VI SA/Wa 387/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę VI SA/Wa 387/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził uchybienie przez K. T. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą P.H. "E.", skarżącą w niniejszej sprawie, terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., wymierzającej skarżącej karę pieniężną w kwocie 1.000 zł Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 1.000 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu w należącym do skarżącej sklepie "B." przy ul. [...] w W. partii artykułu rolno - spożywczego zafałszowanego "[...]" napój owocowy o smaku [...]. W decyzji pouczono stronę o możliwości wniesienia odwołania do Prezesa UOKiK w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem [...] WIIH. Decyzja została wysyłana stronie dwukrotnie za pośrednictwem poczty: jeden raz na adres zamieszkania, drugi raz na adres prowadzonej działalności gospodarczej. Pierwsza przesyłka nie została podjęta przez stronę i została zwrócona nadawcy. Decyzja wysłana na adres prowadzonej działalności gospodarczej została odebrana przez stronę w dniu 20 stycznia 2011 r. Pismem z dnia 3 lutego 2011 r., nadanym w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 3 lutego 2011 r. strona złożyła do Prezesa UOKiK odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania bądź uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], którą Prezes UOKiK utrzymał w mocy decyzję [...] WIIH z dnia [...] grudnia 2010 r., uwzględniając okoliczność, że przedsiębiorca K. T., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą P.H. "E." w W., wprowadziła do obrotu zafałszowany ww. napój owocowy o smaku [...] - co stanowi czyn podlegający karze, określonej w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej. Pismem z dnia 21 kwietnia 2011 r., strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Prezesa UOKiK. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] WIIH z dnia [...] grudnia 2010 r., a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt. VISA/Wa 1193/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Sąd dopatrzył się naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów art. 7 i art. 77 Kpa, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazał, że Prezes UOKiK na etapie postępowania wstępnego nie dokonał czynności sprawdzających, mających na celu ustalenie, czy złożone odwołanie od decyzji [...] WIIH z dnia [...] grudnia 2010 r. zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. Podkreślił, że Prezes UOKiK uznał, iż odwołanie zostało wniesione w terminie, liczonym od daty drugiego faktycznego doręczenia decyzji, które nastąpiło w dniu 20 stycznia 2011 r., nie uzasadniając w żaden sposób, dlaczego uprzednie wysłanie decyzji na adres zamieszkania strony nie uznał za doręczenie w trybie art. 44 Kpa. Zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajduje się pismo [...] WIIH z dnia 17 stycznia 2011 r., z którego wynika, iż przedmiotowa decyzja została wysłana stronie na adres zamieszkania, przesyłka jednak nie została podjęta przez stronę i została zwrócona organowi pierwszej instancji, który kolejny raz wysłał ją na adres prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto zauważył, że w aktach sprawy zawarta jest kopia zwrotnego potwierdzenia odbioru, która nie dotyczy decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. Zdaniem Sądu, brak dowodu doręczenia decyzji i wątpliwości co do daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji nakłada na organ odwoławczy obowiązek przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes UOKiK postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. wydanym na podstawie art. 134 kpa i art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. 