VI SA/Wa 382/10
WyrokWSA w Warszawie2010-04-22
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Andrzej Wieczorek, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości, dokonując wyboru kandydata na stanowisko komornika sądowego, naruszył przepisy postępowania administracyjnego i prawa materialnego, w tym zasadę równego traktowania, poprzez uznanie doświadczenia w pracy w kancelarii komorniczej za decydujące kryterium, podczas gdy skarżąca posiadała doświadczenie jako sędzia cywilny?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Minister Sprawiedliwości, działając w ramach uznania administracyjnego, prawidłowo ocenił kwalifikacje kandydatów na stanowisko komornika sądowego. Wybór kandydata R. B. oparty na jego doświadczeniu w pracy w kancelarii komorniczej, w tym jako asesora, był uzasadniony i nie nosił znamion dowolności, a skarżąca nie wykazała naruszenia zasady równego traktowania ani innych przepisów prawa.Stan faktyczny
Minister Sprawiedliwości powołał R. B. na stanowisko komornika sądowego, odmawiając powołania M. K., mimo że oboje kandydaci spełniali wymogi formalne. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zasady równego traktowania, twierdząc, że organ uznał doświadczenie w pracy w kancelarii komorniczej za decydujące kryterium, dyskryminując ją jako sędziego cywilnego z wieloletnim stażem. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy swoją decyzję, wskazując na większe doświadczenie R. B. w dziedzinie egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego oddala skargę
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 10 i 11 ustawy z 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 167, poz. 1191 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku M. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] września 2009 r. w przedmiocie powołania R. B. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] i odmowie powołania na to stanowisko M. K..
Ustalono, że R. B. i M. K. złożyli do Ministra Sprawiedliwości za pośrednictwem Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] - wnioski o powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...], po odwołanym komorniku B. P..
Kandydaci spełniają wymogi formalne wymienione w art. 10 powołanej wyżej ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.
Minister Sprawiedliwości w ramach uznania administracyjnego powołał R. B. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...], gdyż z zebranego materiału dowodowego wynika, że oprócz wysokiego poziomu wiedzy prawniczej, szczególnie dotyczącej egzekucji, dysponuje on większym niż M. K., wysoko ocenionym, doświadczeniem w tej dziedzinie.
Uczestnik ukończył na Uniwersytecie [...], z wynikiem dobrym plus, wyższe studia prawnicze, uzyskując tytuł magistra. Obronił pracę magisterską na temat "skarga na czynności komornika". Od [...] grudnia 1997 r. zatrudniony jest w kancelarii T. M. - komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] stycznia 2006 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego. Od [...] lipca do [...] października 2008 r. pełnił obowiązki zastępcy komornika sądowego. Kandydat ma też wykształcenie technika - ekonomisty.
Skarżąca M. K. ukończyła na Uniwersytecie [...], z wynikiem dobrym, wyższe studia prawnicze, uzyskując tytuł magistra. W latach 1998 - 1999 prowadziła własną działalność gospodarczą - była przedstawicielem handlowym. Po odbyciu aplikacji sądowej, w dniach [...],[...] i [...] września1999 r. zdała egzamin sędziowski na ocenę dobrą. Z dniem [...] grudnia1999 r. została mianowana asesorem sądowym w Sądzie Rejonowym w [...]. Dnia [...] stycznia 2002 r. została powołana na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w [...], a z dniem [...].11.2003 r. przeniesiona na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego dla [...] w [...].
Rada Izby Komorniczej w okręgu Sądu Apelacyjnego w [...] w swych opiniach stwierdziła, że oboje kandydaci spełniają warunki formalne, niezbędne do powołania na stanowisko komornika sądowego. Na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] rekomendowała kandydaturę R. B.. Odnośnie M. K. Rada ponadto zauważyła, że motywy wskazane przez nią we wniosku o powołanie nie przystoją osobie sprawującej zawód zaufania publicznego.
