VI SA/Wa 385/04
WyrokWSA w Warszawie2005-02-11
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Zbigniew Rudnicki, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za brak uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych może zostać nałożona, jeśli karta opłaty drogowej została wypełniona po upływie terminu 14 dni od daty zakupu, ale przed rozpoczęciem przejazdu, a tym samym opłata została uiszczona?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie prawa. Uznał, że choć karta opłaty drogowej została wypełniona po terminie wskazanym w rozporządzeniu, to cel przepisu, jakim jest pobranie opłaty za przejazd, został osiągnięty, ponieważ karta została wypełniona w sposób uniemożliwiający jej ponowne użycie. Organy obu instancji nie oceniły sprawy w świetle nowych uregulowań dotyczących wadliwego wypełnienia karty, co stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym.Stan faktyczny
Spółka Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowo Handlowe [...] została ukarana karą pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd, ponieważ okazała kartę opłaty drogowej wypełnioną po upływie 14 dni od daty zakupu. Organ I instancji nałożył karę 4.000 zł, a Główny Inspektor Transportu Drogowego, uchylając decyzję organu I instancji, nałożył karę 3.000 zł. Spółka wniosła skargę do WSA, podnosząc m.in. zarzut sprzeczności rozporządzenia Ministra Infrastruktury z ustawą o transporcie drogowym w zakresie ograniczenia terminu ważności karty.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie: Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant: Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno Usługowo Handlowego [...], Z. H., B. H. sp.j. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2004 nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2003 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2004 nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącą spółkę Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowo Handlowe [...], Z. H., B. H. spółka jawna z siedzibą w W. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we W. z dnia [...] marca 2003 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4.000,- złotych - uchylił decyzję organu I instancji (punkt 1 decyzji) i nałożył karę pieniężną w wysokości 3.000,- złotych (punkt 2 decyzji).
Z akt sprawy wynika, iż w dniu 25 marca 2003 r., w miejscowości S., na drodze krajowej nr [...], około godz. 08:00, zatrzymano i przeprowadzono kontrolę samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...], którym kierowca Pan H. W. wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne. Podczas przeprowadzonej kontroli pojazdu inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego we W. stwierdzili, że kierowca przedstawił do kontroli siedmiodniową kartę opłaty drogowej seria i nr [...], zakupioną w dniu 3 marca 2003 r. Funkcjonariusze stwierdzili, iż data wypełnienia karty to 20 marca 2003 r., a więc w konsekwencji uznali, że data wypełnienia karty wykracza poza termin 14 dni na wypełnienie w/w karty od dnia jej zakupienia (dowód: Protokół kontroli nr [...] z dnia 25 marca 2004 r.; w aktach administracyjnych sprawy).
W konsekwencji ustaleń dokonanych w toku kontroli organ I instancji stwierdził, iż skarżący dopuścił się uchybienia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, albowiem okazana w toku kontroli karta opłaty za przejazd po drogach krajowych, jako wypełniona po upływie 14 dni od daty jej zakupu, nie może stanowić dowodu prawidłowo uiszczonej opłaty. W związku z tym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego we W. wydał decyzję z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], na podstawie której – działając w oparciu o przepis art. 92 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) – nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 4.000,- złotych za brak uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Skarżąca spółka w piśmie z dnia 8 kwietnia 2003 r. odwołała się od w/w decyzji organu I instancji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, iż kierowca H. W., po powrocie z urlopu, przystępując do pracy w dniu 25 marca 2003 r. był przekonany, że posiada ważną kartę i że może posługiwać się nią w trakcie transportu. Kartę tę miał wypełnić – według strony skarżącej – zmiennik p. H. W., wpisując przez roztargnienie datę ważności bez wzięcia pod uwagę oczywistego faktu, iż karta ważna jest tylko 14 dni od daty zakupu. Zdaniem skarżącego nie było zamiarem żadnego z tych kierowców wprowadzenie w błąd kontrolujących, ani też naruszenie przepisów dotyczących opłat drogowych. Sprawa jest wynikiem wyłącznie roztargnienia kierowcy, a więc tak wysoka kara jest dla skarżącej firmy bardzo krzywdząca.