ewentualnie odpisu z księgi przychodów i rozchodów na koniec lutego 2011 r., c/ kopii dokumentu wskazującego na datę, w której właściwy organ wpisał skarżącego do Ewidencji Działalności Gospodarczej, d/ dokumentów potwierdzających fakt posiadania zadłużeń z tytułu zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak też wynikających z eksploatacji budynku, (na które skarżący wskazuje w rubryce 5 Formularza PPF), e/ wyciągów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego za okres ostatnich 3 miesięcy (w przypadku, jeżeli takie rachunki posiada, jeżeli skarżący nie posiada żadnych rachunków bankowych, zobowiązać go do złożenia stosownego oświadczenia). Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, w szczególności potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącego dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz potwierdzających fakt ciążących na skarżącym zobowiązań, brak było możliwości ustalenia, czy A. Z. wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.