We wniosku z [...] października 2009 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy M. K. zarzuciła Ministrowi Sprawiedliwości:
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 11, 12, 75, 77 § 1 i 4, 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji,
naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 (szczególnie art. 10 ust. 4) i 11 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ stwierdził, że postępowanie o powołanie na stanowisko komornika sądowego, z uwagi na wielość stron, ubiegających się o powołanie w jednym rewirze komorniczym, prowadzone jest w trybie art. 62 kpa i ma na celu wyłonienie kandydata spełniającego ustawowe wymogi oraz posiadającego kwalifikacje stwarzające prognozy najlepszego wykonywania tej funkcji. Analizując argumenty zawarte we wniosku skarżącej, zdaniem organu, uznać należy, że brak jest zasadnych podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Decyzja o obsadzie nowoutworzonego stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] podjęta została po wyczerpującym i wszechstronnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz zgodnie z przepisami prawa. Wskazał, że oboje kandydaci spełniają wymogi formalne, niezbędne do powołania na stanowisko komornika. Posiadają też dobre opinie o pracy na dotychczas zajmowanych stanowiskach.
Wskazał, że przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie wprowadzają preferencji ze względu na rodzaj odbytej przez kandydatów aplikacji prawniczej. Opieranie się przez Ministra Sprawiedliwości jedynie na kryterium odbytej aplikacji prawniczej czy wykonywanej pracy, prowadziłoby do pokrzywdzenia kandydatów, którzy wybrali inną drogę zawodową. Do Ministra Sprawiedliwości należy wybór kandydata o najwyższych kwalifikacjach, dającego gwarancję prawidłowego i sprawnego prowadzenia postępowań egzekucyjnych.
Skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości wniosła skarżąca zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a to art. 6, 7, 8, 11, 12, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez m.in. naruszenie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów Państwa, nie wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, wybiórcze rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz wyjście poza granice dopuszczalnej swobody w ocenie dowodów; naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r., Nr 167, poz. 1191 z późn. zm.) poprzez przyjęcie za decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy kryterium zatrudnienia w charakterze asesora komorniczego;
naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 i 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r., Nr 167, poz. 1191 z późn. zm.) poprzez uznanie, że uczestnik postępowania R. B. jest "właściwszym" niż skarżąca kandydatem na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] i wniosła o jej uchylenie oraz o zwrócenie się do organu wydającego skarżoną decyzję o akta sygn. [...].
naruszenie przepisu art. 32 Konstytucji RP poprzez niezapewnienie skarżącej równego traktowania w ramach toczącego się postępowania administracyjnego.
Zdaniem skarżącej decyzja wydana została z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania oraz prawa materialnego. Wskazała, że z jej uzasadnienia decyzji wynika, że decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy organ administracyjny przypisał - w sposób dowolny i sprzeczny z przepisem art. 10 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji - okoliczności zatrudnienia uczestnika R. B. na stanowisku asesora komorniczego, która to okoliczność, zdaniem organu, powoduje, że wymieniony kandydat daje najlepsze gwarancje należytego wykonywania obowiązków komornika. Organ administracyjny nie zadał sobie przy tym trudu rzetelnej oceny przydatności do wykonywania zawodu komornika przez skarżącą, nie wytłumaczył z jakich powodów nie daje ona gwarancji należytego wykonywania zawodu komornika, nie uzasadnił w sposób należyty dokonanego wyboru oraz pozostawił poza swoimi rozważaniami istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w związku z czym uznanie administracyjne przerodziło się w uznanie dowolne. Wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył przepis art. 32 Konstytucji RP, który daje obywatelom prawo do równego traktowania przez organy władzy publicznej, poprzez arbitralne i nieznajdujące uzasadnienia w przepisach prawa przyjęcie założenia, że tylko kandydat legitymujący się pracą w kancelarii komorniczej spełni pokładane w nim oczekiwania, co do należytego wykonywania obowiązków komornika. Tymczasem należy wskazać, że przepis art. 10 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji zwalnia skarżącą z obowiązku odbycia aplikacji komorniczej, złożenia egzaminu komorniczego oraz wykazania się okresem zatrudnienia w charakterze asesora komorniczego. Ponadto