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej spółki Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2004 nr [...], działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 w zw. z Lp. 1.4.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2003 r. ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 8 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003 r. Nr 149, poz. 1452) oraz § 2 ust. 2, § 4 ust. 1 i 2, § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) – uchylił decyzję organu I instancji (punkt 1) i nałożył karę pieniężną w wysokości 3.000,- złotych (punkt 2 decyzji). W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powołując się na obowiązujące w tej materii przepisy prawa materialnego, w tym w szczególności ustawy o transporcie drogowym, oraz na wyniki przeprowadzonej w dniu 25 marca 2003 r. kontroli pojazdu, stwierdził, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych, albowiem w dniu kontroli w pojeździe znajdowała się nieważna karta opłaty drogowej, gdyż zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, karta opłaty siedmiodniowej może być wypełniona przez przedsiębiorcę w terminie: 14 dni – od dnia wydania karty opłaty siedmiodniowej. Organ odwoławczy uznał, iż w chwili kontroli w pojeździe znajdowała się karta opłaty, która nie mogła być uznana za dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, gdyż zgodnie z § 5 ust. 2 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Ponadto organ powołując się na przepis art. 8 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw uznał, iż należało decyzję organu I instancji uchylić i nałożyć mniejszą karę pieniężną w wysokości 3.000,- złotych stosując przepisy obowiązujące w chwili orzekania organu II instancji.
Skarżący – działając za pośrednictwem organu odwoławczego - wniósł w dniu 27 lutego 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną w wysokości 3.000,- złotych. W uzasadnieniu skarżąca spółka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko podnosząc dodatkowo, iż - w jej ocenie – ograniczenie terminu ważności karty dobowej do siedmiu dni, a siedmiodniowej - do czternastu dni od daty wydania, jako unormowanie wskazane w § 5 ust. 2 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury – jest sprzeczne z ustawą o transporcie drogowym, na podstawie której zostało wydane. W ocenie strony skarżącej należy uznać, iż ustawa nie upoważniła Ministra do wprowadzenia ograniczeń w obowiązywaniu terminu ważności karty opłaty drogowej. Skoro więc Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie, którego treść wychodzi poza ramy delegacji ustawowej, to zdaniem strony – takie unormowania nie mogą zasługiwać na ochronę prawną a w konsekwencji stanowić o rażących sankcjach dla określonych podmiotów korzystających z dróg publicznych. Jeżeli więc – w ocenie skarżącej spółki – przepisy w/w rozporządzenia zawierają unormowania, które wychodzą poza delegację ustawową, to tym samym decyzje organu I jak i II instancji są obarczone wadą naruszenia prawa. W konsekwencji należy uznać – jak podniosła strona skarżąca, iż kierowca zatrudniony przez stronę posiadał wykupioną i wypełnioną kartę, a więc nie uchybił przepisom ustawy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, że termin wypełnienia karty opłaty za przejazd po drogach krajowych określony został w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, a więc skarżąca spółka podlegał ogólnym regułom tego rozporządzenia. Organ podniósł, iż uiszczenie opłaty polega na wykupieniu karty, wypełnieniu jej w sposób i terminach wskazanych w przepisach w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Dotyczy to również kart opłaty siedmiodniowej, które mają ściśle określony termin ważności, w którym mogą być wypełnione tak, ażeby mogły być uznane za dowód uiszczenia opłaty. Powołując się na dyspozycję przepisu art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym minister właściwy do spraw transportu organ odwoławczy stwierdził, iż kwestionowane przez stronę ograniczenia czasowe w wykorzystaniu karty mieszczą się w pojęciu trybu wnoszenia, a więc zapisy rozporządzenia nie wykraczają poza delegację ustawową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.), zaś sędziowie sądów administracyjnych podlegają jedynie Konstytucji RP oraz ustawom (vide: art. 4 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki handlowej Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowo Handlowego [...], Z. H., B. H. spółka jawna z siedzibą w W. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] marca 2003 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za brak opłaty za przejazd po drogach krajowych - narusza prawo.
Ustawa z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym ustanawia obowiązek uiszczania opłat drogowych przez przedsiębiorców. Przepis art. 42 tej ustawy ustanawia sam obowiązek uiszczania opłat (ust.1), określa zasady ustalania stawek opłat (ust. 2), jednostki w których opłata może być uiszczana (ust. 3, 4 i 5). Art. 42 ust. 7 cyt. ustawy zawiera również delegację ustawową dla Ministra właściwego do spraw transportu do określenia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia rodzaju i stawek opłaty za przejazd po drogach krajowych - zgodnie z zasadami określonymi w art. 42 ust. 2 ustawy, trybu jej wnoszenia i sposobu rozliczania w razie niewykorzystania, a także wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie przedmiotowej opłaty.
Korzystając z tego upoważnienia ustawowego Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. W § 2 ust. 1 tego rozporządzenia organ ustalił rodzaje opłat: dobową, siedmiodniową, miesięczną, półroczną i roczną, a w § 2 ust. 2 ustanowił stawki opłat. W § 4 ust. 1 określił tryb wnoszenia opłaty: poprzez nabycie karty opłat, która następnie ma zostać prawidłowo wypełniona według wskazań zawartych w § 5 rozporządzenia. Wzory kart stanowią załączniki do rozporządzenia. Sposób wypełnienia kart określa szczegółowo § 5 rozporządzenia. Używa on m.in. określenia "termin ważności karty". Jak wynika z zestawienia § 5 ust. 2 i § 5 ust. 3 i ust. 4 oraz załączników ustalających wzory kart, określenie "termin ważności karty" oznacza okres, w którym karta może być użyta jako dowód uiszczenia stosownej opłaty. Termin ten określa się przez wpisanie konkretnych dat, a w kartach krótkoterminowych także godzin, w których karta jest ważna. Ten okres to jedna doba - dla kart dobowych, 7 dni - dla kart siedmiodniowych, miesiąc - dla kart miesięcznych, pół roku - dla kart półrocznych oraz rok - dla kart rocznych. Termin ważności kart krótkoterminowych tj. dobowych i siedmiodniowych zgodnie z § 5 ust.2 może być wpisany przez kierowcę. Termin ważności pozostałych kart wpisuje ich dystrybutor. Określone w załącznikach wzory kart zawierają właściwe rubryki odpowiadające wskazanym unormowaniom.
Rozporządzenie to zostało znowelizowane rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 18 października 2002 r. (Dz.U. z 2002 r. Nr 188, poz. 1577). Nowela wprowadziła do § 5 ust. 2 dodatkowe postanowienie, iż karta dobowa, w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, może być wypełniona w ciągu 7 od dnia wydania karty, zaś karta siedmiodniowa - w ciągu 14 dni. Unormowanie takie ustanawia de facto drugi, dodatkowy termin ważności kart krótkoterminowych. Jednakże, co dzieje się z wykupioną i opłaconą kartą po upływie tych terminów, rozporządzenie nie wyjaśnia. Brak jest również procedur rozliczania tych kart w razie ich niewykorzystania.
Przepis § 5 ust. 6 omawianego rozporządzenia stanowi, że karta niewypełniona lub wypełniona w inny sposób, niż określony w § 5 ustęp 1, 3-5, nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Konieczność wypełnienia i użycia kart w ciągu 7 lub 14 dni od daty zakupu ustanowiona jest w ustępie 2 § 5 rozporządzenia.
Organy inspekcji drogowej przyjmują, że po upływie terminu 7 lub 14 dni od daty wydania (zakupu) karta traci ważność i nie może być przy jej pomocy skutecznie wniesiona opłata drogowa, mimo prawidłowego wypełnienia karty.
Powyższe stanowisko organów inspekcji drogowej budzić może w świetle obowiązujących przepisów prawa uzasadnione wątpliwości.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że karta opłaty wypełniona po terminie wskazanym w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty, albowiem cyt. rozporządzenie skutku takiego w § 5 ust. 6 nie przewiduje. Zdaniem Sądu skutku utraty ważności karty po upływie wskazanych okresów w żadnym razie nie można domniemywać.