2009 r. Nr 151, poz. 1219) stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu podkreślił, iż pierwsza przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r. została wysłana na adres zamieszkania strony w dniu 9 grudnia 2010 r. (data podana w pieczęci poczty odciśniętej na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru). Na jednej stronie tej koperty odciśnięty jest datownik dwukrotnego awizowania w dniach 10 i 17 grudnia 2010 r., wraz z informacją "mieszkanie zamknięte, zawiadomienie włożono do skrzynki" i podpisem (nieczytelnym) doręczyciela, a na drugiej stronie pieczęć poczty z datą 27 grudnia 2010 r. i adnotacja "zwrot, nie podjęto w terminie". Biorąc pod uwagę, że pierwsza przesyłka nie została podjęta przez stronę i została zwrócona nadawcy, organ pierwszej instancji po raz drugi wysłał stronie przedmiotową decyzję, na adres prowadzonej działalności gospodarczej w dniu 17 stycznia 2011 r., przy piśmie dnia 17 stycznia 2011 r., w którym poinformował też o poprzedniej przesyłce. Ponadto do pisma tego dołączył oryginał koperty i niepodpisanego zwrotnego potwierdzenia odbioru pierwszej przesyłki, natomiast w aktach sprawy pozostawił potwierdzoną za zgodność z oryginałem ich kopię. Decyzja ta została odebrana przez stronę w dniu 20 stycznia 2011 r. (podpisane zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy). W myśl art. 39 Kpa, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem, m.in. przez pocztę. Kwestia doręczania pism została szczegółowo uregulowana w przepisach rozdziału ósmego Kodeksu postępowania administracyjnego "Doręczenia". Do strony będącej osobą fizyczną mają zastosowanie normy art. 42-44 Kpa. W art. 44 Kpa przewidziane zostało tzw. doręczenie zastępcze. Skutkiem prawnym takiego doręczenia jest domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie prawne skuteczności doręczenia pisma może zachodzić tylko po spełnieniu wymagań określonych w tym przepisie. Z adnotacji na potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru pierwszej przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r. wynika, że decyzja została dwukrotnie awizowana w dniach 10 i 17 grudnia 2010 r., gdyż mieszkanie adresata było zamknięte, a zawiadomienie o przesyłce włożono do skrzynki. Przesyłki tej jednak nie podjęto w terminie i w dniu 27 grudnia 2010 r. zwrócono nadawcy. Wprawdzie, jak podał organ, powtórne awizo pozostawiane zostało o jeden dzień wcześniej, niż przewiduje art. 44 § 3 Kpa, to jednak wobec tego, że od daty pierwszego awiza do dnia zwrotu nadawcy upłynęło czternaście dni, uznał, że bez znaczenia jest fakt, że drugie awizowanie zostało dokonane przedwcześnie. W tej sytuacji, organ uznał, że spełnione zostały przesłanki do wywołania skutków prawnych związanych z domniemaniem ustawowym w art. 44 Kpa, a tym samym otwarty został termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, o którym mowa w art. 44 § 4 Kpa, tj. w dniu 24 grudnia 2010 r. Tego stanu rzeczy, zdaniem Prezesa UOKiK, nie zmienia fakt drugiego faktycznego doręczenia decyzji pod adresem prowadzonej działalności gospodarczej, jako że późniejsze doręczenie decyzji, która została uprzednio doręczona nie powodują dla strony otwarcia od początku terminu do wniesienia odwołania. Tym samym pierwsza przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r. doręczona została skarżącej prawidłowo w sposób określony w art. 44 Kpa i termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 7 stycznia 2011 r. a odwołanie zostało wniesione 3 lutego 2011 r. a zatem z uchybieniem czternastodniowego terminu. W skardze na to postanowienie skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 29 Kpa przez błędne określenie strony postępowania jako K. T. P.H. "E." , zamiast K. T. 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 42 § 1 KPA poprzez próbę doręczenia decyzji wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. K. T. "P.H. "E.", zamiast stronie postępowania K.T. co w konsekwencji uniemożliwiło skarżącej odebranie awizowanej korespondencji na poczcie. 3. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 44 § 4 Kpa przez uznanie, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 44 Kpa pozwalające na przyjęcie, że w dniu 24 grudnia 2010 r. doszło do doręczenia zastępczego decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie [...], a w konsekwencji uznanie, że termin do złożenia odwołania od ww. decyzji upłynął w dniu 7 stycznia 2011 r., pomimo iż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru potwierdzającym domniemanie doręczenia adresatem jest K. T. "P.H. E." 4. naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący z uwzględnieniem słusznego interesu strony oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm obowiązujących. W uzasadnieniu podniosła, że zgodnie z treścią art. 4 § 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osoba prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Definicja przedsiębiorcy została również ujęta w art. 431 k.c, zgodnie z którym przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1 k.c, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Potocznie często utożsamia się firmę przedsiębiorcy z samym przedsiębiorcą. W świetle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego stroną postępowania nie jest jednak firma, ale przedsiębiorca, będący osobą fizyczną, osobą prawną lub jednostką organizacyjną. Skarżąca jest przedsiębiorcą, indywidualnym prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "P.H. E. T. K." Oznacza to, że stroną postępowania w sprawie jest K. T. jako osoba fizyczna, a nie firma, pod którą prowadzi ona działalność gospodarczą czy też przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 k.c. "P.H. E. T. K." czy "P.H. E.", jak błędnie określił organ. W ocenie skarżącej organ niewłaściwie określił stronę postępowania jako K. T. "P.H. E.". Przedsiębiorcą i stroną postępowania administracyjnego jest wyłącznie osoba fizyczna – K. T., identyfikowana wyłącznie przez imię i nazwisko bez względu na to, czy prowadzi działalność gospodarczą czy też nie. W aktach sprawy nie ma przy tym oryginalnej koperty, w której w dniu 9 grudnia 2010 r. wysłana została decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r. Co więcej, adresatem wskazanym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru świadczącym o tym, ze decyzja nie została przez skarżącą odebrana jest K.T. "P.H. E." Stąd, w ocenie skarżącej, nie sposób przyjąć tego zwrotnego potwierdzenia odbioru za dowód prawidłowego doręczenia korespondencji w rozumieniu art. 44 Kpa. K. T. wiedziała, że na jej adres zamieszkania została skierowana korespondencja. Jednakże z uwagi na fakt, że adresatem wskazanym na kopertach zawierających decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r. była K. T. "P.H. E." skarżąca nie mogła odebrać korespondencji w placówce poczty. Pracownicy poczty nie chcieli wydać skarżącej korespondencji, ponieważ nie była ona jej adresatem. Skarżąca została poproszona o przedstawienie w placówce poczty zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, potwierdzającego, że adresem prowadzonej działalności gospodarczej jest ul. H. w W. Z zaświadczenia wynika jednak, że miejscem prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą "P.H. E. T. K. jest ul. R.,[...] W., a nie H., [...], gdzie zamieszkuje skarżąca. Pracownicy poczty uznali, że adres zamieszkania skarżącej nie ma nic wspólnego z przedsiębiorcą działającym pod firmą "P.H. E." W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik skarżącej popierając skargę na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. oświadczył, iż w skardze omyłkowo wskazano jako wniosek dowodowy przesłuchanie skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie nosi bowiem znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art., 134 Kpa stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego postanowienia organ stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do art. 129 § 2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia stronie decyzji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest zatem w pierwszej kolejności poczynienie ustaleń co do tego, czy termin ten został przez stronę dochowany (chyba, że strona wnosi o przywrócenie tego terminu, ale w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi). W tym zakresie organ, wykonując wytyczne WSA w Warszawie zawarte w ww. wyroku, sprawę wyjaśnił zasadnie uznając, iż skarżąca wnosząc odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. temu terminowi uchybiła. Pierwsza przesyłka zawierająca ww. decyzję została wysłana, jak ustalił organ 9 grudnia 2010 r. i została przez pocztę dwukrotne awizowana 10 i 17 grudnia 2010 r. i zwrócona z adnotacją poczty "zwrot nie podjęto w terminie", co w świetle art. 44 Kpa oznacza, iż doręczenie ww. decyzji w trybie przewidzianym w tym przepisie, jest doręczeniem prawnie skutecznym, wywołującym ten skutek, iż termin do wniesienia odwołania liczony zgodnie z art. 129 § 2 Kpa upłynął z dniem 7 stycznia 2011 r., zaś co bezsporne odwołanie zostało wniesione przez stronę dopiero w dniu 3 lutego 2011 r. Doręczenie zostało bowiem dokonane z upływem ostatniego czternastodniowego okresu, o którym mowa w art. 44 § 2 Kpa tj. w dniu 24 grudnia 2010 r. co z kolei skutkuje przyjęciem, iż ostatnim dniem czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania był 7 stycznia 2011 r. Nie znajdują przy tym uzasadnienia podniesione w skardze zarzuty skutkujące, zdaniem strony, wadliwością powyższego doręczenia. W świetle treści zaskarżonego postanowienia nie może być wątpliwości co do tego, iż jego adresatem i stroną postępowania jest skarżąca jako osoba fizyczna. Okoliczność, iż dodatkowo wskazano firmę, pod którą prowadzi ona działalność gospodarczą, nie daje wbrew przekonaniu strony, podstaw do przyjęcia, iż doszło do błędnego określenia strony postępowania i w konsekwencji do naruszenia art. 29 Kpa. Organ wysyłając ww. decyzję na adres zamieszkania skarżącej wskazał ją jako adresata dodatkowo wskazując nazwę firmy, pod którą działalność jest przez nią prowadzona. Ta jednak okoliczność nie jest jednak uzasadnieniem, jak to czyni strona, dla zarzutu naruszenia art. 42 § 1 Kpa. W adresie wskazano bowiem w sposób jednoznaczny i pełny zarówno imię i nazwisko skarżącej oraz adres zamieszkania, a więc dane, które znajdowały potwierdzenie w dowodzie osobistym, ale też w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Twierdzenia skarżącej, iż z uwagi na wskazanie także firmy nie mogła przesyłki odebrać nie znajdują potwierdzenia zwłaszcza, iż skarżąca, co podniósł organ w odpowiedzi na skargę, odbierała przesyłki tak adresowane, a zatem w tych przypadkach urząd poczty nie miał wątpliwości co do adresata. Skarżąca nie przedstawiła przy tym jakiegokolwiek dowodu na to, iż przedstawiony przez nią w skardze stan rzeczy i trudności z odbiorem decyzji w istocie miały miejsce. Odmowa wydania korespondencji, jak się wydaje, winna skutkować żądaniem strony wskazania na piśmie przyczyn tej odmowy. Samo tylko twierdzenie strony podniesione zresztą dopiero w skardze, nie jest w tym względzie wystarczające także z tego powodu, że wadliwe działanie poczty nie może być okolicznością uwzględnioną przy ocenie terminowości odwołania. Podnieść przy tym należy, iż oryginał koperty - jak podał organ w uzasadnieniu postanowienia, a skarżąca tego nie kwestionuje - w której przesłano ww. decyzję i niepodpisanego zwrotnego potwierdzenia odbioru został dołączony do przesyłki, w której w dniu 17 stycznia 2011 r. ponownie wysłano ww. decyzję. Z tego też względu nie ma oryginału koperty w aktach administracyjnych, ale w aktach znajdują się ksero potwierdzone za zgodność i nie ma podstaw, by te dokumenty kwestionować. Zatem chociaż powyższe działanie organu nie było działaniem prawidłowym to jednak nie stanowi ono, w okolicznościach sprawy uchybienia mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie może skutkować uwzględnieniem skargi. Skoro zatem ww. decyzja została stronie doręczona ze skutkiem na dzień 24 grudnia 2010 r., a późniejsze ponowne doręczenie decyzji w świetle przepisów procedury administracyjnej nie może być uznane jako otwierające czternastodniowy termin do wniesienia odwołania organ trafnie bez naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kpa uznał, iż skarżąca wnosząc, co bezsporne, odwołanie w dniu 3 lutego 2011 r. uchybiła terminowi wniesienia odwołania. Uchybienie temu terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy jest zobowiązany w świetle art. 134 Kpa wydać postanowienie o uchybieniu tego terminu. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zarzuty skargi są bezzasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.