skarżąca podnosi, że jako sędzia cywilista z blisko 10-letnim stażem orzeczniczym legitymuje się wysokim poziomem doświadczenia zawodowego oraz znajomości problematyki postępowania egzekucyjnego. W obowiązującym modelu postępowania egzekucyjnego sąd cywilny występuje w podwójnej roli - zarówno organu egzekucyjnego, jak i organu sprawującego nadzór nad działalnością komorników. Zgodnie z przepisem art. 758 k.p.c. sprawy egzekucyjne należą do właściwości sądów rejonowych i działających przy tych sądach komorników, przy czym zgodnie z art. 759 § 1 k.p.c. czynności egzekucyjne są wykonywane przez komorników z wyjątkiem czynności zastrzeżonych dla sądów. Przepis art. 759 § 2 k.p.c. daje sądowi możliwość wydawania komornikom z urzędu zarządzeń zmierzających do zapewnienia należytego wykonania egzekucji oraz usuwania spostrzeżonych uchybień. Sądom ustawa powierza czynności egzekucyjne o poważniejszym ciężarze gatunkowym, bardziej skomplikowane, co pozostaje w związku z wyższymi kwalifikacjami sędziów, m.in. czynności wykonywane na podstawie art. 1049, 1050 k.p.c., czy też nadzór nad egzekucją z nieruchomości i wykonywanie poszczególnych czynności w ramach tego postępowania. Nadzór sądu nad postępowaniem egzekucyjnym zmierza do należytego zagwarantowania i ochrony praw nie tylko wierzyciela, ale wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego. Uprawnienia nadzorcze sądu cywilnego wzmacnia dodatkowo przepis art. 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, wprowadzający podległość komorników orzeczeniom sądu i prezesowi sądu rejonowego, przy którym działa. Sądowy nadzór nad działalnością komorników obejmuje w szczególności ocenę szybkości, sprawności i rzetelności postępowania poprzez badanie, czy w konkretnych sprawach nie zachodzi nieuzasadniona przewlekłość w podejmowaniu czynności; kontrolę prawidłowości prowadzenia biurowości i rachunkowości kancelarii komorniczej; badanie kultury pracy, w tym przestrzegania wyznaczonych terminów czynności i przyjmowania interesantów oraz utrzymywania kancelarii komorniczej na poziomie odpowiednim do godności urzędu i posiadanych środków oraz kontrolę kancelarii komornika, przeprowadzaną nie rzadziej niż raz w roku. Skarżąca wielokrotnie przeprowadzała coroczne kontrole działalności kancelarii komorniczych działających przy Sądzie Rejonowym dla [...] oraz w [...]. Zasadniczym elementem nadzoru sądowego nad czynnościami komorników jest skarga na czynności komornika z uwagi na jej w zasadzie niemalże nieograniczony zakres przedmiotowy, gdyż przysługuje ona na każdą czynność komornika bądź jego zaniechanie, chyba że ustawa przewiduje wprost inny środek zaskarżenia. Brak ograniczeń przedmiotowych powoduje, że w ciągu dziesięcioletniej praktyki w wydziale cywilnym, skarżąca miała możliwość zdobycia praktycznej wiedzy w zakresie postępowania egzekucyjnego i zetknęła się z szerokim spektrum problemów mogących wyłonić się w toku egzekucji. Odsetek tego rodzaju spraw w wielkomiejskim cywilnym sądzie rejonowym jest bowiem znaczący. Podnieść przy tym należy, że postępowanie egzekucyjne nie sprowadza się jedynie do technicznych czynności, lecz w jego ramach mogą wyłonić się skomplikowane kwestie prawne wymagające wiedzy prawniczej na najwyższym poziomie.
Mając na względzie powyższe, nie można skarżącej zarzucić braku doświadczenia zawodowego bądź nieznajomości problematyki postępowania egzekucyjnego. Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie interes społeczny i słuszny interes obywateli wymaga, aby postępowanie egzekucyjne było prowadzone przez osoby legitymujące się najwyższym poziomem wiedzy prawniczej, które jednocześnie staną się gwarantem ochrony praw wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego.
W przypadku kiedy wszyscy kandydaci spełniają ustawowe wymogi do ubiegania się o powołanie na stanowisko komornika sądowego, organ powinien wskazać kryterium rozstrzygające o wyborze tego, a nie innego kandydata. Z uzasadnienia przedmiotowej decyzji wynika, iż organ administracyjny w sposób dowolny i nieuprawiony za decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy przyjął kryterium odbytej aplikacji komorniczej, zdanego egzaminu komorniczego i pracy na stanowisku asesora komorniczego, dyskryminując tym samym osobę skarżącej. Organ nie wskazał innej przesłanki, którą uznał za decydującą przy rozstrzyganiu sprawy. W ocenie skarżącej, wobec spełniania kryteriów ustawowych przez oboje kandydatów w niniejszej sprawie kryterium rozstrzygającym winien być reprezentowany przez uczestników postępowania poziom wiedzy prawniczej, niezbędnej do wykonywania zawodu komornika. Jej zdaniem organ nie wskazał okoliczności przemawiającej na rzecz wyboru uczestnika R. B. innej, niż odbycie przez niego aplikacji komorniczej, zdanie egzaminu komorniczego i praca na stanowisku asesora komorniczego.
Skarżąca wskazuje, że wbrew sugestiom organu zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ani we wniosku, ani w odwołaniu od decyzji organu z dnia [...] września 2009 r. skarżąca nie podnosiła jakoby wysokość zarobków sędziów miała być kryterium przesądzającym o obsadzie stanowiska komornika sądowego. Uzasadniając swój wniosek skarżąca nie ukrywała, że względy ekonomiczne nie pozostawały bez wpływu na jej - matki wychowującej dwóch synów - decyzję o zmianie zawodu. Skarżąca zauważa jednak, że wskazane przez nią we wniosku jako jeden z motywów (a nie jedyny) zmiany zawodu względy ekonomiczne, uwypuklone zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób wybiórczy, dowolny i przejaskrawiony, co świadczy w ocenie skarżącej nie tylko o naruszeniu wymienionych w części wstępnej skargi przepisów postępowania, lecz także o cynizmie organu administracyjnego, z którego sprawowaniem funkcji wiąże się uzyskiwanie wynagrodzenia wielokrotnie wyższego od sędziowskiego uposażenia. To, co skarżąca napisała na marginesie swojego wniosku o powołanie na stanowisko komornika sądowego, należy potraktować jedynie jako akt solidarności ze środowiskiem zawodowym, które reprezentuje i które słusznie podjęło starania mające na celu zmianę tego stanu rzeczy. Jest to jedynie głos zabrany w słusznej sprawie na fali akcji protestacyjnej (w jej trakcie ten wniosek był składany), podjętej przez sędziów i w kontekście tych wydarzeń, doskonale znanych Ministrowi, wydawałoby się, że będzie to gest zrozumiały. Przy czym szczytem hipokryzji byłoby udawanie, że za każdą rewolucją w życiu zawodowym nie stoją również argumenty finansowej natury. Ten gest miał Ministrowi Sprawiedliwości unaocznić problemy sędziów po to, by w końcu zaczęto przeciwdziałać narastającej frustracji przedstawicieli tego zawodu i ich odpływowi do innych prawniczych branż. Skarżąca przy tym nie podziela opinii Rady, że mówienie wprost o problemach środowiska sędziowskiego miałoby uwłaczać powadze tego urzędu skoro jest to sądowa rzeczywistość. Jeżeli cokolwiek jest niestosowne, to warunki pracy i płacy dotyczące tej grupy zawodowej.
Niewątpliwie w niniejszej sprawie doszło do mającego wpływy na wynik sprawy naruszenia podstawowych zasad postępowania. Postępowanie prowadzono w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów Państwa, nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nie oceniono sprawy na podstawie całokształtu materiału, lecz w sposób pobieżny i mało wnikliwy, nie wyjaśniając przy tym w sposób należyty zasadności przesłanek, którymi kierował się organ. Naruszono zasadę równego traktowania uczestników postępowania administracyjnego. To wszystko doprowadziło do naruszenia przepisów art. 4, 10 i 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji.
Z tych powodów niniejsza skarga jest zasadna i usprawiedliwiona.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne.
Istota postępowania prowadzonego w trybie art. 138 k.p.a., zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, polega na ponownym, merytorycznym rozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy w pełnym zakresie. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc zarówno kontrolę legalności rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji, jak i ocenę przez organ odwoławczy stanu faktycznego sprawy (por. przykładowo wyroki NSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2000 r. w sprawie II SA 1599/99, z dnia 15 października 1999 r. w sprawie IV SA 1654/97 czy z dnia 11 czerwca 1999 r. w sprawie IV SA 2498/98). Innymi słowy organ odwoławczy nie może ograniczyć się do stwierdzenia prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanego przez organ pierwszej instancji, lecz jest obowiązany rozpoznać sprawę ponownie, weryfikując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Decyzja ostateczna o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji nie jest bowiem decyzją zatwierdzającą decyzję zaskarżoną, gdyż do zatwierdzenia decyzji nie mają zastosowania przepisy o odwołaniu. W związku z tym organ odwoławczy obowiązany jest ocenić prawidłowość decyzji zaskarżonej nie tylko w granicach zarzutów wskazanych w odwołaniu, lecz również pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego ze wskazaniem na jakich przepisach i dowodach oparł swoje rozstrzygniecie i dlaczego ewentualnie innym dowodom odmówił uznania, wyjaśniając również dlaczego konkretny przepis miał zastosowanie w sprawie (art. 107 § 3 k.p.a.). Dlatego organ odwoławczy powinien rozpatrzyć sprawę w świetle całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) dokonując jego oceny zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 80 k.p.a. Przystępując do analizy kwestionowanych w sprawie decyzji wypada zwrócić uwagę na zasadę ogólną kodeksu postępowania administracyjne zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 lutego 2009 r. o wolnym stanowisku komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] zostało opublikowane w Monitorze Polskim z dnia 27 lutego 2009 r., Nr 12 , poz. 151.