W ocenie Sądu podkreślenia wymaga również fakt, że w świetle unormowań przepisów art. 87 i art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym należy uznać, iż karę pieniężną nakłada się na przedsiębiorców za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W licznych, zapadłych dotychczas orzeczeniach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazywał już na niejasność rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 października 2002r. wprowadzającego obowiązek użycia karty dobowej w ciągu 7 dni od jej zakupu i podnosił brak korelacji tego rozporządzenia z rozporządzeniem z dnia 14 grudnia 2001 r., czy też brak określenia skutków uchybienia terminu, oraz brak procedur zwrotu "przeterminowanych" kart. Sąd wskazywał również na wyjście przez Ministra Infrastruktury poza granice delegacji ustawowej wskazanej w ustawie o transporcie drogowym, które to granice określa cel, jakim jest wykonanie ustawy. W orzecznictwie WSA w Warszawie podnoszona była również wynikająca ze wskazanych wad sprzeczność w/w unormowań z Konstytucją RP. Przykładem orzeczeń zapadłych w podobnych sprawach mogą być m.in. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2004 r., sygn. akt 6 II SA 3163/03, z dnia 8 listopada 2004 r., sygn. akt 6 II SA 3832/03, z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt 6 II SA 4791/03, czy też z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 648/04.
Należy zauważyć, iż powołaną wyżej ustawą z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym i niektórych innych ustaw złagodzone zostały znacznie przepisy o karach za naruszanie różnych obowiązków nałożonych na przedsiębiorców transportowych, m.in. w Lp.1.4.4. Załącznika do ustawy o transporcie drogowym wprowadzono nowy rodzaj uchybienia polegający na "wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej". Kara za to uchybienie wynosi 500,- zł, zaś kara za brak uiszczenia opłaty drogowej – 3000,- zł. Nowe przepisy weszły w życie 28 września 2003 r. i na mocy art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. znajdują zastosowanie do spraw nie zakończonych, a więc i do sprawy niniejszej, w której decyzja organu II instancji wydana została w dniu [...] lutego 2004 r.
Wraz z nową ustawą nie zostało zmienione rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2002 r. stanowiące w § 5 ust. 6, że karta niewypełniona, lub wypełniona w inny sposób niż określony rozporządzeniem a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty.
W tym stanie rzeczy należy – zdaniem Sądu - przyjąć, że istnieje pewna sprzeczność między przepisami przedmiotowego rozporządzenia z dnia 14 grudnia 2001r., które jako dowód wniesienia opłaty traktują tylko kartę wypełnioną prawidłowo (vide: § 5 ust. 6 rozporządzenia), a przepisami ustawy o transporcie drogowym (L.p. 1.4.4. Załącznika do ustawy), które obecnie przewidują karalność dwóch odrębnych naruszeń prawa: nieuiszczenia opłaty i nieprawidłowego wypełnienia karty. Z tego wysnuć można jeden tylko wniosek, iż obecnie ustawodawca przewiduje sytuację, gdy uznaje się, że opłata jest uiszczona na podstawie dokumentu jakim jest karta nieprawidłowo wypełniona.
Należy więc – zdaniem Sądu – rozważyć, jak stosować sprzeczne ze sobą przepisy zmienionej ustawy o transporcie drogowym i rozporządzenia, które w żadnej części nie zostało formalnie uchylone. Nie ulega wątpliwości, że pierwszeństwo mają przepisy ustawy, po pierwsze z racji rangi aktu prawnego, a po drugie dlatego, iż stanowią one przepisy późniejsze (Lex posterior derogat legi priori). Jeśli jednak uznać, że pierwszeństwo mają przepisy załącznika do ustawy o transporcie drogowym, ustanawiające nowe uchybienie polegające na nieprawidłowym wypełnieniu karty, to należy jednocześnie uznać, że § 5 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, określający skutki nieprawidłowego wypełnienia karty – traci moc obowiązującą. Oznacza to, że mogą zaistnieć przypadki, kiedy karta jest wypełniona nieprawidłowo, a jednak uznaje się, że opłata za przejazd została uiszczona i wymierza karę tylko za nieprawidłowe wypełnienie karty w wysokości 500,- zł.
Ustawodawca nie wskazuje definicji nieprawidłowego wypełnienia karty opłaty, ani nie wskazuje, jakie sytuacje są nieprawidłowym wypełnieniem karty, a jakie są przykładem jej niewypełnienia, a tym samym nieuiszczenia opłaty.
Warto zauważyć, iż na gruncie omawianych przepisów również sam organ nie jest w pełni przekonany, co do zasadności stosowania kar pieniężnych w sytuacji wypełnienia karty dobowej lub siedmiodniowej po terminie wskazanym w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, czego dowodem może być oświadczenie pełnomocnika organu złożone na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 25 listopada 2004 r. w sprawie sygn. akt 6 II SA 4791/03.
W ocenie Sądu każde uchybienie należy oceniać indywidualnie, kierując się wskazówką, że celem przepisów jest pobranie opłaty drogowej za każdy przejazd. Jeżeli więc karta jest wypełniona nieprawidłowo, ale nazwijmy to "skasowana" dla uiszczenia opłaty za konkretny przejazd, tzn. wypełniona w sposób uniemożliwiający jej powtórne użycie (dla innego pojazdu, w innym dniu itp.), uchybienie należy traktować łagodniej i karać wg uregulowań Lp. 1.4.4. Załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Gdy zaś karta jest wypełniona wadliwie w sposób, który umożliwia jej ponowne użycie lub nie pozwala na ustalenie, za który przejazd opłatę uiszczono, a więc ewidentnie wynika z tego, że przedsiębiorca ma na celu uniknięcie opłaty w ogóle (np. sytuacje w których brak jest wskazania numeru pojazdu, lub występuje całkowity brak daty, czy też, gdy karta została wypełniona po rozpoczęciu przejazdu), należy uznać, że opłata nie została uiszczona i karać za jej brak wymierzając karę pieniężną w wysokości 3.000,- złotych (Lp. 1.4.1. Załącznika do ustawy o transporcie drogowym).
Elementem prawidłowości wypełnienia karty jest także wypełnienie jej w odpowiednim czasie od daty zakupu tj. wypełnienie w ciągu 7 dni od zakupu karty dobowej i w ciągu 14 dni karty tygodniowej. W razie użycia karty po wskazanych w § 5 ust. 2 rozporządzenia terminach opłata zostaje uiszczona poprzez zakup karty i "skasowana" poprzez jej wypełnienie. W ocenie Sądu wypełnienie to nie jest jednak prawidłowe, gdyż wykonane w nieodpowiednim czasie od daty zakupu. Trudno uznać w takich przypadkach, że opłata nie została uiszczona, w szczególności wobec wątpliwej mocy przepisu § 5 ust. 6 rozporządzenia. Należy jednak bezwzględnie pamiętać, że wypełnienie karty dopiero w trakcie przejazdu nie jest wypełnieniem w nieodpowiednim czasie, tylko wykonywaniem przejazdu bez uiszczenia opłaty, bowiem sytuacja ta jest jakościowo zupełnie odmienna, a transport do momentu wypełnienia karty jest wykonywany bez opłaty.
W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że przedsiębiorca uiścił opłatę drogową wykupując kartę opłat i wypełniając ją. Nie ulega też wątpliwości, że kartę wypełnił po terminie wskazanym w § 5 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Takie wypełnienie, choć wadliwe, sprawia – zdaniem Sądu, że cel przepisu zostaje osiągnięty, tzn. opłata za konkretny przejazd zostaje uiszczona.
Zdaniem Sądu należy w niniejszej sprawie uznać więc, że strona skarżąca wypełniła wprawdzie kartę opłaty nieprawidłowo, jednakże opłatę za przejazd po drodze krajowej nr [...] uiściła, albowiem kartę opłaty wypełniła w sposób uniemożliwiający jej ponowne użycie. Niestety do kwestii tej organy obu instancji w ogóle się nie ustosunkowały, jak również nie oceniły sprawy w świetle nowych uregulowań dotyczących wadliwego wypełnienia karty, nie wyjaśniając, dlaczego ich nie zastosowały.
Takim działaniem naruszone zostały – w ocenie Sądu, zarówno przepisy postępowania administracyjnego wskazane w art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a., a także przepis art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
W ocenie Sądu nie można jednakże uznać, iż Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie, którego treść wychodzi poza ramy delegacji ustawowej, albowiem – jak zasadnie podniósł organ odwoławczy - kwestionowane przez stronę ograniczenia czasowe w wykorzystaniu karty mieszczą się w pojęciu trybu wnoszenia.
Biorąc powyższe pod uwagę, stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji orzeczenia. O wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło