VI SA/Wa 386/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Zbigniew Rudnicki Sędziowie : Asesor Andrzej Wieczorek WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant: Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi "T." E. i D. R. Spółka Jawna z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych w niewłaściwej wysokości oddala skargę "T." E. i D. R. Spółka Jawna z siedzibą w S. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych w niewłaściwej wysokości. Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] marca 2004 r. na drodze krajowej nr [...] w m. K. przeprowadzono kontrolę pojazdu o nr rej [...] wraz z naczepą o nr rej [...] należącego do skarżącej Spółki. Pojazdem kierował kierowca A. C. Kierowca okazał do kontroli półroczną kartę opłaty drogowej dla pojazdów samochodowych posiadających nie więcej niż 2 osie o dopuszczalnej masie całkowitej do 12 ton z naklejoną wklejką zwiększającą jej parametry na 4 osie i więcej oraz powyżej 12 ton dopuszczalnej masy całkowitej. Podczas weryfikowania wiarygodności karty stwierdzono, że przedstawiona karta nie została przekwalifikowana i nie zwiększono jej parametrów, a naklejka pochodzi prawdopodobnie z innej karty opłaty drogowej. Inspektor transportu drogowego zatrzymał zakwestionowaną kartę opłaty drogowej. Kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że nie pamięta, kto wręczył mu tę kartę opłaty drogowej i nic mu nie wiadomo na temat przeklejenia naklejki zwiększającej jej parametry. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] marca 2004 r. poinformował skarżącą Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą oraz zawiadomił jednocześnie Prokuraturę Rejonową w [...] o podejrzeniu popełnienia przestępstwa fałszowania dokumentu z art. 270 § 1 k.k. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości 1000 zł za wykonywanie transportu drogowego z opłatą uiszczoną w wysokości niższej niż wymagana dla danego pojazdu. Pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W odwołaniu zarzucił organowi I instancji błędne ustalenie stanu faktycznego stwierdzając, że skarżąca Spółka uiściła opłatę drogową w należytej wysokości, a za brak naklejki na karcie nie może ponosić odpowiedzialności (być może naklejka została przypadkowo naklejona przez kierowcę, lub też nakleiła się samoczynnie na kartę). Podniósł ponadto, że w zaistniałym stanie faktycznym organ wymierzył zbyt surową karę, gdyż mógł w tej sytuacji wymierzyć karę pieniężną w wysokości 200 zł. Wniósł w związku z tym o odstąpienie od wymierzenia kary lub wymierzenie kary łagodniejszej. Jako dowód załączył do odwołania potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię pokwitowania zakupu w dniu [...] października 2003 r. półrocznej karty opłaty drogowej za kwotę 1200 zł dla samochodu o nr rej [...]. W uzasadnieniu odwołania, powołując się na załączoną kserokopię pokwitowania podkreślił, że na zatrzymany do kontroli samochód została wykupiona półroczna karta opłaty drogowej za kwotę 1200 zł. W niniejszej sprawie opłata drogowa została więc uiszczona w należytej wysokości. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. W uzasadnieniu decyzji, powołując się na art.42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłaty za przejazd po drogach krajowych stwierdził, że prawidłowo wypełniona karta stanowi wyłączny dowód uiszczenia wymaganej przepisami prawa opłaty. Stosownie z kolei do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym – podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie między innymi ważny dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Kierowca okazał do kontroli półroczną kartę opłaty drogowej, która nie powinna mieć na awersie nalepki dotyczącej zwiększenia jej parametrów, a więc przedstawił dowód uiszczenia opłaty drogowej w niewłaściwej wysokości, gdyż w momencie kontroli kierowca poruszał się zespołem pojazdów złożonych z pojazdu silnikowego o dopuszczalnej masie całkowitej 15890 kg i naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej 34000 kg. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając sprzeczność dokonanych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz wskazując, że skarżący w dniu kontroli, tj. [...] marca 2004 r. posiadał wykupioną w przepisanej wysokości opłatę na wykonywanie transportu drogowego po drogach krajowych w wysokości 1200 zł w formie karty półrocznej. Zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy. Wniósł ponadto o dopuszczenie dowodu z akt sprawy karnej sygn. akt [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] na okoliczność, że skarżąca Spółka w dniu kontroli posiadała prawidłową kartę opłaty drogowej (opłaconą w przepisanej wysokości) oraz, że okazanie przez kierowcę A. C. niewłaściwej karty spowodowane było wyłącznie jego postępowaniem, na które skarżąca nie miała żadnego wpływu i o którym dowiedziała się dopiero z protokołu kontroli. W uzasadnieniu skargi wskazał, że skarżąca Spółka posiadała kartę opłaty drogowej półroczną na kontrolowany pojazd wykupioną w dniu [...] października 2003 r. w prawidłowej wysokości, a więc termin ważności tej karty upływał dopiero [...] kwietnia 2004 r. (czyli po kontroli). Skarżąca nie jest natomiast w stanie stwierdzić dlaczego kierowca nie okazał do kontroli tej karty tylko inną, która była nieprawidłowa. Pełnomocnik skarżącej podniósł, że kierowca A. C. został uznany przez Sąd Rejonowy w [...] za winnego popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. Postępowanie zostało w stosunku do niego warunkowo umorzone, a więc okoliczności popełnienia przez niego czynu nie budziły wątpliwości. Kierowca przyznał się w postępowaniu karnym, że brak prawidłowej karty opłaty drogowej i okazanie karty przerobionej nastąpiło wyłącznie z jego winy. Nałożenie w tej sytuacji na skarżącą Spółkę kary pieniężnej w wysokości 1000 zł za wykonywanie przewozu z opłatą uiszczoną w zaniżonej wysokości jest pozbawione podstaw. Wszelkie uchybienia w tej sprawie były bowiem niezależne od skarżącej i zaistniały niezależnie od jego wiedzy i woli, a więc negatywne skutki w żaden sposób nie powinny jej obciążać. Wprawdzie kierowca nie okazał inspektorowi prawidłowej karty opłaty drogowej, ale karta ta istniała (należycie opłacona i aktualna). Skarżąca mogła więc zostać ewentualnie obciążona karą pieniężną w wysokości 200 zł na podstawie 1p. 1.4.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym - za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej półrocznej. Pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł w związku z tym o ewentualne uchylenie decyzji w części ponad kwotę 200 zł, tj. co do kwoty 800 zł i obciążenie skarżącej karą pieniężną jedynie w wysokości 200 zł. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując tę samą argumentację, co w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. Ponadto podniósł, że skarżąca Spółka powołała się na fakt posiadania prawidłowej półrocznej karty opłaty drogowej, innej niż okazana przez kierowcę w czasie kontroli, dopiero w skardze wniesionej do Sądu, nie poparła jednak tego żadnym dowodem i nie załączyła tej karty opłaty drogowej do skargi. W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2005 r. pełnomocnik skarżącej Spółki jeszcze raz podkreślił, że skarżąca w dniu kontroli posiadała wykupioną na kontrolowany pojazd kartę opłaty drogowej półroczną za kwotę 1200 zł. Na potwierdzenie tego jeszcze raz załączył potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię dowodu zakupu półrocznej karty opłaty drogowej w dniu [...] października 2003 r. za kwotę 1200 zł na pojazd o nr rej [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia. Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Skarga wniesiona przez "T." E. i D. R. Spółka Jawna z siedzibą w S. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2004 r. zostały wydane z naruszeniem prawa. Art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) stanowi, że przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. W ust. 7 art. 42 tej ustawy zawarta została delegacja dla ministra właściwego do spraw transportu, aby w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określił w drodze rozporządzenia rodzaj i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres półroczny lub roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. Na podstawie tej delegacji ustawowej wydane zostało przez Ministra Infrastruktury rozporządzenie z dnia 14 grudnia 2001 r .w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz U Nr 150 poz 1684 z późn. zm.). Z § 4 tego rozporządzenia wynika, że uiszczenie opłaty drogowej następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 tego rozporządzenia. Wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. Zgodnie z § 5 rozporządzenia – kartę opłaty drogowej wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego. Karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w § 5 ust. 1 i ust. 3-5 rozporządzenia, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stwierdza natomiast, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Biorąc pod uwagę treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. organ administracji prawidłowo przyjął, że wyłącznym dowodem uiszczenia opłaty drogowej jest karta drogowa zakupiona i prawidłowo wypełniona. Dowodem uiszczenia opłaty drogowej nie jest natomiast samo pokwitowanie potwierdzające fakt zakupu karty opłaty drogowej na określony pojazd. Sam fakt zakupu karty nie jest bowiem równoznaczny z uiszczeniem opłaty drogowej. Uznanie za dowód uiszczenia opłaty drogowej samego pokwitowania potwierdzającego zakup karty na pojazd o określonym numerze rejestracyjnym, a nie prawidłowo wypełnionej karty, pozwalałoby na wykorzystywanie tej samej karty opłaty drogowej do wykonywania transportu także innymi pojazdami (w okresie objętym ważnością tej karty). Kierowca A. C. okazał do kontroli kartę opłaty drogowej wykupioną na kwotę niższą niż stawka opłaty wymagana dla danego rodzaju pojazdu samochodowego, którym się poruszał. Karta ta miała naklejoną wklejkę zwiększającą jej parametry, ale po jej zweryfikowaniu okazało się, że karta ta nie została przekwalifikowana. W zaistniałym stanie faktycznym organ administracji prawidłowo więc wymierzył karę pieniężną w wysokości 1000 zł na podstawie 1p. 1.4.3. załącznika do ustawy o transporcie drogowym - za wykonywanie transportu drogowego z opłatą uiszczoną w wysokości niższej niż wymagana dla danego pojazdu samochodowego. W tej sytuacji nie było podstaw do wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 200 zł na podstawie 1p. 1.4.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej, gdyż skarżąca Spółka w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła prawidłowo wypełnionej półrocznej karty opłaty drogowej dla samochodu o nr rej [...] jako dowodu uiszczenia opłaty drogowej w wymaganej wysokości. Pełnomocnik skarżącej Spółki nie przedstawił takiej karty opłaty drogowej także w toku postępowania sądowego. Fakt uznania kierowcy A. C. przez Sąd Rejonowy w [...] za winnego popełnienia przestępstwa z art. 270 kk nie ma znaczenia z punktu widzenia odpowiedzialności skarżącej Spółki za wykonywanie transportu drogowego z uiszczoną opłata drogową w niewłaściwej wysokości, dlatego Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącej o dopuszczenie dowodu z akt sprawy karnej sygn. akt [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]. W świetle obowiązujących przepisów odpowiedzialność za skutek w postaci braku wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych ponosi przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. Art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi bowiem, że karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15000 zł podlega ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz innych ustaw i wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych Ewentualne zawinienie kierującego pojazdem A. C. może być natomiast podstawą do wystąpienia przez skarżącą Spółkę z roszczeniem regresowym w stosunku do tego kierowcy. W ocenie Sądu organ administracji wyczerpująco zbadał okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą. Wprawdzie w uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący dlaczego odmówił mocy dowodowej przedstawionemu przez pełnomocnika skarżącej pokwitowaniu, jako dowodowi uiszczenia opłaty drogowej, ale nie miało to wpływu na prawidłowość dokonanego przez ten organ rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.