O przedmiotowe stanowisko ubiegało się dwoje kandydatów w trybie art. 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji /Dz. U. z 2006 r. Nr 167 poz. 1191 ze. zm./. Kandydaci spełniali wymogi formalne wymienione w art. 10 ustawy. Ich wnioski, złożone za pośrednictwem właściwego prezesa sądu, połączono w trybie art. 62 k.p.a do wspólnego rozpatrzenia.
Decyzją z [...] września 2009 r. Minister Sprawiedliwości powołał na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] R. B. i odmówił powołania na to stanowisko M. K..
Kontrolując zaskarżoną decyzję należy podkreślić, że kodeksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne, wynikająca z art. 80 k.p.a., wyłącza zasadniczo możliwość odmiennej oceny przez sąd administracyjny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. akt III SA 520398; LEX nr 44809). Sąd administracyjny nie jest bowiem organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór, w ramach realizacji zasady swobodnej (a nie dowolnej) oceny dowodów, jest słuszny, gdyż Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1998 r., sygn. akt l SA/Kr 36/97; LKX nr 34108). Innymi słowy, jeżeli postępowanie dowodowo-wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to nie narusza prawa wybór przez organ administracji publicznej jednej z dwóch wchodzących w grę możliwości. Wówczas Sąd, w ramach kontroli
orzeczniczej organu administracji publicznej, nie może zakwestionować takiego rozstrzygnięcia, gdyż, jak to wyżej wskazano, sprawuje on kontrolę tylko pod kątem legalności orzeczenia, nie zaś jego słuszności. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie przepisów prawa po wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organ, działając w ramach uznania administracyjnego, miał prawo wybrać spośród nich tego kandydata, który - jego zdaniem - daje najpełniejszą gwarancję należytego wykonywania obowiązków komornika. W niniejszej sprawie R. B. w większym stopniu gwarantuje, że od początku objęcia stanowiska będzie sprawnie i skutecznie prowadził sprawy egzekucyjne. Twierdzenie, że Minister Sprawiedliwości naruszył art. 32 Konstytucji jest nieuprawnione. Organ miał na względzie i zastosował zasadę wyrażoną w art. 7 k.p.a., tj. interes społeczny i słuszny interes obywateli.
R. B. z racji poziomu wykształcenia prawniczego i odbytej aplikacji komorniczej, zakończonej egzaminem komorniczym oraz doświadczenia w pracy, w kancelarii komorniczej, w tym na stanowisku asesora komorniczego jest lepiej przygotowanym kandydatem do zawodu komorniczego.
Zdaniem Sądu wysoki poziom wykształcenia prawniczego R. B., szczególnie w dziedzinie egzekucji i jego niezbędne, pozytywnie ocenione doświadczenie zawodowe w pracy w kancelarii komorniczej, w tym na stanowisku aplikanta i asesora oraz zastępcy komornika sądowego, czyli dotyczące zarówno samodzielnego wykonywania czynności egzekucyjnych jak i prowadzenia kancelarii komorniczej świadczy o tym, że gwarantuje on w większym stopniu niż M. K.. Jak wskazywano, posiada on wysokie kwalifikacje oraz doświadczenie, ale w innym, może nawet szerszym zakresie niż wykonywanie obowiązków komornika sądowego.
Wobec powyższego zaskarżona decyzja jest całkowicie zgodna z prawem, a rozstrzygniecie nie nosi cech dowolności. Należy zauważyć, że Rada Komornicza wydając opinię powinna przemilczeć kwestię wynagrodzenia sędziów gdyż nie do tego została powołana. Jak wskazał organ w decyzji opinie samorządu komorniczego stanowią jeden z ważnych, podlegających ocenie dowodów w sprawie, jednak stanowisko w nich przedstawione nie jest dla Ministra Sprawiedliwości wiążące. Tak więc w przyszłości organy samorządu niech pozostawią kwestie wynagrodzeń bez zajmowania stanowiska.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło